He Really DID Pave the Way!

သူ ေဖာက္ခဲ့တဲ့ လမ္း

a lo ma shi_small၁၉၇၂ တစ္ႏွစ္လံုးမွာေတာ့ လွ်ပ္စစ္ေတးဂီတကို အေျခခံ ထုတ္လုပ္ျပတဲ့ စတီရီယို ေတးသမားေတြရဲ႕ သီခ်င္းေတြ ေဈးကြက္မွာ အၿပိဳင္အဆိုင္ ထုတ္လုပ္လာၾကပါတယ္။  နာမည္ရၿပီး စတီရီယို ေခတ္ဦး အဆိုေက်ာ္ေတြေရာ၊ ေနာက္ထပ္ တိုးဝင္လာၾကတဲ့ အဆိုသမားေတြေရာ၊ မင္းသား အသစ္ေတြ ရာ၊ မင္းသား အေဟာင္းေတြေရာ စံုလို႔ေပါ့ဗ်ာ။ နာမည္ ရၿပီးသား ျမန္မာသံ အဆိုရွင္ ဦးသန္းေဖေလး (ကြယ္လြန္)တို႔ေတာင္ စတီရီယိုစီးရီး တစ္ခု ဝင္ဆိုသြားေသးတယ္။ စတီရီယိုေတးကို ပရိသတ္ကလည္း နက္နက္႐ိႈင္း႐ိႈင္း လက္ခံသြားၾကၿပီကိုး။ ေနာက္ၿပီး မင္းသား ဦးလင္းေအာင္ (ကြယ္လြန္)၊ ႐ုပ္ရွင္မင္းသမီး ေဒၚခင္သန္းႏုရဲ႕ေမာင္ ေက်ာ္ေမာင္ေမာင္သြင္(ကြယ္လြန္) တို႔လည္း ပါရဲ႕။ သမန္းက်ား ကိုျမင့္ကေတာ့ စတာထြက္ကတည္းက Mr. Wong ရဲ႕ လွ်ပ္စစ္ဂီတအဖြဲ႕နဲ႔ တာထြက္တာပါ။


အဲဒီအခ်ိန္က သူ႔ေတးေတြလည္း ေအာင္ျမင္ လက္ခံၾကပါတယ္။ စတီရီယိုေတး ေခတ္ဦးမွာ ေနရာေကာင္းေကာင္း တစ္ေနရာ ရခဲ့ပါတယ္။ ဂီတ“ပိုး” ႀကီးလြန္းလွတဲ့ ႐ုပ္ရွင္မင္းသားႀကီး ဦးဝင္းဦးကေတာ့ စတီရီယို ေပၚခါစကာလ ေမာင္ေနာင္တို႔နဲ႔ မေရွးမေႏွာင္းကတည္းက စတီရီယိုေတး စီးရီးေတြ ဆိုခဲ့တာပါ။ “တစ္ေက်ာ့ ႏွစ္ေက်ာ့ ေတးကိုသီ”ထဲက လူသိမ်ားတဲ့ “အိုမီဂါ”တို႔၊ “ဒီလိုဆို မခ်စ္ဘူးကြယ္”တို႔ဟာ အဲဒီ စီးရီးေတြထဲက ေတးေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ ခ်ိဳေတးဆက္ ဦးေအာင္ကိုးက ေရးေပးတာ မ်ားၿပီး Aces နဲ႔တီးတာ မ်ားပါတယ္။

