Introducing democracy – 2

ဒီမိုကေရစီ မိတ္ဆက္ (၂)

ဒီမိုကေရစီ အမူအက်င့္မ်ား

ပညာရွင္ေတြရဲ႕ အလိုအရ ဒီမိုကေရစီ အမူအက်င့္ ဆယ္ရပ္ရွိပါတယ္။ အဲဒါေတြကို အမွတ္စဥ္ ထိုးၿပီး တင္ျပေဆြးေႏြးသြားပါရေစ။

(၁) ႏိုးၾကားတက္ၾကြမႈ – ပါဝင္ေဆာင္ရြက္လိုစိတ္၊ ပါဝင္ ေျပာဆို ေဆြးေႏြးလိုစိတ္ေတြ ရွိေနၾကဖို႔ ဆိုလိုပါတယ္။ ဘယ္ကိစၥမွာမဆို အျမဲတေစ ႏိုးၾကားတက္ၾကြစြာ ပါဝင္ ေဆာင္ရြက္ခ်င္ေနဖို႔ မိသားစုမ်ားထဲမွာ၊ မူလတန္း၊ အလယ္တန္းအရြယ္ ငယ္ဘဝကတည္းက ပ်ိဳးေထာင္ ေလ့က်င့္ေပးထားလို႔ ရတဲ့ အမူအက်င့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ကေလးေတြနဲ႔ တိုက္႐ိုက္သက္ဆိုင္ေနတဲ့ ကိစၥမ်ိဳးေတြမွာ ကေလးေတြလည္း ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ခြင့္၊ သူတို႔ေလးေတြရဲ႕ ဆႏၵ၊ သေဘာထားေလးေတြကို ေခ်ေခ်ငံငံ တင္ျပ ေဆြးေႏြးခြင့္ေတြ ေပးထားတာ၊ သူတို႔ကို ေလးေလးစားစား ေနရာေပးတာမ်ားဟာ တက္ၾကြတဲ့ ႏိုင္ငံသားေတြအျဖစ္ ေနတတ္ထိုင္တတ္ေအာင္ ေလ့က်င့္ ပ်ိဳးေထာင္ေပးရာ ေရာက္ပါတယ္။ သူတို႔ေလးေတြကို ေလ့က်င့္ေပး႐ံုသာ မကဘူး၊ လူႀကီးေတြကိုယ္တိုင္ကလည္း သည္အက်င့္ေတြ ကိုယ့္မွာ မရွိရင္ ရွိလာေအာင္ သတိထား က်င့္ၾကံ ေနထိုင္သြားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘယ္ကိစၥမွာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ အားနာလို႔ လိုက္ေလ်ာတာမ်ိဳးေတြ၊ မေကာင္းတတ္လို႔ သည္းခံေနတာမ်ိဳးေတြကို ေရွာင္ၾကဥ္ၿပီး ကိုယ္နဲ႔၊ ကိုယ္ပတ္ဝန္းက်င္နဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ ကိစၥေတြမွာ ႏိုးႏိုးၾကားၾကားနဲ႔ တက္တက္ၾကြၾကြ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္တာ၊ တင္ျပေျပာဆိုတာေတြ လုပ္ၾကဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

