As long as we can’t let go

အင္တာနက္ေပၚက မိတ္ေဆြေတြ ဖတ္ေစခ်င္တဲ့ ေစတနာနဲ႔ တင္ေပးလိုက္တာပါ။ ကၽြန္ေတာ့္ေစတနာကို အသိအမွတ္ျပဳတယ္ဆိုပါရင္ ကၽြန္ေတာ့္စာေတြကို ျပန္ျဖန္႔ေ၀တဲ့အခါ မူရင္း လင့္(ခ္)ကိုသာ ခ်ိတ္ဆက္ေပးေတာ္မူၾကေစခ်င္ပါတယ္။ Cut & Paste လုပ္ၿပီး ကိုယ္ပိုင္ လိုလို ဘာလိုလိုအျဖစ္ မကူးၾကေစခ်င္ပါဘူး။ မေအာင့္ႏိုင္ဘူး၊ အဲလိုမွ Cut & Paste မလုပ္ရလို႔ အစာမေၾက ရင္မေခ်ာင္ျဖစ္ရတယ္ဆိုရင္ေတာ့ တစ္ပုဒ္လံုး ဘာတစ္ခုမွ မျခြင္းခ်န္ဘဲ၊ အထူးသျဖင့္ ေအာက္ဆံုးက ကၽြန္ေတာ့္ နာမည္၊ ေန႔စြဲ၊ မူရင္း စာအုပ္အမည္မ်ားအျပင္ သည္လင့္(ခ္)ကိုပါ ျဖည့္စြက္ၿပီး ကူးေတာ္မူၾကဖို႔ ေမတၱာရပ္ခံပါရေစ။ မူလတန္းမွသည္ ဘြဲ႕ယူတဲ့အထိ သူမ်ား ေရးထားတဲ့ စာစီစာကံုးေတြ၊ paragraph ေတြကို အလြတ္က်က္ၿပီး ကိုယ္ေရးတာလိုလို ဘာလိုလို လုပ္ကာ အမွတ္ေတြ ယူခဲ့ၾကၿပီး လူလားေျမာက္လာရတဲ့ ေရႊတို႔ရဲ႕ အျဖစ္ဆိုးကို နားလည္စာနာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ဗ်ာ… မေကာင္းတဲ့ စနစ္ကို လက္ညိႇဳးထိုးၿပီး ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ သူခိုး အျဖစ္ခံမလား၊ စနစ္ ဘယ္ေလာက္ မေကာင္း မေကာင္း၊ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ေကာင္းေအာင္ ႀကိဳးစားမလားဆိုတာကေတာ့ တစ္ဦးခ်င္းစီရဲ႕ ေရြးခ်ယ္မႈသာ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္ခင္ဗ်ား။

ေမ်ာက္က ဆင္းသက္လာေသာ

ေမ်ာက္ေထာင္တဲ့ နည္းတစ္နည္းက အေတာ္ေလး စိတ္၀င္စားစရာ ေကာင္းလွသဗ်။ သည္လို…

အုန္းသီးတစ္လံုးကုိ အလံုးမပ်က္ေစဘဲ အတြင္းက အသားေတြကို ျခစ္ထုတ္လိုက္တယ္။ ၿပီးေတာ့ အဲ့ဒီအုန္းသီးကုိ သစ္ပင္မွာျဖစ္ျဖစ္၊ ေျမၾကီးေပၚ စိုက္ထားတဲ့ စို႔တစ္ခုမွာျဖစ္ျဖစ္ ႀကိဳးတန္းလန္းနဲ႔ ခ်ည္ထားတယ္။

အုန္းသီးရဲ႕ ေအာက္ေျခမွာက်ေတာ့မွ အေပါက္ရွည္ရွည္ကေလး တစ္ေပါက္ ေဖာက္ၿပီး အုန္းသီးထဲကုိ အစာထည့္ထားလိုက္တယ္။ အဲဒီအေပါက္ ရွည္ရွည္ေလးက ေမ်ာက္ရဲ႕ လက္၀ါးတစ္၀ါးစာ ၀င္သာ႐ံု၊ ဟတယ္ဆို႐ံုေလး ေဖာက္ထားတာ။ လက္သီးဆုပ္ဆိုရင္ မ၀င္သာဘူး။ ထြက္လည္း မထြက္သာဘူးေပါ့ဗ်ာ။

အဲလိုနဲ႔ အုန္းသီးကို အသာေလးခ်ထားလိုက္တယ္ ဆုိရင္ပဲ အစာနံ႔ရတဲ့ ေမ်ာက္ ေရာက္လာေတာ့တာပဲ။ အုန္းသီးထဲမွာ အစာရွိမွန္း ကုိေရႊေမ်ာက္က သိသေပါ့။ သည္မွာတင္ ခက္ခက္ခဲခဲ အေပါက္ထဲ သူ႔လက္ကေလး ထိုးထည့္လိုက္တယ္။ ၿပီးေတာ့ အစာကို စမ္းတယ္။ ေတြ႕တယ္။ ဆုပ္တယ္။ လက္ကုိ ျပန္ႏုတ္တယ္။ မရဘူး။

ေျပာပါပေကာ။ အေပါက္ကေလးက ဟတယ္ ဆိုရံုကေလး ျဖစ္ေနေအာင္ ေသခ်ာလုပ္ထားတဲ့ အေပါက္ကေလးေလ။ လက္တစ္၀ါးစာ ၀င္သာေပမယ့္ ဆုပ္ထားတဲ့ လက္က်ေတာ့ မ၀င္သာ မထြက္သာတဲ့ အေပါက္။ ဒါေပမယ့္ ကိုေရႊေမ်ာက္အတြက္က်ျပန္ေတာ့လည္း အစာက မက္စရာ။ အစာလိုခ်င္လို႔ လက္ကို ထည့္လိုက္တာပဲ။ အဲဒီအစာကို ဆုပ္လ်က္သားေလးအတိုင္းပဲ လက္ကို ျပန္ႏုတ္ခ်င္တာေပါ့။ ဒါေပမယ့္ ဘယ္လို ၾကိဳးစားၾကိဳးစား လက္ကို ႏုတ္လို႔ မရဘူး။

ေမ်ာက္ေထာင္ဆရာေတြ ေရာက္လာတဲ့ အခါမွာေတာ့ ကိုေရႊေမ်ာက္ ပ်ာသြားတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူ မေျပးႏုိင္ေတာ့ဘူး။ ဘယ္လုိမွ ေျပးလို႔ မရေတာ့ဘူး။

တကယ္ေတာ့ အဲဒီေမ်ာက္ကို ဘယ္သူကမွ ဖမ္းတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဘယ္သူကမွ ေျပးလို႔ မရေအာင္ လုပ္ထားတာ မဟုတ္ပါဘူး။ သူ႔ေဇာ၊ သူ႔ေလာဘေဇာကသာ သူ႕ကုိ မလြတ္တမ္း ဖမ္းခ်ဳပ္လိုက္တာပါ။

အမွန္က ဆုပ္ထားတဲ့ လက္ကေလးကို ျဖည္လိုက္တာနဲ႔ သူ႔လက္ကုိ အသာေလး ျပန္ဆြဲႏႈတ္လုိ႔ ရပါတယ္။ သို႔ေသာ္ ကိုေရႊေမ်ာက္ရဲ႕ ေလာဘေဇာက သိပ္ကို ျပင္းေနေတာ့ ဆုပ္မိထားတဲ့ အစာကို လႊတ္လိုက္ရင္ ငါလည္း လြတ္မွာပါလားဆိုတဲ့ စိတ္ကူးက မရႏုိင္ေအာင္ ျဖစ္ေနေတာ့တာေပါ့။

အင္း… ေမ်ာက္က ဆင္းသက္လာတဲ့ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔တေတြလည္း အဲဒီ ကိုေရႊေမ်ာက္နဲ႔ ပိန္မသာ၊ လိမ္မသာပါပဲ။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ရဲ႕ စိတ္ႏွလံုးေတြထဲမွာ ကိန္းေနတဲ့ ဆႏၵေဇာ အေထြေထြနဲ႔ ကိုယ့္ဘာသာကုိယ္ အက်ဥ္းက်ေနၾကတာမ်ား….။

တကယ္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႔ေတြလည္း လက္ကေလးျဖန္႔လိုက္၊ ဆုပ္ထားတာေလးေတြကို လႊတ္လိုက္၊ သံေယာဇဥ္ေတြ ျဖတ္လိုက္မယ္ဆုိရင္….။

(၀န္ခံသမႈ – ကမၼဌာန္းဆရာ Joseph Goldstein ေရးတဲ့ The Experience of Insight စာအုပ္ထဲမွာ ေတြ႕ရတာေလးတစ္ခုကုိ ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ျပန္ဆုိတင္ဆက္လုိက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။)

အားလံုးေတြးဆ ဆင္ျခင္ၾကည့္ႏိုင္ၾကပါေစ

အတၱေက်ာ္

(ဖတ္စရာဂ်ာနယ္၊ အမွတ္ ၁၇၊ ေမလ ၈ ရက္၊ ၂၀၀၅ ခုႏွစ္)

(ကၽြန္ေတာ့္ရဲ႕ “တစ္ၿမိဳ႕ႏွစ္စိတ္” စာအုပ္က အခုက်ေတာ့မွ ဘာျဖစ္ေနတယ္ မသိဘူး။ ကူးယူ ေဖာ္ျပတဲ့သူေနာက္တစ္ဦး ေတြ႕ရျပန္တယ္။ သည္တစ္ခါေတာ့ မ်က္႐ႈဆိုတဲ့ ဘေလာ့(ဂ္)မွာပဲ ခင္ဗ်။ ျမန္မာလိုသာ မ်က္႐ႈတာ။ သူတို႔ လိပ္စာကက်ေတာ့ ျမတ္႐ႈျဖစ္ေနေလရဲ႕။ http://www.myatshu.com/ ဆိုသကိုးေလ။ Myat ျမတ္လို႔ပဲ တစ္သက္လံုး သင္ခဲ့ မွတ္ခဲ့ရတာကိုး။ ထားပါေတာ့ေလ။ သူတို႔ဆီမွာ တင္ထားတာေတြ႕တာနဲ႔ ျပန္ကူးၿပီး ကၽြန္ေတာ့္ ဘေလာ့(ဂ္)မွာ တင္ေပးလိုက္ပါတယ္။)

Song of the Bird

ငွက္ေက်းေတးသံ

တစ္ခါကေပါ့ဗ်ာ။ လယ္သမားႀကီးတစ္ေယာက္ဟာ သိမ္းစြန္ငွက္ရဲ႕ ဥတစ္လံုးကို လယ္ထဲမွာ ေတြ႕တာနဲ႔ ေကာက္လာၿပီး သူ႔ျခံထဲက ၾကက္မႀကီးရဲ႕ အသိုက္ထဲ အသာ ထည့္ထားလိုက္ပါတယ္။ ၾကက္မႀကီးကလည္း ဘာမွ မသိရွာေတာ့ သူ႔ဥေတြနဲ႔ အတူ အဲဒီ့သိမ္းငွက္ဥကိုလည္း ဝပ္ေတာ့တာေပ့ါ။

