ငလ်င္လာရင္ ဘာလုပ္မလဲ – ၁

ဘယ္ေလာက္ ျပင္ဆင္ထားၾကပါသလဲ…

ေမးသာ ေမးရတယ္။ အေျဖက သိေနပါတယ္။ ဘာမွ မျပင္ဆင္ထားပါဘူး။ ျဖစ္လာေတာ့မွ ေလ်ာက္လ်ားဆိုတဲ့ စိတ္က က်ေနာ္အပါအဝင္ အားလံုးလိုလိုဆီမွာ ရိွေနၾကမယ္ ထင္ပါတယ္။

မသိလို႔၊ မပူ၊ မပူေတာ့ မျပင္၊ မျပင္မိေတာ့ ထီခနဲဆို အီသကို ျဖစ္တတ္တဲ့သေဘာကို ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ နာဂစ္မုန္တိုင္းက က်ေနာ္တို႔ကို လက္ေတြ႕ ျပခဲ့ၿပီးပါၿပီ။

🛑 အခု ပူရမွာက ငလ်င္ပါ။ 🛑

No photo description available.လူတိုင္း ၾကားဖူးေလာက္တာက စစ္ကိုင္း ျပတ္ေရြ႕။ အဲဒီ့စစ္ကိုင္းျပတ္ေရြ႕က ႏိုင္ငံကို ထက္ပိုင္းပိုင္းၿပီး ရိွေနပါတယ္။ ပညာရပ္ေဝါဟာရအရ အဲဒီ့ ျပတ္ေရြ႕ဟာ ညာဘက္ကို ေဘးတိုက္ေရြ႕ေနတဲ့ ျပတ္ေရြ႕တဲ့။ ထားပါေတာ့ဗ်ာ။ ပညာရပ္ကိစၥေတြကို။

အဲဒီ့ျပတ္ေရြ႕ဟာ ပဲခူးၿမိဳ႕ရဲ႕အေရွ႕ဘက္နဲ႔ ကပ္လ်က္ တည္ရိွတယ္။ ရန္ကုန္ရဲ႕အေရွ႕ဘက္ ၃၅ ကီလိုမီတာ (၂၂ မိုင္) ေလာက္မွာ ရိွတယ္။ ခရမ္း၊ သံုးခြ ေအာက္တည့္တည့္ေလာက္ေပါ့။

၁၉၃၀ ခုႏွစ္ ေမလ ၅ ရက္ေန႔မွာ အဲဒီ့ျပတ္ေရြ႕ လႈပ္ရွားမႈေၾကာင့္ အင္အား ၇.၂ ရိွတဲ့ ငလ်င္လႈပ္ခဲ့တယ္။ ပဲခူးမွာ လူ ၅၀၀ ေလာက္ ေသခဲ့ၿပီး ရန္ကုန္မွာ လူ ၅၀ ေလာက္ေသခဲ့တယ္။ ၁၉၃၀ ခုႏွစ္တုန္းက ရန္ကုန္၊ ပဲခူးလူဦးေရနဲ႔ တိုက္တာ အေဆာက္အအံုအေျခအေနက ခုကာလနဲ႔ ႏိႈင္းစာလို႔ မရေတာ့တာကို သတိခ်ပ္သင့္မယ္ ထင္ပါတယ္။

Image may contain: sky and outdoor🛑 ငလ်င္ဟာ သံသရာ ျပန္လည္တတ္ျမဲ သေဘာရိွတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ပညာရွင္ေတြက ပဲခူး ငလ်င္လိုဟာမ်ိဳး၊ ၁၉၃၀ တုန္းကထက္ အားျပင္းတဲ့ ငလ်င္ဟာ ႏွစ္ ၉၀ ကေန ၁၁၅ ႏွစ္အတြင္းမွာ ျပန္ေပၚလာလိမ့္မယ္လို႔ တြက္ခ်က္ထားၾကပါတယ္။

🛑 ပဲခူးငလ်င္ဟာ ၈၉ ႏွစ္တင္းတင္းျပည့္ခဲ့ၿပီး အခုဆို ႏွစ္ ၉၀ အတြင္း ခ်င္းနင္း ဝင္ေရာက္လို႔ လာခဲ့ပါၿပီ။

ငလ်င္ဆိုတာ ဘယ္သူမွ ႀကိဳတင္ခန္႔မွန္းလို႔ မရတာမို႔ ပညာရွင္ေတြကလည္း ေသခ်ာေအာင္ ႏွစ္ ၉၀ မွ ၁၁၅ ႏွစ္ဆိုတဲ့ ႏွစ္အစိတ္ အဟနဲ႔ ေျပာၾကပါတယ္။ ေနာင္ ႏွစ္အစိတ္ၾကာမွ ထပ္လႈပ္လို႔ကေတာ့ ေလာေလာဆယ္ ဘာမွ ပူစရာ မလိုဘူးေပါ့။

🛑 ပူစရာေကာင္းတာက ႏွစ္ၾကာၾကာ ေအာင္းေလေလ၊ စြမ္းအင္ (အင္အား) ပို စုမိေလ ျဖစ္တတ္တာပါပဲ။ ႏွစ္ ၉၀ အၾကာမွ လႈပ္မယ့္ ျပင္းအားထက္ ႏွစ္ ၁၀၀ အၾကာမွာ လႈပ္မယ့္ ျပင္းအားက ပိုတယ္၊ ႏွစ္ ၁၁၀ အၾကာဆို အဲဒီ့ထက္ အမ်ားႀကီး ပိုသြားႏိုင္ပါတယ္။

