In Loving Memory of Maung Thara

ဘ၀တေကြ႕ ခဏေတြ႕လိုက္သူ (…)

(၁)

ဆရာ ေမာင္သာရလုိ႔ စဥ္းစားလိုက္တာနဲ႔ ေခါင္းထဲကို အရင္ဆံုးေပၚလာတာက သူ႔ကို ကၽြန္ေတာ့္ကားေပၚ တင္ၿပီး တညလံုး ရန္ကုန္ၿမိဳ႕လယ္ အႏွံ႔ ပတ္ေမာင္းေနခဲ့ရတဲ့ အျဖစ္ပါပဲ။

အဲတုန္းက ဘာျဖစ္လို႔ အဲလို ျဖစ္မွန္းေတာ့ ေသခ်ာ မမွတ္မိေတာ့ဘူးခင္ဗ်။ မွတ္မိတာ အဲတုန္းက ေရႊတိဂံု တေပါင္းပြဲေတာ္ က်င္းပေနခ်ိန္ ျဖစ္ေနခဲ့တာပါပဲ။

IMG_5151ဆရာ ေမာင္သာရက ကၽြန္ေတာ့္ ကားဂိတ္ကို ေရာက္လာတာပဲ ထင္ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ကၽြန္ေတာ့္ကို ေခၚတယ္။ ၿပီးေတာ့ သူ႔မွာ သည္ေန႔ည အိပ္စရာ ေနရာ မရိွတဲ့အေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။ အဲေတာ့ ကၽြန္ေတာ္က ကၽြန္ေတာ့္အိမ္ကို ေခၚသြားတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ဆိုတဲ့ ေကာင္က အဲသလို မသိသားဆိုးရြားတဲ့ ေကာင္။ အိမ္ေရာက္လို႔ အေမ့ကို အက်ိဳးအေၾကာင္း ေျပာျပေတာ့ အေမက ဘယ္ျဖစ္မတံုးတဲ့။ သူနဲ႔ ငါနဲ႔က အရြယ္ခ်င္း မတိမ္းမယိမ္းဟာကို သူ႔ကို အိမ္မွာ ေခၚသိပ္လို႔ ျဖစ္မလားလို႔ ဆိုပါေလေရာလား။

အဲေတာ့မွ ကၽြန္ေတာ္လည္း ကၽြန္ေတာ့္ရဲ႕ မဆင္ျခင္တတ္ပံုကို ျပန္ျမင္မိရင္း ဆရာ့ကို အသာ လက္ကုပ္ၿပီး ျပန္ေခၚ၊ ကားေပၚတင္၊ တညလံုး ဟိုနား ေမာင္းလိုက္ သည္နားေမာင္းလိုက္နဲ႔ ပတ္ေမာင္းေနခဲ့ရတာေပါ့ဗ်ာ။ ေတာ္ေသးတယ္၊ အဲတုန္းက ဓာတ္ဆီတဂါလံမွ ျမန္မာေငြ ၃ က်ပ္ခြဲနဲ႔ ႀကိဳက္တဲ့ဆိုင္ ၀င္ထည့္လို႔ ရေနေသးတဲ့ ကာလမို႔လို႔သာေပါ့။ မနက္လင္းေတာ့မွ သူ႔ကို တေနရာမွာ ထားခဲ့၊ ကၽြန္ေတာ္ အိမ္ျပန္၊ ေရမိုးခ်ိဳး၊ ကားေမာင္းသမားဘ၀ တေန႔တာ ျပန္စရတာေပ့ါ။

အခ်ိန္က ၁၉၇၀ ျပည့္လြန္ အေႏွာင္းပိုင္းကာလေတြပါပဲ။

(၂)

ဆရာ့ကို စ ေတြ႕ဖူးတာ ၁၉၇၆ ခုႏွွစ္ မိုးကုန္ခါနီးမွာ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ အဲတုန္းက ကၽြန္ေတာ္ ပထမႏွစ္ ေက်ာင္းသားပါ။ စာေပဝါသနာရွင္ေပါ့။ သို႔ေပတည့္ သာမန္ ဝါသနာရွင္ေတာ့ မဟုတ္ေတာ့ဘူး။ စာေရးဆရာ ျဖစ္ခ်င္တဲ့ ေရာဂါ ေတာ္ေတာ့္ကို အရင့္အမာနဲ႔ ၀ါသနာရွင္ပါ။

အဲဒီ့အခ်ိန္မွာ ဆရာေမာင္သာရက ေရးသူ ဖတ္သူ ေဆြးေႏြးပြဲေတြကို ႀကီးမွဴး က်င္းပေနပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ တကၠသိုလ္မေရာက္ခင္ ဆယ္တန္း ေက်ာင္းသား ဘဝေလာက္တုန္းက သိမ္ျဖဴလမ္းနဲ႔ ဒါလဟိုဇီ (မဟာဗႏၶဳလ) လမ္းေထာင့္က ၀ိုင္အမ္စီေအမွာ လုပ္တာ။ အေဖကိုလည္း ေၾကာက္ရ၊ လူကလည္း တကၠသိုလ္ မေရာက္ေသးေတာ့ သြားခ်င္ေပမယ့္ မသြားသာခဲ့ဘူး။

၁၉၇၆ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာမွာေတာ့ အေဖ ေပ်ာက္သြားတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္ဘဝထဲကပါ ရာသက္ပန္ အဆံုးတိုင္ ေပ်ာက္သြားတာပါ။ ကၽြန္ေတာ္လည္း တကၠစီ ဒ႐ိုင္ဘာ ေန႔ခ်င္းညခ်င္း ျဖစ္သြားတယ္။ ဒါလည္း ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ အငွားယာဥ္ေမာင္းသမားအျဖစ္ သိပ္မျမင္မိပါဘူး။ မျမင္ဆို အေမ့ကားကို ေမာင္းေနတာကိုး။

