Appraisal of a Poem

ကဗ်ာ ခံopenmindစားမႈ – “က်ပ္သူတို႔ ေလွ်ာက္ေသာလမ္း”

ေတာေက်ာင္းဆရာဆိုတဲ့ ပုဂၢိဳလ္ရဲ႕ http://openmindblog.info မယ္ စက္တင္ဘာ ၂၅ ရက္ေန႔က ကဗ်ာေလးတစ္ပုဒ္ တင္ထားတာ ဖတ္လိုက္ရပါတယ္။ ေခါင္းစဥ္က “က်ပ္သူတို႔ ေလွ်ာက္ေသာလမ္း”တဲ့။ ေတာ္ေတာ္ေကာင္းတဲ့ စိတ္ကူးေလးကို ေတာ္ေတာ္လွတဲ့ သံတူကပ္ အလကၤာမ်ားနဲ႔ တန္ဆာဆင္ထားတာမို႔ သေဘာက်သြားရတယ္။ သူ႔ကဗ်ာေလးကို အရင္ဖတ္ၾကည့္ေစခ်င္ပါတယ္။

ခပ္က်ပ္က်ပ္ေခတ္ထဲ က်ပ္တန္ေတြ အသံုးမ၀င္ေတာ့
ဘ၀က ခပ္ႀကီးႀကီး က်ပ္က ခပ္ႀကီးႀကီး
တစ္ရာဖိုး က်ပ္ရာက ႏွစ္ရာဖိုး က်ပ္တယ္
ႏွစ္ရာဖိုး က်ပ္ရာက ငါးရာဖိုး က်ပ္တယ္
ငါးရာဖိုး က်ပ္ရာက တစ္ေထာင္ဖိုး က်ပ္တယ္
တစ္ေထာင္ဖိုး က်ပ္ရာက ငါးေထာင္ဖိုး က်ပ္မယ္
က်ပ္တန္ မရွိေတာ့တဲ့ ေခတ္ထဲ
ဘ၀ကလည္း က်ပ္ကေလး မဟုတ္ေတာ့
က်ပ္ကေလးတို႔ကမာၻလည္း မဟုတ္ေတာ့
က်ပ္ႀကီးတို႕ကမာၻ
ငါးဆယ္ ျပန္မအမ္းလည္း စိတ္ဆိုးမေနနဲ႕
အမ္းစရာ မရွိလည္း ငမ္းစရာေတာ့ ရွိရမယ္
ငမ္းစရာ မရွိလည္း လြမ္းစရာေတာ့ ရွိရမယ္
လြမ္းစရာ မရွိလည္း ႏြမ္းတာေတာ့ ရွိတယ္
အႏြမ္း အႏြမ္း အႏြမ္းေတြ မ်ားေတာ့ လြမ္းတယ္
က်ပ္တန္ဆီကိုလား ၾကက္တန္းဆီကိုလား
တစ္က်ပ္ ႏွစ္က်ပ္ ေတးကိုသီ
အေၾကြ မရွိေပမယ့္ အေၾကြးေတာ့ ရွိတယ္
က်ပ္ခိုးစင္မွာ က်ပ္က်ပ္တည္းတည္း
ဘ၀ကို က်ပ္တိုက္ေနသလား က်ပ္တင္ေနသလား
က်ပ္မျပည့္တဲ့ၾကားက က်ပ္စည္းလိုက္တယ္
ငါးခံုးမတစ္ေကာင္ေၾကာင့္ တစ္ေလွလံုးက်ပ္
(က်ပ္တန္ မရွိေတာ့တဲ့ ေခတ္ထဲ
ဘ၀ကလည္း က်ပ္ကေလး မဟုတ္ေတာ့
ခပ္က်ပ္က်ပ္ေခတ္ထဲ က်ပ္တန္ေတြ အသံုးမ၀င္ေတာ့
ဘ၀က ခပ္ႀကီးႀကီး က်ပ္က ခပ္ႀကီးႀကီး)
ေန သည္ေလာက္ ပူေနမွေတာ့
ငရဲျပည္ ေရာက္မလား စိတ္ပူမေနနဲ႔ေတာ့။

ေခတ္ေပၚကဗ်ာကို သိပ္မခံစားတတ္တဲ့ ကၽြန္ေတာ္လိုလူေတာင္ ခံစားလို႔ရတဲ့ ကဗ်ာေလးပါပဲ။ သူ႔ကဗ်ာေလးက စိတ္ထဲမွာ စြဲေနတယ္။ ဒါေပမယ့္ တစ္ေယာက္ေယာက္ကို ေ၀မွ်ခ်င္ရင္ ျပႆနာက တက္လာတယ္။