ေသခ်ာတာကေတာ့ ႏွစ္ ၉၀ မွာ လႈပ္လႈပ္၊ ၁၁၅ ႏွစ္က်မွ လႈပ္လႈပ္ ျပင္းအားက ၇ အထက္မွာ ရိွေနမွာပါပဲ။

 သည္အတြက္ က်ေနာ္တို႔ ရန္ကုန္ေန လူထု ဘာမ်ား ျပင္ဆင္ထားၿပီးပါၿပီလဲ။ 

တိုက္တာ အေဆာက္အအံု၊ မိုးေမွ်ာ္တိုက္ေတြ တပံုတပင္နဲ႔ လူေန ထူထပ္ သိပ္သည္းတဲ့ ရန္ကုန္။ ႏွစ္ ၁၀၀ ဝန္းက်င္ သက္တမ္းရိွတဲ့ တိုက္အို တိုက္ေဟာင္းေတြ ေပါမ်ားရာ ၿမိဳ႕လယ္ ရန္ကုန္။

ငလ်င္ဒဏ္ေၾကာင့္ ၿပိဳလဲ ပ်က္စီးရာမွာ အထပ္နိမ့္ျခင္း၊ ျမင့္ျခင္းထက္ ေအာက္ခံ ေျမသားရဲ႕ သဘာဝကလည္း အေရးႀကီးျပန္တယ္။ ေျမသား အေျခအေနကို အက်အန တိုင္းတာ တြက္ခ်က္ၿပီး ေဆာက္ထားတဲ့ အေဆာက္အအံုက ရန္ကုန္ ပဲခူးမွာ ဘယ္ႏွလံုး ရိွပါသလဲ။ 

သပိတ္က်ဥ္း ငလ်င္ (အင္အား ၆.၈၊ ၂၀၁၂ ႏိုဝင္ဘာ ၁၁ ရက္) တုန္းက လက္သမားဆရာတေယာက္က သူေတာ့ နာမည္ပ်က္ပါၿပီလို႔ ညည္းဖူးတယ္။ ညီအစ္ကိုႏွစ္ေယာက္အတြက္ သူပဲ တာဝန္ယူၿပီး လမ္းဟိုဘက္ သည္ဘက္ မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္မွာ အိမ္ဆင္တူ ႏွစ္လံုးေဆာက္ခဲ့တာ။ ငလ်င္လႈပ္ေတာ့ လမ္းတဖက္ျခမ္းက အိမ္က က်န္ရစ္ၿပီး က်န္တျခမ္းက အိမ္က ဗံုးဗံုးလဲသြားခဲ့ဖူးတယ္။

အဓိကက ေအာက္ခံ ေျမသား မတူတာပါ။ အဲဒါနဲ႔ တြက္ခ်က္တည္ေဆာက္ထားတဲ့ အေဆာက္အအံု တျပည္လံုးမွာ ဘယ္ႏွလံုး ရိွပါသလဲ။ 

ဒါက အေဆာက္အအံုေတြရဲ႕ ထိုက္သင့္တဲ့ စံခ်ိန္စံညြန္းေတြ မပါေသးဘဲ ေျပာေနတာပါေနာ္။

သဘာဝ ေဘးအႏၲရာယ္က လူမ်ိဳး ဘာသာ ခြဲျခား မေနပါဘူး။ ခံစရာရိွ အားလံုး ခံရမွာပါ။

🛑 ေနာက္တခ်က္က ျဖစ္လာရင္ အစိုးရလည္း ခ်က္ခ်င္း ဘာမွ လုပ္မေပးႏိုင္ပါဘူး။ ဘယ္ေလာက္ခ်မ္းသာတဲ့ အစိုးရျဖစ္ျဖစ္၊ ဘယ္ေလာက္ လူထုအေပၚ ေစတနာထား၊ တာဝန္သိတဲ့ အစိုးရျဖစ္ျဖစ္ ငလ်င္လို ႀကိဳခန္႔မွန္းလို႔ မရတဲ့ သဘာဝေဘးအႏၲရာယ္ ေပၚလာရင္ သူက ေနာက္မွ ေရာက္လာမွာ။ ေဗြေဆာ္ဦး ခံရမွာက လူထုသာ ျဖစ္တဲ့အျပင္ အစိုးရအဖြဲ႕အစည္းေတြ ေရာက္မလာခင္ကတည္းက အခ်င္းခ်င္း မဆိုင္းမတြ အပူတျပင္း ႐ိုင္းပင္း ကူညီ ကယ္ဆယ္တာေတြ လုပ္ရမွာက အနီးအနားမွာ ရိွေနၾကတဲ့ ရပ္သူ ရြာသားေတြပဲဆိုတာလည္း အမွန္တရားပါ။

 ဒါ့ေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔ေတြ ဘယ္ေလာက္ ႏိုးၾကားေနၾကပါသလဲ။ 

 ဘာေတြ ဘယ္လို ျပင္ဆင္ထားၾကပါသလဲ။ 

ဒါကို ေၾကာင့္ၾကရမယ့္ အခ်ိန္ေပၚ တည့္တည့္ေရာက္ေနၿပီမို႔ သည္စာကို ေရးလိုက္ပါတယ္။

အားလံုးေတြးဆ ဆင္ျခင္ၾကည့္ႏိုင္ၾကပါေစ
အတၱေက်ာ္
(၁၆၀၅၁၉)

(ပညာရပ္ဆိုင္ရာ စာတမ္းေတြ အမ်ားအျပားအနက္က တခုကို ဖတ္ခ်င္ရင္

https://academic.oup.com/gji/article/185/1/49/604495 မွာ ဖတ္ႏိုင္ၾကပါလိမ့္မယ္။)

Advertisements

1 thought on “ငလ်င္လာရင္ ဘာလုပ္မလဲ – ၁

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s