Both Old and Young to Ponder

က်လူ တက္လူ ထိုႏွစ္လူတို႔ ဆင္ျခင္ဖို႔

ကြန္ပ်ဴတာကို ခိုင္းခ်င္တာ တစ္ခု ရွိလာတယ္။ အဲသလို ခိုင္းတာမ်ိဳးကို လုပ္ေနက်ဆိုေပမယ့္ အျမဲေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ေမ့ေလာက္မွ တစ္ခါ လုပ္ရတာမ်ိဳး ျဖစ္ေနေတာ့ လြဲေခ်ာ္ေနတယ္။ ဘယ္လို ခိုင္းရမယ္ဆိုတာကို ေမ့ေနတယ္ေပါ့။


ဘယ္လိုမွ လုပ္လို႔ မရႏိုင္ေတာ့တဲ့ အဆံုးမွာ သားေတာ္ေမာင္ကို အကူအညီ ေတာင္းရပါေတာ့တယ္။ သူက ခ်က္ခ်င္း အစေဖာ္ေပးတယ္။ လုပ္ခ်င္တာကို လြယ္လြယ္ကူကူ လုပ္လို႔ ရသြားပါေတာ့တယ္။

လုပ္ေနရင္းနဲ႔ စဥ္းစားမိလာတာ တစ္ခု ရွိလာတယ္။ သားေတာ္ေမာင္က အခု ၁၈ ႏွစ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၀ ႏွစ္ေက်ာ္တံုးက သူက အစစအရာရာ  ကြ်န္ေတာ္တို႔ မိဘေတြကို အားကိုးေနခဲ့ရတာ။ သူ မသိတာ၊ မတတ္တာေတြလည္း ကြ်န္ေတာ္တို႔ကပဲ သင္ေပး၊ ျပေပး လမ္းၫႊန္ေပးခဲ့ရတာ။ ယုတ္စြအဆံုး၊ သည္ကြန္ပ်ဴတာဆိုတဲ့အရာကိုေတာင္မွ သူ႔ကို ကြ်န္ေတာ္ မိတ္ဆက္ေပးခဲ့၊ သင္ေပးခဲ့တာ။

အခုက်ေတာ့ သူ႔ကို ကြ်န္ေတာ္ ဆရာတင္ေနရၿပီ။

မေက်မနပ္ ေျပာလိုက္တာ မဟုတ္ပါဘူး။ သဘာဝကို ဆင္ျခင္လိုက္မိရတာပါ။

ဟုတ္ပါရဲ႕။ လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၀ ႏွစ္ေက်ာ္၊ သား ၄-၅-၆ ႏွစ္ ၇ ႏွစ္ကို ျပန္စဥ္းစားမိတယ္။ အဲတုန္းက သူ႔ကို အားမကိုးႏိုင္ေသးဘူး။ သူက အစစ ကိုယ့္ကို အားကိုးေနရတာ။ သည့္ထက္ ငယ္ေသးတုန္းကဆို သူ စားတာ၊ သူ အဝတ္လဲတာ၊ သူ တစ္ပိုတစ္ပါး သြားတာကအစ လူႀကီးမိဘေတြက  ပံ့ပိုးေပးေနခဲ့ၾကရပါတယ္။ ကူညီေနၾကရပါတယ္။

တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ သူ႔ဟာသူ လုပ္ႏိုင္လာတယ္။ အဲဒီ့ကမွ တစ္ဆင့္၊ သားေရ… လမ္းထိပ္က ဆိုင္ကို ေျပးၿပီး ဟိုဟာေလး ဝယ္ေပးပါဦး၊ ဟိုအိမ္ကို သြားၿပီး ဟိုဟာေလး ပို႔ေပးပါဦး လုပ္ႏိုင္လာတယ္။ ေနာက္က်ေတာ့ မီးေခ်ာင္း လဲတာ၊ ေရစက္က ေလခိုသြားလို႔ ေရခ်ဴတာမ်ိဳးေလးေတြကအစ စက္ကိရိယာတစ္ခုခု အပယိက ခ်ိဳ႕ယြင္းတဲ့အခါ ျပဳျပင္တာမ်ိဳးအထိ သူ႔ကို ခိုင္းလို႔ ရလာတယ္။ တစ္နည္းအားျဖင့္ အားကိုးလာရတယ္။