အဲဒီ့အခ်ိန္က အခုလို ကားေတြ မေပါေသးဘူး။ ကားနံပါတ္ အကၡရာ တစ္ခု တက္ဖို႔ ႏွစ္နဲ႔ ခ်ီၿပီး ေစာင့္ရတဲ့ တံခါးပိတ္ထားေသာ ဆိုရွယ္လစ္ေခတ္။ သေဘၤာသား ကားဆိုတာေတြေတာင္ မေပၚေသးဘူး။ နံပါတ္မွ စ် နံပါတ္ေတာင္ မေပၚေသးဘူးမွတ္တယ္။ အဲဒီ့အခ်ိန္မွာ အေမ့ကားက ဇ/၈၀၇၉။ အေဖ ေကာင္းေကာင္း ထိန္းသိမ္း မြမ္းမံထားတာမို႔ ေျပာင္ေျပာင္လက္လက္၊ မွန္လံု ေလးဘီးကား။ ပစ္ကပ္မဟုတ္ဘူး။ ဗွယ္(န္)။

အဲေတာ့ ပထမႏွစ္ တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသား ကၽြန္ေတာ္ဟာ ကိုယ့္ကား ကိုယ္ေမာင္းၿပီး ေက်ာင္းတက္တဲ့သူ ျဖစ္ေနေတာ့တာေပါ့။ အဲဒီ့ေခတ္က ဆိုခဲ့တဲ့အတိုင္း ကားမေပါေသးခ်ိန္ဆိုေတာ့ ေက်ာင္းကို ကားယူလာတဲ့သူ ဆိုတာ တစ္ေက်ာင္းလံုး လက္ခ်ိဳးေရလို႔ ရတဲ့အခ်ိန္ပါ။ အဲေတာ့ တကယ္တမ္းမွာ အငွားယာဥ္သမား ကၽြန္ေတာ္ဟာ ကားတစ္စီးနဲ႔ ဖလန္း ဖလန္းထလို႔ ေကာင္းေနေတာ့တာေပါ့။

ေၾကာက္ရမယ့္ အေဖကလည္း မရိွေတာ့၊ အေမဆိုတာက ကၽြန္ေတာ္ ဘာလုပ္လုပ္၊ ရည္စားထားတာကလြဲရင္ အေကာင္းထင္တတ္တဲ့သူ၊ ကၽြန္ေတာ္ကလည္း အေမ့ဆို တစ္စက္မွ မေၾကာက္ဆိုေတာ့ ျဖစ္ခ်င္တိုင္း ျဖစ္မႈရဲ႕ အစလို႔ပဲ ဆိုၾကပါစို႔ရဲ႕။

အဲဒီ့အခ်ိန္မွာ ဆရာေမာင္သာရက သူႀကီးမွဴး က်င္းပတဲ့ ေရးသူ ဖတ္သူေဆြးေႏြးပြဲကို ကန္ေတာ္ႀကီးေစာင္းက ဆရာဝန္မ်ား အသင္းတိုက္မွာ က်င္းပျပန္ပါတယ္။ အဲေတာ့ ကၽြန္ေတာ္လည္း သြားေတာ့တာေပါ့ဗ်ာ။ ဝင္ေၾကးက သံုးက်ပ္လား မသိဘူး ေပးရတယ္။ အဲတုန္းက ကၽြန္ေတာ္နဲ႔အတူ အတန္းေဖာ္ မိန္းကေလး တေယာက္ပါလာပါေသးတယ္။ အခုေတာ့ အဲဒီ့ အတန္းေဖာ္မလည္း ေသရွာပါၿပီ။ ၃-၄ ႏွစ္ေတာင္ ရိွၿပီ ထင္ပါရဲ႕။

ပထမဆံုးေန႔ကို မွတ္မိေနပါေသးတယ္။ ဆရာေဒါင္းႏြယ္ေဆြ ေျပာတဲ့ေန႔ေပါ့။ ဆရာေဒါင္းကို ကၽြန္ေတာ္ ခ်ာတိတ္၊ အသက္ ၂၀ မျပည့္ေသးတဲ့သူက ေတာင္ေတာင္အီအီေတြ ေလွ်ာက္ခ်ဲတယ္။ ဘာေတြလဲေတာ့ မမွတ္မိဘူး။ အဲေတာ့ ဆရာေဒါင္းက ပစ္ကြင္းထဲ ဝင္လာလို႔ေတာ့ ႏွံၿပီစုတ္လည္း ပစ္ရမွာပဲလို႔ အစခ်ီၿပီး ကၽြန္ေတာ့္ကို ျပန္ႏွိပ္ပါတယ္။ ေပ်ာ္စရာႀကီးပါ။ (ဆရာဦးေအာင္သင္းအေၾကာင္း ေရးတုန္းက ဒါ ပါၿပီးပါၿပီ။)

