He who fights and runs away, lives to fight another day.

ေညာင္ညိဳပင္ စခန္းမ်ားရဲ႕ နိဂံုး

သေဘာထား ကြဲလြဲတယ္၊ ျပႆနာတက္ၾကတယ္၊ ျငင္းၾက၊ ခံုၾကတယ္၊ ရန္ျဖစ္တယ္၊ ကေတာက္ကဆျဖစ္ၾကတယ္အစရွိတာမ်ားနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အခုတေလာမွာ အေတာ္ေလး စဥ္းစားမိေနပါတယ္။


သည္အခါမွာ ကြ်န္ေတာ္တို႔ေတြ ေတြးျမင္ပံု၊ ဆင္ျခင္ပံုေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဆန္းစစ္ၾကည့္ခ်င္စရာေလးေတြ ေတြ႕လာရတယ္။

သေဘာထားကြဲလြဲတယ္ဆိုတာ

ပထမတစ္ခုက ကြဲလြဲမႈဆိုတာကို စဥ္းစားရမွာပါ။ ကြဲလြဲတယ္ဆိုတာ မတူတာေပါ့။ လူရယ္လို႔ ျဖစ္လာမွေတာ့ တစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ ဘယ္လိုမွ တစ္ထပ္တည္း မတူႏိုင္ပါဘူး။ တစ္မိတစ္ဘတည္းက ေပါက္ဖြားလာတဲ့ ေမြးခ်င္းအခ်င္းခ်င္းပဲ ျဖစ္ေနပါေစ၊ အႁမႊာပူးပဲျဖစ္ေနပါေစ၊ တစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ ႐ႈျမင္ပံုခ်င္း၊ အေတြးအေခၚ အယူအဆခ်င္း တစ္ထပ္တည္း ရွိေနဖို႔ ဘယ္လိုနည္းနဲ႔မွ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။

အဲဒီ့ကမွ တစ္ဆင့္တက္လို႔ အသက္အရြယ္ေတြ၊ ေမြးဖြားႀကီးျပင္းပံုေတြ၊ ပတ္ဝန္းက်င္ေတြ၊ အထီး/အမေတြ ကြဲလာၿပီဆိုတာနဲ႔ တစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ ကြဲလြဲစရာ၊ ကြာဟစရာ အေၾကာင္းေတြက ပိုလို႔၊ ပိုလို႔ မ်ားလာမွာပါ။

ဆိုေတာ့ကာ ကြ်န္ေတာ္တို႔ေတြ ပထမဆံုး ႏွလံုးသြင္းအပ္တာကေတာ့ လူမွန္ရင္ သေဘာထား ကြဲလြဲရမယ္ ဆိုတာကိုပါပဲ။ အျပန္အလွန္အားျဖင့္ သေဘာထား ကြဲလြဲၾကတယ္ဆိုတာ လူသားဆန္တဲ့ အလုပ္ပဲလို႔ ႏွလံုးသြင္းႏိုင္ဖို႔ပါပဲ။

ကြဲလြဲမႈရဲ႕ အစ

သည္လိုျဖင့္ သေဘာထား ကြဲလြဲတဲ့အေပၚမွာ ဘယ္လို ဆက္စခန္းသြားမလဲဆိုတာက ဆက္စဥ္းစားရမယ့္ အေၾကာင္းအရာ ျဖစ္လာပါတယ္။

သည္ေနရာမွာ ကြဲလြဲမႈ ေပၚေပါက္လာရျခင္း အေၾကာင္းရင္းကို ေစ့ငု ၾကည့္ဖို႔ လိုပါလိမ့္မယ္။ ကြဲလြဲမႈဆိုတာက နဂိုကတည္းက ရွိေနျမဲ တရားကိုယ္။ ဒါေပမယ့္ တစ္ဖက္ဖက္က ေဖာ္ထုတ္ လွစ္ဟျခင္း မရွိခဲ့ရင္ အဲဒီ့ ကြဲလြဲမႈဟာ လူသိရွင္ၾကား ျဖစ္လာစရာ အေၾကာင္းမရွိဘူး၊ သူ႔ဟာေလးနဲ႔သူ ျမဳပ္ေနမွာရယ္။

တစ္ဖက္ဖက္က ေဖာ္ထုတ္ လွစ္ဟလိုက္ၿပီဆိုတာနဲ႔ က်န္တစ္ဖက္ကလည္း သေဘာတူျခင္း၊ မတူျခင္းကို ေျပာစရာေတြ ေပၚလာရပါေတာ့မယ္။ အဲဒီေတာ့မွ သေဘာထားကြဲလြဲတယ္ဆိုတာဟာလည္း ေငါေငါႀကီး ေပၚလာရေတာ့တာပါ။

သည္အခါမွာ ထည့္စဥ္းစားဖို႔ ေကာင္းတဲ့အခ်က္က အေၾကာင္းအရာတစ္ရပ္ကို ျဖစ္ေစ၊ ဝိဝါဒကြဲစရာ တစ္ခုခုကိုျဖစ္ေစ  စတင္ေဖာ္ထုတ္လွစ္ဟ သူကို အဲသလို ေဖာ္ထုတ္ လွစ္ဟျဖစ္ခဲ့ေစဖို႔ ေစ့ေဆာ္တဲ့အေၾကာင္းတရားကိုပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ျပႆနာ ရွာခ်င္လို႔ တမင့္ကို ေႏွာက္တာ၊ ေမႊတာလား၊ဒါမွမဟုတ္ ေစတနာႏိုးမႈ တစ္ခုခုေၾကာင့္လားဆိုတာကို ထည့္စဥ္းစားဖို႔ လိုလာပါလိမ့္မယ္။