(၂) မ်က္စိႀကီး နားႀကီးမႈ – ဒါကေတာ့ ကိုယ့္ပတ္ဝန္းက်င္ ကိုယ့္လူ႔ေဘာင္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အေရးအရာေတြမွာ ပညာရွင္တစ္ေယာက္လို မဟုတ္သည့္တိုင္ အေျခခံ သိသင့္တာေတြ ခိုင္ခိုင္မာမာ သိေနဖို႔ အားထုတ္ထားရမွာပါပဲ။ အခု ကြ်န္ေတာ္ တင္ျပေနတဲ့ ဒီမိုကေရစီအေၾကာင္း အေျခခံေလာက္ကို သိထားတာမ်ိဳးေပါ့။ ဒီမိုကေရစီဆိုတာ မိုးေပၚက က်လာတာမဟုတ္ဘူး၊ တစ္ဦးတစ္ေယာက္က အားထုတ္႐ံုနဲ႔ လူ႔ေဘာင္တစ္ခုလံုး ဒီမိုကေရစီ အသီးအပြင့္ေတြကို ဆြတ္ခူးစားသံုးႏိုင္မွာ မဟုတ္ဘူးဆိုတာေလာက္ကို သိထားရပါမယ္။ အလားတူပဲ မဲေပးတာရဲ႕ အက်ိဳးသက္ ေရာက္ပံု၊ ဝင္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္တဲ့ ႏိုင္ငံေရး ပါတီေတြရဲ႕ ဖြဲ႕စည္းပံုေတြ၊ ရပ္တည္ခ်က္ေတြ၊ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒမွာပါတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို ျခံဳငံု သိရွိထားဖို႔ လိုပါတယ္။ ေလာေလာဆယ္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ႏိုင္ငံသားေတြအတြက္ အေလ့လာသင့္ဆံုးကေတာ့ အခြင့္အေရးေတြမွာ တာဝန္ေတြပါ ပူးတြဲ ပါဝင္ေနတယ္ဆိုတာသာ ျဖစ္တယ္လို႔ ျမင္မိပါတယ္။ ဒီမိုကေရစီမွာ မိမိတို႔ရဲ႕ သေဘာထားကို လြတ္လပ္စြာ ေဖာ္ထုတ္ခြင့္ ရွိတာေတာ့ မွန္တယ္။ ဒါေပမယ့္ တစ္ဖက္သားကို ေလးေလးစားစားနဲ႔ ေခ်ေခ်ငံငံ ေဖာ္ထုတ္ရမယ့္ တာဝန္လည္း ပူးတြဲပါေနတယ္ ဆိုတာမ်ိဳးေပါ့။

(၃) ကိုယ္စြမ္းကိုယ္စ – ဗီဇအရေရာ ပတ္ဝန္းက်င္အေျခအေနရဲ႕ ပံုသြင္းမႈေၾကာင့္ပါ ကြ်န္ေတာ္တို႔ အာရွသား အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ “ဘာသိ ဘာသာ”စိတ္ဓာတ္ေတြ အေတာ္ မ်ားေနတတ္ၾကပါတယ္။ “ႏွမ္းတစ္လံုးနဲ႔ ဆီမျဖစ္ပါဘူးကြာ”တို႔၊ “ၾကက္မတြန္လို႔ မိုးမလင္းပါဘူး”တို႔၊ “အမ်ားညီရင္ ဤလည္း ကြ်ဲျဖစ္သြားတာပါပဲ”ဆိုတဲ့ လက္ေလွ်ာ့ထား၊ ေပယ်ာလကံထား ထားတတ္တဲ့ ဉာဥ္ေတြက ကြ်န္ေတာ္တို႔ဆီမွာ အံုနဲ႔ က်င္းနဲ႔ ရွိေနပါတယ္။ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ ထိုက္တန္တဲ့ ႏိုင္ငံသားေတြ ျဖစ္လာဖို႔အတြက္ အဲသလိုမ်ိဳး စိတ္ေတြအစား ကိုယ္က ႏွမ္းတစ္လံုးသာ ျဖစ္သည့္တိုင္ ဆီထြက္လာေအာင္ ပံ့ပိုးေပးႏိုင္တဲ့ ကိုယ္စြမ္းကိုယ္စေတြ ရွိေနတယ္ဆိုတာကို ႏွစ္ႏွစ္ကာကာ လက္ခံယံုၾကည္ထားဖို႔ လိုပါတယ္။ မွန္ပါတယ္။ ႏွမ္းတစ္လံုးနဲ႔ေတာ့ ဆီမျဖစ္ပါဘူး။ သို႔ေပမယ့္ ႏွစ္အလံုးေပါင္းမ်ားစြာ စုစည္းသြားတဲ့အခါ ဆီျဖစ္တာလည္း မလြဲပါဘူး။ ရတနာရွိရာ ရတနာ စုသလိုပဲ ႏွမ္းလံုးမ်ားရွိရာ ႏွမ္းတစ္လံုးက အစျပဳခဲ့တဲ့ နမူနာေတြဟာ လူ႔ေဘာင္တိုင္းမွာ ရွိပါတယ္။ ႏွမ္းတစ္လံုးနဲ႔ ဆီမျဖစ္ပါဘူးဆိုတဲ့ စိတ္ဓာတ္နဲ႔ ေဘးထြက္ ထိုင္ေနစတမ္းသာဆိုရင္ လွ်ပ္စစ္မီးေတြ၊ ေလယာဥ္ေတြ၊ ကြန္ပ်ဴတာေတြ၊ ပါေလရာဖုန္းေတြ၊ အင္တာနက္ေတြ ေပၚေပါက္လာမွာ မဟုတ္သလို လူ႔ယဥ္ေက်းမႈကလည္း ေက်ာက္ေခတ္ဘဝက တက္လာမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ အလားတူပဲ၊ အဲဒီ့ ႏွမ္းတစ္လံုး စိတ္ဓာတ္နဲ႔သာ ေနခဲ့ၾကမယ္ဆိုရင္ သက္ဦးဆံပိုင္ ဘုရင္စနစ္၊ ေျမရွင္ ပေဒသရာဇ္စနစ္၊ ကိုလိုနီနယ္ခ်ဲ႕စနစ္ေတြဟာလည္း ဆက္လက္ ရွင္သန္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေနခဲ့မွာပါ။ အဲဒီ့စိတ္မ်ိဳးေတြ မရွိဘဲ မိမိရဲ႕ ကိုယ္စြမ္းကိုယ္စကို ယံုၾကည္ခဲ့ၾကတဲ့ “ႏွမ္း တစ္လံုး”မ်ားစြာရဲ႕ အားထုတ္မႈေၾကာင့္သာ လူ႔ေဘာင္က စဥ္ဆက္မျပတ္ ခရီးတြင္ေနတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ကိုယ္စြမ္းကိုယ္စကို ငုပ္ေစမယ့္ အသိအျမင္မ်ားကို ပယ္ရွားၿပီး ကိုယ္စြမ္းကိုယ္စ တိုးပြားမယ့္ အသိအျမင္မ်ားကို ကိုယ္တိုင္လည္း ပ်ိဳးေထာင္၊ ကိုယ့္ေနာက္က မ်ိဳးဆက္ေတြကိုလည္း ေလ့က်င့္ေပးသြားရပါ လိမ့္မယ္။

