Introducing democracy – 2

ဒီမိုကေရစီ မိတ္ဆက္ (၂)

ဒီမိုကေရစီ အမူအက်င့္မ်ား

ပညာရွင္ေတြရဲ႕ အလိုအရ ဒီမိုကေရစီ အမူအက်င့္ ဆယ္ရပ္ရွိပါတယ္။ အဲဒါေတြကို အမွတ္စဥ္ ထိုးၿပီး တင္ျပေဆြးေႏြးသြားပါရေစ။

(၁) ႏိုးၾကားတက္ၾကြမႈ – ပါဝင္ေဆာင္ရြက္လိုစိတ္၊ ပါဝင္ ေျပာဆို ေဆြးေႏြးလိုစိတ္ေတြ ရွိေနၾကဖို႔ ဆိုလိုပါတယ္။ ဘယ္ကိစၥမွာမဆို အျမဲတေစ ႏိုးၾကားတက္ၾကြစြာ ပါဝင္ ေဆာင္ရြက္ခ်င္ေနဖို႔ မိသားစုမ်ားထဲမွာ၊ မူလတန္း၊ အလယ္တန္းအရြယ္ ငယ္ဘဝကတည္းက ပ်ိဳးေထာင္ ေလ့က်င့္ေပးထားလို႔ ရတဲ့ အမူအက်င့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ကေလးေတြနဲ႔ တိုက္႐ိုက္သက္ဆိုင္ေနတဲ့ ကိစၥမ်ိဳးေတြမွာ ကေလးေတြလည္း ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ခြင့္၊ သူတို႔ေလးေတြရဲ႕ ဆႏၵ၊ သေဘာထားေလးေတြကို ေခ်ေခ်ငံငံ တင္ျပ ေဆြးေႏြးခြင့္ေတြ ေပးထားတာ၊ သူတို႔ကို ေလးေလးစားစား ေနရာေပးတာမ်ားဟာ တက္ၾကြတဲ့ ႏိုင္ငံသားေတြအျဖစ္ ေနတတ္ထိုင္တတ္ေအာင္ ေလ့က်င့္ ပ်ိဳးေထာင္ေပးရာ ေရာက္ပါတယ္။ သူတို႔ေလးေတြကို ေလ့က်င့္ေပး႐ံုသာ မကဘူး၊ လူႀကီးေတြကိုယ္တိုင္ကလည္း သည္အက်င့္ေတြ ကိုယ့္မွာ မရွိရင္ ရွိလာေအာင္ သတိထား က်င့္ၾကံ ေနထိုင္သြားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘယ္ကိစၥမွာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ အားနာလို႔ လိုက္ေလ်ာတာမ်ိဳးေတြ၊ မေကာင္းတတ္လို႔ သည္းခံေနတာမ်ိဳးေတြကို ေရွာင္ၾကဥ္ၿပီး ကိုယ္နဲ႔၊ ကိုယ္ပတ္ဝန္းက်င္နဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ ကိစၥေတြမွာ ႏိုးႏိုးၾကားၾကားနဲ႔ တက္တက္ၾကြၾကြ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္တာ၊ တင္ျပေျပာဆိုတာေတြ လုပ္ၾကဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

