Skip to content

Democracy and Wealth Index

29 March 2012

ဒီမိုကေရစီနဲ႔ ၾကြယ္၀မႈ အဆင့္မ်ား

သိပ္ေသးငယ္လြန္းတဲ့ အခ်ဳပ္အျခာ အာဏာပိုင္ ႏိုင္ငံေလးေတြမပါဘဲနဲ႔ကို ကမၻာမွာ ႏိုင္ငံေပါင္း ၁၆၇ ႏိုင္ငံ ရိွေနပါတယ္။ အဲဒီ့ ၁၆၇ ႏိုင္ငံမႇာ ဒီမိုကေရစီ အျပည့္အ၀ရိွတယ္လို႔ သတ္မွတ္ခံရတဲ့ ႏိုင္ငံ (full democracies) က ၂၅ ႏိုင္ငံသာ ရိွတယ္။ ၅၃ ႏိုင္ငံက အနာအဆာပါတဲ့ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံ (flawed  democracies) ေတြတဲ့။ အဲေတာ့ ျခံဳေျပာရင္ အနာအဆာပါသည္ျဖစ္ေစ၊ စင္းလံုးေခ်ာသည္ျဖစ္ေစ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံလို႔ အသတ္မွတ္ခံရတဲ့ႏိုင္ငံက စုစုေပါင္း ၇၈ ႏိုင္ငံရိွသေပါ့။ က်န္တဲ့ ၈၉ ႏိုင္ငံထဲမႇာ ၃၇ ႏိုင္ငံက ေရာေက်ာ္အစိုးရ (hybrid regimes) စနစ္နဲ႔ သြားေနတဲ့ ႏိုင္ငံေတြျဖစ္ၿပီး က်န္တဲ့ ၅၂ ႏိုင္ငံကေတာ့ အာဏာရွင္ဆန္တဲ့ အစိုးရ စနစ္ (authoritarian regimes)နဲ႔ သြားေနတာပါ။

ရာခိုင္ႏႈန္းနဲ႔ ေျပာရင္ စင္းလံုးေခ်ာ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံက ၁၅ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ အနာအဆာပါတဲ့ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံက ၃၁ ဒသမ ၇ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ ေရာေက်ာ္စနစ္နဲ႔က ၂၂ ဒသမ ၂ ရာခုိင္ႏႈန္းနဲ႔ အာဏာရွင္ဆန္တဲ့ စနစ္နဲ႔က ၃၁ ဒသမ ၁ ရာခုိင္ႏႈန္း ရိွေနပါတယ္။ စင္းလံုးေခ်ာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ အနာအဆာနဲ႔ပဲျဖစ္ျဖစ္ ကမၻာမႇာ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံ ရာခိုင္ႏႈန္းက ၄၆ ဒသမ ၇ ရာခုိင္ႏႈန္းရိွၿပီး ဒီမိုကေရစီမဟုတ္တဲ့ ႏိုင္ငံက ၅၃ ဒသမ ၃ ရာခုိင္ႏႈန္း ရိွေနဆဲပါ။ ဒါဟာ လြန္ခဲ့တဲ့ ေလးလေက်ာ္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလဆန္းအထိ ျပဳလုပ္ထားတဲ့ စစ္တမ္းတစ္ခုအရ ေတြ႔ရိွထားရတဲ့ ကိန္းဂဏန္းေတြပါပဲ။ (စာၫႊန္းကိုအဆံုးမွာ ေဖာ္ျပေပးထားပါတယ္။)