သည္လိုနဲ႔ အခ်ိန္တန္တဲ့အခါ သိမ္းငွက္ကေလးဟာလည္း တျခားၾကက္ေပါက္စေလးေတြန႔ဲအတူ အေကာင္ေပါက္ၿပီး တျဖည္းျဖည္း အရြယ္ေရာက္လာပါတယ္။

ဘယ္လိုပဲ အရြယ္ရလာလာ၊ သိမ္းငွက္ေလးဟာ တျခားၾကက္ကေလးေတြ လုပ္တဲ့အတိုင္းပဲ လုပ္တယ္။ သူ႔ကိုယ္သူ ၾကက္လို႔ပဲ မွတ္ေနရွာသကိုး။ သည္ေတာ့လည္း ၾကက္ကေလးေတြလိုပဲ ေျမႀကီးကို ယက္၊ ေျမႀကီးထဲက ပိုးကေလးေတြ၊ မႊားကေလးေတြကို ရွာေဖြစားေသာက္။ ၾကက္ကေလးေတြလိုပဲ ကေတာ္ကေတာ္နဲ႔ အသံေပး။ ၾကက္ကေလးေတြလိုပဲ အေတာင္ပံကို အသားကုန္ ျဖန္႔တဲ့ၿပီး ၾကက္ကေလးေတြနည္းတူ ေျမေပၚက ေလး၊ ငါး၊ ဆယ္ေပ အျမင့္အထိသာ ပ်ံတာမ်ိဳးပဲ သူလုပ္တတ္တယ္။

သည္လိုနဲ႔ ေနလာလိုက္တာ အဲဒီ့ သိမ္းစြန္ငွက္ဟာ တျဖည္းျဖည္းန႔ဲ ေတာ္ေတာ့္ကို အိုမင္းလာပါေတာ့တယ္။ တစ္ေန႔မွာေတာ့ တိမ္ကင္းတဲ့ ေကာင္းကင္ယံမွာ ခံ့ညားလွတဲ့ ငွက္ႀကီးတစ္ေကာင္ကို သူ ေတြ႔လိုက္ရတယ္။ ေလက ျပင္းျပင္းႀကီး တိုက္ေနေပမယ့္ အဲဒီ့ငွက္ႀကီးက အေတာင္ပံကို တစ္ခ်က္ကေလးေတာင္ မခတ္ဘဲ ေဘးႏွစ္ဖက္ကိုသာ ကားကား၊ ခန္႔ခန္႔ႀကီး ျဖန္႔လို႔ ေလဟုန္ကို ၿမိန္႔ၿမိန္႔ႀကီး စီးေနပါတယ္။

ၾကက္ေတြန႔ဲအတူ ရွိေနတဲ့ သိမ္းငွက္အိုႀကီးက သူ႔ေခါင္းအထက္မွာ ဝဲေနတဲ့ အဲဒီ့ငွက္ႀကီးကို တအံ႔တၾသ ၾကည့္ရင္းနဲ႔ အဲဒါ ဘာငွက္ပါလိမ့္လို႔ အသံထြက္ ျမည္တမ္းလိုက္ပါတယ္။

သူ႔ေဘးနားမွာ ရွိေနတဲ့ ၾကက္တစ္ေကာင္က သူ႔အေမးကို ေျဖလိုက္တယ္။

အဲဒါ သိမ္းငွက္ေပါ့ဗ်။ ငွက္တကာရဲ႕ ဘုရင္လို႔လည္း ေခၚရမွာေပ့ါ။ သူက ေကာင္းကင္စံငွက္ေလ။ အိမ္း… က်ဳပ္တို႔ကေတာ့ ေျမႀကီးစံေတြေပါ့။ က်ဳပ္တို႔က ၾကက္ေတြ ျဖစ္ေနတာကိုးဗ်ိဳ႕တဲ့။

ေၾသာ္… လို ႔ေျပာရင္း သိမ္းငွက္အိုႀကီးက ေခါင္းတဆတ္ဆတ္ ညိတ္လိုက္ပါတယ္။

သည္လိုနဲ႔ သူ႔ကိုယ္သူ ၾကက္လို႔ မွတ္ေနတဲ့ သိမ္းငွက္အိုႀကီးဟာ တစ္သက္လံုး ၾကက္လိုပဲ ေနသြားၿပီး ၾကက္လိုပဲ ေသသြားပါေတာ့တယ္။

Anthony De Mello ေရးတဲ့  Song of the Bird ကို ဘာသာျပန္ဆို တင္ဆက္လိုက္တာပါ။

ကၽြန္ေတာ္တို႔ ျမန္မာမွာေတာ့ ေက်းညီေနာင္ပံုျပင္ ရွိပါတယ္။ တစ္အူထု႔႔ံဆင္း ညီရင္းအစ္ကိုပင္ ျဖစ္လင့္ကစား ေလျပင္းေနာက္ကို ပါသြားၿပီး တစ္ေကာင္က ႏူးညံ႔သိမ္ေမြ႔သူမ်ားရဲ့ အလယ္မွာ ႀကီးျပင္းရတယ္။ သည္အခါမွာ ပတ္ဝန္းက်င္ရဲ႕ ပံုသြင္း ထုဆစ္လိုက္တဲ့အတိုင္း စ႐ိုက္ေတြ ေပၚလာတာကို ေဖာ္က်ဴးတဲ့ ဘုရားေဟာ ပံုျပင္ေလးပါ။

အထက္မွာ ျပန္ဆို ေဖာ္ျပလိုက္တဲ့ ပံုျပင္နဲ႔ သဘာဝခ်င္း ဆင္လွပါတယ္။ ပတ္ဝန္းက်င္ရဲ႕ ႐ိုက္ခတ္မႈဒဏ္ကို ခံၿပီး လူအပါအဝင္ သတၱဝါမ်ား အားလံုးမွာ အမူအက်င့္ဆိုတာေလးေတြ ေပၚေပါက္လာပါတယ္။

ျပန္ဆိုေဖာ္ျပလိုက္တဲ့ ပံုျပင္မွာက်ေတာ့ စြန္ပင္ျဖစ္လင့္ကစား မိမိကိုယ္မိမိ ၾကက္လို႔ ထင္ေနတဲ့အတြက္ စြန္လို မစြမ္းေတာ့ဘဲ ၾကက္ေလာက္သာ စြမ္းေတာ့တာကို ထင္ရွားေအာင္ ေဖာ္က်ဴးထားပါတယ္။

သည္ပံုျပင္ကိုဖတ္ၿပီး ကၽြန္ေတာ္ စဥ္းစားမိသြားတာေတြကေတာ့ အမ်ားႀကီးပါပဲ။

ငါကေတာ့ သခ်ၤာညံ့တယ္ဆိုၿပီး သခ်ၤာခ်ိန္ေရာက္တိုင္း ေခၽြးပ်ံေနခဲ့တာေတြ၊ ငါနဲ႔ အားကစားနဲ႔က အက်ိဳးမေပးပါဘူးဆိုၿပီး ေဘာလံုးကြင္းကို ေရွာင္ခဲ့တာေတြ၊ ဂုဏ္ထူးေတြ မပါခ်င္ေန ေအာင္ရင္ ၿပီးတာပဲဆိုၿပီး ေတာ္ရိေလ်ာ္ရိ ေနခဲ့တာေတြ၊ ျဖစ္မွာ မဟုတ္ပါဘူးေလဆိုၿပီး ေလွ်ာ့ခဲ့တာေတြ၊ စိတ္ေကာင္းထားမိတာန႔ဲ တစ္ၿပိဳင္နက္ ငါခ်ည္း ခံရတာပဲဆို တဲ့အေတြးန႔ဲ ရမ္းကားခဲ့တာေတြ၊ မထူးပါဘူးေလ၊ တစ္တက္စားလည္း ၾကက္သြန္ပဲ ဆိုၿပီး တြယ္ပစ္လိုက္တာေတြ၊ ….ေတြ၊ ….ေတြ….

စဥ္းစားလိုက္မယ္ဆိုရင္ အမ်ားႀကီးပါပဲ။

ပိုဆိုးတာက ပံုျပင္ထဲကလို ၾကက္ေတြၾကားမွာ ႀကီးျပင္းလာရတဲ့အခါမွာ အားလံုးက ပိုလို႔ ပိုလို႔ လြဲေခ်ာ္ကုန္ရတတ္ျပန္ပါတယ္။

အခ်စ္နဲ႔ စစ္မွာ အားလံုး တရားတယ္ဆိုတာမ်ိဳးနဲ႔ ထင္ရာစိုင္းတာဟာ ၾကက္လိုေနတာ မျဖစ္ႏိုင္ဘူးလား။ ဒါမွမဟုတ္လည္း အိုးေကာင္း ရခ်င္ရင္ အိုးထိန္းသည္ဟာ အိုးကို နာနာ႐ိုက္ေပးရတယ္ ဆိုတာမ်ိဳးနဲ႔ ကိုယ့္သားသမီး၊ ကိုယ့္တပည့္ေလးေတြအေပၚမွာ ကိုယ့္ေဒါသကို ထြက္ေပါက္ေပးရင္း စိတ္ရွိလက္ရွိ ေဆာ္ပေလာ္တီးတာကေရာ ၾကက္စိတ္ေပါက္သြားတာ မျဖစ္ႏိုင္ဘူးလား။ ဒါမွမဟုတ္ မိုးခါးေရပဲ၊ ကိုယ္မေသာက္လည္း သူမ်ား ေသာက္မယ့္အတူတူ ကိုယ္က ဦးေအာင္ပဲ တဂြပ္ဂြပ္ က်ိဳက္လိုက္ဦးမဟဲ့ ဆိုတာကေရာ ၾကက္စိတ္ေတြ ဝင္လာတာ မျဖစ္ႏိုင္ဘူးလား။ ပါးကိုက္ရင္ နားကိုက္လိုက္မယ္၊ ခ်င္းစိမ္းနဲ႔ မိႆလင္ သူၾကင္မွ ကိုယ္ၾကင္မယ္ဆိုတာမ်ိဳးကေရာ ၾကက္အမူအက်င့္အတိုင္း ေနျဖစ္သြားတာ မျဖစ္ႏိုင္ဘူးလား။

သူ႔ပံုျပင္ေလးကိုု ဖတ္ၾကည္႔မိရာက ဆင့္ပြားေတြးမိတဲ့အခါမွာ အေတြးစေတြက တစ္သီတစ္တန္းႀကီး ေပၚလာပါတယ္။