အဲ… ဆရာေဒါင္းေဟာေနတုန္းမွာ မိုးေတြ သဲႀကီးမဲႀကီး ရြာခ်ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ကားရပ္ခဲ့တဲ့ ေနရာက လြဲေနပံုပဲ။ အဲေတာ့ ေဟာေျပာပြဲ တန္းလန္းမွာ တိုက္ပံုအက်ီ ဝတ္ထားတဲ့ လူထြားထြားႀကီး တေယာက္က ကၽြန္ေတာ့္ကို လာေျပာတယ္။ ကားေခါင္ တည့္တည့္ကို မိုးေတြ အလံုးအရင္းနဲ႔ က်ေနတယ္။ ေနရာေရႊ႕လိုက္ ပါလားတဲ့။ ကၽြန္ေတာ္လည္း ထတဲ့ၿပီး ကားသြားေရႊ႕ပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ့္ စိတ္ထဲမယ္ အဲလို လာေျပာတဲ့သူကို အရာရိွ ႀကီးႀကီးမာစတာ တေယာက္၊ ဒါမွမဟုတ္ ဆရာ၀န္ အသင္းတိုက္က တာဝန္ရိွသူတေယာက္လို႔ ေအာက္ေမ့လိုက္မိပါတယ္။

ေနာက္ပြဲေတြက်မွ သိလိုက္တာက အဲဒါ ဆရာ ေမာင္သာရတဲ့ ခင္ဗ်။

(၃)

ဆရာ့ဝတၳဳေတြနဲ႔ကေတာ့ အေစာႀကီးကတည္းက ရင္းႏွီးၿပီးသားပါ။ ေျပာင္ေျမာက္တဲ့ အေရးအသား၊ ထူးျခားတဲ့ ေခါင္းစဥ္ေတြေၾကာင့္ ဆရာ့စာေတြက ကၽြန္ေတာ္တို႔ကို ဖမ္းစားႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ သူက သ႐ုုပ္မွန္ ဝတၳဳေတြ ေရးတဲ့သူ။

ဆရာ့ စာတကာအနက္ ကၽြန္ေတာ္ အစြဲဆံုး စာတစ္ပုဒ္ကို ျပပါဆိုရင္ေတာ့ ပရိသတ္ေတာင္ မ်ားမ်ားစားစား မဖတ္ဖူးမယ့္ စာတိုေလး တပုဒ္ကို ထုတ္ျပခ်င္ပါတယ္။

အဲဒါက ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေစ်း ပန္းခ်ီပန္းပုဆိုင္မွာ လုပ္တဲ့ ကာတြန္းျပပြဲ တပြဲမွာ ဆရာေရးသြားတဲ့ ဧည့္သည္ေတာ္ မွတ္တမ္းထဲက စာေလးပါပဲ။

ျပန္ေျပာမယ္ေနာ္… အဲဒီ့ေခတ္က ၁၉၇၀ ျပည့္လြန္အေႏွာင္းပိုင္း၊ ျမန္မာ့ ေဆာက္ရွက္လက္(စ္) လမ္းဇင္ ဖာထီ (ေနးထစ္[ဗွ္]ဆဖီခါသွံ) တန္ခိုးထြားစ အခ်ိန္ပါ။

ဆရာက သည္လို ေရးသြားပါတယ္။

လမ္းက်ဥ္းေလးမွာ ကေလးေတြ ေဘာလံုးကစားေနတာ ျမင္ရေတာ့ သနားမိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္လည္း ျပန္ၿပီး သနားေနရေသးတယ္ေလ… ပါတဲ့ ခင္ဗ်ား။

(၄)

စေနေန႔တိုင္းမွာ ဆရာ ႀကီးမွဴး က်င္းပတဲ့ ေရးသူ ဖတ္သူ ေဆြးေႏြးပြဲေတြကို အပတ္စဥ္ မပ်က္မကြက္ သြားေရာက္ခဲ့တာမို႔ ေနာက္ပိုင္းမွာ ဆရာနဲ႔ ရင္းႏွီးလာခဲ့ပါတယ္။

ဆရာကလည္း ကၽြန္ေတာ့္ကို တကၠသိုလ္ေက်ာင္းသား ငေမ်ာက္ငေခ်ာက္၊ အငွားယာဥ္သမားတပိုင္း၊ စာေပ ဝါသနာအိုးမွန္း သိသြားပါတယ္။

အဲေတာ့လည္း ပ႐ိုက္ဗွိတ္တကၡဆီ အင္မတန္ သံုးတတ္တဲ့ ဆရာက ကၽြန္ေတာ့္ကားကို ခဏ ခဏ ငွားသံုးေတာ့တာေပါ့ခင္ဗ်ာ။

သည္မွာ ထူးျခားခ်က္ကေတာ့ ဆရာဟာ စာေရးဆရာတန္မဲ့နဲ႔ လံုးဝ အရက္မေသာက္တတ္သူပါပဲ။ ေဆးျပင္းလိပ္ကိုေတာ့ တခ်ိန္လံုး ခဲထားတတ္ပါတယ္။ ဆရာေသာက္တာက နဂါးနီတံဆိပ္ ေဆးျပင္းလိပ္ ညိဳညိဳ တုတ္တုတ္ႀကီး ခင္ဗ်။

အဲ… အရက္သာ မေသာက္တယ္၊ အစားေကာင္း အေသာက္ေကာင္းေတာ့ အင္မတန္ သိပါပဲ။ ကၽြန္ေတာ့္ကို သူ စိတ္ကူးေပါက္ရင္ ဆိုင္ေကာင္းေကာင္းကို ေခၚသြားၿပီး ေကၽြးတတ္ပါတယ္။ သူကေတာ့ သိပ္မစားဘူးခင္ဗ်။ သိပ္မစားတာေတာင္ မဟုတ္ဘူး။ လံုးလံုး မစားတာပါ။ သူ႔ရဲ႕ ေသြးတိုး၊ ႏွလံုး၊ ဆီးခ်ိဳ အစရိွတာေတြကို ငဲ့ကြက္ၿပီး အစားအေသာက္ ဆင္ျခင္တယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