တမင္ေႏွာက္တာ၊ ေမႊတာမ်ိဳး မဟုတ္ဘဲ ေစတနာႏိုးမႈတစ္ခုခုေၾကာင့္ အေၾကာင္းအရာတစ္ရပ္၊ ဝိဝါဒကြဲစရာတစ္ခုကို တင္လာတာ ျဖစ္ေနခဲ့ရင္ အဲဒီ့ ေစတနာကို အသိအမွတ္ျပဳေပးဖို႔ေတာ့ ျပန္လွန္ ေျပာဆိုမယ့္သူေတြမွာ တာဝန္ရွိပါတယ္။ မိမိ သေဘာတူႏိုင္ျခင္း၊ မတူျခင္းက သတ္သတ္၊ ေစတနာကို အသိအမွတ္ျပဳျခင္းက သတ္သတ္ဆိုၿပီး ကံ၊ ကတၱား ကြဲဖို႔ လိုပါလိမ့္မယ္။

အဲဒါဆိုရင္ လြတ္လပ္စြာ သေဘာကြဲလြဲျခင္းရဲ႕ အႏွစ္သာရျဖစ္တဲ့ “အျပဳသေဘာ”ကို အလိုလို ေရာက္လာေတာ့မွာပါ။ တစ္ဖက္က ေဖာ္ထုတ္ လွစ္ဟလိုက္တာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သေဘာမတူရင္ မတူတဲ့အေၾကာင္းကို အားပါးတရ၊ အာေဘာင္ အာရင္းသန္သန္နဲ႔ ျပန္လွန္ ျငင္းဆိုရာမွာလည္း အဲသလို တစ္ဖက္သားရဲ႕ေစတနာကို နားလည္မႈ ေပးထားႏိုင္ခဲ့ရင္ ျငင္းရ၊ ခံုရတဲ့အဆင့္ ေရာက္လာတဲ့တိုင္ သိပ္ ႐ုပ္ပ်က္ဆင္းပ်က္ မျဖစ္ႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။

ကြဲလြဲမႈရဲ႕ အလယ္

အဲလို သေဘာထားကြဲလြဲရာက အစျပဳၿပီး ျငင္းခံုတဲ့အဆင့္၊ ျငင္းခံုရာက ကေတာက္ကဆ၊ ကေတာက္ကဆကေန ရန္ျဖစ္တဲ့အဆင့္ေတြအထိ ေရာက္ကုန္တာမ်ိဳးက်ေတာ့ ႏွစ္ဖက္စလံုးရဲ႕ ညံ့ဖ်င္းေသးသိမ္မႈေၾကာင့္သာ ျဖစ္ႏိုင္ပါေတာ့တယ္။

ကြဲလြဲတယ္ဆိုတာ လူပီသတဲ့ အလုပ္လို႔ နားလည္ထားမယ္၊ ကြဲလြဲလာခဲ့ရတာမွာလည္း ေစတနာႏိုးမႈတစ္ခုခု ပါေနမယ္ဆိုရင္ အဲဒီ့ကြဲလြဲမႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ တစ္ဆင့္တက္ရပါေတာ့မယ္။ အဲဒါကေတာ့ ကြဲလြဲမႈေၾကာင့္ ေပၚေပါက္လာရတဲ့ အျငင္းအခံုကတစ္ဆင့္ ဘယ္လို အက်ိဳးအျမတ္ထြက္ႏိုင္သလဲဆိုတာကို ေတြးေတာၾကည့္ဖို႔ လိုလာတာပါပဲ။ အျငင္းအခံုကေန ကေတာက္ကဆ၊ ကေတာက္ကဆကေန ရန္ျဖစ္ၾကရတဲ့ အဆင့္အထိ တစ္ဆင့္ၿပီးတစ္ဆင့္ တက္လာတတ္တာကလည္း သဘာဝပဲဆိုတာကို နားလည္ထားရင္ အဲသလို တစ္ဆင့္စီ ထပ္တက္မလာခင္မွာ ကြဲလြဲျခင္းကို ကြဲလြဲျခင္းအဆင့္မွာတင္ ေက်ေက်နပ္နပ္ႀကီး ရပ္ထားလိုက္ႏိုင္ပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲ ဆိုေတာ့ အျငင္းအခံုကေန ရရွိလာတဲ့ ရန္ျဖစ္ျခင္းဟာ ကြဲလြဲ ကြာဟမႈကို အကြဲအျပဲဆီ ေရာက္သည္အထိ ဦးတည္သြားေတာ့မွာမို႔ပါပဲ။

ေညာင္ညိဳပင္စခန္းမ်ားရဲ႕ က႑

သည္အခါမွာ ေညာင္ညိဳပင္စခန္းမွန္သမွ် ဘယ္ေညာင္ညိဳပင္စခန္းမွ မေကာင္းဘူးဆိုတာ  ဒုတိယအဆင့္အေနနဲ႔ ႏွလံုးသြင္းတတ္ဖို႔ လိုလာပါၿပီ။ လင္မယားခ်င္း ကြဲၾကတာလည္း မေကာင္း၊ မိတ္ေဆြခ်င္း ကြဲၾကတာလည္း မေကာင္း၊ မိသားစုဝင္ခ်င္း ကြဲၾကတာလည္း မေကာင္း၊ လူဆိုတာ တစ္ဦး တစ္ေယာက္တည္း ေနလို႔ မရတာမို႔ ဘယ္သူနဲ႔ ဘယ္သူ ကြဲတာမ်ိဳးမွ မေကာင္းဘူးဆိုတဲ့ အေျခခံစိတ္ထားမ်ိဳး ထားဖို႔ လိုအပ္လာပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ကေန႔ကာလလို “ကမၻာႀကီးဆိုတာ ရြာေလးတစ္ရြာ”လို႔သာ စဥ္းစားအပ္ေတာ့တဲ့ ကာလမ်ိဳးမွာ လူနဲ႔ လူခ်င္း မ႐ိုင္းပင္းလို႔ မျဖစ္ေတာ့ပါဘူး။ နင့္ေက်ာလည္း ငါကုတ္ေပး၊ ငါ့ေက်ာလည္း နင္ျပန္ကုတ္ေပးဆိုၿပီး တစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ မတည့္ တည့္ေအာင္ ေနႏိုင္မွ အလုပ္ျဖစ္ေတာ့မွာပါ။