ၾကက္က ၾကက္လို ေနၿပီး ၾကက္လို ေသရတာ ဘာမွ မဆန္းပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ သိမ္းငွက္က ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ၾကက္လို႔ ထင္ၿပီး ၾကက္လို ေန၊ ၾကက္လို ေသသြားတာႀကီးကေတာ့ ေတာ္ေတာ့္ကို မနိပ္တာလည္း အမွန္ပါပဲ။

အင္း… ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ကၽြန္ေတာ့္ကိုယ္ ကၽြန္ေတာ္ ၾကက္လား၊ သိမ္းငွက္လား ကြဲျပားေအာင္ အရင္ဆံုး လုပ္ရပါဦးမယ္ေလ။

အားလံုးေတြးဆ ဆင္ျခင္ၾကည့္ႏိုင္ၾကပါေစ

အတၱေက်ာ္

(အေတြးသစ္ဂ်ာနယ္၊ အတြဲ ၄  အမွတ္ ၂၀၀၊ ၀၆-၀၉-၀၄)

“တစ္ၿမိဳ႕ႏွစ္စိတ္ (ေမာဟေျပ ပံုတိုပတ္စမ်ား - ၄)”ထဲမွာ ေဖာ္ျပထားတာေလးကို ဆရာမေလး Hana San က 
သူ႔ရဲ႕ Facebook စာမ်က္ႏွာမွာ မွတ္စုအျဖစ္ ကူးၿပီး တင္ထားတာ ေတြ႕လိုက္ရလို႔ အပါးခိုၿပီး သူ႔ဟာကို 
copy & paste လုပ္ကာ ကၽြန္ေတာ့္ ဘေလာ့(ဂ္)မွာ တင္ေပးလိုက္တာပါ။ သည္အတြက္ လက္အေညာင္းခံၿပီး
ျပန္ကူးတင္ေပးတဲ့ ဆရာမေလးကို ေက်းဇူးတင္ေၾကာင္း မွတ္တမ္းတင္ပါတယ္။ ;)

On the Current Role of Teachers and…

ကေန႔ ဆရာမ်ားရဲ႕ အခန္းက႑နဲ႔ ကေန႔ပညာေရး

ပံုမွန္အားျဖင့္ေတာ့ အပတ္စဥ္ ထုတ္လႊင့္ေနက် ကၽြန္ေတာ့္ အစီအစဥ္ေတြကို သည္ ဘေလာ့(ဂ္)မွာ အခ်ိန္အေတာ္ၾကာမွ တင္ျဖစ္ပါတယ္။ သည္မွာ တင္ထားတာ သိပ္လည္း မ်ားမ်ားစားစား မရိွပါဘူး။ အခုအခ်ိန္အထိ စုစုေပါင္း အပိုင္းေပါင္း ၇၀ ေက်ာ္ ထုတ္လႊင့္ၿပီး ျဖစ္ေပမယ့္ သည္မွာ တင္ထားတာ အလြန္ဆံုးမွ ဆယ္ပိုင္းေလာက္ပဲ ရိွပါလိမ့္မယ္။ သည္ကေန႔ ထုတ္လႊင့္တာကိုေတာ့ ဘေလာ့(ဂ္)မွာ တင္ေပးေစခ်င္တယ္လို႔ ေျပာလာသူ ရိွတာနဲ႔ တင္ေပးလိုက္ပါတယ္။ နားဆင္ေတာ္မူၾကည့္ၾကပါခင္ဗ်ား။ ၁၅ မိနစ္စာေလာက္ပဲ ရိွပါတယ္။

၂၀၁၁ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာ ၂၅ ရက္ ညေန ၇း၁၅ အခ်ိန္က မႏၲေလး FM မွ 
“ဘ၀အေမာေျပဖို႔ အေျဖရွာစို႔” အစီအစဥ္ အသံလႊင့္ခ်က္ကို ျပန္လည္တင္ဆက္လိုက္တာပါ။

Emotional Literacy and Development

ေျခခင္းလက္ခင္း ညႇင္းညႇင္းသာဖို႔ ခံစားမႈကို ေနာက္တန္းပို႔

သတိထားမိေနတာ ၾကာၿပီ။ ထိုင္းက ျပန္မယ္လုပ္တိုင္း ျဖစ္ျဖစ္သြားတဲ့ ကိုယ့္စိတ္အေျခအေနကို။ အလုပ္ကိစၥနဲ႔ပဲသြားသြား၊ မိသားစုနဲ႔ပဲသြားသြား ျပန္ရေတာ့မယ္ဆိုရင္ စိတ္က မေပ်ာ္ေတာ့တာ။ ကိုယ့္အိမ္ကိုယ့္ရာ ျပန္ရမွာကိုပဲ မျပန္ခ်င္သလို ျဖစ္ေနတာ။ တစ္ေယာက္တည္း မိသားစုမပါဘဲ သြားလည္း မိသားစုနဲ႔ ေတြ႕ခ်င္သည့္တိုင္ ထိုင္းကို လြမ္းတမ္းတမ္းျဖစ္ေနတဲ့ စိတ္ႀကီးက ရင္ကို လႊမ္းမိုးေနဆဲပဲ။

ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ အေတာ္ မေက်မနပ္ျဖစ္မိတယ္။ ဘယ့္ႏွယ့္၊ ကိုယ့္ ေျမ၊ ကိုယ့္ေရ၊ ကိုယ့္ေဒသလည္း မဟုတ္ဘဲနဲ႔ ဘာျပဳလို႔မ်ား သူမ်ား တစ္တိုင္း၊ တစ္ႏိုင္ငံ၊ တစ္ၿမိဳ႕တစ္ရြာကို လြမ္းေနရတာလဲ။ ဟုတ္ေသးပါဘူးေပါ့။

အမယ္… ေသခ်ာ ျပန္စဥ္းစားၾကည့္ေတာ့ ဩစေၾတးလ်တုန္းကလည္း လြမ္းတဲ့ ၿမိဳ႕ေလး ရွိသဗ်။ ဆစ္ဒနီေတြ၊ ခယ္(န္)ဘာရာေတြကို လြမ္းတာ မဟုတ္ဘဲ ေမာ္လီမု(ခ္)ဆိုတဲ့ ကမ္းေျခ ၿမိဳ႕သိမ္ၿမိဳ႕ငယ္ေလးကို လြမ္းတာပါ။ ဘယ္လိုေလးမွန္း မသိဘူး၊ ခ်စ္စရာ ေအးခ်မ္းလွတဲ့ ၿမိဳ႕ေလးမို႔ ထင္ပါရဲ႕။

အလားတူပဲ၊ ျမန္မာျပည္ထဲမလည္း ကိုယ့္ၿမိဳ႕ကိုယ့္ရြာ မဟုတ္ဘဲနဲ႔ လြမ္းမိတဲ့ ၿမိဳ႕ေတြ ရွိသဗ်။ ျမစ္ႀကီးနား၊ လြိဳင္ေကာ္နဲ႔ သထံုတို႔ကို အဲသလို လြမ္းဖူးတယ္ဆိုတာ ေတြးမိမွ ဘဝင္က်တယ္။ မႏၲေလးကေတာ့ ေမြးဇာတိျဖစ္တဲ့အတြက္ အထူးေျပာစရာမလိုပါဘူး။ မႏၲေလးက ျပန္တိုင္း မျပန္ခ်င္စိတ္ႀကီးက ဖိစီးေနခဲ့ဖူးတာလည္း လူပ်ိဳေပါက္ကေန အခုထိပါ။

သို႔ေပမယ့္ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ဘန္ေကာက္နဲ႔ ဇင္းမယ္က ျပန္တိုင္း အဲဒီ့ၿမိဳ႕ေတြကို လြမ္းမိတာကိုက်ေတာ့ ဘဝင္မက်ဘူး။ ဘာျပဳလို႔မ်ား အဲလို ျဖစ္ေနရတာလဲလို႔ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ဆန္းစစ္ၾကည့္မိရပါတယ္။ အဲေတာ့လည္း အေျဖက ေငါက္ခနဲ ထြက္လာပါတယ္။ ေျခခင္းလက္ခင္း သာတာကိုး၊ စိတ္ေအး လက္ေအး ရွိတဲ့ေနရာမွာ ေနရတာကိုး။ စိုးရိမ္စိတ္ေတြ၊ ပူပန္မႈေတြ ကင္းစြာနဲ႔ ေနရတာကိုး။ ကိုယ္နဲ႔ အသားအေရာင္ခ်င္း၊ အလံုးအဖန္ခ်င္း၊ ေရေျမခ်င္း၊ အစားအေသာက္ခ်င္းကလည္း မနီး႐ိုးစြဲ၊  ယံုၾကည္ကိုးကြယ္ရာဘာသာခ်င္းလည္း အတူတူပဲကိုး။

စားစရိတ္ ေနစရိတ္ကလည္း အလြန္႔ကို သက္သာ၊ သြားေရးလာေရးကလည္း မတရားအဆင္ေျပ၊ လမ္းေလွ်ာက္ရတာကအစ ခေနာ္နီခေနာ္နဲ႔ မဟုတ္၊ ခဲတံလို ေဒါက္ေသးေသးေလးနဲ႔ ေဒါက္ျမင့္ဖိနပ္ စီးတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြေတာင္ လမ္းေဘးကို ေငးၿပီး ေအးေအးေဆးေဆး ေလွ်ာက္လို႔ရတဲ့  လူသြားစႀကႍေတြ၊ လမ္းသြယ္၊ လမ္းမေတြ။  စားစရာ ေသာက္စရာဆိုလည္း လမ္းေဘးမွာ တြန္းလွည္းနဲ႔ေရာင္းတဲ့ သစ္သီးသည္၊ ေျပာင္းဖူးဖုတ္သည္ကအစ သပ္သပ္ရပ္ရပ္ သန္႔သန္႔ရွင္းရွင္းနဲ႔။  လမ္းေဘး ေဈးသည္ေတြက တစ္ခါသံုး ကြ်တ္ကြ်တ္အိတ္ လက္အိတ္ေတြ စြပ္လို႔ စားစရာေတြကို ကိုင္တြယ္ေနၾကတာ။