(၂) မ်က္စိႀကီး နားႀကီးမႈ – ဒါကေတာ့ ကိုယ့္ပတ္ဝန္းက်င္ ကိုယ့္လူ႔ေဘာင္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အေရးအရာေတြမွာ ပညာရွင္တစ္ေယာက္လို မဟုတ္သည့္တိုင္ အေျခခံ သိသင့္တာေတြ ခိုင္ခိုင္မာမာ သိေနဖို႔ အားထုတ္ထားရမွာပါပဲ။ အခု ကြ်န္ေတာ္ တင္ျပေနတဲ့ ဒီမိုကေရစီအေၾကာင္း အေျခခံေလာက္ကို သိထားတာမ်ိဳးေပါ့။ ဒီမိုကေရစီဆိုတာ မိုးေပၚက က်လာတာမဟုတ္ဘူး၊ တစ္ဦးတစ္ေယာက္က အားထုတ္႐ံုနဲ႔ လူ႔ေဘာင္တစ္ခုလံုး ဒီမိုကေရစီ အသီးအပြင့္ေတြကို ဆြတ္ခူးစားသံုးႏိုင္မွာ မဟုတ္ဘူးဆိုတာေလာက္ကို သိထားရပါမယ္။ အလားတူပဲ မဲေပးတာရဲ႕ အက်ိဳးသက္ ေရာက္ပံု၊ ဝင္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္တဲ့ ႏိုင္ငံေရး ပါတီေတြရဲ႕ ဖြဲ႕စည္းပံုေတြ၊ ရပ္တည္ခ်က္ေတြ၊ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒမွာပါတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို ျခံဳငံု သိရွိထားဖို႔ လိုပါတယ္။ ေလာေလာဆယ္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ႏိုင္ငံသားေတြအတြက္ အေလ့လာသင့္ဆံုးကေတာ့ အခြင့္အေရးေတြမွာ တာဝန္ေတြပါ ပူးတြဲ ပါဝင္ေနတယ္ဆိုတာသာ ျဖစ္တယ္လို႔ ျမင္မိပါတယ္။ ဒီမိုကေရစီမွာ မိမိတို႔ရဲ႕ သေဘာထားကို လြတ္လပ္စြာ ေဖာ္ထုတ္ခြင့္ ရွိတာေတာ့ မွန္တယ္။ ဒါေပမယ့္ တစ္ဖက္သားကို ေလးေလးစားစားနဲ႔ ေခ်ေခ်ငံငံ ေဖာ္ထုတ္ရမယ့္ တာဝန္လည္း ပူးတြဲပါေနတယ္ ဆိုတာမ်ိဳးေပါ့။

(၃) ကိုယ္စြမ္းကိုယ္စ – ဗီဇအရေရာ ပတ္ဝန္းက်င္အေျခအေနရဲ႕ ပံုသြင္းမႈေၾကာင့္ပါ ကြ်န္ေတာ္တို႔ အာရွသား အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ “ဘာသိ ဘာသာ”စိတ္ဓာတ္ေတြ အေတာ္ မ်ားေနတတ္ၾကပါတယ္။ “ႏွမ္းတစ္လံုးနဲ႔ ဆီမျဖစ္ပါဘူးကြာ”တို႔၊ “ၾကက္မတြန္လို႔ မိုးမလင္းပါဘူး”တို႔၊ “အမ်ားညီရင္ ဤလည္း ကြ်ဲျဖစ္သြားတာပါပဲ”ဆိုတဲ့ လက္ေလွ်ာ့ထား၊ ေပယ်ာလကံထား ထားတတ္တဲ့ ဉာဥ္ေတြက ကြ်န္ေတာ္တို႔ဆီမွာ အံုနဲ႔ က်င္းနဲ႔ ရွိေနပါတယ္။ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ ထိုက္တန္တဲ့ ႏိုင္ငံသားေတြ ျဖစ္လာဖို႔အတြက္ အဲသလိုမ်ိဳး စိတ္ေတြအစား ကိုယ္က ႏွမ္းတစ္လံုးသာ ျဖစ္သည့္တိုင္ ဆီထြက္လာေအာင္ ပံ့ပိုးေပးႏိုင္တဲ့ ကိုယ္စြမ္းကိုယ္စေတြ ရွိေနတယ္ဆိုတာကို ႏွစ္ႏွစ္ကာကာ လက္ခံယံုၾကည္ထားဖို႔ လိုပါတယ္။ မွန္ပါတယ္။ ႏွမ္းတစ္လံုးနဲ႔ေတာ့ ဆီမျဖစ္ပါဘူး။ သို႔ေပမယ့္ ႏွစ္အလံုးေပါင္းမ်ားစြာ စုစည္းသြားတဲ့အခါ ဆီျဖစ္တာလည္း မလြဲပါဘူး။ ရတနာရွိရာ ရတနာ စုသလိုပဲ ႏွမ္းလံုးမ်ားရွိရာ ႏွမ္းတစ္လံုးက အစျပဳခဲ့တဲ့ နမူနာေတြဟာ လူ႔ေဘာင္တိုင္းမွာ ရွိပါတယ္။ ႏွမ္းတစ္လံုးနဲ႔ ဆီမျဖစ္ပါဘူးဆိုတဲ့ စိတ္ဓာတ္နဲ႔ ေဘးထြက္ ထိုင္ေနစတမ္းသာဆိုရင္ လွ်ပ္စစ္မီးေတြ၊ ေလယာဥ္ေတြ၊ ကြန္ပ်ဴတာေတြ၊ ပါေလရာဖုန္းေတြ၊ အင္တာနက္ေတြ ေပၚေပါက္လာမွာ မဟုတ္သလို လူ႔ယဥ္ေက်းမႈကလည္း ေက်ာက္ေခတ္ဘဝက တက္လာမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ အလားတူပဲ၊ အဲဒီ့ ႏွမ္းတစ္လံုး စိတ္ဓာတ္နဲ႔သာ ေနခဲ့ၾကမယ္ဆိုရင္ သက္ဦးဆံပိုင္ ဘုရင္စနစ္၊ ေျမရွင္ ပေဒသရာဇ္စနစ္၊ ကိုလိုနီနယ္ခ်ဲ႕စနစ္ေတြဟာလည္း ဆက္လက္ ရွင္သန္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေနခဲ့မွာပါ။ အဲဒီ့စိတ္မ်ိဳးေတြ မရွိဘဲ မိမိရဲ႕ ကိုယ္စြမ္းကိုယ္စကို ယံုၾကည္ခဲ့ၾကတဲ့ “ႏွမ္း တစ္လံုး”မ်ားစြာရဲ႕ အားထုတ္မႈေၾကာင့္သာ လူ႔ေဘာင္က စဥ္ဆက္မျပတ္ ခရီးတြင္ေနတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ကိုယ္စြမ္းကိုယ္စကို ငုပ္ေစမယ့္ အသိအျမင္မ်ားကို ပယ္ရွားၿပီး ကိုယ္စြမ္းကိုယ္စ တိုးပြားမယ့္ အသိအျမင္မ်ားကို ကိုယ္တိုင္လည္း ပ်ိဳးေထာင္၊ ကိုယ့္ေနာက္က မ်ိဳးဆက္ေတြကိုလည္း ေလ့က်င့္ေပးသြားရပါ လိမ့္မယ္။