မွတ္မွတ္ရရ ေျမပေဒသာကၽြန္း ထိပ္နားဆီက ကီးေတာ္က်န္ (ကန္ေတာ္ႀကီး) စားေသာက္ဆိုင္ကို ဆရာ ေခၚသြားလို႔ ကၽြန္ေတာ္ စ ေရာက္ဖူးတာပါ။ အဲဒီ့ဆိုင္ေလးက ဟင္းေတြ ေကာင္းတယ္ဆိုၿပီး ဆရာက သူမစားဘဲ ကၽြန္ေတာ္ တစ္ေယာက္တည္းကိုပဲ အက်အန မွာေကၽြးခဲ့ဖူးပါတယ္။

ၿပီးေတာ့ ေတာင္ေရာက္ ေျမာက္ေရာက္ စကားေတြေျပာေပါ့။

စကားေတြ ေျပာဆိုလို႔လည္း သိပ္အေကာင္းမမွတ္ေစခ်င္ပါဘူး။ ဆရာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ စိတ္ပ်က္စရာ အေကာင္းဆံုးက သူ႔စကား နားေထာင္ရတဲ့ ဒုကၡပါ။ ေတာ္ေတာ္ဆိုးပါတယ္။ စကားတခြန္းနဲ႔ တခြန္းၾကား တေရး ေကာင္းေကာင္း အိပ္လို႔ရတဲ့အထိ ျခားေနတတ္တာကိုး ခင္ဗ်။ စကားတခြန္းကို သူက အစခ်ီလိုက္တယ္။ နားေထာင္တဲ့ ကၽြန္ေတာ္က စိတ္ဝင္တစားနဲ႔ ေစာင့္ေနတယ္။ စကားဆက္က ထြက္မလာဘူး။ သူ႔မ်က္ႏွာလွမ္းၾကည့္ေတာ့ ေဆးျပင္းလိပ္ႀကီးခဲလို႔ မခိိုးမခန္႔ ျပံဳးခ်င္ျပံဳးေနတတ္ျပန္တယ္။ အဲလိုမ်ိဳး။

(၅)

ဆရာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေနာက္ထပ္ အမွတ္တရတခုက သူ႔အိမ္ကို ပထမဆံုးအႀကိမ္ ေရာက္ဖူးတာပါပဲ။ ကမၻာေအး ဘုရားလမ္း၊ ၿမိဳ႕ထဲဘက္က သြားရင္ ေရႊေတာင္ၾကားလမ္း (ကေမၻာဇလမ္း) အေက်ာ္မွာ ပလီတလံုး ရိွပါတယ္။ အဲဒီ့ ပလီအေဆာက္အအံု ေဘးက လမ္းၾကားထဲက အိမ္ပါ။

အိမ္က ႏွစ္ထပ္အိမ္ အယ္စတံုႀကီးဗ်။ အဲဒီ့အိမ္ႀကီးကို စ ေရာက္ဖူးပါတယ္။ အိမ္က အိမ္နဲ႔ သိပ္မတူပါဘူး။ မတူဆို အိမ္ႀကီးက ႀကီးသေလာက္ အိမ္ထဲမွာ ပရိေဘာဂ မ်ားမ်ားစားစား မရိွပါဘူး။  မရိွဆို ဆရာက ႏွစ္ခ်ဳပ္နဲ႔ ယာယီ ငွားေနတဲ့ အိမ္ေပကိုး ခင္ဗ်ာ။

အဲဒီ့အိမ္မွာ ဆရာ့ ဒုတိယ ဇနီး မအိကိုလည္း စ ေတြ႕ဖူးပါတယ္။ အဲတုန္းက မအိက တကယ့္ ျဖဴျဖဴေဖြးေဖြး ေရေဆးငါးႀကီးပါပဲ။ အကိုပုရိသတိုင္း သြားရည္တျမားျမားနဲ႔ ႏွစ္ခါမက အခါခါ ျပန္လွည့္ၾကည့္ရမယ့္ အသား အေရနဲ႔ အဆက္အေပါက္ပါ။

ဆရာက ခပ္တည္တည္ပါပဲ။ ဒါ ငါ့မိန္းမဆိုၿပီး တံုးတိတိ မိတ္ဆက္ေပးပါတယ္။

(၆)

ဆရာ့အိမ္ ေနာက္တေနရာက ကန္ေတာ္ေလးမွာပါ။ လမ္းကို ခုထိ မ်က္လံုးထဲ ျမင္ေနေသးေပမယ့္ ဘယ္လမ္းမွန္း မမွတ္မိေတာ့ဘူး။ လမ္း ၁၀၀ ေက်ာ္ထဲမွာပါ။

အဲတုန္းက မအိနဲ႔ ေမြးတဲ့ ကေလးေလးက ၄-၅ ႏွစ္သားပဲ ရိွပါေသးတယ္။ တခါတခါ ဆရာနဲ႔ ပါလာတတ္ပါတယ္။

ေမာင္သိန္းလြင္၏ မစန္းစန္းဝင့္ကိုလည္း ဆရာ့ကို အေၾကာင္းျပဳလို႔႔ တခါေတာ့ ဆံုဖူးတယ္။ ႐ိုး႐ိုးေအးေအး ခပ္ပိန္ပိန္ အမ်ိဳးသမီးႀကီးပါ။

၁၉၇၉ ခုႏွစ္မွာ ကၽြန္ေတာ္ဟာ ကားသမားဘဝက စုေတသြားပါတယ္။ အဲေတာ့လည္း ဆရာနဲ႔ မဆံုျဖစ္ေတာ့ေပဘူးေပါ့။