“အယက္အကန္ခံလို႔ ေဗဒါပ်ံ အန္ကိုခဲ”(ေဇာ္ဂ်ီ)လိုမ်ိဳး၊ “လယ္ေစာင့္တဲေလး ေျခတံရွည္၊ မိုးကုတ္ေအာက္မွာေန”(မင္းသု၀ဏ္)လိုမ်ိဳး၊ “အျပင္ဘက္မွ သစ္ရြက္ေတြၾကား၊ စကားပင္အို ကန္ေရစိုစြတ္” (ၾကည္ေအး) လိုမ်ိဳး၊ “ေဆးလိပ္လည္း တို၊ ေနလည္း ညိဳၿပီ” (တင္မိုး)လိုမ်ိဳး၊ “တိမ္လိုႏြဲ႕ေအာင္ေနာ့ အိမ္ဆိုတဲ့ ေထာင္မွာ”(ေမာင္ခိုင္မာ)လိုမ်ိဳး၊ “သားအမိအိမ္၊ ပတၱျမား မရိွ၊ စိန္မစီလည္း”(ကို႐ိုး)လိုမ်ိဳး၊ “ခင္သြားရင္ ရနံ႔ေပး၊ ခင္ေမႊးရင္ ေပ်ာ္ရႊင္လို႔” (ေမာင္စိန္၀င္း)လိုမ်ိဳး စြဲသြားတဲ့ ကဗ်ာေလးတစ္ပုဒ္ကို ခ်စ္သူခင္သူမ်ားကို ေ၀မွ်ခ်င္တဲ့အခါ တစ္ပုဒ္လံုးကို ခံစားခ်က္ အျပည့္နဲ႔ ႏႈတ္တက္ရြရြ ျပန္ဆိုျပလို႔ မရႏိုင္ေတာ့ အားမလို အားမရ ျဖစ္မိတယ္။ အဲဒီ့ကဗ်ာေလးေတြက်ေတာ့ စိတ္ထဲမွာထင္မကဘဲ ရင္ထဲ အသည္းထဲ ႏွလံုးထဲမွာေတာင္ စြဲေနပါတယ္။

အဲဒါဟာ ေခတ္ေပၚကဗ်ာနဲ႔ ႐ိုးရာကဗ်ာၾကားက ကြာေနတဲ့ “အဟပ္”လို႔ ယူဆပါတယ္။ ေခတ္ေပၚကဗ်ာက ေကာင္းလိုက္တာဆိုၿပီး ေတြးပံု ေရးပံုေလးကို ရပ္သပ္ရွဳေမာလိုက္ရတယ္။ အဲဒီ့ေနရာမွာတင္ ရပ္သြားတယ္။ ေနာက္တစ္ခါ ျပန္ခံစားခ်င္ရင္ စာအုပ္ျပန္လွန္ရတယ္။ မနည္း ျပန္ရွာရတယ္။ ျပန္ဖတ္ရတယ္။

႐ိုးရာ ကဗ်ာက်ေတာ့ အဲလိုမဟုတ္ဘူး။ ေကာင္းလိုက္တာဆိုၿပီး ေတြးပံု ေရးပံုေလးကိုလည္း ခံစားတယ္၊ ခ်ိဳေနတဲ့ အသံေလးေတြကိုလည္း ဖတ္သူရဲ႕ စိတ္ထဲက လိုက္ရြတ္ေနမိတယ္။  ကဗ်ာေကာင္းရင္ ေကာင္းသေလာက္၊ တိုရင္တိုသေလာက္ ပါးစပ္ထဲ နားထဲမွာ စြဲက်န္ရစ္တယ္။ စိတ္ေရာ၊ ပါးစပ္ေရာ၊ နားေရာ စြဲက်န္ရစ္တဲ့အတြက္ ႐ိုးရာကဗ်ာေလးေတြဟာ ေခတ္ေတြကို ေက်ာ္လႊားရွင္သန္ေနခဲ့တာပါ။ “ၿမိတ္သြင္လြတ္စို႔ ျပာသြယ္ညိဳ႕”လို၊ “ေဆးတံတို တစ္ညိဳေလာက္ ေရာ့ ေသာက္ေတာ့ေပး”လို ေရွးကဗ်ာေတြေတာင္ ေခတ္ကို ေက်ာ္လႊားၿပီး ျမန္မာတို႔ရဲ႕ အသည္းႏွလံုးထဲမွာ ရိွေနႏိုင္စြမ္းတာဟာ ျမန္မာဘာသာစကားရဲ႕ အလွအပ၊ ထူးျခားမႈ အေပၚ အေျခခံထားလို႔ပဲလို႔ ေကာက္ခ်က္ဆြဲမိပါတယ္။