အဲဒီအခ်ိန္တုန္းက ဦးေက်ာ္ဟိန္းက တစ္ဦးတည္းအေနနဲ႔ အျပင္မွာ ေတးစီးရီး မထုတ္လုပ္ေသးပါဘူး။ ဇာတ္ဝင္ေတး အေနနဲ႔ေတာ့ သီဆိုပါတယ္။ ေမာင္ေနာင္ ေရးတာေတြ မ်ားပါတယ္။ အဲသလို လူေပါင္းစံု ပါဝင္လာၾကၿပီး ေဈးကြက္လည္း တျဖည္းျဖည္း ႀကီးခဲ့တဲ့ စတီရီယို ေတးေလာကဟာ ၁၉၇၃ ခုႏွစ္ထဲ ေရာက္လာေတာ့ ဂီတေဈးကြက္မွာ သူခ်ည္းပဲ နီးပါး ေနရာရခဲ့ပါတယ္။ ဆန္းသစ္မႈကို ႀကိဳက္တဲ့ ပရိသတ္ႀကီးရဲ႕ အသိအမွတ္ျပဳမႈေၾကာင့္ပါ။ လြတ္လပ္ေရး ရၿပီးကတည္းက ေဈးကြက္တစ္ခုလံုး နီးပါးကို ရရွိထားတဲ့ ျမန္မာသံ ဂီတသမားေတြအတြက္ အခက္ၾကံဳရတဲ့ ကာလတစ္ခုပါ။ ေပ်ာက္မ်ား ေပ်ာက္သြားမလားလို႔ေတာင္ ေတြးပူခ်င္စရာ အေျခအေနမ်ိဳးပါ။


ဒါေၾကာင့္လည္း အ႐ိုးစြဲဝါဒသမားေတြက ကမၻာႀကီးနဲ႔ တေျပးညီ ျဖစ္ထြန္းခဲ့တဲ့ ျမန္မာ pop ဂီတသမားေတြကို “သ႐ုပ္ပ်က္ဂီတ”လို႔ ကင္ပြန္းတပ္ၿပီး က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္၊ ေပၚေပၚထင္ထင္ တိုက္ခိုက္လာၾကပါ ေတာ့တယ္။ ေနာက္ကြယ္ကေန လက္သီးပုန္း ထိုးတာတို႔၊ မိန္းမဉာဏ္ သံုးတာေတြလည္း ပါၾကတာေပါ့ေလ။ ေမာင္ေနာင္တို႔တစ္ေတြကေတာ့ ခံစစ္နဲ႔ ကစားရင္း ေအာင္ျမင္မႈပန္းတိုင္ကို မ်က္ျခည္မျပတ္မခံတဲ့ အခ်ိန္ေပါ့။

အဲဒီအခ်ိန္က ျဖစ္ေပၚေနတဲ့ အေျခအေနကို မိုးဦးက် ဖား႐ိုက္သမားေတြနဲ႔ ဥပမာေပးခ်င္ပါတယ္။ ႐ိုက္ခ်င္စိတ္က ေစာေနေတာ့ ကြင္းထဲကေန အရင္ဆံုး ထြက္လာတဲ့ေကာင္ကို အေသလိုက္႐ိုက္ေတာ့တာပဲ။ ေနာက္က ထြက္လာမယ့္ အေကာင္ေတြ ဘာလဲဆိုတာ မစဥ္းစားအားသလိုေပါ့။
အဲဒီေတာ့ တြင္းထဲက အရင္ဆံုးခုန္ထြက္လာတဲ့ “တကၠသိုလ္ ထြန္းေနာင္” ဆိုတဲ့ေကာင္ကို ပစ္မွတ္ထားၿပီး အေသ ႐ိုက္ၾကေတာ့တာပဲ။ အေရးေကာင္း၊ အဆိုေကာင္းလို႔ ေတးခ်စ္ပရိသတ္ၾကား နာမည္ႀကီးရသလို သည္းသည္းမည္းမည္း တိုက္ခိုက္သူေတြေၾကာင့္လည္း အေဝးကေန လွမ္းၾကည့္သူေတြ အတြက္ေတာ့ ေမာင္ေနာင္ဟာ နာမည္ဆိုးနဲ႔ ေက်ာ္ၾကားသလို ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