ဆိုေတာ့ကာ ေညာင္ၫိုပင္စခန္းဆီကို ဦးတည္ေစမယ့္ ဘယ္လို ကေတာက္ကဆမ်ိဳးကိုမဆို ေဝရာမဏိရမယ္ဆိုတဲ့ အေျခခံ အေတြးတစ္ရပ္ကို ေတြးဖို႔ မလြဲမေသြ လိုလာပါတယ္။

ၾကားလူတစ္ေယာက္ေယာက္က “နင္တန္၊ နင္တန္”ဆိုၿပီး ဝင္ဖ်န္ေျဖရတဲ့အဆင့္ထိ ေရာက္သြားရတယ္ဆိုတာလည္း ေတြးၾကည့္ရင္ ေတာ္ေတာ္ မနိပ္တဲ့ကိစၥ။ ၾကားလူ ဝင္ဖ်ဥ္ေပးရတယ္ဆိုတာ မယဥ္ေက်းတဲ့ အ႐ိုင္းအစိုင္းေတြ၊ တစ္နည္းအားျဖင့္ အဟိတ္တိရစၦာန္ေတြအတြက္သာ လိုအပ္တာပါ။ စိတ္ဓာတ္ေရးရာ တိုးတက္ဖြံ႕ၿဖိဳးၿပီး ယဥ္ေက်းတဲ့(ေတာမက်တဲ့) လူသားေတြအတြက္ သူတစ္ပါး ၾကားဝင္ဖ်န္ေျဖစရာမလိုဘဲ ဘယ္အခ်ိန္မွာ ေတာ္ရမယ္၊ ဘယ္အခ်ိန္မွာ ရပ္ရမယ္ဆိုတာ အလိုလို သိလာတန္ေကာင္းတဲ့ ကိစၥပါ။

ဘယ္သူ႔ဘယ္သူမွ ဝင္ဖ်န္ေျဖစရာမလိုဘဲ အျငင္းအခံုကေန အကြဲအျပဲကို ဦးတည္ေတာ့မယ္လို႔ ျမင္လာတာနဲ႔ ျငင္းခံုေနတဲ့ ဘက္ႏွစ္ဘက္မွာ အဲသလို ျမင္လာတဲ့ တစ္ဖက္ဖက္က ခ်က္ခ်င္း ရပ္ခ်လိုက္ရပါလိမ့္မယ္။ အဲသလို ရပ္ခ်လိုက္ျခင္းနဲ႔အတူ ကြဲလြဲမႈကိုလည္း ျဖစ္ျမဲသဘာဝတစ္ရပ္ အျဖစ္သာ ႏွလံုးသြင္းထားလိုက္ရင္ ကေတာက္ကဆအဆင့္၊ ရန္ျဖစ္တဲ့ အဆင့္ေတြအထိ တက္သြားစရာ အေၾကာင္းမရွိေတာ့ပါဘူး။

အ႐ံႈး အႏိုင္

အဲဒီ့ေနရာမွာ စဥ္းစားရမွာက ျငင္းခံုျခင္း၊ ကေတာက္ကဆနဲ႔ ရန္ေစာင္ျခင္းတို႔မွာ အႏိုင္လိုခ်င္မႈဆိုတာ ပါ၊ မပါလည္း ႏွစ္ဖက္စလံုးက က်နေသခ်ာ ဆန္းစစ္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ဘယ္လို အျငင္းအခံု၊ ဘယ္ပံု ပဋိပကၡ၊ ဘယ္ႏွယ္ ကေတာက္ကဆမွာမဆို “အႏိုင္ရလိုမႈဆိုတဲ့ေဇာ”က ႏွစ္ဖက္စလံုးမွာ ပူးကပ္ေနတတ္စျမဲပါပဲ။ ဒါလည္း ေျပာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ “လူဆန္တဲ့”အလုပ္ပါ။

ဒါေပမယ့္ ကြ်န္ေတာ္တို႔အားလံုး ေမ့ေလ်ာ့ေနမိတဲ့ အခ်က္တစ္ခ်က္က တစ္ဖက္သားကို အႏိုင္ယူလိုက္တဲ့အတြက္ ဘာအေၾကာင္းထူးသြားသလဲ ဆိုတာကိုပါပဲ။ “အႏိုင္အ႐ံႈးသည္ သာမည၊ ယွဥ္ၿပိဳင္ျခင္းသာ အဓိက”လို႔ ေတြးရေအာင္ကလည္း ျငင္းခံုတယ္ဆိုတာ အားကစားလုပ္ေနတာမွ မဟုတ္တာပဲ။

ပိုဆိုးတာက သေဘာထားကြဲလြဲမႈတစ္ရပ္အတြက္ ျငင္းခံုရာမွာ ဘက္ ႏွစ္ဖက္ ရွိေနတဲ့အတြက္ အမွန္တရားဆိုတာကလည္း တစ္ခုမက ရွိေနႏိုင္ျပန္တာပါ။ သူလည္း မွန္တယ္၊ ကိုယ္လည္း မမွားဘူး၊ ကိုယ္လည္း မွန္တယ္၊ သူလည္း မမွားဘူးဆိုတဲ့ ကြဲလြဲမႈရဲ႕အနားသတ္ေတြဟာ ကြ်န္ေတာ္တို႔ရဲ႕ လူမႈဘဝထဲမွာ ၾကံဳရျမဲ၊ ၾကားရျမဲ တရားကိုယ္ေတြပါပဲ။