သည္တစ္ေခါက္ ျပန္မယ့္ မနက္ကဆိုရင္ အခ်ိန္မရေတာ့လို႔ ကြ်န္ေတာ္တည္းခိုတဲ့ ၿမိဳ႕လယ္နားက လမ္းေဘးထမင္ဆိုင္ေလးမွာ ဝင္စားမိတယ္။ အသားဟင္းႏွစ္မ်ိဳးကို ထမင္းေပၚ ပံုခိုင္းၿပီး စားတာဗ်ာ၊ ထမင္းကိုေတာင္ သူထည့္ေနက်ထက္ တစ္ဝက္ပဲ ထည့္ဖို႔ ေတာင္းပန္ယူရတယ္။ အသားဟင္းေတြကလည္း အလွ်ံပယ္။ ထမင္း ပန္းကန္တစ္ဝက္မကကို ဖံုးလို႔။ အဲဒါကို ပိုက္ဆံရွင္းေတာ့ ဘတ္ ၃၀ တဲ့။ သည္စာေရးတဲ့အခ်ိန္ ေပါက္ေဈးနဲ႔ ဆိုရင္ အဲဒီ့ထမင္းတစ္ပြဲဟာ က်ပ္ေငြ ၆၉၀ ပဲက်ပါတယ္။ စားလို႔ကလည္း ၿမိန္၊ အစပ္ကလည္း တည့္တဲ့အျပင္ သန္႔ရွင္းမႈကလည္း အပီအျပင္။ ခင္းထားတဲ့ စားပြဲမွာ ဆီေဝ့မေနဘူး။ ႀကိဳက္သေလာက္ ယူစားလို႔ရေအာင္ ခ်ေပးထားတဲ့ ပဲပင္ေပါက္၊ ေဂၚဖီထုပ္၊ ပဲေတာင့္ရွည္ေတြကလည္း သန္႔လို႔၊ ရွင္းလို႔၊ လတ္ဆတ္လို႔။ ယင္ေကာင္လည္း တစ္ေကာင္တစ္ၿမီး မေတြ႕ရဘူး။

ဟိုတယ္က အင္တာနက္ အလကားေပးထားတယ္။ ေနေနတဲ့ တစ္ပတ္လံုးလံုး အင္တာနက္က အခုဝင္ အခုရပဲ။ ဓာတ္ပံုေတြ တင္တယ္၊ ဘာမွ မၾကာဘူး၊ အကုန္လံုး လြယ္လြယ္ကူကူ။ အဆင္ေျပေျပ၊ အခ်ိန္ကုန္ သက္သာ။ ဇနီးသည္နဲ႔ အင္တာနက္ကတစ္ဆင့္ ေန႔စဥ္ အျပန္အလွန္ စကားေျပာၾကတယ္။ နာရီနဲ႔ ခ်ီၿပီး ေျပာတာ။ ပိုက္ဆံ တစ္ျပားမွ ထပ္ မကုန္ေတာ့ဘူး။ ဘယ္ေလာက္ နိပ္သလဲ။

အငွားယာဥ္ငွားစီးရင္ မီတာစတက္တာ ၃၅ ဘတ္။ အခုေဈးနဲ႔ ၇၅၀ ပဲ။ ဟိုနားသည္နားေလာက္ေတာ့ က်ပ္တစ္ေထာင္ေတာင္ အကုန္ခံစရာမလိုဘဲ သြားလို႔ရတယ္။ အငွားကားတိုင္းက သစ္သစ္လြင္လြင္။ ေလေအးစက္ေတြက စိမ့္လို႔။ စတိုင့္ကို က်လို႔။

အဲလိုမွ မဟုတ္ဘဲ မိုးပ်ံရထားစီးရင္လည္း တစ္ဘူတာတည္းဆို ၁၅ ဘတ္။ အေဝးဆံုးမွ ဘတ္ ၄၀။ မတ္တတ္ရပ္လည္း ေအးေအးေဆးေဆး ရပ္လို႔ ရတယ္။ ေဝးရင္ ထိုင္စရာေနရာက တစ္ခ်ိန္ခ်ိန္မွာ ရဖို႔ ေသခ်ာသေလာက္။ အလုပ္ဆင္း၊ အလုပ္တက္ခ်ိန္သာ နည္းနည္း တိုးတိုးေဝွ႕ေဝွ႔ ရွိတာ။ သို႔တိုင္ေအာင္ ေခြ်းတလံုးလံုးနဲ႔ လူေတြကို တိုးေဝွ႔ေနရတာ မဟုတ္ဘူး။ ေျမေအာက္ရထားဆိုလည္း ေျမေအာက္ရထားမို႔လို႔ မနီး႐ိုးစြဲပဲ။ ေလေအးစက္ေတြနဲ႔ ေအးစိမ့္ေနတဲ့ ရထား၊ စည္းကမ္းရွိစြာ အခ်ိန္မွန္ ေရာက္လာတဲ့ ရထားေတြ။

ဒါက ဘန္ေကာက္။ ခ်င္းမိုင္မ်ားဆို သည့္ထက္နိပ္ေသး။ ဘယ္သြားသြား၊ တစ္ေယာက္ကို ဘတ္ ၂၀ ေပးစီးလို႔ရတဲ့၊ ကုန္တင္ယာဥ္ငယ္ကို ခရီးသည္တင္ ေျပာင္းထားတဲ့၊ ဟိုင္းလပ္(စ္)ကားေတြ တားစီးရင္ ကိုယ္သြားခ်င္တဲ့ ေနရာ ေရွ႕အေရာက္ ဒုတ္ဒုတ္ထိ ပို႔ေပးတာခ်ည္းပဲ။ စဥ္းစားၾကည့္ေတာ္မူပါခင္ဗ်ာ။ ဘတ္ ၂၀ ဆိုတာ အခုကာလ က်ပ္ ၄၆၀ ပဲ ရွိ ပါတယ္။ အဲလိုကားေတြက်ေတာ့ ႀကိတ္ႀကိတ္ မတိုးဘူးခင္ဗ်။ တစ္စီးလံုးမွ အမ်ားဆံုးပါတာ ၁၀ ေယာက္ေလာက္ပဲ ၾကံဳဖူးတယ္။ မ်ားေသာအားျဖင့္က ေလး-ငါးေယာက္ရယ္။ တစ္ခါတေလ ကိုယ္တစ္ေယာက္တည္း စီးေနရလည္း သည္ေဈးပဲ ေပးရတာပဲ။ ကိုယ္သြားခ်င္ရာ အေရာက္ပို႔ ေပးတာခ်ည္းပဲ။

ေလယာဥ္ကြင္းကေန ၿမိဳ႕ထဲအထိေတာင္မွ အဲဒီ့ကား ကြ်န္ေတာ္ စီးဖူးေသးတယ္။ တြက္ၾကည့္ဗ်ာ၊ ေလယာဥ္ကြင္းကေန ၿမိဳ႕ထဲက ဟိုတယ္ ဆင္ဝင္ေအာက္ အေရာက္ကို က်ပ္ ၄၆၀ ပဲက်တဲ့ကား။ ဘယ္ေလာက္ တန္သတံုး။ ဘန္ေကာက္မွာေတာ့ ဘတ္(စ္)ကား မစီးတတ္လို႔ မစီးတာ။ ၂၀ဝ၂ ေလာက္တုန္းကေတာ့ လိုက္ပို႔ေပးတဲ့သူ ရွိလို႔ စီးဖူးတယ္။ သူလည္း နိပ္တာပဲ။ ေဈးသက္သာတယ္၊ ေလေအးစက္နဲ႔ပဲ။ လိုက္ပို႔ေပးတဲ့သူက လက္ညႇိဳးထိုးျပၿပီး ေျပာေသးတယ္။ “ဆင္းရဲသားကား”လို႔ သူတို႔ အမည္ ေပးထားတဲ့ ဘတ္(စ္)ကားေတြ အေၾကာင္း။ အဲဒါက်ေတာ့ ေလေအးစက္ မပါဘူး။ သို႔ေပမယ့္ ပိုက္ဆံလည္း တစ္ျပားမွ မေပးရတဲ့ လိုင္းကားေတြ တဲ့ခင္ဗ်။ ပိုက္ဆံမေပးရလို႔ ႀကိတ္ႀကိတ္တိုးေနလားဆိုေတာ့ တိုးမေနဘူး။ ၄-၅-၁၀ေယာက္ေလာက္သာ ပါပါသြားတာ ယေန႔ထက္တိုင္ ျမင္ေနရပါတယ္။

ၿပီးေတာ့ ဘယ္ၿမိဳ႕မွာျဖစ္ျဖစ္ ထိုင္းလူမ်ိဳးေတြ ရန္လိုေနတာ မေတြ႕ရ ဘူး။ ယာဥ္ေၾကာ ၾကပ္သိပ္႐ႈပ္ေထြးေနလို႔ မေတာ္တေရာ္ တိုးဝင္တဲ့ ကားေတြလည္း ရွိတာပဲ။ အဲလိုက်လည္း သူ႔ေနာက္က အလားတူ မေတာ္တေရာ္တိုးဝင္မယ့္ ကားေတြက ရန္ကုန္မွာလို တစ္သီႀကီး ပါမလာဘူး။   တိုးဝင္တဲ့ကားကိုလည္း တန္းစီေနတဲ့ကားက အသာတၾကည္ အေလွ်ာ့ေပးတယ္။ သူလည္း အလ်င္လိုရင္ အဲလိုပဲ တိုးဝင္ခ်င္ ဝင္မယ့္ဟာကိုး။

ပိုက္ဆံရွိတဲ့သူေတြအတြက္လည္း အဆင္ေျပေျပစားလို႔ ေသာက္လို႔၊ သြားလို႔ရမယ့္ ေနရာေတြ တစ္ပံုတစ္မ။ ခပ္ကဲကဲ ကြ်န္ေတာ္က တစ္ညခင္းက်ေတာ့ အီတာလ်ံ ဆိုင္ႀကီးကႏၷားႀကီးမွာ တစ္ေယာက္တည္း ညစာ ဝင္စားလိုက္တယ္။ တစ္ေယာက္တည္းစားတာ ျမန္မာေငြနဲ႔ တြက္ရင္ ခုနစ္ေသာင္းေလာက္က်တယ္။ ဒါ အလယ္အလတ္တန္းေလာက္ ရွိတဲ့ ဆိုင္ပါ။ သည့္ထက္ အမ်ားႀကီးေဈးႀကီးမယ့္ ဆိုင္ေတြလည္း အပံု။

ဘီယာဆိုင္ဆိုလည္း ဟိုတံဆိပ္ စည္ဘီယာ ေရာင္းတဲ့ဆိုင္မွာ သည္တံဆိပ္က်ေတာ့ ပုလင္းပဲ ရမယ္ဆိုတာမ်ိဳး မရွိဘူး။ သူ႔ဟာနဲ႔သူ လိုခ်င္တာ အကုန္ရတယ္။