ေဟာ… အခုက်ေတာ့ ကြ်န္ေတာ္ ေမ့ေနတာကို သူ႔ကို ေမးရတယ္။ ကြန္ပ်ဴတာနဲ႔ ပတ္သက္လာရင္ သူ႔ကို ဆရာတင္လာရတယ္။ ကိုယ္သိႏွင့္ ကြ်မ္းက်င္ၿပီး နယ္ပယ္ျဖစ္ေပမယ့္လည္း သူက ကိုယ့္ထက္ ပို ေသခ်ာေန၊ ပိုသိ၊ ပိုတတ္ေနတာကို အသိအမွတ္ျပဳလာရတယ္။

မ်ိဳးဆက္သစ္နဲ႔ မ်ိဳးဆက္ေဟာင္း။ က်လူနဲ႔ တက္လူရဲ႕ သေဘာပဲဆိုတာ ဆင္ျခင္မိေနတယ္။

ဟုတ္ပါရဲ႕… ကြ်န္ေတာ္က က်လူ။ သူက တက္လူ။ တက္ခါစတုန္းကေတာ့ က်လူကို တက္လူက အားကိုးခဲ့ရတာ။ တက္လူေလး တစ္လူလူ ျဖစ္လာခ်ိန္ကစၿပီး တက္လူကို က်လူက ျပန္အားကိုးလာရၿပီ။

ဒါ သည္ေကာင္ ၁၈ ႏွစ္၊ ကြ်န္ေတာ္ ၅၂ ႏွစ္ပဲ ရွိေသးတယ္။ သတိထားမိသြားတဲ့အတြက္ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ေက်းဇူးတင္ရမယ္။ ေရွ႕ေလွ်ာက္ သူ႔ကိုပဲ အားကိုးရမွာေတြက တစ္ေန႔တျခား မ်ားလာေတာ့မွာ။ ေနာက္ဆံုးမွာ ကေလးက လူႀကီးျဖစ္၊ လူႀကီးက အိပ္ရာထဲလဲသြားတဲ့အခါ  လူႀကီးျဖစ္လာတဲ့ ကိုယ့္ကေလးကို ျပန္မွီခိုရ၊ အားထားရတဲ့ဘဝ ေရာက္လာမွာပါ။


တကယ္ေတာ့ ဒါ သဘာဝပဲ။ မ်ိဳးဆက္သစ္၊ မ်ိဳးဆက္ေဟာင္း၊ က်လူနဲ႔ တက္လူ၊ လူငယ္နဲ႔ လူႀကီးတို႔ရဲ႕ သဘာဝ။

အဲဒီ့မွာ ဆက္စဥ္းစားေတာ့ ပို စိတ္ဝင္စားစရာေကာင္းလာပါတယ္။

ဘာ့ေၾကာင့္ ကြ်န္ေတာ္ သူ႔ကို အားကိုးႏိုင္လာတာလဲ။ တခ်ိဳ႕မိဘေတြ ခမ်ာမ်ားမွာ သားသမီးေတြ အားမကိုးရလို႔ ညည္းညဴေနၾကတာ ၾကားဖူးတယ္။ ဘယ္ေနရာမွ အားမကိုးရဘူး၊ ဘာမွ အားမကိုးရဘူး၊ ဘာညာ။

အဲဒါလည္းျဖစ္ႏိုင္တာပဲ။ အားမကိုးရတဲ့ သားသမီးဆိုတာ ရွိတယ္။ အားမကိုးရတဲ့ လူငယ္ေတြလည္း အမ်ားႀကီးပဲ။