ဒါျဖင့္ ဒီမိုကေရစီကို ဘာနဲ႔ တိုင္းခဲ့သလဲလို႔ ေမးစရာရိွပါတယ္။ စစ္တမ္းမွာက ေမးခြန္း ၆၀ ပါ၀င္ပါတယ္။ အဲဒီ့ေမးခြန္းေတြကို အႏွစ္ခ်ဳပ္လိုက္ၿပီး ဒီမိုကေရစီ ေပတံေတြကို ေဖာ္ျပရမယ္ဆိုရင္ေတာ့ လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားနဲ႔ အမ်ားျပည္သူတို႔ရဲ႕ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ လုပ္ပိုင္ႏိုင္ခြင့္မ်ားဟာ ဒီမိုကေရစီအတြက္ လိုအပ္ခ်က္မ်ား ျဖစ္ေနလင့္ကစား အဲေလာက္နဲ႔ ဒီမိုကေရစီျပည့္၀ၿပီလို႔ မသတ္မွတ္ႏိုင္ေသးဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈလည္းရိွ အနည္းအက်ဥ္းေလးေလာက္ပဲျဖစ္ျဖစ္ ခရီးေပါက္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးႏိုင္စြမ္းရိွတဲ့ အစိုးရ၊ ႏိုင္ငံေရးမႇာ အမ်ားရဲ႕ ပါ၀င္ႏိုင္မႈ လံုလံုေလာက္ေလာက္ ရိွေနတာ၊ ေဖးမေပးႏိုင္စြမ္းရိွတဲ့ ဒီမိုကေရစီ အစဥ္အလာ စတာေတြလည္း ရိွေနမွသာ ဒီမိုကေရစီအျပည့္နဲ႔ ႏိုင္ငံလို႔ သတ္မွတ္ႏိုင္တယ္ဆုိပဲ။ အဲဒီ့စာတမ္းထဲက မွတ္သားမိတဲ့ စကားတစ္ခြန္းကေတာ့ ဒီမိုကေရစီစနစ္ အရွည္တည္တံ့ခဲ့တဲ့ တိုင္းျပည္ေတြမွာေတာင္မွ ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္မႈ မရိွ၊ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မႈ မရိွရင္ ဒီမိုကေရစီဟာ ပ်က္စီး ယိုယြင္းသြားႏိုင္ေသးတယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ပါပဲ။

အိုအီးစီဒီလို႔ ေခၚတဲ့ စီးပြားေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈနဲ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈအဖြဲ႔ရဲ႕ အဖြဲ႔၀င္ႏိုင္ငံ ၃၄ ႏိုင္ငံထဲက ၁၉ ႏိုင္ငံက ဒီမိုကေရစီ အျပည့္ရိွတဲ့ ႏိုင္ငံစာရင္းထဲမွာ အေရအတြက္ အမ်ားဆံုး ေ၀စုကို ယူထားပါတယ္။ က်န္ေျခာက္ႏိုင္ငံကေတာ့ လက္တင္အေမရိကႏိုင္ငံ ႏွစ္ႏိုင္ငံ (ယူရာ့ဂြိဳင္းနဲ႔ ေခါ့စထာရီးခါး)၊ အေရွ႕ဥေရာပက တစ္ႏိုင္ငံ (ခ်က္သမၼတႏိုင္ငံ)၊ အာဖရိကက တစ္ႏိုင္ငံ [ေမာရစ္ရွပ္(စ္)]နဲ႔ အာရွက ႏွစ္ႏိုင္ငံ (ဂ်ပန္နဲ႔ ေတာင္ကိုရီးယား)တို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ 

အဲဒီ့ ၂၅ ႏိုင္ငံမႇာပဲ အထက္က ေျပာခဲ့တာေတြနဲ႔ ခ်ိန္ထိုးလိုက္ၿပီး ဒီမိုကေရစီ ရမွတ္ကို ၁၀ မႇတ္ေပးတယ္ဆိုရင္ စုစုေပါင္း ၉ ဒသမ ၈၀ နဲ႔ ဒီမိုကေရစီ အျပည့္၀ဆံုး ႏိုင္ငံအျဖစ္ ပထမရတာက ေနာ္ေ၀ႏိုင္ငံျဖစ္ၿပီး စပိန္ႏိုင္ငံကေတာ့ စုစုေပါင္း ၈.၀၂ မႇတ္နဲ႔ ၂၅ ႏိုင္ငံစာရင္းမွာ ေနာက္ဆံုးေနရာကို ယူထားတာ ေတြ႔ရတယ္။ စိတ္၀င္စားစရာ ေကာင္းတာကေတာ့ အဲသလိုအမွတ္နဲ႔ အဆင့္သတ္မႇတ္တဲ့အခါမွာ ကြၽန္ေတာ္တို႔ေတြက ဒီမိုကေရစီ ဘိုးေအႀကီးေတြလို႔ အထင္ရိွတဲ့ ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံနဲ႔ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုတို႔ဟာ ၈ ဒသမ ၁၆ မႇတ္နဲ႔ ၈ ဒသမ ၁၁ မွတ္အသီးသီးနဲ႔ ဒီမိုကေရစီ ျပည့္၀မႈ အဆင့္အရ အမႇတ္စဥ္ ၁၈ နဲ႔ ၁၉ ဆိုတဲ့ ေအာက္တန္းမွာ ေရာက္ေနတာပါပဲ။ သူတို႔ေအာက္မွာမွ ဂ်ပန္က အမွတ္ေပါင္း ၈ ဒသမ ၀၈ နဲ႔ အဆင့္ ၂၀၊ ေတာင္ကိုရီးယားက ၈ ဒသမ ၀၆ နဲ႔ အဆင့္ ၂၁ တို႔မွာ ရိွေနပါတယ္။