ဝန္ထမ္းေတြ မ်က္ႏွာခ်ိဳတာေတာ့ မေျပာနဲ႔။ သည္တစ္ေခါက္မွာ ဘူတာ အဆင္းအတက္ ေလွကားမွာ ငုတ္တုတ္ထိုင္ရင္း ေကာ္ဖီတစ္ခြက္နဲ႔ စီးကရက္ဖြာမိတယ္။ မၾကာဘူး၊ တူညီဝတ္စံုဝတ္ ဘူတာ လံုျခံဳေရး ဝန္ထမ္းတစ္ေယာက္ ေရာက္လာတယ္။  သည္ေနရာမွာ မေသာက္ပါနဲ႔၊ ေလွကားေျခရင္းက အမိႈက္ပံုးနားမွာ သြားေသာက္ေပးပါလို႔ ေခ်ေခ်ငံငံပဲ လာေျပာတယ္။  ေဟာက္တာ၊ ဟန္႔တာ၊ မာေရေက်ာေရႏိုင္တာ၊ မ်က္ႏွာ ထားတင္းတာ တစ္ခုမွ မပါဘူး။ စကၤာပူမွာသာ ေဆးလိပ္မေသာက္ရမယ့္ေနရာမွာ နေမာ္နမဲ့နဲ႔ အဲသလို သြားေသာက္မိရင္ အနည္းဆံုးေတာ့ ဒဏ္ေငြ႐ိုက္ခံရမွာ ေတြးမိၿပီး သူ႔ကို ေက်းဇူးတင္စကားေျပာလိုက္မိရေသး။

ပါေလရာဖုန္းအေၾကာင္း ေျပာဦးမလား။ ဘယ္မွာ ဝယ္ဝယ္ ဘတ္ ၂၀၀ ေပးရင္ ဖုန္းကတ္တစ္ကတ္ေတာ့ ရတာခ်ည္းပဲ။ ကုမၸဏီမွာ သြား ေလွ်ာက္၊ ေန႔ခ်င္းၿပီးလို႔ ေၾကာ္ညာေနစရာ မလိုဘူး။ ေတြ႕တဲ့ ကုန္စံုဆိုင္မွာ ဝယ္႐ံုပဲ။ ေရာ့… ဘတ္ ၂၀၀၊ ေပးဖုန္းကတ္၊ အခုခ်က္ခ်င္း ကိုယ့္ပါတဲ့ ဖုန္းမွာ ထိုးထည့္၊ အခု ေကာက္ေျပာ။ ကိစၥက ျပတ္ေရာ။ ဖုန္းေျပာတာလည္း အမိုးေအာက္ ေရာက္ေနလို႔တို႔၊ အခန္းထဲ ေရာက္ေနလို႔တို႔ မၾကားတခ်က္ ၾကားတခ်က္ေတြ၊ အိုးခြက္ ထုသံေတြ တစ္ခါမွ မၾကားခဲ့ရေပါင္။

အဲ… ကုန္တိုက္ႀကီးေတြမွာ ေဈးဝယ္ရင္ ဘတ္ ၂၀ဝ၀ ဖိုး (ျမန္မာေငြ ေလးေသာင္းခြဲေလာက္) ေက်ာ္တာနဲ႔ ေလဆိပ္က်ရင္ တန္ဖိုးမွာ ထပ္ေပါင္းထားတဲ့ အခြန္ေငြ ၇ % ကို ျပန္ထုတ္ေပးတဲ့ စာရြက္တစ္ခုကို သြားလုပ္ထားလို႔ ရေသးတယ္။ ၂၀ဝ၀ ဖိုး ဝယ္တဲ့သူက ဘတ္ ၁၄၀ ျပန္ရမယ္။ ႏွစ္ေသာင္းဖိုးဝယ္တဲ့သူက ၁၄၀ဝ၊ ႏွစ္သိန္းဖိုးဝယ္ရင္ တစ္ေသာင္းေလးေထာင္ ေလဆိပ္က်ေတာ့ အတိအက် ျပန္ရမယ္။ေလဆိပ္မွာ ပိုက္ဆံ ျပန္ေပးတဲ့ အေကာက္ခြန္ဝန္ထမ္းကလည္း ျပံဳးလို႔ ခ်ိဳလို႔ဗ်။ ဘာမွ ခက္ခက္ခဲခဲ မရွိဘူး။ စာအုပ္ႀကီးအတိုင္းလည္း ကိုယ္ဝယ္လာတဲ့ ပစၥည္းေတြ တစ္ခုခ်င္း ထုတ္ျပစရာ မလိုဘူး။ အားလံုး ေရွာေရွာရွဴရွဴ။ သက္ဆိုင္ရာ စာရြက္တစ္ရြက္နဲ႔ ဆိုင္က ေငြရေျပစာ ပိစိေလး ပါလာတာနဲ႔ ၇ % အတိအက် ျပန္ရခဲ့တာခ်ည္းပဲ။

အဲေတာ့မွ သတိထားမိတယ္။ သူတို႔က ခရီးသြားလုပ္ငန္းကေန ႏိုင္ငံရဲ႕ ဝင္ေငြကို လွိမ့္ရွာတတ္ၾကမွန္း။ ၂၀ဝ၉ ခုႏွစ္တုန္းက မဲေခါင္ေဒသႏိုင္ငံမ်ားရဲ႕ ဌာနဆိုင္ရာ အစည္းအေဝးတစ္ခုမွာ နားနဲ႔ ဆတ္ဆတ္ ၾကားခဲ့ရဖူးတယ္။ ၂၀ဝ၈ ခုႏွစ္တစ္ႏွစ္တည္းမွာ ခရီးသြားလုပ္ငန္းက ဝင္တဲ့ ဝင္ေငြဟာ ဘတ္ဘီလ်ံေပါင္း ၅၇ သန္း ဝင္ပါတယ္တဲ့။ အဲဒီ့ထဲက ဘီလ်ံ ေပါင္း ၄၈ သန္းကို လူထုအတြက္ ျပန္လည္ သံုးစြဲၿပီးခဲ့ပါၿပီတဲ့။ ထိုင္း ခရီးသြားလုပ္ငန္း ဝန္ႀကီးဌာနက တရားဝင္ ေျပာလိုက္တဲ့ စကား။

ထိုင္းမွာ ခရီးသြားေတြ ေပ်ာ္ၾကတာ ကြ်န္ေတာ္ တစ္ေယာက္တည္း မဟုတ္ဘူး။ အေနာက္တိုင္းသားေတြတင္လည္းမဟုတ္ဘူး၊ ဂႏၶာလရာဇ္က ဟာေတြေရာ၊ ဂ်ပန္ေတြေရာ၊ အေရွ႕အလယ္ပိုင္း ႏိုင္ငံေတြက လူေတြaရာ စံုတကာ့ကို ေစ့ေနတာပဲ။ ပိုက္ဆံရွိသူေတြကလည္း ပိုက္ဆံျဖဳန္းၿပီး ေပ်ာ္ႏိုင္သလို ပိုက္ဆံသိပ္မရွိသူေတြလည္း သူ႔ဟာေလးနဲ႔သူ နည္းနည္းနဲ႔ က်ဲက်ဲဝိုင္းၿပီး ေပ်ာ္ႏိုင္ေအာင္ သူတို႔က ဖန္တီးေပးထားတယ္။

ထိုင္းခရီးသြားလုပ္ငန္းက ထိုင္းႏိုင္ငံကို ေၾကာ္ျငာပံုကလည္း သင္းတယ္၊ “အျပံဳးေတြနဲ႔ ေျမ”လို႔ ေၾကာ္ျငာတယ္။ ဘန္ေကာက္ကိုက်ေတာ့ “သက္ရွိၿမိဳ႕”တဲ့။ ဟုတ္တယ္၊ ဘန္ေကာက္က အသက္ဝင္ေနတယ္။ ဘဝက ေနေပ်ာ္ေနတယ္။ အဲလိုျဖစ္ေအာင္လည္း ဖန္တီးထားတယ္။

မႏွစ္ကတုန္းကဆို အက်ႌနီေတြ ဆႏၵျပေနခိုက္ ေရာက္သြားလို႔ သူတို႔ စီးထားတဲ့ ၿမိဳ႕လယ္ပိုင္းကို ဝင္လို႔ မရခဲ့ဘူး။ သို႔ေပမယ့္ ၿမိဳ႕ရဲ႕ က်န္တဲ့ အပိုင္းေတြမွာေတာ့ သြားခ်င္သလို သြားပဲ။ ဘာမွလည္း ေျခာက္ေျခာက္ျခားျခား မျဖစ္တာ ကိုယ္ေတြ႕ ၾကံဳခဲ့ရတယ္။ ဆႏၵျပတဲ့သူေတြက သူတို႔ဟာ သူတို႔ ျပေနၾက၊ က်န္တဲ့သူေတြက ကိုယ့္အလုပ္ ကိုယ္လုပ္ေနၾကပဲ။ အငွားယာဥ္ဆရာေတြကေတာ့ ေရဒီယိုကေန အဲဒီ့ ဆႏၵျပပြဲက ေျပာေဟာေနတာေတြကို နားေထာင္ေနၾကတာ ေတြ႕ရတယ္။ ဒါေလာက္ပဲ။

ကြ်န္ေတာ္တို႔လည္း ဟိုတယ္ ျပန္ေရာက္တဲ့အခါ အဲဒီ့ဆႏၵျပပြဲကို တိုက္႐ိုက္လႊင့္ျပတဲ့ လိုင္းေတြကို ၾကည့္မိတယ္။ ေျပာေန ေဟာေနတာက လက္သီးလက္ေမာင္း တန္းၿပီး တံေတြးစင္ေအာင္ ေျပာေနတာေတြ မေတြ႕ရဘူးဗ်။ ခပ္ေအးေအးပဲ ေျပာဆိုေနၾကတာ။ မ်က္ႏွာထားေတြကလည္း ေအးေအးပဲ။ ဘာေတြ ေျပာေနမွန္းေတာ့ သူတို႔စကား မတတ္ ေတာ့ မသိဘူးေပါ့ေလ။ ဒါေပမယ့္ ကိုယ္ခႏၵာဘာသာစကားနဲ႔ ျပေနတာ ကေတာ့ သူတို႔ ရန္လို မေနၾကဘူး။ ပရိသတ္ကလည္း စည္းကမ္းရွိရွိ။