အားကိုးရေအာင္ အေစာႀကီးကတည္းက ျပင္ဆင္ ပ်ိဳးေထာင္ထားရင္ အားကိုးလို႔ရတဲ့ သားသမီး၊ အားကိုးထိုက္တဲ့ လူငယ္ျဖစ္လာလိမ့္မယ္။  အဲ… လူႀကီးမိဘေတြဘက္က အားမကိုးရေအာင္ ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ထားမယ္ဆိုလည္း ျဖစ္ေနတာပဲ။

စာဖတ္သူ လူႀကီးမင္း မ်က္ေမွာင္ကုပ္သြားပါသလား။

ဟုတ္ကဲ့ခင္ဗ်ာ။ လူငယ္ေလးေတြ၊ သားသမီးေလးေတြကို လူႀကီး မိဘေတြက ခ်စ္တယ္ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းျပနဲ႔ ငယ္ငယ္ကတည္းက အလိုလိုက္၊ အႀကိဳက္ေဆာင္လြန္း႐ံုသာမက တဟဲ့ဟဲ့နဲ႔ အစိုးရိမ္ႀကီးကာ ေနရာတကာမွာ ကာဆီးကာဆီးသာ လုပ္ခဲ့ၾကမယ္ဆိုရင္ အဲဒီ့ကေလးခမ်ာမွာ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ယံုၾကည္မႈ နည္းပါးေနၿပီး ဘာကိုမွ ရဲရဲ မလုပ္တတ္ေတာ့မွာ ေသခ်ာပါတယ္။

ေရွးသေရာခါ ျပည္ဗာရာဝယ္ ကုေဋၾကြယ္အား သူေဌးသားလွ်င္ ဆိုၿပီး ေဆြးေျမ႕လြန္းတဲ့ ပံုျပင္ေဟာင္းထဲက နမူနာဟာ ႀကီးလာတဲ့အခါ ဘာမွ အားမကိုးရတဲ့ သားသမီး၊ ႀကီးလာတဲ့အခါ ဘာမွ သံုးမရတဲ့ လူႀကီးတစ္ေယာက္ ျဖစ္လာတာကို ျပဆိုေနပါတယ္။ အစဥ္အလာအရဆိုရင္ေတာ့ အဲဒီ့သူေဌးသားဟာ ပညာသင္ရမယ့္ အရြယ္မွာ ပညာမသင္ခဲ့လို႔သာ အခုလို ျဖစ္ရတာပဲ၊ အရပ္ရပ္၌ ႏွံအပ္ဥစၥာ ရွိေလပါလည္း သင္ဟာ လူမိုက္ ဒုစ႐ိုက္မို႔ဆိုၿပီး သူ႔ကိုသာ လွိမ့္အျပစ္တင္ခဲ့ၾကပါတယ္။

ဘယ္သူကမွ အဲဒါ သူ႔မိဘေတြအျပစ္လို႔ မေကာက္ယူခဲ့ၾကဘူး။ ဒါလည္း အျပစ္ေတာ့ မတင္ထိုက္ပါဘူး။ မိဘဆိုတာ ဘုရားနဲ႔ တစ္ဂိုဏ္းထဲဆိုတဲ့ လူ႔ေဘာင္မွာ မိဘရဲ႕ အမွားအမွန္ကို ဆင္ျခင္ သံုးသပ္လိုက္ရင္ပဲ ကံႀကီးထိုက္ေတာ့မလို ျဖစ္ေနေပတာကိုး။ အမွန္ကေတာ့ဗ်ာ၊ ဘုရားနဲ႔ တစ္ဂိုဏ္းထဲ ထားတယ္ဆိုတာက ပူေဇာ္မႈအပိုင္းမွာပါ။ အဆင့္အေနနဲ႔ ေျပာရင္ေတာ့ ဘုရားရွင္ရဲ႕ အဆင့္ကို အဘယ္ပုထုဇဥ္ လူသားကေသာ္မွ် မယွဥ္အပ္ဘူး ဆိုတာေတာ့ ဗုဒၶဘာသာတိုင္း လက္ခံႏိုင္ၾကမယ္ ထင္ပါတယ္။ တစ္ဆင့္တက္ေျပာရင္ မိဘျဖစ္သြားတာနဲ႔ အလံုးစံုကို ထိုးထြင္း သိျမင္ႏိုင္စြမ္းဆိုတဲ့ ဘုရားရွင္မ်ားမွာသာ ရွိတဲ့ ဉာဏ္ေတာ္မ်ိဳး အလိုလို ရရွိမလာဘူးဆိုတာကိုလည္း လက္ခံႏိုင္ၾကပါလိမ့္မယ္။ ဒါဆိုရင္ မိဘျဖစ္တာနဲ႔ အမွားကင္းၿပီလို႔ မဆိုႏိုင္ဘူးဆိုတဲ့ အဆိုကိုလည္း လက္မခံခ်င္သည့္တိုင္ လက္ခံၾကရမွာပါ။