(၇)

၁၉၈၉ ခုႏွစ္ သႀကၤန္ကာလမွာ ဆရာ့ကို မႏၲေလး လူထုတိုက္မွာ ဆံုပါတယ္။ အဲဒီ့အခ်ိန္က ကၽြန္ေတာ္ဟာ မေဟသီ မဂၢဇင္းမွာ ကေလာင္အမည္ ေပါင္းစံုနဲ႔ တမိုးလံုး ေဖ်ာက္ဆိပ္ လုပ္ခါစ အခ်ိန္ေပါ့။

ဆရာက ကၽြန္ေတာ့္ကို မင္း ျမတ္ခိုင္လိုလို၊ ဝင္းၿငိမ္းလိုလို လုပ္ေနပါလားလို႔ ေျပာလိုက္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ အီသြားပါတယ္။

အဲ… ေရးရင္းနဲ႔မွ သတိရလာတယ္။ ဆရာ ကၽြန္ေတာ့္ကားကို ေခၚေခၚ စီးေနတုန္းက ဆရာနဲ႔အတူ မဂၢဇင္းတိုက္ေတြကို ေရာက္ဖူးခဲ့တာကိုပါ။ အဓိကက အမွတ္ ၁ ဆင္းဒဝစ္လမ္း (နဝေဒးလမ္း မွတ္တာပဲ) က ႐ႈမဝတိုက္ကို ႏွစ္ႀကိမ္၊ သံုးႀကိမ္ ေရာက္ခဲ့ဖူးပါတယ္။

တႀကိမ္မွာေတာ့ စာတည္းခ်ဳပ္ ဆရာေမာင္ေဆြတင့္ရဲ႕ စားပြဲေရွ႕မွာ ထိုင္ေနတဲ့ ျဖဴျဖဴေခ်ာေခ်ာ၊ လူရည္သန္႔၊ ရည္ရည္မြန္မြန္တေယာက္နဲ႔ ဆံုတာလည္း အမွတ္တရပါပဲ။ ေနာက္မွ သိရတာက အဲဒါ ဆရာ ေမာင္လြန္းၾကင္ဆိုတာပါတဲ့။ ဆရာေမာင္လြန္းၾကင္က အလြန္လည္း စာေရးေကာင္းတဲ့သူပါ။ သူ ေခ်ာတာကလည္း ဝင္းဦးလိုကို ဂိုက္ဆိုက္ေကာင္းေကာင္းနဲ႔႔ ေခ်ာတာပါပဲ။

အဲ… တခ်ီသားမွာ မဂၢဇင္းတိုက္က အျပန္ လမ္းမွာ ဆရာ ေမာင္သာရက ကၽြန္ေတာ့္ကို ၾသဝါဒ ေခၽြပါတယ္။

မဂၢဇင္းအယ္ဒီတာေတြနဲ႔ ေပါင္းထားကြ။ သူတို႔ဆီ ဝင္ထြက္။ ၾကံဳတဲ့အခါ လက္ဖက္ရည္ေလး ဘာေလး တိုက္ထား။ ၿပီးေတာ့မွ စာမူေပးေပါ့ကြ။ သည္တိုင္း ပို႔ေနလို႔ကေတာ့ မင့္စာမူ သူတို႔ မ်က္စိေအာက္ ေရာက္လာမွာ မဟုတ္ဘူးတဲ့။

ကၽြန္ေတာ့္ ပင္ကိုစိတ္နဲ႔ ဘယ္လိုမွ မအပ္စပ္တဲ့ ၾသဝါဒပါပဲ။   

(၇)

အဲဒီ့ေနာက္မွာ ဆရာနဲ႔ ေနာက္ဆံုးေတြ႕ခဲ့တာက သိမ္ျဖဴလမ္းက သာရမဂၢဇင္းတိုက္မွာပါ။ စာမူ သြားပို႔ရင္း ေတြ႕တာပါ။ ဆရာက တထိုင္တည္း ဖတ္ၾကည့္ၿပီး မေရြးဘူးလို႔ ေျပာပါတယ္။ အဲဒီ့အခ်ိန္က သူက သာရဆုဆိုၿပီး ဝတၳဳတိုဆု ေပးမယ့္ အစီအစဥ္ကို စတင္လိုက္ခ်ိန္ပါ။ ကၽြန္ေတာ္ ေရးတာက သာရ သာရသာ ရလွ်င္ဆိုၿပီး ေရးလိုက္တာပါ။ သူလို ဝတၳဳတို ဧတဒဂ္ကို ေက်ာ္ၿပီး ေရးႏိုင္မယ့္သူက ရွားတယ္။ အဲေတာ့ သည္ဆုကို သူပဲ ရမွာပါဆိုၿပီး ေနာက္ေတာက္ေတာက္ ေရးလိုက္တဲ့ စာမူျဖစ္ပါတယ္။

စာေရးတာ ေကာင္းပါတယ္ကြ။ ဒါေပမယ့္ ငါ့ ခ်ီးက်ဴးထားတဲ့စာမူကို ငါ့မဂၢဇင္းထဲ ငါက ျပန္ထည့္လို႔ ဘယ္ျဖစ္မတံုး။ ဒါ့ေၾကာင့္ မေရြးတာလို႔လည္း ေျပာပါတယ္။

(၈)