သည္လိုနဲ႔ ၁၉၇၃ ဒီဇင္ဘာလမွာ ျပဳလုပ္မယ့္ ဆႏၵခံယူပြဲအတြက္ စည္း႐ံုးလံႈ႕ေဆာ္ေရး အဖြဲ႕ေတြ ဖြဲ႕ဖို႔ တာဝန္ရွိသူေတြက စီစဥ္ၾကပါတယ္။ အဲဒီမွာ ျပည္သူေတြရဲ႕ ႏွလံုးသားထဲမွာ ရွိၿပီးသား ျဖစ္တဲ့ အႏုပညာသမားေတြရဲ႕ အင္အားကို ရယူဖို႔ ဆံုးျဖတ္ၾကပါတယ္။ အႏုပညာအင္အားစု ဆိုတာကေတာ့ စာေပသမားေတြရယ္၊ ဂီတသမားေတြရယ္၊ ႐ုပ္ရွင္သမားေတြရယ္၊ သဘင္အဖြဲ႕ေတြရယ္၊ ပန္းခ်ီနဲ႔ ကာတြန္းဆရာေတြရယ္ စသျဖင့္ အႏုပညာရွင္ ေတြ အခ်ိဳးက်ပူးေပါင္း ပါဝင္တဲ့ အဖြဲ႕ေတြပါ။ အဖြဲ႕ငယ္ သံုးဆယ္ေက်ာ္ ဖြဲ႕ေပးပါတယ္။ “ေမာင္ေနာင္” ကေတာ့ အဖြဲ႕အမွတ္ ၂၉ မွာ ပါဝင္ပါတယ္။ အဖြဲ႕ဝင္ေတြကေတာ့ ကာတြန္း ဦးေက်ာ္ဆန္း(က၊ဆ)၊ စာေရးဆရာ ေမာင္ဝံသ၊ ႐ုပ္ရွင္ သ႐ုပ္ေဆာင္ ဦးရာဘ၊ ေဒၚစံရွားတင္၊ ကေမၻာဇ ေမသင္းရီ၊ ေတးေရး ေမာင္ေဆြႏြယ္၊ ေရး/ဆို ဥကၠလာ ခင္ေစာနဲ႔ ကြ်ႏု္ပ္ တကၠသိုလ္ထြန္းေနာင္တို႔ ျဖစ္ၾကပါတယ္။

ရွမ္းျပည္ကို ထြက္ၾကတဲ့ သံုးဖြဲ႕ထဲမွာ ေမာင္ေနာင္တို႔အဖြဲ႕ အမွတ္ ၂၉ ကေတာ့ ရွမ္းျပည္ေျမာက္ပိုင္း လား႐ိႈးၿမိဳ႕ အေျခစိုက္အဖြဲ႕ ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၇၃ ဒီဇင္ဘာ ၁ ရက္ေန႔မွာ ရန္ကုန္က ေလေၾကာင္းနဲ႔ ထြက္ခြာၾကပါတယ္။ အဲဒီေန႔မွာပဲ လား႐ိႈးၿမိဳ႕ကို ေရာက္ၾကပါတယ္။ သည္အဖြဲ႕ကို နယ္ခံအဖြဲ႕က ႀကိဳဆိုပါတယ္။ နယ္ခံအႏုပညာ အဖြဲ႔ေခါင္းေဆာင္ကေတာ့ စာေရးဆရာ၊ ဆရာဝန္ႀကီး ေဒါက္တာကေမၻာဇ ဦးခင္လိႈင္ျဖစ္ပါတယ္။ အလြန္ သေဘာေကာင္းပါတယ္။ ဆက္ဆံဖူးသူတိုင္း သိၾကမွာပါ။ သူ႔ကို လူတိုင္း ေလးစားၾကပါတယ္။ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္းကေရာ နယ္ခံတိုင္းရင္းသား ျပည္သူေတြကေရာ၊ လက္နက္ကိုင္ ျခားနားတဲ့ အဖြဲ႕ေတြပါမက်န္ ေလးစားခံရသူျ ဖစ္ပါတယ္။ ခြဲစိတ္ဆရာဝန္ႀကီးျဖစ္ၿပီး ေက်ာသားရင္သား မခြဲျခားဘဲ ဆက္ဆံကုသမႈ ေပးတတ္သူလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ စာေရးေကာင္းေသာ ခြဲစိတ္ဆရာဝန္ႀကီး ျဖစ္ေသာ ဆရာႀကီး ကေမၻာဇခင္လိႈင္ကို သီခ်င္းဆို ေကာင္းေသာ သြားဆရာဝန္ ေပါက္စကေလးျဖစ္ေသာ ေမာင္ေနာင္ရဲ႕ ေလးစားအားက်မႈကိုေတာ့ ခန္႔မွန္း ၾကည့္ႏိုင္ၾကပါလိမ့္မယ္။