တျခားေနရာေတြျဖစ္တဲ့ ကိုယ္က်င့္တရားအရာမွာ မိုးပ်ံေအာင္ ေကာင္းေန၊ သီလငါးပါးကိုလည္း ခါးဝတ္ပုဆိုးေပၚမွာ ခါးပတ္ႀကီး ထပ္ပတ္ထားသလို ျမဲေနသည္ ျဖစ္ေစဦးေတာင္ မိဘျဖစ္တာနဲ႔ သားသမီးကို ထိန္းေက်ာင္းပဲ့ျပင္နည္းကို အလိုလို သိၿပီး မွန္ကန္ေအာင္ ျပဳစုပ်ိဳး ေထာင္ႏိုင္စြမ္းရွိမယ္လို႔ အတတ္ မေျပာႏိုင္မွာလည္း သိပ္ကိုေသခ်ာပါတယ္။


ဒါ့ေၾကာင့္ ကုေဋရွစ္ဆယ္သူေဌးသားဟာ ေကာင္ေသဠင္းတ က်တဲ့အထိ ဘဝပ်က္သြားတယ္ဆိုရင္ သူ႔အျပစ္က အလြန္ဆံုးမွ ၂၅ % သူ႔မိဘ အျပစ္က ၇၅ % လို႔ သံုးသပ္မယ္ဆိုရင္ ကေလးသူငယ္စိတ္ပညာကို သတိမူ မိသူမ်ား သေဘာတူႏိုင္ၾကပါလိမ့္မယ္။


မိဘက ေက်ာင္းထားသားပဲ၊ သူက ေကာင္းေကာင္း မသင္တာ၊ သူကိုက ဉာဏ္ထိုင္းတာ၊ သူကိုက ေတခ်င္ေပခ်င္ ေလလြင့္ခ်င္တာလို႔ ေျပာမယ့္သူေတြလည္း ရွိေကာင္း ရွိႏိုင္ပါတယ္။ လိုသမွ် ဝယ္ေပး၊ ေက်ာင္းေကာင္းမွာ ထားေပး၊ ဘာမဆို ျပည့္စံုေအာင္ လုပ္ေပးေနေပမယ့္ အေဖနဲ႔ အေမတို႔ တစ္ခ်ိန္လံုး ရန္ျဖစ္ေနတာမ်ိဳး၊ အေဖက စီးပြားေရးပဲ လံုးပန္းေနၿပီး သားသမီးကို လွည့္မၾကည့္ႏိုင္တာမ်ိဳးေတြကလည္း ကေလးရဲ႕ ေက်ာင္းေန ေပ်ာ္မႈ၊ ေက်ာင္းစာ စိတ္ဝင္စားမႈ၊ လူမႈေရးစတဲ့ အက်ိဳးတရားေတြအေပၚမွာ မ်ားစြာ ႐ိုက္ခတ္ေနႏိုင္ေသးတဲ့အခ်က္က က်န္ရွိေနပါေသးတယ္။