အဲဒီ့ေနာက္မွာေတာ့ ဆရာနဲ႔ လံုးလံုး မေတြ႕ျဖစ္ေတာ့တာ ဆရာ ကြယ္လြန္သြားတဲ့ အထိပါပဲ။

သည္ၾကားထဲမွာ ဆရာ့သတင္း၊ အတင္းေပါင္းစံုေတာ့ စြတ္ကယ္၊ စြတ္ကယ္ ၾကားရတတ္ပါတယ္။ ဆရာ တဖက္ႏိုင္ငံကို ကူးသြားတာ၊ အေမရိကန္ႏိုင္ငံကို ေရာက္သြားတာသာ မက အေမရိကန္ႏိုင္ငံမွာေတာင္ ဆရာ့ ဝသီအတိုင္း က်င့္ၾကံေနထိုင္ပံုမ်ားကို ဟိုက သည္က ၾကားရတယ္။

ကၽြန္ေတာ္နဲ႔ ဆရာနဲ႔ ၾကားမွာေတာ့ အေတာ္ ရွင္းပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ နာမည္ဆိုးနဲ႔ ေက်ာ္ၾကားတဲ့ ဆရာ့ရဲ႕ ေငြေရး ေၾကးေရး အ႐ႈပ္အေထြးေတြနဲ႔ ကၽြန္ေတာ္ လြတ္ကင္းပါတယ္။ ဒါေတာင္ ကၽြန္ေတာ့္ဆီမွာ ဆရာ့ လက္ေရးနဲ႔ စာတေစာင္ရိွေနပါေသးတယ္။ ဘယ္နားထားမိမွန္းေတာ့ မသိေတာ့ဘူး။ တေနရာရာမွာေတာ့ မလြဲမသြ ရိွေနဦးမွာပါ။ (အလားတူပါပဲ၊ ေရႊဘုန္းလို႔ ေခၚတဲ့ တာရာမင္းေဝရဲ႕ ဂႏၴဝင္ စာတစ္ေစာင္လည္း သူ လက္ေဆာင္ေပးထားတဲ့ စာအုပ္မွာ ခ်ဳပ္စက္နဲ႔ တြဲခ်ဳပ္ သိမ္းထားပါတယ္။)

(၉)

မေတြ႕တဲ့ၾကားက ဆရာ့ ေနာက္ဆံုးအမွတ္တရကေတာ့ ဆရာ ေရးလိုက္တဲ့စာကို ဆရာဝင္းၿငိမ္း ခ်က္နဲ႔ လက္နဲ႔ ျပန္ခ်ဲထားတဲ့ အေၾကာင္းပါပဲ။

ဆရာက တဖက္ႏိုင္ငံကို ထြက္သြားတာဟာ အဲတုန္းက အစိုးရကပဲ သူ႔ကို ဒုကၡေပးလို႔ တိမ္းေရွာင္သြားရသလိုလို ေရးလိုက္တာပါပဲ။ အဲဒါမဟုတ္မွန္း စာေပနယ္ တနယ္လံုး အသိပါ။ အဲလို ေရးလိုက္ေတာ့ ဆရာဝင္းၿငိမ္းက ၿငိမ္မေနေတာ့ပါဘူး။ ဆရာ့ကို အိတ္ဖြင့္ေပးစာသေဘာမ်ိဳး ေရးၿပီး ခ်ဲေတာ့တာပါ။

ဆရာ့မွာက အဲလိုဟာေလးေတြ ရိွပါတယ္။

(၁၀)

အဲ… တခုက်န္ေသးတယ္ဗ်။ ဆရာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အမွတ္ရစရာေနာက္တခုက ယာဥ္ေမာင္းလိုင္စင္အနီ (အငွားယာဥ္ ေမာင္းႏွင္ခြင့္လိုင္စင္) ဘယ္ေတာ့မွ မလုပ္ဖို႔ သြန္သင္ခဲ့တာပါပဲ။

ဆရာက သူ အမ်ိဳးသားစာေပဆု ရခဲ့တဲ့ မတ္တတ္ရပ္လို႔ လမ္းမွာငို ဝတၳဳကို ေရးဖို႔အတြက္ အဲတုန္းက ကုန္းလမ္းပို႔ေဆာင္ေရးအဖြဲ႕ (ကလသဖ) ရဲ႕ အငွားယာဥ္ေတြကို ဝင္ေမာင္းခဲ့ပါတယ္။ အဲလို ေမာင္းႏိုင္ဖို႔ အတြက္ သူ႔ယာဥ္ေမာင္းလိုင္စင္ကို အနီ ေျပာင္းခဲ့ပါသတဲ့။

အဲဒါက ေနာက္ပိုင္းမွာ အားနည္းခ်က္ျဖစ္ၿပီး ယာဥ္ထိန္းရဲက လိုင္စင္ေတာင္းလို႔ ထုတ္ေပးတဲ့အခါ အလြန္ အႏိုင္က်င့္ခံရတဲ့ လိုင္စင္ျဖစ္ေနေၾကာင္း ဆရာက ေျပာျပဖူးပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ္က အငွားယာဥ္ေမာင္းသမား ဘဝကို မလႊဲသာလို႔သာ ေရာက္ခဲ့တာပါ။ အင္မတန္ ႀကီးက်ယ္တဲ့ ကၽြန္ေတာ့္စိတ္နဲ႔ တစက္ကေလးမွ မကိုက္တာမို႔ တသက္လံုး မလုပ္ဘူးလို႔ စကတည္းက ဆံုးျဖတ္ထားၿပီးသားပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္ လိုင္စင္အနီ လုပ္ဖို႔လည္း တခါဖူးမွ စိတ္မကူးဖူးပါဘူး။ ဆရာ မေျပာလည္း လုပ္ျဖစ္မယ့္ အထဲမွွာ မပါပါဘူး။