သည္အခါမွာ အ႐ံႈး၊ အႏိုင္ကို ဘာနဲ႔ မွတ္ေက်ာက္ တင္မလဲဆိုတဲ့ ျပႆနာက ေနာက္က ကပ္လိုက္လာပါေတာ့တယ္။ ထို႔အတူ အႏိုင္ရလိုက္တဲ့အတြက္ မိမိစိတ္မွာ ခဏပန္း ေက်နပ္သြားတာ တစ္ခုက လြဲလို႔ ျငင္းခံုျခင္းမွာ အႏိုင္ရလိုက္တာက ဘာအက်ိဳးထူးကိုမွ မေပးပါဘူး။ အဆင္မသင့္ရင္ အႏိုင္ေတာ့ ရလိုက္ပါရဲ႕၊ ကြဲတာ ျပဲတာက အဖတ္တင္ၿပီး က်န္ရစ္ဦးမွာပါ။

ဆိုေတာ့ အျငင္းအခံုတစ္ရပ္မွာ အ႐ံႈး၊ အႏိုင္ဟာ ပဓာန မဟုတ္ပါဘူး။ အျမတ္ထုတ္တတ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ျငင္းခံုရာက တစ္ဖက္သားရဲ႕အျမင္ေတြ၊ အသိေတြကို ႏိႈက္ယူလိုက္ႏိုင္ပါတယ္။ ထို႔အတူ ကိုယ့္အေတြး၊ ကိုယ့္အျမင္ကိုလည္း တစ္ဖက္သား သိသြားေအာင္ လုပ္ေပးလိုက္ႏိုင္တာပါပဲ။

အ႐ံႈးအႏိုင္ဆိုတဲ့ ပန္းတိုင္ လံုးဝမထားဘဲ ေပ်ာ္ရႊင္ ေက်နပ္စြာ ျငင္းခံုတတ္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ အဲဒီ့အတိုင္း အျမတ္ေတြ အမ်ားႀကီး ထြက္လာမွာပါ။

အ႐ံႈးအႏိုင္ကိုသာ အဓိက ထားလိုက္မိမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ျငင္းခံုေနတဲ့ အေၾကာင္းအရာေပၚက ေသြဖီသြားၿပီး “မႏိုင္၊ ႏိုင္ရာကိုင္”တဲ့ တိုက္ကြက္ေတြနဲ႔ အျငင္းအခံုကတဆင့္ ပဋိပကၡလမ္းေၾကာင္းေပၚကို မသိမသာကေန သိသိသာသာ ေျပာင္းသြားႏိုင္ပါတယ္။

ဒါဟာ အျငင္းအခံုတိုင္းရဲ႕ ဇာတ္ရွိန္တက္မႈ သေဘာတရားပါပဲ။ အဲသလို ဇာတ္ရွိန္တက္တာဟာ ေကာင္းေသာ ဇာတ္ရွိန္တက္ျခင္းမ်ိဳးေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ဇာတ္ပ်က္ဖို႔အတြက္ တက္သြားတဲ့ အရွိန္မ်ိဳးသာ ျဖစ္ပါတယ္။

ပ်က္လည္း ဘာျဖစ္ေသးလဲကြာ၊ ႏိုင္ရၿပီးတာပဲဆိုတဲ့ ရမ္းကားတဲ့ စိတ္မ်ိဳးဟာ ယဥ္ေက်းတဲ့ (ေတာမက်တဲ့) လူသားေတြ ထားအပ္တဲ့စိတ္ထားမ်ိဳး မဟုတ္ပါဘူး။ [သည္ေနရာမွာ “ယဥ္ေက်းတဲ့ (ေတာမက်တဲ့)”ဆိုတဲ့ စကားလံုးကို ဒုတိယအႀကိမ္ သံုးမိသြားျပန္ပါၿပီ။ သိုးေဆာင္းဘာသာစကားနဲ႔ civilisation ဆိုတဲ့ လူ႔ယဥ္ေက်းမႈကို ေျပာလိုရင္းပါ။]

ဆိုေတာ့ လြတ္လပ္စြာ သေဘာထား ကြဲလြဲျခင္း၊ တစ္နည္းအားျဖင့္ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ရႊင္ရႊင္ ျငင္းၾက၊ ခံုၾကျခင္းဟာ ကြဲလြဲေနတဲ့ သေဘာထား၊ ျငင္းခံုေနတဲ့ အေၾကာင္းအရာအေပၚမွာသာ ခိုင္မာျမဲျမံစြာ ရပ္တည္ၿပီး ေျပာဆို ျငင္းခံုႏိုင္ပါမွ အထေျမာက္မွာပါ။ အႏိုင္လိုခ်င္မႈကို ကြဲလြဲမႈနဲ႔ ေရာႀကိတ္လိုက္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ လြတ္လပ္စြာ သေဘာထားကြဲလြဲျခင္းရဲ႕အႏွစ္သာရ ျဖစ္တဲ့ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ရႊင္ရႊင္ ျငင္းခံုျခင္းဆီကို မေရာက္ႏိုင္ေတာ့ဘဲ အကြဲအျပဲဆီကိုသာ ဦးတည္သြားေတာ့မွာကို ကြ်န္ေတာ္တို႔ေတြ ဆင္ျခင္ၾကဖို႔ ေကာင္းလာပါတယ္။