(၄) အတိုက္အခံအျမင္မ်ား၊ အတိုက္အခံ ပါတီမ်ားနဲ႔ လူနည္းစုမ်ား ရဲ႕ အျမင္မ်ားကို သည္းခံႏိုင္စြမ္း – သည္အခ်က္ကေတာ့ အားနာနာနဲ႔ ေျပာရရင္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း မွီတင္းေနထိုင္ၾကတဲ့ ျမန္မာ တိုင္းရင္းသားတိုင္းမွာ အလိုအပ္ဆံုး ဒီမိုကေရစီ အမူအက်င့္လို႔ ဆိုရမတတ္ပါပဲ။ ကြ်န္ေတာ္တို႔က ကိုယ္နဲ႔မတူရင္ ရန္သူလို႔ ေအာက္ေမ့တတ္တဲ့ အက်င့္ႀကီးက အ႐ိုးထဲ၊ ေသြးသားထဲမွာ စြဲျမဲေနမိတတ္ၾကပါတယ္။ ဒီမိုကေရစီ အမူအက်င့္မွာက်ေတာ့ အဲဒီ့စိတ္နဲ႔ မကိုက္ဘူး။ ကိုယ္နဲ႔မတူရင္ ရန္သူ၊ ကိုယ္နဲ႔ ဆန္႔က်င္ဘက္အျမင္ ရွိတဲ့သူေတြကို ရန္သူ၊ ကိုယ့္ကို အတိုက္အခံလုပ္သူကို ရန္သူလို႔ သေဘာထားျခင္းဟာ “အာဏာရွင္ဆန္တဲ့”သေဘာထားသာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲေတာ့ ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို ပံုမွန္ လည္ပတ္ေနေစခ်င္တယ္ဆိုရင္ ကြဲျပားတဲ့ အျမင္အမ်ိဳးမ်ိဳးကို သည္းခံႏိုင္စြမ္း ရွိဖို႔လိုပါတယ္။ သူ႔အျမင္ကို ကိုယ္လက္မခံႏိုင္သည့္တိုင္ သူ႔မွာလည္း ကိုယ္နဲ႔ မတူတဲ့ အျမင္တစ္ခု ရွိႏိုင္ေၾကာင္း အသာတၾကည္ နားလည္ လက္ခံေပးတတ္ဖို႔ လိုပါတယ္။ သည္ကိစၥမွာလည္း မိသားစုတြင္း၊ ေက်ာင္းတြင္း၊ ေသးငယ္တဲ့ အျခား လူမႈ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားအတြင္းမွာ ျဖည္းျဖည္းခ်င္း ေလ့က်င့္သြားရမယ့္ အမူအက်င့္တစ္ရပ္ပါပဲ။ လက္ေခ်ာင္းေတြ အတိုအရွည္ မညီၾကသလို လူေတြျဖစ္ေနတာနဲ႔အမွ် သေဘာထားခ်င္း တစ္ထပ္တည္းျဖစ္ဖို႔က မိသားစုထဲမွာေတာင္ ဘယ္လိုနည္းနဲ႔မွ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ ဒါကို နားလည္ၿပီး ဆန္႔က်င္ဘက္အျမင္ေတြ၊ အတိုက္အခံေတြကို သည္းခံေပး၊ နားေထာင္ေပး၊ ထည့္သြင္းစဥ္းစားေပးတတ္တဲ့ အမူအက်င့္က ဒီမိုကေရစီစနစ္ အတြက္ မရွိမျဖစ္ လိုအပ္လွပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္က လူနည္းစုကိစၥပါ။ ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို ေဝဖန္သူေတြ ေထာက္စရာ ရွိေနတာက ဒီမိုကေရစီဟာ အမ်ားရဲ႕ သေဘာဆႏၵကို ဦးစားအေပးလြန္သြားၿပီး အနည္းစုရဲ႕ သေဘာဆႏၵကို ပစ္ပယ္ထားတတ္တယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ပါပဲ။ မွန္ပါတယ္။ သိပ္ႀကီးမားတဲ့ အႏၲရာယ္ပါပဲ။ ဆိုၾကပါစို႔၊ ပါတီႀကီးတစ္ခုကို အမ်ားက လိႈက္လိႈက္လွဲလွဲ သေဘာက်တယ္၊ သည္အတြက္ ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္လိုက္တယ္၊ လႊတ္ေတာ္မွာလည္း အဲဒီ့ပါတီႀကီးကသာ အမတ္အမ်ားစု ေနရာေတြကို ရယူလိုက္ႏိုင္တယ္ဆိုရင္ အဲဒါဟာ တစ္ပါတီစနစ္ ျဖစ္သြားပါေတာ့မယ္။ ႏိုင္ငံရဲ႕ အေရးအရာေတြကို အဲဒီ့တစ္ပါတီတည္းရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္၊ အဲဒီ့တစ္ပါတီတည္းရဲ႕ အျမင္၊ အဲဒီ့တစ္ပါတီတည္းရဲ႕ သေဘာဆႏၵနဲ႔သာ ကိုင္တြယ္သြားေတာ့မွာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒါဆိုရင္ တစ္ပါတီအာဏာရွင္စနစ္ဖက္ မလြဲမေသြ ယိမ္းယိုင္သြားေတာ့မွာပါ။ ဒီမိုကေရစီနည္းက် ေရြးေကာက္ တင္ေျမႇာက္ထားတယ္ဆိုေသာ္လည္းပဲ လူနည္းစုေတြအတြက္ အခြင့္သာစရာအေၾကာင္းလည္း လံုးဝ မရွိေတာ့ပါဘူး။ ေနာက္တစ္ခ်က္က လမ္းသစ္ေဖာက္ရင္ လူႀကိဳက္နည္းတယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ကိုလည္း မေမ့သင့္ျပန္ဘူး။ ေျပာင္းျပန္ေျပာရင္ လူႀကိဳက္နည္းတိုင္း လြဲေနတယ္လို႔ မဆိုႏိုင္ဘူးေပါ့။ အဲေတာ့ လူႀကိဳက္နည္းသူေတြ၊ လူနည္းစုေတြကို ေနရာေပးႏိုင္၊ သူတို႔ရဲ႕ အျမင္ေတြ၊ သေဘာဆႏၵေတြကို ထုတ္ေဖာ္ ပိုင္ခြင့္ ေပးႏိုင္မွသာ စစ္မွန္တဲ့ ဒီမိုကေရစီလမ္းေၾကာင္းေပၚမွာ ေျဖာင့္ေျဖာင့္တန္းတန္း ေလွ်ာက္ႏိုင္သြားမွာလည္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အားလံုးေတြးဆ ဆင္ျခင္ၾကည့္ႏိုင္ၾကပါေစ

အတၱေက်ာ္

(၂၅၀၈၁၂)

(ဆက္လက္တင္ျပသြားပါမယ္)

The Than Lwin Times, Vol 1 No 6