ဆရာက သည္ေခတ္အထိ ျမန္မာျပည္မွာ မေနေတာ့လို႔ သည္စကား ေျပာတာလည္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ဘက္ေပါင္းစံုက ယိုယြင္းပ်က္စီးေနတဲ့ ကၽြႏ္ုပ္တို႔၏ ေရႊႏိုင္ငံႀကီးမွာ ေငြ ၄-၅-၆ ေသာင္းေလာက္ပဲ အကုန္ခံစရာ လိုပါတယ္။ ႏွစ္သက္ရာ ယာဥ္ေမာင္းလိုင္စင္တခု လက္ထဲကို ေရာက္လာႏိုင္တာ ဆရာ မသိႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ ဟိုုေန႔ကပဲ ႏိုင္ငံျခားသား အာရွသားတစ္ေယာက္က ကုန္လမ္းညႊန္ၾကားမႈ ဦးစီးဌာနက ထုတ္ေပးထားတဲ့ သူ႔ယာဥ္ေမာင္းလိုင္စင္ကို မဲ့ကာ ရြဲ႕ကာနဲ႔ ထုတ္ျပပါတယ္။ က်ပ္ ေျခာက္ေသာင္းေလးပဲ ေပးရတာပါတဲ့။ တရားဝင္လိုင္စင္ေတြကို အခုလို လြယ္လြယ္ကူကူ ဝယ္လို႔ရေနမွေတာ့ စည္းမဲ့ ယာဥ္ေမာင္းေတြ လမ္းေပၚမွာ ေအာတိုက္ေနတာလည္း မဆန္္းပါဘူးလို႔ သူက ေျပာသြားပါတယ္။

(၁၁)

ဆရာေမာင္သာရနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ ႏွစ္ပိုင္း ျမင္ပါတယ္။

လူေမာင္သာရနဲ႔ စာေရးဆရာ ေမာင္သာရပါပဲ။ ဒါ စာေရးဆရာတိုင္းလားေတာ့ မသိဘူးခင္ဗ်။ သို႔ေသာ္ ကၽြန္ေတာ္ ေပါင္းခဲ့ဖူးတဲ့ အကိုႀကီး ေမာင္ဝဏၰကေတာ့ လူေမာင္ဝဏၰနဲ႔ စာေရးဆရာ ဒါ႐ိုက္တာ ေမာင္ဝဏၰတို႔ ၾကားမွာ သိပ္အဟပ္မကြာလွပါဘူး။ ဆရာၿငိမ္းေက်ာ္၊ ဆရာေအာင္သင္း၊ ဆရာေဇာ္ေဇာ္ေအာင္တို႔ကေတာ့ လူနဲ႔ စာေရးဆရာၾကားမွာ တမ်ိဳးမဟုတ္ တမ်ိဳး ကြာၾကပါတယ္။ ဆရာမာန္ျမင့္၊ ဆရာကံခၽြန္တို႔က်ေတာ့ လူနဲ႔ စာနဲ႔ တယ္ ကြာလွတယ္လို႔ မခံစားခဲ့ရပါဘူး။ ကၽြန္ေတာ္လည္း စာနဲ႔ လူနဲ႔ သိပ္ကြာလွမယ္ မထင္ဘူးဗ်။

စာေရးဆရာ ေမာင္သာရကေတာ့ တကယ့္ကို လက္ဖ်ားခါစရာ ေကာင္းေလာက္ေအာင္ကို စာအေရးအသား ေကာင္းလြန္းသူပါ။ ျမန္မာစာ ႏွံ႔ခ်က္ကလည္း ကမ္းကို ကုန္လို႔႔ပါ။ ဆရာ့ရဲ႕ ကိုယ္ေရးအတၳဳပၸတၱိ အေသးစား ျဖစ္တဲ့ ေမာင္သိန္းလြင္၏ မစန္းစန္း၀င့္ပါအတိုင္းဆိုရင္ ဆရာဟာ ငယ္ဘဝတုန္းက ဆရာဝင္းဦးလိုပဲ တကုပ္ကုပ္နဲ႔ စာခ်ည္း နင္းကန္ ဖတ္ေနခဲ့ပံုပါပဲ။ စာဖတ္အား တအားေကာင္းခဲ့တဲ့အျပင္ စကားတတ္တဲ့ မႏၲေလးဝန္းက်င္မွာ ႀကီးျပင္းတဲ့ မႏၲေလးသားလည္း ျဖစ္တာမို႔ ဆရာ့ျမန္မာစာ ေျပာင္ေျမာက္တာလည္း ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။

လူေမာင္သာရကေတာ့ လူပီပီ ဆိုးတာေတြ၊ ေကာင္းတာေတြ၊ လြဲတာေတြ၊ တည့္တာေတြ မလြဲမေသြ ရိွေနမွာပါ။ ကၽြန္ေတာ္က ဆရာနဲ႔ ႏွစ္ကေလး မဆိုစေလာက္သာ အနီးကပ္ေနခဲ့ဖူးတာမို႔ ဆရာ့ စိတ္ရင္းကို အကဲခတ္မိတယ္ဆိုရင္ေတာင္မွ မေျပာပေလာက္တဲ့ ရိပ္မိျခင္းမ်ိဳးသာ ရိွေနပါလိမ့္မယ္။ ဆရာ့တဘ၀လံုးကို ကၽြန္ေတာ္ မသိပါဘူး။ ဆရာ့ ငယ္ဘဝ ေနာက္ခံေတြ၊ စိတ္အနာတရေတြလည္း ကၽြန္ေတာ္ မသိပါဘူး။