အားလံုးျခံဳလိုက္တဲ့အခါ သူတို႔မွာ ေကာင္းမြန္တဲ့ စနစ္တစ္ခုနဲ႔ ႏွစ္လိုဖြယ္ လူမ်ိဳးစ႐ိုက္တစ္ခုကို ေတြ႕လိုက္ရပါတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ၄၀ တုန္းက ကြ်န္ေတာ္တို႔ကို ေမာ္ၾကည့္ခဲ့ရတဲ့ ႏိုင္ငံ။ အဲဒီ့ႏွစ္ ၄၀ အတြင္း အဲဒီ့ႏိုင္ငံမွာလည္း ႏိုင္ငံေရး မုန္တိုင္းက ထန္ခဲ့တာ တစ္ကမၻာလံုး အသိပဲ။ ၁၉၃၂ ခုႏွစ္ စည္းမ်ဥ္းခံ ဘုရင္စနစ္ကို ေျပာင္းလဲခ်ိန္ကစၿပီး ယေန႔ထက္ထိ ထိုင္းႏိုင္ငံမွာ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒ စုစုေပါင္း ၁၇ ႀကိမ္ ေျပာင္းခဲ့ပါၿပီ။ အခု ေနာက္ဆံုး ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒဆိုရင္ ၂၀ဝ၇ ခုႏွစ္ကမွ ျပ႒ာန္းတာပါ။ စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းတာဆိုရင္လည္း ေအာင္ျမင္တာက ၁၁ ခု၊ မေအာင္ျမင္တာက ၇ ခု အပါအဝင္ စုစုေပါင္း ၁၈ ႀကိမ္ ရွိခဲ့တဲ့ ႏိုင္ငံပါ။ ထိုင္းရဲ႕ စီးပြားေရး ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ အရွိန္အဟုန္ အျမင့္မားဆံုး ကာလျဖစ္တဲ့ ၁၉၆၃ ခုႏွစ္ကေန ၁၉၉၇ ခုႏွစ္အတြင္းမွာကိုပဲ စစ္တပ္က အာဏာ သိမ္းမႈ ခုနစ္ႀကိမ္ ျဖစ္ပြားခဲ့ၿပီး အဲဒီ့ထဲက ႏွစ္ႀကိမ္ပဲ မေအာင္ျမင္ခဲ့တာ။ ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ႏိုင္ငံေရးမတည္ၿငိမ္သေလာက္ စီးပြားေရးက် တည္ၿငိမ္ခဲ့တာ သိပ္ေသခ်ာပါတယ္။

လတ္တေလာအေနအထားမွာေတာ့ ထိုင္းရဲ႕ တစ္ႏိုင္ငံလံုး စာတတ္ေျမာက္မႈ အတိုင္းအတာက ၉၄.၁ % ျဖစ္ၿပီး ေဒသတြင္းမွာ အျမင့္ဆံုးထဲက တစ္ခု အပါအဝင္ျဖစ္ေနတယ္။ အိႏၵိယရဲ႕ စာတတ္ေျမာက္မႈႏႈန္း ၇၄.ဝ၄ နဲ႔ ႏိႈင္းယွဥ္ၾကည့္ႏိုင္ၾကပါလိမ့္မယ္။ ဝယ္ႏိုင္အားနဲ႔ တြက္ရင္ ကမၻာ့စီးပြားေရး အင္အား ႀကီးမားတဲ့ ႏိုင္ငံစာရင္းမွာ အမွတ္စဥ္ ၂၄ က ရွိေနၿပီး အာရွမွာေတာ့ အမွတ္စဥ္ ၂ မွာ ရွိေနပါတယ္။ (အမွတ္စဥ္ ၁ မွာ ေနရာယူထားတာက အင္ဒိုနီးရွားပါ။) သို႔ေပမယ့္လည္း ၾကြယ္ဝမႈ ျဖန္႔က်က္မႈ ႏႈန္းထားက်ေတာ့ အလယ္အလတ္ပဲ ရွိေသးတယ္လို႔ ေျပာႏိုင္ပါသတဲ့။ တစ္ဦးခ်င္းစီရဲ႕ ျပည္တြင္း အသားတင္ ထုတ္လုပ္မႈ တန္ဖိုးအရ ေျပာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ အာရွမွာ စတုတၳဆင့္ပဲ ရွိေသးလို႔ပါ။ သူ႔ေရွ႕ မွာ စကၤာပူ၊ ဘ႐ူႏိုင္းနဲ႔ မေလးရွားတို႔ ရွိေနပါတယ္။

စိတ္ဝင္စားစရာေကာင္းတာက သူ႔ရဲ႕ ေမာ္ေတာ္ကား ထုတ္လုပ္ေရး အင္အားဟာ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္မွာ ၆၃ % တိုးတက္လာၿပီး အဲဒီ့ႏွစ္မွာ ကားအစီးေရေပါင္း တစ္သန္းနဲ႔ ေျခာက္သိန္းထုတ္လုပ္ႏိုင္ခဲ့တာမို႔ ကမၻာ့ ေမာ္ေတာ္ကားထုတ္လုပ္ေရး ႏိုင္ငံမ်ားအနက္မွာ အမွတ္စဥ္ ၁၃ ကို ေရာက္ေနတာပါပဲ။ ကြ်မ္းက်င္သူေတြကေတာ့ သည္ႏႈန္းအတိုင္းသာ သြားမယ္ဆိုရင္ ထိုင္းဟာ ကမၻာ့ထိပ္တန္း ကားထုတ္လုပ္တဲ့ ႏိုင္ငံ ဆယ္ႏိုင္ငံစာရင္းကို ၂၀၁၅ ခုႏွစ္မွာ ဝင္ေရာက္သြားႏိုင္တယ္တဲ့။

အလုပ္လက္မဲ့ ႏႈန္းထားက ၁.၂ % ရွိၿပီး ၂၀၁၂ ခုႏွစ္မွာ ၁% အထိက်ဆင္းသြားမယ္လို႔ ေမွ်ာ္မွန္းထားၾကတယ္။ ဂ်ပန္၊ ေတာင္ကိုရီးယား၊ ထိုင္ဝမ္၊ ဘ႐ူႏိုင္းနဲ႔ မေလးရွားႏိုင္ငံမ်ားနည္းတူပဲ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈ ႏႈန္းထား အနိမ့္ပါးဆံုး အာရွႏိုင္ငံထဲမွာလည္း ပါတယ္။ ႏိုင္ငံ့လူဦးေရရဲ႕ ၂ % ေအာက္သာလွ်င္ တစ္ေန႔ကို လူတစ္ဦးဟာ က်ပ္တစ္ေထာင္ ႏႈန္းထက္ နည္းၿပီး ရပ္တည္ရွင္သန္ေနပါသတဲ့။

ထိုင္းရဲ႕ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ စနစ္ကို ကမၻာ့က်န္းမာေရး အဖြဲ႕ႀကီးက ၂၀ဝ၀ ျပည့္ႏွစ္မွာ အဆင့္ ၄၇ သတ္မွတ္ေပးထားပါတယ္။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံရဲ႕ အဆင့္က ၃၇ နဲ႔ ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံရဲ႕ အဆင့္ကို ၁၈ သတ္မွတ္ေပးထားနဲ႔ ယွဥ္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ထိုင္းအဆင့္က မေသးမွန္း ထင္ရွားပါတယ္။ ၂၀ဝ၈ ခုႏွစ္ တရားဝင္ ကိန္းဂဏန္း ထုတ္ျပန္ခ်က္မ်ားအရ ထိုင္းကို လာေရာက္ကုသတဲ့ လူနာအေရအတြက္ဟာ တစ္သန္းခြဲ ရွိပါတယ္။ လာကုတဲ့သူမ်ားဟာ ႏိုင္ငံေပါင္းစံုက ျဖစ္ေပမယ့္ အဓိကအားျဖင့္ကေတာ့ ဂ်ပန္၊ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းႏိုင္ငံမ်ား၊ အေမရိကန္၊ တ႐ုတ္၊ ၿဗိတိန္၊ အေနာက္ဥေရာပနဲ႔ ဩစေၾတးလ်ႏိုင္ငံေတြက အံုနဲ႔က်င္းနဲ႔ ဝင္ေရာက္လာၿပီး ကုသေနၾကတာပါ။

ေတာ္ေတာ့္ကို စိတ္ဝင္စားစရာေကာင္းတဲ့ ကိန္းဂဏန္း အခ်က္အလက္ေတြပါပဲ။ ထိုင္းေတြက ေရႊေတြေလာက္ ဉာဏ္မေကာင္းေပမယ့္ သူတို႔လူ႔ေဘာင္က ေရႊေတြရဲ႕ ေရွ႕၊ ဟိုးအေဝးႀကီးမွာ ေျပးေနတာ သိသာလြန္းလွပါတယ္။ အဲဒါကို ရင္နာေနသူတစ္ေယာက္က အဲဒီ့ဉာဏ္ကိစၥကို ေျပာလာေတာ့ ကြ်န္ေတာ္ ျပံဳးမိတယ္။

ဉာဏ္ရည္အေၾကာင္းကို အေနာက္ကမၻာက စတင္ေျပာခဲ့တာပါ။ ဒါေပမယ့္ အာရွသားေတြ ထိပ္တန္းကို တက္လာတဲ့အခါ အေနာက္တိုင္း က ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ ပညာရွင္ေတြ မ်က္စိေတြလည္ကုန္ၾကတယ္။ ဉာဏ္ရည္မွာ အေနာက္ႏိုင္ငံသားေတြက ပိုသာတယ္လို႔ တစ္ေလွ်ာက္လံုး ယံုထားခဲ့တာကိုး။ အေနာက္တိုင္းကို ယွဥ္ႏိုင္တဲ့ ပထမဆံုး လူ႔ေဘာင္အျဖစ္ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံက ရပ္တည္လာကတည္းက အေနာက္တိုင္းသားေတြ မ်က္လံုးမ်က္ဆံ နည္းနည္းက်ယ္လာတယ္။ အာရွက်ားေတြ အလွ်ိဳလွ်ိဳေပၚလာေတာ့ မ်က္လံုးျပဴးကုန္ၾကတယ္။ ဒါနဲ႔ အေၾကာင္းရင္းကို ရွာေတာ့ အေနာက္က ပညာရွင္ေတြဟာ ဉာဏ္ရည္ (အိုင္ခယူ) ထက္ ပိုအေရးႀကီးတဲ့ ခံစားမႈထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္စြမ္း (အီးခယူ)ကို သြားေတြ႕လာၾကပါတယ္။ သည္မွာတင္ ဉာဏ္ရည္ ဘယ္ေလာက္ျမင့္ျမင့္ ခံစားမႈထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္စြမ္းသာ မျမင့္မားရင္ လူတစ္ေယာက္ဟာ အစြမ္းရွိသေလာက္ မတိုးတက္လာႏိုင္ဘူးဆိုတဲ့ အသိအျမင္တစ္ခုကို ရလာခဲ့ၾကပါတယ္။

ထိုင္းေတြဟာ ေရႊေတြထက္ ဉာဏ္နိမ့္ခ်င္လည္း နိမ့္မယ္၊ တန္းတူ ျဖစ္ခ်င္လည္း ျဖစ္မယ္၊ သာခ်င္လည္း သာမယ္။ ဒါက သိပ္အေရးမႀကီးဘူး။ ထိုင္းလူ႔ေဘာင္တိုးတက္မႈအတြက္ အခရာက အဲဒီ့ ခံစားမႈထိန္းခ်ဳပ္ ႏိုင္စြမ္း၊ တစ္နည္းေျပာရရင္ သည္းခံႏိုင္စြမ္းက အခရာက်တယ္လို႔ ကြ်န္ေတာ္ျမင္လာရတယ္။

ယေန႔ေခတ္ ထိုင္းႏိုင္ငံမွာ မိန္းမလ်ာဦးေရက သိသိသာသာ ျဖစ္ေနတာကို ေတြးမိရာကေန သည္အခ်က္ကို စျမင္မိခဲ့တာ။ သူတို႔လူ႔ေဘာင္မွာ အပုန္းေတြ နည္းလာၿပီး အပြင့္ေတြ မ်ားလာတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔တုန္း၊ ထိုင္းေတြက မတူ ကြဲျပားမႈကို သည္းခံႏိုင္လို႔။ ကိုယ္နဲ႔ မတူတိုင္း မတူသလို မတန္သလို သေဘာထားတာေတြ၊ ခ်ိဳးဖဲ့တာေတြ၊ ရန္လိုတာေတြ သိပ္မလုပ္ၾကလို႔ပဲ။ သူလည္း သူ႔သေဘာ သူေဆာင္ေနတာပဲဆိုတဲ့ အေတြးနဲ႔ ေရငံုေနတတ္ခဲ့ၾကတယ္။ ကိုယ့္အလုပ္သာ ကိုယ္မဲၿပီး လုပ္ေနၾကတယ္။ စီးပြားေရး လပ္ျမင္သူေတြကဆိုရင္ သည္မိန္းမလ်ာေတြရဲ႕ အရည္အခ်င္းေတြကို အသံုးခ်ၿပီး ခရီးသြားလုပ္ငန္းရဲ႕ ဆြဲေဆာင္မႈတစ္ရပ္အျဖစ္ေတာင္ အသံုးျပဳလာၾကတယ္။

ေနာက္ထပ္ ထင္ရွားတဲ့ ထိုင္းတို႔ရဲ႕ သည္းခံႏိုင္စြမ္းက ျပည့္တန္ဆာကိစၥပဲ။ ထိုင္းႏိုင္ငံဟာ ကမၻာေပၚမွာ ျပည့္တန္ဆာ အေပါမ်ားဆံုးႏိုင္ငံ ျဖစ္ေနတယ္။ ဒါကို ထိုင္းေတြက မမႈဘူး။ ရမယ္လည္း ရွာမေနဘူး။ သူတို႔ဆီမွာ ျပည့္တန္ဆာ ႏွိပ္ကြပ္ေရး ဥပေဒက ၁၉၆၀ ျပည့္ႏွစ္ ကတည္းက အခိုင္အမာရွိခဲ့ၿပီး ၁၉၉၆ ခုႏွစ္မွာ ျပင္ဆင္ျပ႒ာန္းခဲ့ျပန္ေသးေပမယ့္ အစိုးရ အဆက္ဆက္က သည္ကိစၥကို လက္ေရွာင္ထားတယ္။  ထိုင္းရဲ႕ တရားေရးဌာနကဆိုရင္ ၂၀ဝ၃ ခုႏွစ္မွာ ျပည့္တန္ဆာအလုပ္ကို တရားဝင္ အသက္ေမြးမႈတစ္ခုအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳဖို႔အထိ အားထုတ္ခဲ့ဖူးေသးတယ္။ ဒါမွ က်န္းမာေရးကိစၥေတြလည္း ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မယ္၊ ဝင္ေငြခြန္ေတြလည္း ေကာက္ခံႏိုင္မယ္၊ အက်င့္ပ်က္ျခစားမႈေတြလည္း ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္မယ္၊ သည္အလုပ္ကို လုပ္ေနသူေတြရဲ႕ အေျခအေနေတြလည္း တိုးတက္ေကာင္းမြန္လာလိမ့္မယ္ဆိုတဲ့ ခဲတစ္လံုးတည္းနဲ႔ ငွက္ေလးေကာင္ ပစ္ဖို႔ ရည္သန္ခဲ့တာပါ။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီ့ေနာက္ပိုင္းမွာ ဘာ အေကာင္အထည္မွ ေပၚမလာခဲ့ေသးတာကေတာ့ ယေန႔ထက္တိုင္ပါပဲ။ တစ္ဖက္ကလည္း ျပည့္တန္ဆာကိစၥကို ထိုင္းတစ္မ်ိဳးသားလံုးကလည္း ေရးႀကီးခြင့္က်ယ္ လုပ္မေနၾကဘူး။ လူမႈေရးဘဝရဲ႕ ေရွာင္လို႔မရတဲ့ ကိစၥတစ္ခုပဲဆိုတဲ့ ေယဘုယ်အျမင္ရွိတယ္။

ဒါေတြနဲ႔ ခ်ိန္ထိုးလိုက္ရင္ ထိုင္းေတြဟာ ရင္ဘတ္ထဲက ခံစားမႈထက္ ဦးေႏွာက္ထဲက ဆင္ျခင္ဉာဏ္ကို ပိုၿပီးေတာ့ အေလးထားတယ္။ တစ္နည္းေျပာရင္ ခံစားမႈ ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္စြမ္း ျမင့္မားတယ္ဆိုတဲ့ အေတြးတစ္ခု ရလာပါတယ္။

သည္အခ်က္က လူ႔ေဘာင္တစ္ခု တိုးတက္ေရးအတြက္ အေရးႀကီးတယ္။ ႏိုင္ငံေရးမွာလည္း ထို႔အတူပဲ၊ ထိုင္းလူမ်ိဳးေတြဟာ ႏိုင္ငံေရးဟာ သူတို႔အရာ မဟုတ္ဘူးလို႔ သေဘာထားၾကသလားပဲ။ ဒါ့ေၾကာင့္လည္း မတည္ၿငိမ္တဲ့ ႏိုင္ငံေရး ဝဲဂယက္ေတြၾကားမွာ သူတို႔ႏိုင္ငံက အရွိန္မပ်က္ ဖြံ႕ၿဖိဳး တိုးတက္ခဲ့တာပဲလို႔ ေတြးမိလာရတယ္။ သူတို႔က သမိုင္းစဥ္အရ ဘုရင္စနစ္နဲ႔ တစ္ေလွ်ာက္လံုး အသားက်လာခဲ့တာမို႔ ႏိုင္ငံေရးသည္ ဘုရင့္ကိစၥပဲလို႔ ခံယူခဲ့ၾကတာလားေတာ့ မသိဘူး။ စည္းမ်ဥ္းခံ ဘုရင္ စနစ္မွာလည္းပဲ ႏိုင္ငံေရးမွာ တြင္က်ယ္ေနသူေတြက အခြင့္ထူးခံေတြ၊ စစ္တပ္က ထိပ္ပိုင္းပုဂၢိဳလ္ေတြ၊ ဗ်ဴ႐ိုကရက္ေတြသာ ျဖစ္တယ္။ တျခား အရပ္သားေတြက ဝင္ၿပီး စြာက်ယ္ စြာက်ယ္ မလုပ္ၾကဘူး။ ဒါ သူတို႔ အရာလို႔လည္း ခံယူထားပံု မရဘူး။

သိပ္လိုအပ္လာတဲ့အခ်ိန္က်မွသာ သာမန္ ႏိုင္ငံသားေတြက သူတို႔ရဲ႕ ဆႏၵေတြကို ထုတ္ေဖာ္ျပသခဲ့ၾကတာ ထိုင္းရဲ႕ ၁၉၃၂ ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္း သမိုင္းစဥ္မွာ ေတြ႕ရပါတယ္။  ခဏခဏ ဆႏၵေတြ ထမျပၾကဘဲ လိုအပ္မွ ျပၾကတာမို႔လည္း ဘုရင္ေရာ စစ္တပ္ကပါ အဲလို လူထုက ဆႏၵျပတဲ့အခါ အေလးအနက္ထားၿပီး ျပင္သင့္တာ ျပင္ၾက၊ ဆင္ျခင္သင့္တာ ဆင္ျခင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ ပမာေဆာင္ရရင္ ၁၉၉၁ ခုႏွစ္မွာ စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းတာကို လူထုက ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ဆန္႔က်င္ကန္႔ကြက္ခဲ့ၾကတာမို႔ ၁၉၉၂ ခုႏွစ္မွာ ဘုရင့္ရဲ႕ ၾကားဝင္ေဆာင္ရြက္မႈနဲ႔အတူ အစိုးရသစ္တစ္ရပ္ ေပၚထြန္းလာခဲ့ၿပီး စစ္တပ္ကို ဖယ္ရွားေပးခဲ့တာဟာ ထင္ရွားတဲ့ သာဓကပါပဲ။

သည့္ထက္အေရးႀကီးတာက ပညာေရး။ ၁၉၆၀ ျပည့္လြန္စအခ်ိန္မ်ားမွာ စီးပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ ပန္းတိုင္ေတြနဲ႔ အစိုးရက အေထာက္အပံ့ေပးတဲ့ ပညာေရးတို႔ကို ခ်ိတ္ဆက္လိုက္တာဟာ ၂၀ ရာစု ကုန္ခါနီး ဆယ္စုႏွစ္မ်ားအတြင္း ထိုင္းႏိုင္ငံရဲ႕ ပညာေရးစနစ္အား လံုးလံုးလ်ားလ်ား  ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲသြားေအာင္ တြန္းပို႔ေပးလိုက္တာပါပဲ။

ထိုင္းရဲ႕ မသင္မေနရ အေျခခံ ပညာဟာ ကိုးႏွစ္သက္တမ္း ရွိတယ္။ တစ္နည္းေျပာရရင္ လူတိုင္းဟာ အသက္ ၁၆ ႏွစ္အထိ ပညာကို မသင္ဘဲ ေနလို႔ မရေတာ့ဘူး။ အဲဒီ့ေနာက္ အထက္တန္းပညာေရး သံုးႏွစ္တာကို ဆက္လက္သင္ၾကားမယ္ဆိုလည္း အစိုးရက ပံ့ပိုးေပးျပန္တယ္။ သည္ေတာ့ ထိုင္းႏိုင္ငံသားေတြရဲ႕ ပညာေရးက တအားျမင့္လာပါတယ္။ ပညာရည္ျမင့္လာတာနဲ႔အညီ အသိပညာလည္း တိုးလာခဲ့တယ္။

မူလက သည္းခံႏိုင္စြမ္း အျပည့္ရွိၿပီး မတူကြဲျပားတာကို အသာတၾကည္လက္ခံႏိုင္တဲ့ လူမ်ိဳးစ႐ိုက္၊ မဟုတ္တာေတြအတြက္ ဇာခ်ဲ႕ဖို႔ အားမသန္တဲ့ စ႐ိုက္မ်ားမွာ ပညာကို ထပ္ေဆာင္းေပးလိုက္ေတာ့ ဆင္ျခင္တံုတရားရွိတဲ့ လူ႔ေဘာင္တစ္ရပ္က ထိုင္းမွာ ေပၚထြန္းလာတယ္။ သည္အခါ ထိုင္းႏိုင္ငံက ေျခခင္းလက္ခင္းသာလာတယ္။

စဥ္းစားစရာေတြက မ်ားလွသလို ေရးမယ္ဆိုလည္း ေရးစရာေတြက ေတာ့ အမ်ားႀကီး က်န္ပါေသးတယ္။ ဖတ္မယ္ဆိုရင္လည္း ကြ်န္ေတာ္ တစ္ေယာက္တည္းနဲ႔ကို ဖတ္စရာေတြ တစ္ပံုတစ္ပင္ က်န္ေသးတယ္။ စာတစ္အုပ္ ေပတစ္ဖြဲ႕၊ စာတမ္းတစ္ေစာင္အထိကို ထိုင္းရဲ႕ ၁၉၃၂ ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္း သမိုင္း၊ လူမ်ိဳးစ႐ိုက္မ်ားကို ေလ့လာစူးစမ္းသင့္ပါတယ္။ ၿပီးရင္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ရဲ႕ အားနည္းခ်က္ကို သူတို႔နဲ႔ ႏိႈင္းယွဥ္ဆင္ျခင္သင့္တယ္လို႔ ျမင္မိရပါတယ္။

ရွင္ျပဳတုန္းက ေရႊထီးေဆာင္းခဲ့ဖူးၾကေပမယ့္ အရြယ္ေရာက္ေတာ့မွ မူးယစ္ေဆးစြဲကာ ေသြးေၾကာထဲ မူးယစ္ေဆးသြင္းရင္း အိပ္(ခ်္)အိုင္ဗွီ ပိုးဝင္သြားတဲ့လူေတြလည္း မနည္းပါဘူး။ အဲေတာ့ ေရႊထီးကိစၥကို ေမ့ထားၾကၿပီး ကိုယ္ဘာလုပ္ႏိုင္မလဲဆိုတာကို အမ်ားအေနနဲ႔ ဝိုင္းစဥ္းစားသင့္တယ္လို႔ ခံယူမိတဲ့အတြက္ သည္စာကို ေရးပါတယ္။

အဓိကကေတာ့ လူမ်ိဳးစ႐ိုက္ကို ဆင္ျခင္ေနမိတာပါပဲ ခင္ဗ်ား။

အားလံုးေတြးဆ ဆင္ျခင္ၾကည့္ႏိုင္ၾကပါေစ
အတၲေက်ာ္
(ရန္ကုန္ – ၂၄၀၈၁၁)

က်မ္းကိုးစာရင္း
1.     Encyclopedia Britannica, 2010
2.     Hello My Big Big Honey!: Love Letters to Bangkok Bar Girls and Their Revealing Interviews by Dave Walker and Richard S. Ehrlich (2000, ISBN 0-86719-473-1)
3.     Thailand Tourism Review, Bangkok Post, 2010-09-16
4.    CIA – The World Factbook – Thailand. 2009-10-03
5.    http://en.wikipedia.org/wiki/Thailand
6.    http://www.health-tourism.com/thailand-medical-tourism/

(၁၅-၀၉-၂၀၁၁ နဲ႔ ၂၂-၀၉-၂၀၁၁ ေန႔မ်ားမွာ ထုတ္ေ၀တဲ့ Bi Weekly Eleven ဂ်ာနယ္မွာ
ႏွစ္ပတ္ခြဲၿပီး ေဖာ္ျပခဲ့တာေလးကို ျပန္လည္တင္ဆက္လိုက္တာပါ။)

Radio Australia’s Interview on Transparency in Families

မိဘနဲ႔ သားသမီးၾကားက ပြင့္လင္းမႈ အတိုင္းအဆ

Radio Australia က Melbourne ကေန ကၽြန္ေတာ့္ကို တယ္လီဖုန္းနဲ႔ လွမ္းၿပီး ေတြ႕ဆံု ေမးျမန္းပါတယ္။ အဲဒီ့ေရဒီယိုရဲ႕ ျမန္မာပိုင္းအစီအစဥ္ တာ၀န္ခံက ၁၉၉၉ ခုႏွစ္တုန္းက ဆစ္ဒနီက SBS အသံလႊင့္ဌာနရဲ႕ ျမန္မာပိုင္းအစီအစဥ္မွာ အလုပ္လုပ္ေနၿပီး အဲတုန္းက ေအာ္စီကို ေရာက္သြားတဲ့ ကၽြန္ေတာ့္ကို ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းဖို႔ အားထုတ္ခဲ့ဖူးပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္က ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းျခင္းကို လက္မခံဘဲ ကၽြန္ေတာ့္ စိတ္ႀကိဳက္ ေျပာခ်င္ရာ ေျပာတဲ့ ၁၅ မိနစ္စာေလးတစ္ခု အသံသြင္းေပးခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ့ ေခတ္တုန္းက အခုလို အိတ္ေဆာင္ အသံဖမ္းစက္ေတြလည္း သိပ္မတြင္က်ယ္ေသး၊ ကြန္ပ်ဴတာနဲ႔ အသံေတြ ေပးပို႔တာလည္း ေခတ္မစားေသးတာမို႔ အဲတုန္းက အသံလႊင့္ခ်က္ကေလးကို မိတၱဴ ယူမထားႏိုင္ခဲ့ပါဘူး။

အခုတစ္ခါလည္း Raido Australia က တယ္လီဖုန္းနဲ႔ ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းခန္းမွာေတာ့ မိဘနဲ႔ သားသမီးဆက္ဆံေရးကိစၥျဖစ္တာေၾကာင့္ စိတ္ရွင္းရွင္းနဲ႔ လက္ခံ ေျဖၾကားေပးခဲ့ပါတယ္။ ေမးျမန္းသူက “ကိုဇာနည္လြင္ဦး”ဆိုတဲ့ ေတာင္ႀကီးသားေလးပါ။

သည္ေတြ႕ဆံု ေမးျမန္းခန္းကို ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလ ၂၀ ရက္ အဂၤါေန႔မွာ ေဒသစံေတာ္ခ်ိန္ မနက္ ၅ နာရီခြဲက ၆ နာရီ တစ္ႀကိမ္၊ ညဦး ၇ နာရီခြဲက ၈ နာရီ တစ္ႀကိမ္၊ တစ္ေန႔ကို နာရီ၀က္စာ ႏွစ္ႀကိမ္ ထုတ္လႊင့္ေနတဲ့ သူတို႔ရဲ႕ ျမန္မာပိုင္း အစီအစဥ္ကေန ထုတ္လႊင့္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ (အဲဒီ့ ေရဒီယိုနဲ႔ အစီအစဥ္ အေသးစိတ္ သိလိုပါရင္ အခု စာမ်က္ႏွာမွာ တင္ထားတဲ့ သူတို႔ေရဒီယို အမွတ္တံဆပ္ကို ျဖစ္ေစ၊ အေရာင္ေျပာင္းထားတဲ့ Radio Australia စာတန္းမ်ားကို ျဖစ္ေစ ၾကြက္ႏႈတ္သီးေလးနဲ႔ ထိုးၿပီး ၾကြက္ရဲ႕ ဘယ္ဘက္ ႏႈတ္ခမ္းကို ဖိလိုက္ရင္ သူတို႔ စာမ်က္ႏွာမ်ားဆီ ေရာက္သြားပါလိမ့္မယ္။)

ကၽြန္ေတာ့္ဆီကို ေမး(လ္)က တစ္ဆင့္ လွမ္းပို႔ေပးလိုက္တဲ့ ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းခ်က္ အသံဖိုင္ေလးကို ေ၀မွ်ေပးလိုက္ပါတယ္။

Padamya FM: Father’s Day

အေဖမ်ားေန႔ အထိမ္းအမွတ္အတြက္ ပတၱျမား FM မွာ ေျပာခဲ့တာ

ရန္ကုန္ City FM က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕နဲ႔ အနီးတ၀ိုက္၊ မႏၲေလး FM က ရန္ကုန္နဲ႔ မႏၲေလးတစ္ေၾကာ၊ ပဥၥ၀တီ FM က ျမစ္၀ကၽြန္းေပၚနဲ႔ ကမ္း႐ိုးတန္း ေဒသစသျဖင့္ FM ေရဒီယိုမ်ား အလွ်ိဳလွ်ိဳ ေပၚထြက္လာၿပီးတဲ့ေနာက္ ပတၱျမား FM ကလည္း ခ်င္းျပည္နယ္နဲ႔ စစ္ကိုင္းတိုင္းကို လႊင့္ထုတ္ေနတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ အဲဒီ့ ေရဒီယိုအစီအစဥ္က အခုႏွစ္ စက္တင္ဘာ ၅ ရက္ေန႔ “အေဖမ်ားေန႔”အထိမ္းအမွတ္အျဖစ္ ထုတ္လႊင့္မယ့္ အစီအစဥ္ေလးမွာ ကၽြန္ေတာ့္ကို လာေရာက္ေတြ႕ဆံု ေမးျမန္းသြားခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ့ အသံဖိုင္ေလးကို ကေန႔ အဲဒီ့ ေရဒီယိုရဲ႕ အသံသြင္း စတူဒီယိုမွာ ေနာက္ထပ္ အစီအစဥ္တစ္ခုအတြက္ အသံသြားသြင္းရင္းက ရရိွလာပါတယ္။

နားဆင္ေတာ္မူၾကည့္ၾကပါဦးခင္ဗ်ာ။ သိပ္မရွည္လွပါဘူး။ ၅ မိနစ္စာေလးပါ။

Preparing for Change

အေျပာင္းအလဲနဲ႔ ေရႊအက်င့္မ်ား

၂၀၁၁ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလ ၁၇ ရက္ေန႔မွာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ဘုရင့္ေနာင္လမ္းနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံ ေဆး၀ါးစက္႐ံုလမ္းေထာင့္မွာ ရိွတဲ့ ျမန္မာႏို္င္ငံ ငါးလုပ္ငန္းရွင္မ်ားနဲ႔ ပုစြန္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ား အသင္းမွာ “အေျပာင္းအလဲနဲ႔ ေရႊအက်င့္မ်ား”ေခါင္းစဥ္နဲ႔ ေဟာေျပာခဲ့ပါတယ္။ ႏွစ္နာရီ ေက်ာ္စာေလာက္ ရိွတဲ့ အဲဒီ့ အသံဖိုင္ေလးကို မဆိုစေလာက္ တည္းျဖတ္ၿပီး ႏွစ္နာရီစာ ၀င္ေအာင္ ျပဳျပင္ တင္ဆက္လိုက္ပါတယ္ခင္ဗ်ား။