ဒီဇင္ဘာလ ၂ ရက္ေန႔မွာေတာ့ နယ္ခံအဖြဲ႕နဲ႔ ေမာင္ေနာင္တို႔ ရန္ကုန္ အႏုပညာရွင္အဖြဲ႕တို႔ ပူးေပါင္းၿပီး ခရီးစဥ္ အေသးစိတ္ကို ေရးဆြဲပါတယ္။ လံႈ႔ေဆာ္ေရးကာလအတြင္း ရက္လပ္၊ ကြက္လပ္ မရွိေအာင္ အစီအစဥ္ ေရးဆြဲၾကတာပါ။ ေမာင္ေနာင္ အဖို႔ကေတာ့ နယ္ခံ လွ်ပ္စစ္ဂီတဝိုင္း တစ္ဝိုင္း ပါဝင္ ပူးေပါင္းတဲ့အတြက္ အရမ္းကို အဆင္ေျပသြားပါတယ္။ အဲဒီ ညႇိႏိႈင္းေဆြးေႏြးပြဲမွာ ေဒသခံအဖြဲ႕ေခါင္းေဆာင္ ကေမၻာဇဦးခင္လိႈင္နဲ႔ ရန္ကုန္အဖြဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ ကာတြန္းဦးေက်ာ္ဆန္းတို႔က မိမိတို႔ အဖြဲ႕ဝင္ေတြကို အျပန္အလွန္ မိတ္ဆက္ေပးၾကပါတယ္။

ေမာင္ေနာင့္ အလွည့္လည္းေရာက္ေရာ “ဒါ တကၠသိုလ္ထြန္းေနာင္ပါ” လို႔ မိတ္ဆက္ေပးလိုက္တာနဲ႔ ဆရာ ကေမၻာဇဦးခင္လိႈင္က “ဟာ သိတာေပါ့ဗ်ာ။ နာမည္ႀကီးပဲ။ Notorious (နာမည္ဆိုး) နည္းနဲ႔ ႀကီးတာေလ”လို႔ “ဒက္ခနဲ”ေျပာခ်လိုက္ပါေတာ့တယ္။ ကိုယ့္ထက္ “ဂုဏဝုဒၶိ၊ ဝယဝုဒၶိ”အားျဖင့္ ျမင့္မားတဲ့ ဆရာဝန္ အႏုပညာသမားႀကီးရဲ႕အေျပာကို ခံလိုက္ရတဲ့ ဆရာဝန္ေပါက္စ၊ အႏုပညာသမား ေပါက္စကေလး “ေမာင္ေနာင္” အေတာ္ ခံစားလိုက္ရပါတယ္။ အသည္းမွာ ဒဏ္ရာ ရသြားလို႔လား မသိပါဘူး။ ေရွ႕ဆက္ လံႈ႔ေဆာ္ေရး ခရီးေတြဆက္ေတာ့ မိုင္းရယ္ၿမိဳ႕က စလို႔ အသည္းေရာင္ (hepatitis) ျဖစ္ပါေတာ့တယ္။ အဲဒီတုန္းက လမ္းကလည္း အေတာ္ ၾကမ္းေသးတယ္ခင္ဗ်။ ေမာင္ေနာင့္ကို လား႐ိႈးေဆး႐ံုမွာ ေနခဲ့ဖို႔ ဝိုင္းနားခ်ၾကေသးတယ္။ မေနခဲ့တဲ့အျပင္ တစ္ပြဲမွ အလြတ္မခံဘဲ ေဖ်ာ္ေျဖ လံႈ႔ေဆာ္ခဲ့ပါတယ္။ Notorious ေမာင္ေနာင္ေလးကို ဆရာဝန္ႀကီး ကေမၻာဇဦးခင္လိႈင္လည္း တစ္လမ္းလံုး ေဆးဝါးကုသေပးပါတယ္။ ေဖ်ာ္ေျဖ လံႈ႔ေဆာ္ၾကတဲ့ ၿမိဳ႕ေတြကေတာ့ လား႐ိႈး၊ တန္႔ယန္း၊ မိုင္းရယ္၊ ေက်ာက္မဲ၊ နမ့္စမ္၊ သီေပါနဲ႔ ေနာင္ခ်ိဳၿမိဳ႕ေတြမွာပါ။


ေျပာခ်င္တာကေတာ့ ၁၉၇၀ ေလာက္က စခဲ့တဲ့၊ စင္မဲ့ခဲ့တဲ့ စတီရီယိုသမားေတြ ၁၉၇၃ ဒီဇင္ဘာလမွာ စင္ stage တစ္ခု ရခဲ့တာပါ။ ေနရာတစ္ခု တရားဝင္ ရလိုက္တာနဲ႔ စတီရီယိုေတးဟာ ထိေရာက္တဲ့ လက္နက္ဆိုတာ ျပႏိုင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အဖ်က္ဂီတ မဟုတ္ဘဲ အားေကာင္းတဲ့ အျပဳဂီတ ဆိုတာကိုလည္း ထင္ထင္ရွားရွား ျပႏိုင္ခဲ့တာပါ။ စတီရီယို ေတးသံရွင္ ေအာင္ကိုလတ္ရဲ႕ “မဲ႐ံု… မဲ႐ံု… ကိုသာ… တစ္ျပည္လံုးမဲဆႏၵနဲ႔… တစ္ျပည္လံုး မဲဆႏၵနဲ႔…” ဆိုတဲ့ ေတးသံေလးဟာ လူတိုင္း ပါးစပ္ဖ်ားမွာ ေရပန္း စားခဲ့ပါတယ္။ ဦးေက်ာ့မႉးရဲ႕ လက္ရာ “မဲ႐ံုကိုသြားၾကပါစို႔” သီခ်င္း ျဖစ္ပါတယ္။ သည္သီခ်င္းနဲ႔ပဲ (ဦး)ေအာင္ကိုလတ္ “ေပါက္”ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲသလိုနဲ႔ စတီရီယိုေတးဟာ ၁၉၇၄ ႏွစ္ဆန္းပိုင္းက စလို႔ တရားဝင္ ေတးဂီတအျဖစ္နဲ႔ ေကာင္းမြန္စြာ ခရီးဆက္ႏိုင္ပါေတာ့တယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ ၿမိဳ႕နယ္ျပည္သူ႔ေကာင္စီေတြက stage show permit ေတြ စိစစ္ၿပီး ခ်ေပးပါေတာ့တယ္။ စတီရီယို ဂီတသမားေတြကလည္း ၿမိဳ႕နယ္လူမႈေရးနဲ႔ အားကစား ရန္ပံုေငြေတြကို ွstage show ေတြနဲ႔ ရွာေဖြေပးႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ အားလံုးလည္း အျမင္ၾကည္လင္ကုန္ၿပီေပါ့ဗ်ာ။ အဲဒီအခ်ိန္က်မွ ဇာတ္လမ္း အစတုန္းက ဘယ္နားေနမွန္းမသိတဲ့ “ပြဲကန္ထ႐ိုက္”ဆိုတဲ့ လူတန္းစား တစ္ရပ္က ဝင္ေရာက္စီးပြားရွာေတာ့ေၾကာင္းပါဗ်ာ။

——————————

၂၀၀၃ ခု ႏွစ္က မဟာဂ်ာနယ္မွာ အခန္းဆက္ ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ တကၠသိုလ္ ထြန္းေနာင္ရဲ႕ “ဆိုခဲ့ရ ကၽြန္ေတာ့္ ဘ၀ပါဗ်ာ” ထဲက ေကာက္ႏုတ္ခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ့ေဆာင္းပါး အျပည့္အစံုကို စာအုပ္အျဖစ္ ထုတ္ေ၀ဖို႔ လက္တြဲေဖာ္ စာအုပ္တိုက္က စိုင္းျပင္းလ်က္ပါ။