(၁၂)

တခုေတာ့ ရိွပါတယ္။

ဆရာေသာ္တာေဆြကို ကၽြန္ေတာ့္တဘဝလံုးမွွာ တႀကိမ္သာ ဆံုဖူးပါတယ္။ ဆရာ မဆံုးခင္ ႏွစ္ႏွစ္ေလာက္ အလိုမွာ ျဖစ္မယ္ ထင္ပါတယ္။ အစအစလို႔ ေခၚတဲ့ အင္းစိန္ အုပ္စုက လုပ္တဲ့ ပြဲတပြဲမွာပါ။ ထံုးစံအတိုင္း ဘာပြဲမွန္း ကၽြန္ေတာ္မမွတ္မိပါဘူး။

အဲဒီ့ပြဲမွာ ဆရာေသာ္တာေဆြ႕ကို ပထမဆံုးအႀကိမ္ လူခ်င္း ေတြ႕ဖူးပါတယ္။ ဆရာ့ကို ျမင္လိုက္တာနဲ႔ ကိုယ့္ ဦးေလးသားခ်င္းလို ခ်စ္ခင္တဲ့ စိတ္က ရင္ထဲမွွာ အလိုလို ေပၚလာခဲ့ပါတယ္။ တကယ့္ ထူးျခားခ်က္ပါပဲ။

အဲဒါ ဆရာေသာ္တာေဆြ႕ရဲ႕ စာေတြေၾကာင့္လို႔ ထင္ပါတယ္။

အဲလို စိတ္မ်ိဳးက ဆရာေဇာ္ေဇာ္ေအာင္၊ ဆရာ မာန္ျမင့္၊ ဆရာ ကံခၽြန္၊ ဆရာ ေမာင္ဝဏၰ၊ ဆရာ မင္းလူတို႔နဲ႔လည္း ျဖစ္ခဲ့ဖူးပါတယ္။ အသက္ရွင္ေနေသးသူမ်ားထဲကဆိုရင္ ဆရာမႀကီး ေဒၚခင္ေဆြဦးနဲ႔ ဆရာမ မစႏၵာတို႔ အေပၚမွာလည္း အဲလို စျမင္ခ်ိန္ကတည္းက ကိုယ့္အေဒၚအမ သားခ်င္းလို ခ်စ္ခင္တဲ့ စိတ္မ်ား ျဖစ္ရပါတယ္။ က်န္တဲ့ တခ်ိဳ႕ ဆရာ၊ ဆရာမေတြနဲ႔က် အဲလို မျဖစ္ဖူးတာဟာလည္း အမွတ္ထင္ထင္ပါ။

ဆရာေမာင္သာရအေပၚမွာေရာ…

ေသခ်ာျပန္စဥ္းစားၾကည့္ေတာ့ ဆရာ့ကိုလည္း ကၽြန္ေတာ္ခ်စ္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္နဲ႔ ဆရာ ထိေတြ႕ ဆက္ဆံခဲ့တဲ့ သက္တမ္းတိုေလးအတြင္းမွာ ဆရာက ကၽြန္ေတာ့္ကို သူ႔ တူသားတေယာက္လို ခ်စ္ခ်စ္ခင္ခင္ ဆက္ဆံခဲ့တာေၾကာင့္ပဲ ထင္ပါတယ္။

ဆရာ့စာေတြထဲမွာ ဆရာက စြာပါတယ္၊ လက္ေပါက္လည္း ကတ္ပါတယ္၊ ခြလည္း က်ပါတယ္။ အျပင္က လူ ေမာင္သာရဆီမွာ ကၽြန္ေတာ္ ျမင္ခဲ့ရသေလာက္က အဲဒီ့စ႐ိုက္ေတြ အတိအက် ရိွေနပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ္ ေသခ်ာ ဂန မသိတဲ့ တျခားသူေတြရဲ႕ ဆရာနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ စကားမ်ားကိုေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ သိပ္ စိတ္မဝင္စားပါဘူး။ သက္ေသခံဥပေဒမွာ အတိအလင္းဆိုထားတာပဲေလ။ တဆင့္ၾကားစကားဟာ သက္ေသခံ မ၀င္ပါဘူး။ အရပ္သံုးစကားနဲ႔ ေျပာရင္ေတာ့ သူမ်ား ေျပာတဲ့ စကားဆိုတာ ရာႏႈန္းျပည့္ ယံုထိုက္တာမ်ိဳးမွ မဟုတ္တာ။

အဲေတာ့လည္း ကၽြန္ေတာ္ ျမင္ဖူးတဲ့ ဆရာေမာင္သာရကို ခ်စ္ခင္တဲ့စိတ္နဲ႔ပဲ သည္စာကို ခ်ေရးလိုက္ပါတယ္။

ႏွေမ်ာတယ္လို႔ေတာ့ မဆိုခ်င္ေတာ့ပါဘူး။ ဘာလို႔ဆို ဆရာမွ စာ မေရးေတာ့တာ ၾကာခဲ့ၿပီ ျဖစ္သလို ၈၅ ႏွစ္ဆိုတဲ့ အသက္ကလည္း ကိုယ္ေတာင္ ေနႏိုင္မယ္လို႔ အိပ္မက္ထဲမွေတာင္ မမက္ရဲႏိုင္တဲ့ မီးစာ  ကုန္ခ်ိန္ ျဖစ္ေနတာကိုး။

အားလံုးေတြးဆ ဆင္ျခင္ၾကည့္ႏိုင္ၾကပါေစ

အတၱေက်ာ္

(ရန္ကုန္ ၀၂၀၃၁၆)