(၄) အတိုက္အခံအျမင္မ်ား၊ အတိုက္အခံ ပါတီမ်ားနဲ႔ လူနည္းစုမ်ား ရဲ႕ အျမင္မ်ားကို သည္းခံႏိုင္စြမ္း – သည္အခ်က္ကေတာ့ အားနာနာနဲ႔ ေျပာရရင္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း မွီတင္းေနထိုင္ၾကတဲ့ ျမန္မာ တိုင္းရင္းသားတိုင္းမွာ အလိုအပ္ဆံုး ဒီမိုကေရစီ အမူအက်င့္လို႔ ဆိုရမတတ္ပါပဲ။ ကြ်န္ေတာ္တို႔က ကိုယ္နဲ႔မတူရင္ ရန္သူလို႔ ေအာက္ေမ့တတ္တဲ့ အက်င့္ႀကီးက အ႐ိုးထဲ၊ ေသြးသားထဲမွာ စြဲျမဲေနမိတတ္ၾကပါတယ္။ ဒီမိုကေရစီ အမူအက်င့္မွာက်ေတာ့ အဲဒီ့စိတ္နဲ႔ မကိုက္ဘူး။ ကိုယ္နဲ႔မတူရင္ ရန္သူ၊ ကိုယ္နဲ႔ ဆန္႔က်င္ဘက္အျမင္ ရွိတဲ့သူေတြကို ရန္သူ၊ ကိုယ့္ကို အတိုက္အခံလုပ္သူကို ရန္သူလို႔ သေဘာထားျခင္းဟာ “အာဏာရွင္ဆန္တဲ့”သေဘာထားသာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲေတာ့ ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို ပံုမွန္ လည္ပတ္ေနေစခ်င္တယ္ဆိုရင္ ကြဲျပားတဲ့ အျမင္အမ်ိဳးမ်ိဳးကို သည္းခံႏိုင္စြမ္း ရွိဖို႔လိုပါတယ္။ သူ႔အျမင္ကို ကိုယ္လက္မခံႏိုင္သည့္တိုင္ သူ႔မွာလည္း ကိုယ္နဲ႔ မတူတဲ့ အျမင္တစ္ခု ရွိႏိုင္ေၾကာင္း အသာတၾကည္ နားလည္ လက္ခံေပးတတ္ဖို႔ လိုပါတယ္။ သည္ကိစၥမွာလည္း မိသားစုတြင္း၊ ေက်ာင္းတြင္း၊ ေသးငယ္တဲ့ အျခား လူမႈ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားအတြင္းမွာ ျဖည္းျဖည္းခ်င္း ေလ့က်င့္သြားရမယ့္ အမူအက်င့္တစ္ရပ္ပါပဲ။ လက္ေခ်ာင္းေတြ အတိုအရွည္ မညီၾကသလို လူေတြျဖစ္ေနတာနဲ႔အမွ် သေဘာထားခ်င္း တစ္ထပ္တည္းျဖစ္ဖို႔က မိသားစုထဲမွာေတာင္ ဘယ္လိုနည္းနဲ႔မွ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ ဒါကို နားလည္ၿပီး ဆန္႔က်င္ဘက္အျမင္ေတြ၊ အတိုက္အခံေတြကို သည္းခံေပး၊ နားေထာင္ေပး၊ ထည့္သြင္းစဥ္းစားေပးတတ္တဲ့ အမူအက်င့္က ဒီမိုကေရစီစနစ္ အတြက္ မရွိမျဖစ္ လိုအပ္လွပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္က လူနည္းစုကိစၥပါ။ ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို ေဝဖန္သူေတြ ေထာက္စရာ ရွိေနတာက ဒီမိုကေရစီဟာ အမ်ားရဲ႕ သေဘာဆႏၵကို ဦးစားအေပးလြန္သြားၿပီး အနည္းစုရဲ႕ သေဘာဆႏၵကို ပစ္ပယ္ထားတတ္တယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ပါပဲ။ မွန္ပါတယ္။ သိပ္ႀကီးမားတဲ့ အႏၲရာယ္ပါပဲ။ ဆိုၾကပါစို႔၊ ပါတီႀကီးတစ္ခုကို အမ်ားက လိႈက္လိႈက္လွဲလွဲ သေဘာက်တယ္၊ သည္အတြက္ ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္လိုက္တယ္၊ လႊတ္ေတာ္မွာလည္း အဲဒီ့ပါတီႀကီးကသာ အမတ္အမ်ားစု ေနရာေတြကို ရယူလိုက္ႏိုင္တယ္ဆိုရင္ အဲဒါဟာ တစ္ပါတီစနစ္ ျဖစ္သြားပါေတာ့မယ္။ ႏိုင္ငံရဲ႕ အေရးအရာေတြကို အဲဒီ့တစ္ပါတီတည္းရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္၊ အဲဒီ့တစ္ပါတီတည္းရဲ႕ အျမင္၊ အဲဒီ့တစ္ပါတီတည္းရဲ႕ သေဘာဆႏၵနဲ႔သာ ကိုင္တြယ္သြားေတာ့မွာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒါဆိုရင္ တစ္ပါတီအာဏာရွင္စနစ္ဖက္ မလြဲမေသြ ယိမ္းယိုင္သြားေတာ့မွာပါ။ ဒီမိုကေရစီနည္းက် ေရြးေကာက္ တင္ေျမႇာက္ထားတယ္ဆိုေသာ္လည္းပဲ လူနည္းစုေတြအတြက္ အခြင့္သာစရာအေၾကာင္းလည္း လံုးဝ မရွိေတာ့ပါဘူး။ ေနာက္တစ္ခ်က္က လမ္းသစ္ေဖာက္ရင္ လူႀကိဳက္နည္းတယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ကိုလည္း မေမ့သင့္ျပန္ဘူး။ ေျပာင္းျပန္ေျပာရင္ လူႀကိဳက္နည္းတိုင္း လြဲေနတယ္လို႔ မဆိုႏိုင္ဘူးေပါ့။ အဲေတာ့ လူႀကိဳက္နည္းသူေတြ၊ လူနည္းစုေတြကို ေနရာေပးႏိုင္၊ သူတို႔ရဲ႕ အျမင္ေတြ၊ သေဘာဆႏၵေတြကို ထုတ္ေဖာ္ ပိုင္ခြင့္ ေပးႏိုင္မွသာ စစ္မွန္တဲ့ ဒီမိုကေရစီလမ္းေၾကာင္းေပၚမွာ ေျဖာင့္ေျဖာင့္တန္းတန္း ေလွ်ာက္ႏိုင္သြားမွာလည္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အားလံုးေတြးဆ ဆင္ျခင္ၾကည့္ႏိုင္ၾကပါေစ

အတၱေက်ာ္

(၂၅၀၈၁၂)

(ဆက္လက္တင္ျပသြားပါမယ္)

The Than Lwin Times, Vol 1 No 6

Introducing democracy

ဒီမိုကေရစီ မိတ္ဆက္ (၁)

ဒီမိုကေရစီဆိုတာ

၁၉၈၈ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ကြ်န္ေတာ္တို႔ဆီမွာ “ဒီမိုကေရစီ”ဆိုတဲ့ ေဝါဟာရက အေတာ္တြင္က်ယ္လာခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီး လႊတ္ေတာ္မ်ား ေပၚေပါက္လာေတာ့ ဒီမိုကေရစီ ရၿပီလို႔ လူအမ်ားစုက ထင္ျမင္ယူဆေနၾကပါတယ္။

ပထမဆံုးအခ်က္က ဒီမိုကေရစီဟာ ဟင္းရြက္ကန္စြန္းလို ေရာ့အင့္ ဆိုၿပီး ေပးလို႔ ယူလို႔ ရတဲ့ အရာမဟုတ္ပါဘူး။ အဲဒါကို သေဘာေပါက္ဖို႔ သိပ္ကို အေရးႀကီးပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ဒီမိုကေရစီဆိုတာ ႏိုင္ငံေရး စနစ္တစ္ခုသာ ျဖစ္ပါတယ္။

“စနစ္“ဆိုတဲ့ ေဝါဟာရက အေရးႀကီးပါတယ္။ စနစ္တစ္ခုတည္းမွာ အဲဒီ့စနစ္ကို လႈပ္ရွားလည္ပတ္ေနေစတဲ့ ဆိုင္ရာ ဆိုင္ရာ အစိတ္အပိုင္းေတြ အစံုလိုက္ အတြဲလိုက္ ပါဝင္ေနပါတယ္။ အင္ဂ်င္တစ္လံုးရဲ႕ လည္ပတ္မႈ စနစ္ကို နမူနာေဆာင္မယ္ဆိုရင္ ပထမဆံုးက ဓာတ္ဆီအင္ဂ်င္လား၊ ဒီဇယ္အင္ဂ်င္လား၊ ဓာတ္ေငြ႕အင္ဂ်င္လား ဆိုတာက စေျပာရေတာ့မွာပါ။ ဓာတ္ဆီစနစ္နဲ႔ အင္ဂ်င္ဆိုရင္ အဲဒီ့ အင္ဂ်င္“စနစ္” လႈပ္ရွား လည္ပတ္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ လိုအပ္တဲ့ အစိတ္အပိုင္းေတြဟာ ဒီဇယ္အင္ဂ်င္နဲ႔ မတူႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ အလြယ္ေျပာရရင္ ဒီဇယ္အင္ဂ်င္မွာပါတဲ့ ေနာ္ဇယ္ေတြ၊ ဖွလန္ဂ်ာေတြ၊ ပန္႔ေတြက ဓာတ္ဆီအင္ဂ်င္အတြက္ ဘယ္လိုမွ အသံုးမတည့္ေတာ့ဘူး။ အသိသာဆံုးကေတာ့ ဓာတ္ဆီအင္ဂ်င္စနစ္ လည္ပတ္ဖို႔ ဒီဇယ္ ထည့္ေမာင္းလို႔ မရဘူးေပါ့။ အဲဒါဟာ စနစ္ရဲ႕ သေဘာပါ။

ဒါ့ေၾကာင့္ မျပတ္တမ္း လႈပ္ရွား လည္ပတ္ေနႏိုင္စြမ္း ရွိမွသာလွ်င္ စနစ္တစ္ခု ေအာင္ျမင္တယ္လို႔ ဆိုႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။ ဒါျဖင့္ ဒီမိုကေရစီဆိုတဲ့ “စနစ္”ကေရာ…

အထက္က ေျပာခဲ့သလို ေရာ့၊ အင့္ဆိုၿပီး ေပးလိုက္လို႔ မရဘူးဆိုတာကို စာဖတ္သူ လူႀကီးမင္း လက္ခံႏိုင္ေလာက္ၿပီ ထင္ပါတယ္။

ဒီမိုကေရစီစနစ္ ရွင္သန္ထြန္းကားေနပါတယ္ဆိုတဲ့ ႏိုင္ငံေတြမွာ ေတာင္မွ အဲဒီ့စနစ္ႀကီး ထေဖာက္တာေတြ ရွိပါတယ္။ ေျပာလက္စ နမူနာ ျဖစ္တဲ့ အင္ဂ်င္စနစ္ နမူနာနဲ႔ ေျပာရင္ ဆီျပတ္တာေတြ၊ မီးေပ်ာက္တာေတြ၊ ဆီထဲမွာ ေခ်းပါလာလို႔ စက္ေသမလို ျဖစ္တာေတြ၊ ေသသြားတာေတြ မ်ိဳးေပါ့။ သည္ေတာ့ စနစ္တစ္ခုကို ႏွစ္သက္လက္ခံတယ္၊ သေဘာက်တယ္ဆိုရင္ အဲဒီ့ စနစ္ အရွိန္မပ်က္ မွန္မွန္ လည္ပတ္ေနေအာင္ မြမ္းမံထိန္းသိမ္း ၿပီး လိုအပ္တဲ့ ေလာင္စာမ်ား မျပတ္ျဖည့္တင္းသြားဖို႔ လိုအပ္တယ္ဆိုတာကိုလည္း သတိထားဖို႔ လိုပါတယ္။

တန္ရာ တန္ရာ

ဒီမိုကေရစီ စနစ္တစ္ခု အရွိန္မပ်က္ မွန္မွန္လည္ပတ္ေနေအာင္ မြမ္းမံ ထိန္းသိမ္းရာမွာ အုပ္ခ်ဳပ္သူ လူတန္းစားမွာတင္ တာဝန္ ရွိတာမဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ တျခား စနစ္ေတြနဲ႔ မတူတာက ဒီမိုကေရစီဆိုတာဟာ “အုပ္ခ်ဳပ္မႈ အာဏာသည္ လူထုထံမွ သက္ဆင္းသည္”ဆိုတဲ့ အေျခခံသေဘာ တရားအေပၚမွာ တည္ေဆာက္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဒီမိုကေရစီစနစ္တစ္ခု အရွိန္မပ်က္ လက္ပတ္ေနေရးအတြက္ တာဝန္ရွိသူဟာ အစိုးရတစ္ရပ္လည္း မဟုတ္ဘူး၊ ႏိုင္ငံေရး ပါတီတစ္ခုလည္း မဟုတ္ဘူး၊ ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးတစ္ေယာက္လည္း မဟုတ္ဘူး၊ စာနယ္ဇင္းလည္း မဟုတ္ဘူး၊ သတင္းမီဒီယာလည္း မဟုတ္ဘူး၊ အရပ္သား လူ႔ေဘာင္လည္း မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ အဲဒါေတြ အားလံုး ပါဝင္ေနတဲ့၊ အဲဒါေတြ အားလံုးထဲမွာ ပါဝင္ပတ္သက္ေနတဲ့ “လူထု” (ဝါ) ႏိုင္ငံသားမ်ား အားလံုး မွာ တာဝန္ရွိပါတယ္။

ဆို႐ိုးစကား တစ္ခုရွိတယ္။ ျမန္မာလိုကေတာ့ “တန္ရာ တန္ရာ”ဆိုတဲ့ ဆို႐ိုးဟာ အင္မတန္ တြင္က်ယ္ပါတယ္။ မေဖာက္မျပန္ မေျပာင္းလဲဘဲ တည္ျမဲေနတဲ့ ေလာကရဲ႕ နိယမ ဓမၼတရားေတြအနက္မွာ အဲဒီ့ “တန္ရာ တန္ရာ”ဆိုတဲ့ တရားလည္း ပါပါတယ္။ တန္ရာ၊ တန္ရာကို ဘုရားေဟာနဲ႔ ပါဠိလို ေရးရင္ေတာ့ “သေဗၺသတၱာ ကမၼသကာ”ေပါ့ ခင္ဗ်ာ။ သတၱဝါ မွန္သမွ် မိမိတို႔ရဲ႕ (မေနာကံ၊ ဝစီကံ၊ ကာယကံဆိုတဲ့) ကံ စီမံရာအတိုင္းသာ ျဖစ္ၾကစျမဲပါတဲ့။ အရပ္စကားနဲ႔ ေျပာရင္ေတာ့ သတၱဝါတိုင္းဟာ သူတို႔ ေတြးျမင္၊ ေျပာဆို၊ ျပဳမူတဲ့အတိုင္းသာ ျဖစ္လာမွာပါလို႔ ေျပာရမွာပါ။ သူေဌးျဖစ္ခ်င္တဲ့ စိတ္အေတြး (မေနာကံ)ရွိတဲ့သူက သူေဌးျဖစ္ေရးကိုပဲ တစ္ရံမလပ္ ေတြးေနမွာပါ။ သည္အတြက္ သူေျပာဆိုတဲ့ စကားေတြ သူလုပ္တဲ့ အလုပ္ေတြမွာလည္း သူေဌးျဖစ္ေရးအတြက္ ဦးစားေပးေနတာေတြသာ ျဖစ္လာမွာပါပဲ။ ပညာရွင္ျဖစ္ခ်င္သူကလည္း အလားတူပါပဲ။

သည္ေနရာမွာ သူမ်ား သံုးစြဲ ခံစားေနတာကို ၾကည့္ၿပီး “သူ႔လို ျဖစ္ခ်င္လိုက္တာ၊ သူ႔လို ခ်မ္းသာခ်င္လိုက္တာ၊ သူ႔လို တတ္ကြ်မ္းခ်င္လိုက္တာ”ဆိုတဲ့ ခဏပန္း စိတ္ကို ဆိုလိုတာ မဟုတ္ပါဘူး။ အဲဒီ့စိတ္ကေတာ့ သူသူ ကိုယ္ကိုယ္ လူတိုင္း ျဖစ္စျမဲပါ။ အဲဒီ့စိတ္က “တစ္ရံမလပ္”ရွိေနၿပီး ကိုယ္ျဖစ္ခ်င္တာနဲ႔အညီ ေျပာဆို ျပဳမူေနသူမ်ားသာ ျဖစ္ခ်င္တဲ့ ပန္းတိုင္ကို လွမ္းကိုင္ႏိုင္သြားၾကတာကို သတိခ်ပ္ဖို႔ လိုပါတယ္။

လူ႔ေဘာင္တစ္ခုမွာ ဘယ္စနစ္ ထြန္းကားမလဲဆိုတာဟာလည္း အလားတူပါပဲ။ အဲဒီ့ လူ႔ေဘာင္မွာ မွီတင္းေနထိုင္ၾကသူ လူအမ်ားစုရဲ႕ စိတ္ႏွလံုးက ဘယ္လိုရွိသလဲ၊ အဲဒီ့ လူအမ်ားစုရဲ႕ ကံသံုးပါးကလည္း ဘယ္လိုမ်ိဳး အမ်ားဆံုး ျဖစ္ေနသလဲဆိုတဲ့အေပၚမွာ အမ်ားႀကီးမူတည္ပါတယ္။ သည္မွာလည္း “တန္ရာ တန္ရာ”သာ ျဖစ္လာမွာပါပဲ။ သိုးေဆာင္းစကား မွာေတာ့ ဒါနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ဆို႐ိုးက အတိအက်ကို ရွိတယ္။ “လူေတြဟာ သူတို႔နဲ႔ ထိုက္တန္တဲ့ အစိုးရ (စနစ္)ကိုသာ ရစျမဲပါ”တဲ့။

အားလံုးရဲ႕ တာဝန္

ဒီမိုကေရစီ စနစ္နဲ႔ ထိုက္တန္တဲ့ ႏိုင္ငံသားေတြ ျဖစ္လာဖို႔ ကြ်န္ေတာ္တို႔ အားလံုးမွာ တာဝန္ရွိပါတယ္။

ခက္တာက ကြ်န္ေတာ္တို႔ေတြမွာက ဒီမိုကေရစီ အေလ့အက်င့္ေတြနဲ႔ ေဝးေနခဲ့တာ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ ရွိခဲ့ပါၿပီ။ ေျပာရတာ သိပ္ေတာ့ မေကာင္းဘူး၊ ကြ်န္ေတာ္တို႔ရဲ႕ မိသားစု ဘဝ၊ ေက်ာင္းေနဘဝေတြမွာလည္း ဒီမိုကေရစီ အေလ့အထက လံုးလံုး မရွိဘူး။ ျမန္မာ့သမိုင္း အစဥ္အဆက္ တစ္ေလွ်ာက္လံုးမွာလည္း တစ္ေသြးတစ္သံ တစ္မိန္႔နဲ႔သာ အသားက် ယဥ္ပါးေနခဲ့ရတဲ့ လူ႔ေဘာင္ ျဖစ္ေနတာ ဘယ္သူမွ ျငင္းႏိုင္မယ္ မထင္ပါဘူး။

အဲဒီ့အေနအထားမွာ ကြ်န္ေတာ္တို႔အားလံုးအေနနဲ႔ လုပ္ရမွာက ဒီမိုကေရစီနဲ႔ ထိုက္တန္တဲ့ အမူအက်င့္၊ အေလ့အထေတြ လူအမ်ားၾကားမွာ စိမ့္ဝင္ပ်ံ႕ႏွံ႔လာေအာင္ ေဆာင္ရြက္ၾကဖို႔လိုသလို တစ္ဦးခ်င္းစီကလည္း ေရွ႕ကေန စံျပအျဖစ္ ဒီမိုကေရစီအေလ့အထေတြ ေနရာတိုင္းမွာ ျပသ သြားၾကဖို႔ လိုအပ္ပါလိမ့္မယ္။ ဒါဟာ ပါတီႏိုင္ငံေရး ကိစၥမဟုတ္ပါဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြမွ လုပ္ေဆာင္ရမယ့္အရာ မဟုတ္ပါဘူး။ လွည္းေန ေလွေအာင္း ျမင္းေဇာင္းမက်န္ ရွစ္တန္ေသာ အရပ္မ်က္ႏွာမွာ ေနထိုင္ၾကတဲ့ ႏိုင္ငံသားတိုင္း လုပ္ေဆာင္ရမွာပါ။ အဲ… ဒီမိုကေရစီ စနစ္ကို တကယ္လည္း ႏွစ္သက္ ျမတ္ႏိုး တန္ဖိုးထားတယ္၊ တကယ္လည္း ယံုၾကည္တယ္၊ တကယ္လည္း သည္ႏိုင္ငံမွာ အဲဒီ့ “စံနစ္”ထြန္းကားလာေစ ခ်င္တယ္ဆိုရင္ေပါ့ခင္ဗ်ာ။

ဒါျဖင့္ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ ထိုက္တန္တဲ့ အမူအက်င့္ေတြ၊ အေလ့အထေတြက ဘာေတြလဲလို႔ ေမးစရာ ေပၚလာပါလိမ့္မယ္။ အဲဒါေတြကို ေနာက္တစ္ပတ္မွာ ဆက္လက္ ေဆြးေႏြးတင္ျပသြားပါ့မယ္ခင္ဗ်ား။

အားလံုးေတြးဆ ဆင္ျခင္ၾကည့္ႏိုင္ၾကပါေစ
အတၱေက်ာ္
(ရန္ကုန္ ၁၂၀၈၁၂)

(၂၀၁၂ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာ လဆန္းထုတ္ သံလြင္ထိုင္း(မ္)(ဇ္) ဂ်ာနယ္ အတြဲ ၁ အမွတ္ ၅ မွာ ေဖာ္ျပထားတာပါ။)