တျခား ဘာသာစကားေတြေတာ့ မတတ္လို႔ သိပ္မသိဘူး။ အဂၤလိပ္စာ၊ ျပင္သစ္စာလို ဥေရာပ ဘာသာစကားေတြမွာက ေ၀ါဟာရတစ္လံုးကို အသံစံု ထြက္လို႔ရတယ္။ Go ကို ဂိုလို႔ ထြက္လို႔ရသလို ဂိုးလို႔ ထြက္လို႔ရတဲ့အျပင္ ဂို႔လို႔ ထြက္မယ္ဆိုလည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ျမန္မာဘာသာစကားကက်ေတာ့ အဲသလို မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ ျမ၊ ျမာ၊ မ်ားဆိုတဲ့ သံုးလံုးမွာတင္ အနက္က သံုးမ်ိဳးျဖစ္ေနတတ္ျမဲ တစ္လံုး တစ္သံ ဘာသာစကားပါ။ အဲေတာ့ နေဘဆိုတာ ျမန္မာဘာသာစကားမွာမွ ထပ္လို႔ရတယ္။ ကာရန္ဆိုတာလည္း ျမန္မာဘာသာစကားကမွ အုပ္လို႔ ရတယ္။

အဂၤလိပ္ကဗ်ာေတာ့ မ်ားမ်ား စားစား သိပ္မဖတ္ဖူးလို႔ သိပ္စြဲေနတာ မရိွပါဘူး။ Men may come and men may go; but I go on forever လို ကဗ်ာထဲက တစ္ေၾကာင္း တစ္ပါဒေလာက္ကိုသာ စြဲစြဲျမဲျမဲ ရြတ္ႏိုင္တာေလးေတြ ရိွပါတယ္။ ကိုယ့္မိခင္ ဘာသာစကား မဟုတ္တာလည္း တစ္ေၾကာင္း ျဖစ္ခ်င္ျဖစ္မွာပါ။ တစ္ပုဒ္လံုး အလြတ္ရြတ္ႏိုင္တဲ့ ကဗ်ာက ခပ္ရွားရွားရယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ေရွ႕ မ်ိဳးဆက္လို ကဗ်ာေတြ က်က္ရတဲ့ ေခတ္မွာ လူျဖစ္ခဲ့ရင္ေတာ့လည္း တစ္မ်ိဳးျဖစ္ခ်င္ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

ေျပာခ်င္တာကဗ်ာ… ေခတ္ေပၚကဗ်ာကို ကၽြန္ေတာ္ သိပ္မခံစားတတ္ေသာ္လည္း အသစ္ကို ျငင္းပယ္သူထဲမွာ ကၽြန္ေတာ္ မပါပါဘူး။ အသစ္ကို အငမ္းမရ ေတာင့္တသူထဲမွာေတာ့ ထိပ္ဆံုးက မဟုတ္ဘူးဆိုရင္ေတာင္ ေရွ႕တန္းက ပါတယ္လို႔ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ထင္ျမင္မိပါတယ္။ သို႔ေပမယ့္ သစ္တာေလးေတြကို “ေခတ္အဆက္ဆက္ ရွင္သန္ တင္က်န္ရစ္ေစခ်င္”တာက ကၽြန္ေတာ့္ ဆႏၵပါ။ ေခတ္ေပၚကဗ်ာထဲမွာ လမ္း႐ိုးေဟာင္းတြင္ ဆင့္ကာထြင္ထားတဲ့ ဆရာမႀကီး ၾကည္ေအးရဲ႕ ကဗ်ာေတြ ေနာက္ပိုင္းမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ႏႈတ္မွာ၊ နားမွာ စြဲက်န္ရစ္တဲ့ကဗ်ာဆိုလို႔ ကၽြန္ေတာ့္အတြက္ေတာ့ မူးလို႔ေတာင္ ရွဴစရာ ရွာမေတြ႕သလိုပဲ။