သည္ထဲမွာ ထပ္စိတ္၀င္စားစရာေကာင္းတဲ့ အခ်က္ကေတာ့ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုဟာ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္တုန္းက အမွတ္ေပါင္း ၈ ဒသမ ၁၈ နဲ႔ အဆင့္ ၁၇ မွာ ရိွခဲ့ရာက တစ္ႏွစ္အၾကာမႇာ အမွတ္လည္း ေလ်ာ့၊ အဆင့္လည္း ႏွစ္ဆင့္ေတာင္ ေအာက္ကိုက်သြားတာပါပဲ။ ၿဗိတိန္ကေတာ့ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္တုန္းကလည္း သည္အမွတ္နဲ႔ေပမယ့္ အဆင့္ ၁၉ ရိွခဲ့ရာက ၂၀၁၁ ခုႏွစ္မွာ တစ္ဆင့္တက္လာတာ ေတြ႔ရပါတယ္။

ေတာင္အာဖရိက(အဆင့္ ၂၈)၊ ျပင္သစ္ (အဆင့္ ၂၉)၊ အီတလီ (အဆင့္ ၃၁)၊ အိႏၵိယ အဆင့္ (၃၉)၊ ထိုင္း (အဆင့္ ၉၈)၊ အင္ဒိုနီးရႇား (အဆင့္ ၆၀)၊ မေလးရွား (အဆင့္ ၇၁)၊ ဖိလစ္ပိုင္ (အဆင့္ ၇၅) တို႔ဟာ အနာအဆာ ပါတဲ့ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံေတြထဲက ကြၽန္ေတာ္တို႔အတြက္ ၾကားဖူးနား၀မ်ားၿပီး ယဥ္ပါးေနတဲ့ ႏိုင္ငံေတြပါပဲ။ ျပင္သစ္လို၊ အီတလီလို ဥေရာပႏိုင္ငံေတြေတာင္မွ အနာအဆာပါတဲ့ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံမ်ား စာရင္း၀င္ေနတာ စိတ္၀င္စားစရာ အခ်က္တစ္ခ်က္ျဖစ္သလို ထိုင္းမွသည္ ဖိလစ္ပိုင္အထိ အာရွ ႏိုင္ငံေလးႏိုင္ငံဟာလည္းပဲ သည္စာရင္းထဲမႇာ ပါေနပါတယ္။

ေရာေက်ာ္အစိုးရေတြထဲမွာေတာ့ ေဟာင္ေကာင္ (အဆင့္ ၈၀)၊ စကၤာပူ (အဆင့္ ၈၁) တို႔က ဒီမိုကေရစီအရာမွာ တျခား ေရာေက်ာ္အစိုးရမ်ားထက္ အဆင့္ျမင့္ၿပီး တတိယနဲ႔ စတုတၳေနရာကို ခ်ိတ္ထားတယ္လို႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ အိမ္နီးခ်င္း ဘဂၤလားေဒ့(ရ္ွ)ႏိုင္ငံေတာင္ (အဆင့္ ၈၃)နဲ႔  ေရာေက်ာ္ေတြထဲက ဆ႒မေနရာမွာ ရိွတာ ေတြ႔ရျပန္တယ္။ ကေမၻာဒီးယားက ကမၻာ့ဒီမိုကေရစီအဆင့္မႇာ ၁၀၁ ေနရာမွာ ရိွေနၿပီး သူ႔ေအာက္ ၁၀၅ ဆိုတဲ့အဆင့္မႇာေတာ့ ပါကစၥတန္ ရိွေနပါတယ္။ အီရတ္က အဆင့္ ၁၁၂ နဲ႔ ေရာေက်ာ္မ်ားထဲမွာ စတုတၳ ေနာက္ဆံုးအဆင့္မွာ ရိွေနၿပီး ေရာေက်ာ္မ်ားထဲက ေနာက္ပိတ္ဆံုးကေတာ့ အဆင့္ ၁၁၅ သတ္မႇတ္ခံရတဲ့ အီဂ်စ္ႏိုင္ငံပါပဲ။