ဒါက လက္ဦးဆရာျဖစ္တဲ့ မိဘေတြအပိုင္းနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေျပာတာပါ။ အဲဒီ့ကမွ ကေလးက ေက်ာင္းေနၿပီဆိုရင္ ေက်ာင္းက ဆရာေတြကလည္း အဲဒီ့ကေလးရဲ႕ အရည္အခ်င္းအေပၚမွာ ပူးတြဲ တာဝန္ရွိလာပါတယ္။ ဒါကို အထူး ရွင္းလင္းေနစရာ လိုမယ္မထင္လို႔ မရွင္းေတာ့ဘူးေနာ္။ သည္ကမွ တစ္ဆင့္တက္လို႔ အလုပ္ခြင္ ေရာက္လာၿပီဆိုရင္ လူေတာထဲ တိုးဝင္ခါစ လူငယ္ေလးရဲ႕ သင္ယူမႈမွာ အလုပ္ရွင္ေတြနဲ႔ လုပ္ခြင္ဝန္းက်င္က လူေတြရဲ႕ အျပဳအမူေတြ၊ အေနအထိုင္ေတြက ရာခိုင္ႏႈန္း အေတာ္မ်ားမ်ားကို လႊမ္းမိုးေနပါေတာ့မယ္။

မိဘ၊ ဆရာမ်ားနဲ႔ ငယ္ဘဝ ပတ္ဝန္းက်င္က အက်င့္ေကာင္းေတြကို အခိုင္အမာ ပ်ိဳးေထာင္ႏိုင္ခဲ့တယ္၊ ဒါေပမယ့္ လုပ္ခြင္ဝန္းက်င္မွာက်ေတာ့ မိုးခါးေရပဲဆိုၿပီး အမ်ားတကာက အက်င့္ပ်က္ ျခစားေနတယ္ဆိုရင္ အဲဒီ့ လူငယ္ေလးဟာ မိုးခါးေရ လိုက္ေသာက္ဖို႔ အလားအလာ နည္းေနႏိုင္ပါတယ္။ သို႔ေပမယ့္ မိဘ၊ ဆရာမ်ားနဲ႔ ငယ္ဘဝ ဝန္းက်င္ကလည္း ေလ်ာ့တိ၊ ေလ်ာ့ရဲ၊ လုပ္ခြင္ဝန္းက်င္ကလည္း အူလည္လည္ႏိုင္ေနမယ္ ဆိုရင္ေတာ့ အဲဒီ့လူငယ္ေလးရဲ႕ စာရိတၲပိုင္းဟာ စိတ္ခ်စရာ သိပ္ေကာင္းေနေတာ့မွာ မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ တစ္နည္းေျပာရရင္ အားကိုးထိုက္တဲ့ လူႀကီးဘဝကို ရလာစရာ အေၾကာင္းနည္းသြားပါလိမ့္မယ္။

ေျပာင္းျပန္အားျဖင့္ မိဘဆရာနဲ႔ ငယ္ဘဝဝန္းက်င္က အရမ္းႀကီး ေလ်ာ့တိေလ်ာ့ရဲ ျဖစ္ေနခဲ့ေပမယ့္ စနစ္က်တဲ့၊ စည္းကမ္းရွိတဲ့ လုပ္ခြင္ဝန္းက်င္မွာ ေမြ႕ေလ်ာ္လာႏိုင္မယ္၊ လုပ္ခြင္အားလံုးကလည္း စနစ္က်ေနမယ္၊ စည္းကမ္း ရွိေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့ သူ႔ပင္ကို စ႐ိုက္ကို ေဘးက ၾကပ္မတ္ေပးသြားႏိုင္ျပန္ေသးတာမို႔ အနည္းနဲ႔ အမ်ားေတာ့ အားကိုးရတဲ့ လူႀကီးတစ္ေယာက္ဘဝကို ရလာႏိုင္မလားဆိုတာကလည္း စဥ္းစားဖို႔ သိပ္ေကာင္းတဲ့ အခ်က္တစ္ခ်က္ပါ။

ကြ်န္ေတာ္ ေဆြးေႏြးၾကည့္ခ်င္တာကို ခ်စ္စြာေသာ စာဖတ္သူ လူႀကီးမင္းမ်ား သတိထားမိၾကၿပီလား မသိဘူး။


ျပန္ခ်ဳပ္လိုက္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ လူႀကီးေတြဟာ လူငယ္ေတြကို ပခံုးေျပာင္းေပးရမွာဟာ ေရွာင္လႊဲလို႔ မရတဲ့ နိယမတရား၊ အဲလိုနဲ႔ပဲ လူသား မ်ိဳးႏြယ္စု ဆက္လက္ ရွင္သန္ခဲ့ရတဲ့ သေဘာသာျဖစ္ပါတယ္။ သို႔ေပမယ့္ အဲဒီ့ ေျပာင္းေပးခဲ့ရမယ့္ ပခံုးေလးေတြ သန္မာမႈ ရွိမရွိ၊ သန္႔စင္မႈ ရွိမရွိ၊ မြန္ျမတ္မႈ ရွိမရွိဆိုတာအတြက္ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းမက ရာခိုင္ႏႈန္းမ်ားစြာ တာဝန္ရွိေနသူမ်ားကလည္း အဲဒီ့ ေနာက္မ်ိဳးဆက္ကို အက်င့္စ႐ိုက္ အေထြေထြကို လက္ဆင့္ကမ္းေပးခဲ့ၾကေလမယ့္ မ်ိဳးဆက္ေဟာင္းအေပၚမွာ တာဝန္ရွိေနတယ္ဆိုတဲ့အခ်က္ပါ။

ဘာရယ္ မဟုတ္ပါဘူး။ ကြ်န္ေတာ့္ သားေလးကို ကိစၥငယ္ေလးတစ္ခုအတြက္ အားကိုးလိုက္မိရာက ဆက္လက္ စဥ္းစားမိသြားတာေလးေတြကို စာအျဖစ္ ခ်ေရးၾကည့္လိုက္တာသာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ကြ်န္ေတာ့္သားဟာ တကယ္အားကိုးထိုက္တဲ့ သားတစ္ေယာက္ ျဖစ္လာ မလာဆိုတာကို သူ႔အနာဂတ္ကသာ ဆံုးျဖတ္ေပးမွာ ျဖစ္သလို ကြ်န္ေတာ္ဟာလည္း လက္ဆင့္အကမ္း ေကာင္းတဲ့ မ်ိဳးဆက္ေဟာင္း ျဖစ္မျဖစ္ဆိုတာကိုလည္း သူ႔အနာဂတ္ကသာ ျပ႒ာန္းသြားေတာ့မွာ ေသခ်ာေနပါတယ္။

စာဖတ္သူ လူႀကီးမင္းကေရာ လက္ဆင့္ကမ္းေကာင္းတဲ့ မ်ိဳးဆက္ေဟာင္း ျဖစ္မွ ျဖစ္ကဲ့လားလို႔ ကိုယ့္ဘာသာ စဥ္းစားျဖစ္မယ္ဆိုရင္၊ ဒါမွမဟုတ္ ကိုယ္ကေတာ့ မ်ိဳးဆက္သစ္၊ ကိုယ့္ကို လက္ဆင့္ကမ္းေပးေနတဲ့ မ်ိဳးဆက္ေဟာင္းကို ေကာင္းမေကာင္း ျပန္ဆန္းစစ္ရင္း ကိုယ္ဘာလုပ္သင့္တယ္ ဆိုတာကို ဆင္ျခင္ျဖစ္ၾကမယ္ဆိုရင္ေတာ့…

အားလံုးေတြးဆ ဆင္ျခင္ၾကည့္ႏိုင္ၾကပါေစ

အတၱေက်ာ္

(၁၁၁၁၀၉)

—————————————

(ယေန႔ထုတ္ Bi Weekly Eleven ဂ်ာနယ္ အတြဲ ၂ အမွတ္စဥ္ ၃၈ မွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့ စာမူကို ျပန္လည္ေဖာ္ျပလိုက္တာပါ။)