အဲဒီ့ အရိွန္အဟုန္ျပင္းေနတဲ့ ေခတ္ေပၚကဗ်ာ ၀ဲၾသဃထဲမွာပဲ လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္၂၀ေက်ာ္က ထြက္သြားတဲ့ ေမာင္စိန္၀င္း (ပုတီးကုန္း)ရဲ႕ “ေသာကေျခရာ ရတနာ” ကဗ်ာမ်ား စာအုပ္ဟာ ကဗ်ာစာအုပ္ထဲမွာ ေရာင္းအေကာင္းဆံုး စာအုပ္တန္း၀င္ခဲ့ဖူးတာေလးကိုလည္း မွတ္မိေနပါေသးတယ္။ ကဗ်ာစာအုပ္ဟာ ေရာင္းအေကာင္းဆံုးျဖစ္ဖို႔ ေနေနသာသာ၊ ေရာင္းေကာင္းတဲ့ စာရင္းထဲမွာေတာင္ ဘယ္တုန္းကမွ မပါခဲ့ဖူးပါဘူး။ ဆရာ ေမာင္စိန္၀င္းရဲ႕ စာအုပ္က်ေတာ့မွ ေရာင္းအေကာင္းဆံုးျဖစ္ခဲ့ဖူးတာပါ။ လိႈင္ေပါလယ္ေနတဲ့ ေခတ္ေပၚကဗ်ာေတြၾကားမွာ သူ႔စာအုပ္က်မွ ဘာျဖစ္လို႔ ေပါက္သြားတာလဲ။

အေျဖက ရွင္းပါတယ္။ ျမန္မာဟာ ခ်ိ(စ္)တို႔၊ ႐ို႕(စ္)(ထ္)တို႔၊ ဂရစ္(လ္)တို႔၊ ဘာဘစ္ခယူးတို႔ကို တစ္ခါတရံ ခံတြင္းေတြ႕စြာ စားခ်င္တတ္ေပမယ့္ ျမန္မာျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ ငါးပိရည္ေလးနဲ႔ တို႔စရာေလး၊ ခ်ဥ္ရည္ဟင္းေလးဆိုတဲ့ အတြဲအဖက္ကေလး မွန္ေနတဲ့အခါက်ေတာ့မွသာ ေန႔စဥ္စားသံုးမႈက ၿမိန္ယွက္ေနမိရတာလိုမ်ိဳးပါ။

ဟုတ္ကဲ့… ေခတ္ေပၚကဗ်ာေတြကို ခံတြင္းေတြ႕ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သိပ္မၿမိန္ပါဘူး။ ႐ိုးရာကဗ်ာေတြက ၿမိန္ပါတယ္။

အခု နမူနာ ေဖာ္ျပလိုက္တဲ့ ေတာေက်ာင္းဆရာရဲ႕ ကဗ်ာေလးမွာ ႐ိုးရာ နံနံပင္ေလး ျဖဴးထားပါတယ္။ သံတူကပ္အလကၤာေလးပါ။ အေၾကာင္းအရာကလည္း ေခတ္ၿပိဳင္ခံစားမႈပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ့္စိတ္ထဲ စြဲသြားတာ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ့္ ပါးစပ္ထဲ၊ နားထဲ၊ ႏွလံုးသားထဲအထိ ၀င္လာႏိုင္စြမ္း မရိွေသးဘူး။ လမ္း႐ိုးေဟာင္းေပၚမွာ အသစ္အျမင္နဲ႔ ဆင့္ထြင္ထားတာေလး ျဖစ္ေနၿပီးေတာ့ ႏႈတ္တက္ရြရြ ရြတ္လို႔လည္း ရတဲ့ ကဗ်ာေလးသာ ျဖစ္လို႔ေတာ့လားဗ်ာ… ေတာေက်ာင္းဆရာရဲ႕ အဲဒီ့ကဗ်ာေလးဟာ ေနာင္ႏွစ္ေပါင္း ေလး-ငါးရာတိုင္ ျမန္မာတို႔ရဲ႕ ႏႈတ္ဖ်ားမွာ တည္တံ့ေနေလာက္တယ္လို႔မ်ား ေျပာလိုက္ရင္ ေဒါသမ်ား သင့္သြားေလမလား မသိ။

အားလံုးေတြးဆ ဆင္ျခင္ၾကည့္ႏိုင္ၾကပါေစ

အတၱေက်ာ္

(၂၇၀၉၀၉)

Interview with City FM (Part 4 Last)

DSC03399ကၽြန္ေတာ့္ ေနာက္ ဘေလာ့(ခ္)မွာ ဆစ္ထီးအက္(ဖ္)အယ္(မ္)နဲ႔ အိမ္သာဗ်ဴး ေနာက္ဆံုး အပိုင္းကို တင္ဆက္လိုက္ပါတယ္။

အပိုင္း ေလးပိုင္းစလံုး ျပည့္စံုသြားပါၿပီ။

http://lettwebaw.mylovecafe.com မွာ သြားေရာက္ နားဆင္ေတာ္မူႏိုင္ေၾကာင္းပါ ခင္ဗ်ား။