အာဏာရွင္ဆန္တဲ့ အစိုးရ ႏိုင္ငံမ်ားထဲမွာ ႐ုရွက ကမၻာ့အဆင့္ ၁၁၇၊  ဒီမိုကေရစီ ရမွတ္ ၃ ဒသမ ၉၂ နဲ႔ ဒုတိယေနရာမွာ ယူထားတယ္။ တ႐ုတ္က ကမၻာ့အဆင့္ ၁၄၁ မွာ ရိွၿပီး ဒီမိုကေရစီ ရမွတ္ ၃ ဒသမ ၁၄ ရိႇပါတယ္။ ဗီယက္နမ္က သူ႔ေအာက္တစ္ဆင့္ေက်ာ္ ကမၻာ့အဆင့္ ၁၄၃ မွာ ရိွေနၿပီး ရမွတ္က ၂ ဒသမ ၉၆ ပါ။ အာဖဂန္နစၥတန္က ရမွတ္ ၂ ဒသမ ၄၈ နဲ႔ အဆင့္ ၁၅၂ မႇာ ရိွပါတယ္။ လာအုိႏိုင္ငံက ရမွတ္ ၂ ဒသမ ၁၀၊ အဆင့္ ၁၅၆။ ေဆာ္ဒီအာေရဗ်၊ အီေကြတာေပၚက ဂီနီႏိုင္ငံနဲ႔ ျမန္မာတို႔က ရမွတ္ ၁ ဒသမ ၇၇ အညီအမွ်နဲ႔ အဆင့္ ၁၆၁ ပါ။ ၁၆၇ ႏိုင္ငံထဲမႇာ အမွတ္အနည္းဆံုးက ၁ ဒသမ ၀၈ ျဖစ္ၿပီး ေျမာက္ကုိးရီးယားႏိုင္ငံပါ။ 

ဒါေတြထက္ ပိုစိတ္၀င္စားဖို႔ ေကာင္းသြားတာကေတာ့ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ေငြေၾကးရန္ပံုေငြအဖြဲ႔ရဲ႕ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ ျပည္တြင္း အသားတင္ထုတ္လုပ္မႈနဲ႔ ခ်ိန္ထိုးထားတဲ့ ႏိုင္ငံအသီးသီးရဲ႕ ႂကြယ္၀မႈအဆင့္နဲ႔ ေစာေစာက ႏိုင္ငံေရးအရ ဒီမိုကေရစီ ဘယ္ေလာက္ထြန္းကားသလဲဆိုတဲ့ အဆင့္မ်ားကို ႏိႈင္းယႇဥ္ၾကည့္မိတဲ့ အခါမွာပါပဲ။ 

အႂကြယ္၀ဆံုး အဆင့္ ၁ က အေမရိကန္ႏိုင္ငံ၊ ဒုတိယ လိုက္တာက တ႐ုတ္၊ တတိယက ဂ်ပန္၊ ပဥၥမက ျပင္သစ္၊ ဆ႒မက ၿဗိတိန္၊ အ႒မက အီတလီ၊ န၀မက အိႏၵိယ၊ အဆင့္ ၁၁ က ႐ုရွ၊ အဆင့္ ၁၂ က စပိန္၊ ၁၅ က ေတာင္ကိုရီးယား၊ ၁၈ က အင္ဒိုနီးရႇား၊  ၂၅ က်ေတာ့မွ ေနာ္ေ၀၊ ၃၇ မႇာ မေလးရွား၊ ၃၉ မႇာ စကၤာပူ၊ ၄၅ မွာ ဖိလစ္ပိုင္၊ ၅၇ ဘဂၤလားေဒ့(ရႇ္)၊ ၅၈ ဗီယက္နမ္၊ ၇၆ ျမန္မာ၊ ၁၀၇ အာဖဂန္နစၥတန္၊ ၁၂၁ ကေမၻာဒီး ယား၊ ၁၃၇ လာအို အစရိွသျဖင့္ ေတြ႔လိုက္ရျပန္ပါတယ္။

ကိန္းဂဏန္းေတြ၊ အဆင့္ သတ္မွတ္ခ်က္ေတြခ်ည္းသက္သက္ကိုသာ ကြၽန္ေတာ္စပ္စပ္စုစု ဖတ္မိသြားတဲ့ အထဲက ေကာက္ႏုတ္တင္ျပလိုက္ျခင္းသာ ျဖစ္ပါတယ္။

အားလံုးေတြးဆဆင္ျခင္ၾကည့္ႏိုင္ၾကပါေစ

အတၱေက်ာ္

(ရန္ကုန္ – ၀၅၀၃၁၁)

စာညႊန္း –

1)    http://www.eiu.com/democracyindex2011
(2)    http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_countries_by_GDP_%28nominal%29

(၂၀၁၂ ခုႏွစ္ မတ္လ ၂၉ ရက္ေန႔ထုတ္ Bi Weekly Eleven Journal မွာ ေဖာ္ျပထားတာကို ျပန္လည္ တင္ဆက္လိုက္တာပါ။)

Advertisements
No comments yet

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: