Introducing democracy

ဒီမိုကေရစီ မိတ္ဆက္ (၁)

ဒီမိုကေရစီဆိုတာ

၁၉၈၈ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ကြ်န္ေတာ္တို႔ဆီမွာ “ဒီမိုကေရစီ”ဆိုတဲ့ ေဝါဟာရက အေတာ္တြင္က်ယ္လာခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီး လႊတ္ေတာ္မ်ား ေပၚေပါက္လာေတာ့ ဒီမိုကေရစီ ရၿပီလို႔ လူအမ်ားစုက ထင္ျမင္ယူဆေနၾကပါတယ္။

ပထမဆံုးအခ်က္က ဒီမိုကေရစီဟာ ဟင္းရြက္ကန္စြန္းလို ေရာ့အင့္ ဆိုၿပီး ေပးလို႔ ယူလို႔ ရတဲ့ အရာမဟုတ္ပါဘူး။ အဲဒါကို သေဘာေပါက္ဖို႔ သိပ္ကို အေရးႀကီးပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ဒီမိုကေရစီဆိုတာ ႏိုင္ငံေရး စနစ္တစ္ခုသာ ျဖစ္ပါတယ္။

“စနစ္“ဆိုတဲ့ ေဝါဟာရက အေရးႀကီးပါတယ္။ စနစ္တစ္ခုတည္းမွာ အဲဒီ့စနစ္ကို လႈပ္ရွားလည္ပတ္ေနေစတဲ့ ဆိုင္ရာ ဆိုင္ရာ အစိတ္အပိုင္းေတြ အစံုလိုက္ အတြဲလိုက္ ပါဝင္ေနပါတယ္။ အင္ဂ်င္တစ္လံုးရဲ႕ လည္ပတ္မႈ စနစ္ကို နမူနာေဆာင္မယ္ဆိုရင္ ပထမဆံုးက ဓာတ္ဆီအင္ဂ်င္လား၊ ဒီဇယ္အင္ဂ်င္လား၊ ဓာတ္ေငြ႕အင္ဂ်င္လား ဆိုတာက စေျပာရေတာ့မွာပါ။ ဓာတ္ဆီစနစ္နဲ႔ အင္ဂ်င္ဆိုရင္ အဲဒီ့ အင္ဂ်င္“စနစ္” လႈပ္ရွား လည္ပတ္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ လိုအပ္တဲ့ အစိတ္အပိုင္းေတြဟာ ဒီဇယ္အင္ဂ်င္နဲ႔ မတူႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ အလြယ္ေျပာရရင္ ဒီဇယ္အင္ဂ်င္မွာပါတဲ့ ေနာ္ဇယ္ေတြ၊ ဖွလန္ဂ်ာေတြ၊ ပန္႔ေတြက ဓာတ္ဆီအင္ဂ်င္အတြက္ ဘယ္လိုမွ အသံုးမတည့္ေတာ့ဘူး။ အသိသာဆံုးကေတာ့ ဓာတ္ဆီအင္ဂ်င္စနစ္ လည္ပတ္ဖို႔ ဒီဇယ္ ထည့္ေမာင္းလို႔ မရဘူးေပါ့။ အဲဒါဟာ စနစ္ရဲ႕ သေဘာပါ။

ဒါ့ေၾကာင့္ မျပတ္တမ္း လႈပ္ရွား လည္ပတ္ေနႏိုင္စြမ္း ရွိမွသာလွ်င္ စနစ္တစ္ခု ေအာင္ျမင္တယ္လို႔ ဆိုႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။ ဒါျဖင့္ ဒီမိုကေရစီဆိုတဲ့ “စနစ္”ကေရာ…

အထက္က ေျပာခဲ့သလို ေရာ့၊ အင့္ဆိုၿပီး ေပးလိုက္လို႔ မရဘူးဆိုတာကို စာဖတ္သူ လူႀကီးမင္း လက္ခံႏိုင္ေလာက္ၿပီ ထင္ပါတယ္။

ဒီမိုကေရစီစနစ္ ရွင္သန္ထြန္းကားေနပါတယ္ဆိုတဲ့ ႏိုင္ငံေတြမွာ ေတာင္မွ အဲဒီ့စနစ္ႀကီး ထေဖာက္တာေတြ ရွိပါတယ္။ ေျပာလက္စ နမူနာ ျဖစ္တဲ့ အင္ဂ်င္စနစ္ နမူနာနဲ႔ ေျပာရင္ ဆီျပတ္တာေတြ၊ မီးေပ်ာက္တာေတြ၊ ဆီထဲမွာ ေခ်းပါလာလို႔ စက္ေသမလို ျဖစ္တာေတြ၊ ေသသြားတာေတြ မ်ိဳးေပါ့။ သည္ေတာ့ စနစ္တစ္ခုကို ႏွစ္သက္လက္ခံတယ္၊ သေဘာက်တယ္ဆိုရင္ အဲဒီ့ စနစ္ အရွိန္မပ်က္ မွန္မွန္ လည္ပတ္ေနေအာင္ မြမ္းမံထိန္းသိမ္း ၿပီး လိုအပ္တဲ့ ေလာင္စာမ်ား မျပတ္ျဖည့္တင္းသြားဖို႔ လိုအပ္တယ္ဆိုတာကိုလည္း သတိထားဖို႔ လိုပါတယ္။

တန္ရာ တန္ရာ

ဒီမိုကေရစီ စနစ္တစ္ခု အရွိန္မပ်က္ မွန္မွန္လည္ပတ္ေနေအာင္ မြမ္းမံ ထိန္းသိမ္းရာမွာ အုပ္ခ်ဳပ္သူ လူတန္းစားမွာတင္ တာဝန္ ရွိတာမဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ တျခား စနစ္ေတြနဲ႔ မတူတာက ဒီမိုကေရစီဆိုတာဟာ “အုပ္ခ်ဳပ္မႈ အာဏာသည္ လူထုထံမွ သက္ဆင္းသည္”ဆိုတဲ့ အေျခခံသေဘာ တရားအေပၚမွာ တည္ေဆာက္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဒီမိုကေရစီစနစ္တစ္ခု အရွိန္မပ်က္ လက္ပတ္ေနေရးအတြက္ တာဝန္ရွိသူဟာ အစိုးရတစ္ရပ္လည္း မဟုတ္ဘူး၊ ႏိုင္ငံေရး ပါတီတစ္ခုလည္း မဟုတ္ဘူး၊ ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးတစ္ေယာက္လည္း မဟုတ္ဘူး၊ စာနယ္ဇင္းလည္း မဟုတ္ဘူး၊ သတင္းမီဒီယာလည္း မဟုတ္ဘူး၊ အရပ္သား လူ႔ေဘာင္လည္း မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ အဲဒါေတြ အားလံုး ပါဝင္ေနတဲ့၊ အဲဒါေတြ အားလံုးထဲမွာ ပါဝင္ပတ္သက္ေနတဲ့ “လူထု” (ဝါ) ႏိုင္ငံသားမ်ား အားလံုး မွာ တာဝန္ရွိပါတယ္။

ဆို႐ိုးစကား တစ္ခုရွိတယ္။ ျမန္မာလိုကေတာ့ “တန္ရာ တန္ရာ”ဆိုတဲ့ ဆို႐ိုးဟာ အင္မတန္ တြင္က်ယ္ပါတယ္။ မေဖာက္မျပန္ မေျပာင္းလဲဘဲ တည္ျမဲေနတဲ့ ေလာကရဲ႕ နိယမ ဓမၼတရားေတြအနက္မွာ အဲဒီ့ “တန္ရာ တန္ရာ”ဆိုတဲ့ တရားလည္း ပါပါတယ္။ တန္ရာ၊ တန္ရာကို ဘုရားေဟာနဲ႔ ပါဠိလို ေရးရင္ေတာ့ “သေဗၺသတၱာ ကမၼသကာ”ေပါ့ ခင္ဗ်ာ။ သတၱဝါ မွန္သမွ် မိမိတို႔ရဲ႕ (မေနာကံ၊ ဝစီကံ၊ ကာယကံဆိုတဲ့) ကံ စီမံရာအတိုင္းသာ ျဖစ္ၾကစျမဲပါတဲ့။ အရပ္စကားနဲ႔ ေျပာရင္ေတာ့ သတၱဝါတိုင္းဟာ သူတို႔ ေတြးျမင္၊ ေျပာဆို၊ ျပဳမူတဲ့အတိုင္းသာ ျဖစ္လာမွာပါလို႔ ေျပာရမွာပါ။ သူေဌးျဖစ္ခ်င္တဲ့ စိတ္အေတြး (မေနာကံ)ရွိတဲ့သူက သူေဌးျဖစ္ေရးကိုပဲ တစ္ရံမလပ္ ေတြးေနမွာပါ။ သည္အတြက္ သူေျပာဆိုတဲ့ စကားေတြ သူလုပ္တဲ့ အလုပ္ေတြမွာလည္း သူေဌးျဖစ္ေရးအတြက္ ဦးစားေပးေနတာေတြသာ ျဖစ္လာမွာပါပဲ။ ပညာရွင္ျဖစ္ခ်င္သူကလည္း အလားတူပါပဲ။

သည္ေနရာမွာ သူမ်ား သံုးစြဲ ခံစားေနတာကို ၾကည့္ၿပီး “သူ႔လို ျဖစ္ခ်င္လိုက္တာ၊ သူ႔လို ခ်မ္းသာခ်င္လိုက္တာ၊ သူ႔လို တတ္ကြ်မ္းခ်င္လိုက္တာ”ဆိုတဲ့ ခဏပန္း စိတ္ကို ဆိုလိုတာ မဟုတ္ပါဘူး။ အဲဒီ့စိတ္ကေတာ့ သူသူ ကိုယ္ကိုယ္ လူတိုင္း ျဖစ္စျမဲပါ။ အဲဒီ့စိတ္က “တစ္ရံမလပ္”ရွိေနၿပီး ကိုယ္ျဖစ္ခ်င္တာနဲ႔အညီ ေျပာဆို ျပဳမူေနသူမ်ားသာ ျဖစ္ခ်င္တဲ့ ပန္းတိုင္ကို လွမ္းကိုင္ႏိုင္သြားၾကတာကို သတိခ်ပ္ဖို႔ လိုပါတယ္။

လူ႔ေဘာင္တစ္ခုမွာ ဘယ္စနစ္ ထြန္းကားမလဲဆိုတာဟာလည္း အလားတူပါပဲ။ အဲဒီ့ လူ႔ေဘာင္မွာ မွီတင္းေနထိုင္ၾကသူ လူအမ်ားစုရဲ႕ စိတ္ႏွလံုးက ဘယ္လိုရွိသလဲ၊ အဲဒီ့ လူအမ်ားစုရဲ႕ ကံသံုးပါးကလည္း ဘယ္လိုမ်ိဳး အမ်ားဆံုး ျဖစ္ေနသလဲဆိုတဲ့အေပၚမွာ အမ်ားႀကီးမူတည္ပါတယ္။ သည္မွာလည္း “တန္ရာ တန္ရာ”သာ ျဖစ္လာမွာပါပဲ။ သိုးေဆာင္းစကား မွာေတာ့ ဒါနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ဆို႐ိုးက အတိအက်ကို ရွိတယ္။ “လူေတြဟာ သူတို႔နဲ႔ ထိုက္တန္တဲ့ အစိုးရ (စနစ္)ကိုသာ ရစျမဲပါ”တဲ့။

အားလံုးရဲ႕ တာဝန္

ဒီမိုကေရစီ စနစ္နဲ႔ ထိုက္တန္တဲ့ ႏိုင္ငံသားေတြ ျဖစ္လာဖို႔ ကြ်န္ေတာ္တို႔ အားလံုးမွာ တာဝန္ရွိပါတယ္။

ခက္တာက ကြ်န္ေတာ္တို႔ေတြမွာက ဒီမိုကေရစီ အေလ့အက်င့္ေတြနဲ႔ ေဝးေနခဲ့တာ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ ရွိခဲ့ပါၿပီ။ ေျပာရတာ သိပ္ေတာ့ မေကာင္းဘူး၊ ကြ်န္ေတာ္တို႔ရဲ႕ မိသားစု ဘဝ၊ ေက်ာင္းေနဘဝေတြမွာလည္း ဒီမိုကေရစီ အေလ့အထက လံုးလံုး မရွိဘူး။ ျမန္မာ့သမိုင္း အစဥ္အဆက္ တစ္ေလွ်ာက္လံုးမွာလည္း တစ္ေသြးတစ္သံ တစ္မိန္႔နဲ႔သာ အသားက် ယဥ္ပါးေနခဲ့ရတဲ့ လူ႔ေဘာင္ ျဖစ္ေနတာ ဘယ္သူမွ ျငင္းႏိုင္မယ္ မထင္ပါဘူး။

အဲဒီ့အေနအထားမွာ ကြ်န္ေတာ္တို႔အားလံုးအေနနဲ႔ လုပ္ရမွာက ဒီမိုကေရစီနဲ႔ ထိုက္တန္တဲ့ အမူအက်င့္၊ အေလ့အထေတြ လူအမ်ားၾကားမွာ စိမ့္ဝင္ပ်ံ႕ႏွံ႔လာေအာင္ ေဆာင္ရြက္ၾကဖို႔လိုသလို တစ္ဦးခ်င္းစီကလည္း ေရွ႕ကေန စံျပအျဖစ္ ဒီမိုကေရစီအေလ့အထေတြ ေနရာတိုင္းမွာ ျပသ သြားၾကဖို႔ လိုအပ္ပါလိမ့္မယ္။ ဒါဟာ ပါတီႏိုင္ငံေရး ကိစၥမဟုတ္ပါဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြမွ လုပ္ေဆာင္ရမယ့္အရာ မဟုတ္ပါဘူး။ လွည္းေန ေလွေအာင္း ျမင္းေဇာင္းမက်န္ ရွစ္တန္ေသာ အရပ္မ်က္ႏွာမွာ ေနထိုင္ၾကတဲ့ ႏိုင္ငံသားတိုင္း လုပ္ေဆာင္ရမွာပါ။ အဲ… ဒီမိုကေရစီ စနစ္ကို တကယ္လည္း ႏွစ္သက္ ျမတ္ႏိုး တန္ဖိုးထားတယ္၊ တကယ္လည္း ယံုၾကည္တယ္၊ တကယ္လည္း သည္ႏိုင္ငံမွာ အဲဒီ့ “စံနစ္”ထြန္းကားလာေစ ခ်င္တယ္ဆိုရင္ေပါ့ခင္ဗ်ာ။

ဒါျဖင့္ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ ထိုက္တန္တဲ့ အမူအက်င့္ေတြ၊ အေလ့အထေတြက ဘာေတြလဲလို႔ ေမးစရာ ေပၚလာပါလိမ့္မယ္။ အဲဒါေတြကို ေနာက္တစ္ပတ္မွာ ဆက္လက္ ေဆြးေႏြးတင္ျပသြားပါ့မယ္ခင္ဗ်ား။

အားလံုးေတြးဆ ဆင္ျခင္ၾကည့္ႏိုင္ၾကပါေစ
အတၱေက်ာ္
(ရန္ကုန္ ၁၂၀၈၁၂)

(၂၀၁၂ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာ လဆန္းထုတ္ သံလြင္ထိုင္း(မ္)(ဇ္) ဂ်ာနယ္ အတြဲ ၁ အမွတ္ ၅ မွာ ေဖာ္ျပထားတာပါ။)