ကြဲလြဲမႈရဲ႕ အနားသတ္

အကြဲအျပဲဆီကို ဦးမတည္ခ်င္ဘူးဆိုရင္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ လိုခ်င္တာက “ေျပလည္မႈ”ဆိုတာ အလိုလို ေသခ်ာ သြားပါလိမ့္မယ္။ လူယဥ္ေက်းမ်ား၊ ေတာမက်တဲ့လူမ်ားဟာ အကြဲအျပဲကို မလိုလားအပ္ဘူး၊ ေျပလည္မႈကိုသာ ဝါယမ စိုက္အပ္တယ္ဆိုတဲ့ အေျခခံအေတြးမ်ိဳး ရွိမယ္ဆိုရင္ ျငင္းခံုေနတဲ့ ဘက္ ႏွစ္ဖက္မွာ အဲသလို အေတြးမ်ိဳး ရွိတဲ့ဘက္က ေျပလည္မႈလမ္းစကို ဇြဲနဘဲနဲ႔ ရွာေဖြရပါေတာ့မယ္။

ေျပလည္မႈကို ရွာခ်င္ရင္ ပထမဆံုး လုပ္ရမယ့္အလုပ္က ျငင္းခံုေနတာကို ႐ုတ္ခ်ည္း ရပ္ခ်လိုက္ရပါမယ္။ ဒါ ပထမ အဆင့္ပါ။

ၿပီးရင္ ကြဲလြဲမႈကို ကြဲလြဲမႈအတိုင္း ထားလိုက္ရပါလိမ့္မယ္။ တစ္နည္းအားျဖင့္ “ကြဲလြဲတယ္ဆိုတာ သဘာဝပါပဲေလ”ဆိုတဲ့ မူလက ႏွလံုးသြင္းမႈကို ပိုမို ခိုင္မာလာေအာင္ အားထုတ္ရပါလိမ့္မယ္။

တတိယနဲ႔ ေနာက္ဆံုးအဆင့္ကေတာ့ ကြဲလြဲေနတဲ့ၾကားထဲက တူညီေနတာေတြကို ရွာေဖြဆြဲထုတ္၊ ေကာက္ႏုတ္ရမွာပါ။ ကိုယ္အႏိုင္ရခ်င္သလို၊ သူလည္း အ႐ံႈးေပးခ်င္မွာ မဟုတ္ဘူးဆိုတာလည္း တူညီမႈပါပဲ။ ဘယ္လိုပဲ ကြဲလြဲေနပေစ ကိုယ္လည္း လူဆက္လုပ္ဦးမွာ ျဖစ္သလို၊ သူလည္း လူဆက္လုပ္ေနဦးမွာပဲ ဆိုတာလည္း တူညီတာပါပဲ။ သည္ကမွ သူနဲ႔ ကိုယ္နဲ႔ရဲ႕ ဆက္ဆံေရးကိုပါ ထည့္စဥ္းစားရင္ အက်ိဳးတူ ကိစၥေတြအတြက္ တူညီေနတာေတြ အမ်ားႀကီး ထြက္လာႏိုင္ပါေသးတယ္။

ဆိုၾကပါစို႔၊ အိမ္ေထာင္ေရးတစ္ခုက လင္နဲ႔မယားနဲ႕ သေဘာထား ကြဲလြဲၾကတဲ့အခါမ်ိဳးမွာ တူညီမႈကို စဥ္းစားရင္ လင္လုပ္သူေရာ၊ မယားလုပ္သူပါ သည္အိမ္ေထာင္ရဲ႕ အေျခအေနကို မေကာင္း ေကာင္းေအာင္ အားထုတ္ခ်င္တဲ့ ဆႏၵေစတနာမ်ိဳးကို အရင္ဆံုး ထည့္ေတြးရမွာပါ။

ညီအစ္ကို ေမာင္ႏွမခ်င္း သေဘာထားကြဲလြဲၾကရာမွာလည္း အဲသလိုမ်ိဳးပဲ၊ ေကာင္းေစ့ခ်င္တဲ့ ေစတနာ တစ္စံုတစ္ရာကေတာ့ မတြက္ခ်င္လည္း ထည့္တြက္ရမယ့္ တူညီမႈတစ္ခု ျဖစ္လာမွာပါပဲ။

သူငယ္ခ်င္း မိတ္ေဆြအခ်င္းခ်င္းမွာလည္း ထို႔အတူပါပဲ၊ ရည္ရြယ္ခ်က္ခ်င္း တူေနေပမယ့္ ခ်ဥ္းကပ္ပံုခ်င္း မတူတဲ့အတြက္ အခ်င္းခ်င္း သေဘာ ကြဲလြဲေနရတာမ်ိဳးေတြ ရွိလာရတာပါ။ ဆိုေတာ့ မတူတာေတြကို မစဥ္းစားေတာ့ဘဲ တူတာေတြကို ေတြးျမင္ ပံုေဖာ္ယူမယ္ဆိုရင္ ကြဲလြဲမႈအေပၚမွာ အေျခခံထားတဲ့ ပဋိပကၡတစ္ခုဟာ ေျပလည္မႈ လမ္းစေပၚကို ခပ္ေရးေရးေလး ေရာက္လာၿပီလို႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။

ေျပလည္မႈကို ရွာတဲ့သူ

အႏိုင္အ႐ံႈးကို ထည့္တြက္တြက္၊ မတြက္တြက္၊ ေျပလည္မႈကို စတင္ ရွာေဖြသူ၊ ဒါမွမဟုတ္ ကမ္းလွမ္းသူဟာ စိတ္ထားျမင့္ျမတ္သူ၊ သေဘာထားႀကီးသူအျဖစ္ ကြဲလြဲမႈ ပဋိပကၡရဲ႕ သားေကာင္ဘဝကေန ေအာင္ျမင္စြာ ႐ုန္းထြက္ႏိုင္သူသာ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။

တစ္နည္းအားျဖင့္ ေျပလည္မႈကို ရွာေဖြ ကမ္းလွမ္းတဲ့အတြက္ အ႐ံႈးသမားလို႔ အမနာပ ေျပာလို႔ မရႏိုင္ပါဘူး။

ဒါျဖင့္ ဘယ္လိုလူမ်ိဳးက စတင္ၿပီး ေျပလည္မႈကို ရွာေဖြ ကမ္းလွမ္းသင့္သလဲဆိုတဲ့ ေမးခြန္းက ေပၚလာပါတယ္။ သာမန္အားျဖင့္ေတာ့ ပဋိပကၡ ကို စိတ္ေရာ ကိုယ္ပါ မလိုလားသူက စတင္ ကမ္းလွမ္းရမွာပါ။ သည္ ေနရာမွာ “စိတ္ေရာ ကိုယ္ပါ မလိုလားသူ”ဆိုတဲ့ စကားက နည္းနည္း အေရးႀကီးပါတယ္။

ပဋိပကၡကို မလိုလားဘူးဆိုတာ ႏႈတ္နဲ႔ အလြယ္ ေျပာလို႔ ေကာင္းတဲ့ စကားပါ။ “ငါ ရန္မျဖစ္ခ်င္ဘူးေနာ္”လို႔ ေၾကြးေၾကာ္လိုက္တာဟာ ရန္ျဖစ္ခ်င္လာၿပီဆိုတဲ့ နိမိတ္မ်ိဳးနဲ႔ အလြယ္တကူ ေျပာျဖစ္သြားတတ္တဲ့ စကားမ်ိဳးပါ။

ႏႈတ္နဲ႔ ေအာ္ဟစ္ၿပီး ေၾကြးေၾကာ္တာမ်ိဳးထက္ တကယ့္ကို ရင္ထဲ အသည္းထဲက လွဲလွဲလိႈက္လိႈက္ရွိတဲ့ “ပဋိပကၡ စိတ္ကုန္မႈ”မ်ိဳး ရွိတဲ့သူမ်ိဳးကသာ ေျပလည္မႈကို ေတာင့္တ တပ္မက္တတ္စျမဲပါ။ အဲသလို မလိုလားေတာ့သူ ကိုယ္တိုင္က အဲဒီ့ ကြဲလြဲမႈ ပဋိပကၡကို စတင္မိခဲ့သည္ပင္ ျဖစ္လင့္ကစား ပဋိပကၡကို တကယ္ မလိုလားေတာ့ဘူးဆိုတာနဲ႔ ေျပလည္မႈအတြက္ စတင္ ၾကံဆ ကမ္းလွမ္းႏိုင္ပါတယ္။

ေနာက္တစ္ခုက ကြဲလြဲမႈတစ္ရပ္၊ ပဋိပကၡတစ္ခုမွာ ဘယ္သူက ေတာင့္ခံေနသလဲဆိုတာကို စဥ္းစားရပါလိမ့္မယ္။ တစ္နည္းအားျဖင့္ ဘယ္သူက မာေက်ာေနသလဲ၊ မေလွ်ာ့ႏိုင္ေလာက္ေအာင္ တင္းေနသလဲဆိုတာကို ထည့္စဥ္းစားရပါမယ္။ လင္မယားၾကားမွာျဖစ္ျဖစ္၊ သူငယ္ခ်င္း မိတ္ေဆြၾကားမွာျဖစ္ျဖစ္၊ မိသားစုဝင္ အခ်င္းခ်င္းၾကားမွာျဖစ္ျဖစ္၊ တျခားဆက္ဆံေရးတစ္ခုခုမွာျဖစ္ျဖစ္ ပဋိပကၡတစ္ခုျဖစ္ၾကတဲ့ ဘက္ႏွစ္ဘက္မွာ တစ္ဖက္ဖက္ကေတာ့ “ေျပာအားေတြရွိ၊” “မာရည္ေက်ာရည္ႏိုင္”ေနမွာ အေသအခ်ာပါ။

အဲလို ေျပာအားရွိၿပီး မာရည္ေက်ာရည္ႏိုင္တဲ့ ဘက္တစ္ဖက္ကေတာ့ ဘယ္လိုနည္းနဲ႔မွ ေျပလည္မႈကို စတင္ ေဖြရွာမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ မေျပလည္မႈေၾကာင့္ ရရွိႏိုင္တဲ့ အက်ိဳးဆက္က သူ႔ကို ထိခိုက္ေစႏိုင္ေနတဲ့တိုင္ မာန္မာနဆိုတဲ့ ေမာဟ ဖံုးေနတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ တံုးတိုက္တိုက္၊ က်ားကိုက္ကိုက္ စိတ္ထားမ်ိဳးေတြနဲ႔ မာျမဲ မာ၊ တင္းျမဲ တင္းခံေနမွာပါ။

သည္အခ်ိန္မွာ ပဋိပကၡကို ၿငီးေစာ္နံျခင္းမက နံမွန္းသိလာသူ၊ တစ္နည္းအားျဖင့္ စိတ္ဓာတ္မူမွန္သူဘက္ကသာ ေျပလည္မႈကို စတင္ရွာေဖြရေတာ့မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

အေလွ်ာ့ေပးတာ

အဲသလို ေျပလည္မႈကို လိုခ်င္သူက ပဋိပကၡကို ရပ္ဆိုင္းမယ္၊ ကြဲလြဲမႈကို ကြဲလြဲမႈအတိုင္း အသာေလး ထားလိုက္ၿပီး ညႇိယူမယ္ဆိုရင္ ပထမဆံုး လုပ္ရမယ့္အလုပ္က အေလွ်ာ့ေပးတဲ့ အလုပ္ပါ။

တခ်ိဳ႕က အေလွ်ာ့ေပးတာကို အ႐ံႈးေပးတာန ဲ႔ေရာေထြးေနတတ္ပါတယ္။ လက္ေတြ႕မွာ အေလွ်ာ့ေပးတာဟာ အ႐ံႈးေပးတာ လံုးဝမဟုတ္မွန္း အေလွ်ာ့ ေပးတတ္သူတိုင္း သိပါတယ္။ အမွန္က တစ္ခါတေလမ်ားမွာ အေလွ်ာ့ေပးျခင္းဟာ ထိုးမယ့္ဆင္ ေနာက္တစ္လွမ္း ဆုတ္တာမ်ိဳးအထိ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

သည္ေနရာမွာ ေျပလည္မႈလိုခ်င္သူမ်ား မေမ့အပ္တဲ့ ၾကားေနက်စကား တစ္ခြန္းလည္း ရွိပါေသးတယ္။ “လူ႔ေအာက္က်ိဳ႕လို႔ လူပိၿပီး မေသႏိုင္ပါဘူး”ဆိုတဲ့စကားပါ။ မိမိက ေျပလည္မႈကို လိုခ်င္႐ိုးမွန္ရင္ အေလွ်ာ့ေပး႐ံုမကဘဲ ေအာက္က်ိဳ႕တန္က်ိဳ႕ရဦးမွာကို ျမင္ထားဖို႔လိုပါတယ္။ တစ္နည္းအားျဖင့္ ပုဂၢလိက မာန္မာနေတြကို ခ်ရမွာပါ။

သည္ေနရာမွာလည္း အထက္မွာ ေရလဲ သံုးျဖစ္ခဲ့တဲ့ “ယဥ္ေက်းမႈ (ေတာမက်မႈ)”က ေတာ္ေတာ္ စကားေျပာပါတယ္။ မာန္မာနထားတယ္ဆိုတာ အင္မတန္ ေတာက်တဲ့ စိတ္ဓာတ္ (very uncivilised attitude) မ်ိဳးပါ။ ေတာမက်တဲ့ လူ႔ေဘာင္ဘဝ (civilised society) မွာ မာန္မာနက ျပဳတ္စား၊ ေၾကာ္စားလို႔ မရတာမို႔ ေမ့ထားရမွာသာ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲဒါကို ေမ့လိုက္ႏိုင္ၿပီဆိုရင္ အေလွ်ာ့ေပးတာတို႔၊ ေအာက္က်ိဳ႕တာတို႔ အတြက္ ဘာမွကို ေရးႀကီးခြင့္က်ယ္ ျဖစ္မေနေတာ့ဘဲ ပဋိပကၡကို ႐ုတ္ခ်ည္း ရပ္ခ်လိုက္ၿပီး ေျပလည္မႈ လမ္းေပၚကို ေစြ႕ခနဲ ခုန္တက္သြားႏိုင္ေတာ့မွာပါ။

နိဂံုး

ကြ်န္ေတာ္ စဥ္းစားေနမိတဲ့ အေတြးစေတြကို စာလံုးေတြအျဖစ္ ခ်ေရးလိုက္တာပါ။

ပဋိပကၡေတြ၊ ကေတာက္ကဆေတြ၊ ျပႆနာေတြကို ၿငီးေငြ႕လာတာက စတယ္လို႔ ဆိုရပါလိမ့္မယ္။

အဟုတ္ပါ။ ေတာ္ေတာ့္ကို ၿငီးေငြ႕လွပါၿပီ။ ကမၻာႀကီးကလည္း ျပႆနာ လမ္းမေပၚကေန အက်ိဳးတူ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရးဆိုတဲ့ လမ္းေၾကာင္းေပၚကို သိမ္သိမ္ေမြ႕ေမြ႕နဲ႕ ကူးေျပာင္းလို႔ ေနပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ေတြကလည္း “ညီၫြတ္ေရး”တို႔၊ “ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး”တို႔ကို အသံေကာင္း ဟစ္ရာမွာ သံုးစြဲတဲ့ စကားလံုးမ်ားေလာက္သာ ယံုမွတ္ ေအာက္ေမ့ၿပီး ပါးစပ္နဲ႔ပဲ ရြတ္ျဖစ္ေနၾကတာက မ်ားေနပါေသးတယ္။

လက္ေတြ႕မွာေတာ့ အိမ္ထဲမွာလည္းကိုယ့္ မိသားစုဝင္အခ်င္းခ်င္းက ေစာင္ခ်င္ ေစာင္ေန၊ လမ္းေပၚက်ေတာ့လည္း ဟိုဘက္အိမ္ကလူကို အမနာပ ေျပာရင္ေျပာျဖစ္ေန၊ မိမိ က်င္လည္ က်က္စားျဖစ္ေနရာ နယ္ပယ္မွာလည္း အခ်င္းခ်င္း မသင့္မတင့္ျဖစ္ေနတာေတြနဲ႔ အခ်ိန္ေတြ ကုန္ကုန္ေနၾကတာကို ျမင္ေနရတဲ့အခါ ကြ်န္ေတာ့္စိတ္ထဲမွာ လြတ္လပ္စြာ သေဘာထားကြဲလြဲျခင္း ဆိုတာကို သ႐ုပ္ခြဲၾကည့္မိသလို ေျပလည္မႈဆိုတာကိုလည္း စဥ္းစားၾကည့္မိရပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ ပဋိပကၡျဖစ္တယ္၊ ရန္ျဖစ္တယ္ဆိုတာဟာ ျဖစ္သူ ႏွစ္ဖက္စလံုးအတြက္ ဘယ္သူ႔ဘယ္သူမွ အက်ိဳးမရွိပါဘူး။ အခ်ိန္ကုန္တာ၊ လူပန္းတာသက္သက္ပဲ က်န္တတ္ပါတယ္။

သည္ကမွ တစ္ဆင့္တက္ၿပီး ပဋိပကၡကို အကြဲအျပဲအထိ သယ္ေဆာင္သြားမိခဲ့ၿပီဆိုရင္ေတာ့ ႏွစ္ဘက္စလံုး ႐ံႈးသြားပါေတာ့တယ္။ တစ္ေယာက္တည္း ဝါယမ စိုက္တာထက္ ႏွစ္ေယာက္ေပါင္း အားထုတ္တာက ပိုၿပီး ထိေရာက္တယ္ဆိုတာ ကေလးကအစ နားလည္ႏိုင္တဲ့ကိစၥပါ။ ဘက္ပဲ့သြားတဲ့အခါ အဲသလို ထိထိေရာက္ေရာက္ စြမ္းေဆာင္ႏိုင္တဲ့ အားက အလိုလို ေလ်ာ့သြားမွာမို႔ ဘက္ပဲ့တဲ့ အေျခအေနမ်ိဳးအထိ ေရာက္မသြားရေလေအာင္ အကြဲအျပဲဆိုတာကို ေရွာင္ရမွာပါ။ ေညာင္ညိဳပင္ စခန္းဆိုရင္ စက္ဆုပ္မုန္း တီးရေကာင္းမွန္း သိတဲ့စိတ္နဲ႔ အေဝးႀကီးက ေရွာင္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဆိုေတာ့ အကြဲအျပဲဆီအထိ ေရာက္မလာေအာင္ ကြဲလြဲမႈက ျငင္းခံုမႈ၊ ျငင္းခံုမႈကေန ပဋိပကၡအဆင့္ေလာက္မွာသာ ရပ္သင့္တယ္လို႔ ေတြးေနမိပါတယ္။ အမွန္ကေတာ့ ျငင္းခံုတဲ့ အဆင့္မွာ ရပ္ႏိုင္ရင္ အေကာင္းဆံုးပါပဲ။

အထက္မွာဆိုခဲ့သလို ေပ်ာ္ေပ်ာ္ရႊင္ရႊင္၊ ၾကည္ၾကည္သာသာ ျငင္းခံုျခင္းကေတာ့ အက်ိဳးရွိႏိုင္ေသးတာမို႔ ျငင္းခံုတာမွာ အႏိုင္ရလိုမႈကို ထည့္မစဥ္းစားဘဲ ျငင္းခံုႏိုင္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ျငင္းခံုျခင္းကေန ႐ႈေထာင့္သစ္ေတြ၊ အေတြးအျမင္သစ္ေတြကို အျမတ္အျဖစ္ ထုတ္ယူတတ္မယ္ဆိုရင္ ျငင္းခံုျခင္းကေန ပဋိပကၡအဆင့္အထိ တက္သြားစရာ အေၾကာင္းမရွိေတာ့ဘူးလို႔ ေတြးမိေနရပါတယ္။

တကယ္ေတာ့ အယူအဆေတြ၊ အေတြးအျမင္ေတြ၊ သေဘာထားေတြ၊ လူမ်ိဳးေတြ၊ ဘာသာအယူဝါဒေတြ၊ အသားအေရာင္ေတြ ဘယ္လိုကြဲေနကြဲေန ပုခံုးႏွစ္ဖက္ၾကား ေခါင္းေပါက္ေနတဲ့၊ ပါးစပ္က အစာစား၊ စကားေျပာၿပီး ႏွာေခါင္းနဲ႔ အသက္ရွဴၾကတဲ့လူသားေတြခ်ည္းပါပဲဆိုတဲ့ အေျခခံတူညီမႈေလးေတြေလာက္ကို ေခါင္းထဲ ထည့္ႏိုင္ၾကမယ္ဆိုရင္ ေညာင္ညိဳပင္စခန္းေတြ အလိုလို ေပ်ာက္ကုန္ႏိုင္တယ္လို႔ ယံုၾကည္ေနမိပါတယ္။


ေညာင္ညိဳပင္စခန္းေတြက တခ်ိဳ႕ေသာ ေဒသေတြမွာ ကြယ္ေပ်ာက္ကုန္ပါၿပီ။ ေလာကႀကီးတစ္ခုလံုးမွာ ေညာင္ညိဳပင္စခန္းေတြ လံုးလံုး ကြယ္ေပ်ာက္သြားတဲ့ တစ္ေန႔မွာ ကြ်န္ေတာ္တို႔ အားလံုးလည္း အိပ္ေကာင္းျခင္း အိပ္ရ၊ စားေကာင္းျခင္း စားရ၊ ေနေကာင္းျခင္း ေနရတဲ့ ဘဝမ်ိဳးကို ေရာက္သြားႏိုင္မွာ ေသခ်ာေနတာမို႔ ေညာင္ညိဳပင္စခန္းဟူသမွ် ဘယ္စခန္းမ်ိဳးကိုမွ မလိုလားအပ္ဘူးဆိုတဲ့အေၾကာင္း တင္ျပလိုက္ရပါတယ္ခင္ဗ်ား။

(၁၉၉၇ ဒီဇင္ဘာလထုတ္ သရဖူမဂၢဇင္းမွာ ေဖာ္ျပခဲ့ၿပီး စာမူခြင့္ျပဳခ်က္အမွတ္ ၄၀၀၉၅၉၀၅၀၉ နဲ႔ လက္တြဲေဖာ္စာအုပ္တိုက္က ၂၀၀၆ ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီလမွာ ဒုတိယအႀကိမ္ ထုတ္ေ၀ခဲ့တဲ့ အတၱေက်ာ္ရဲ႕ “ေတြးေတာဆင္ျခင္မႈ အႏုပညာ”စာအုပ္ထဲက စာတစ္ပုဒ္ကို ျပန္လည္တင္ဆက္လိုက္တာပါ။)

Author: lettwebaw

A prolific Burmese writer whose main work is non-fiction with many articles and books on psycho-social and health issues including sex education for teenagers, proper etiquette, child rearing practices and marriage counselling tips. Another nom de plume is "Pseudonym."

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s