ေဘာက္ဆူးရတဲ့ အသက္ ေငြရတု

Image may contain: car and outdoor၁၉၉၄ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လကပါ။ ရွပ္က်ိဳးလို႔ ဆိုၿပီး လမ္းတဝက္ေပၚ ရပ္ထားတဲ့ ကုန္ကားႀကီးေအာက္ကို က်ေနာ္ေမာင္းလာတဲ့ ၁၉၈၄ ခုႏွစ္ထုတ္ သေဘၤာဦး တိုယိုတာ ေကာ္႐ိုနာကား (န/၉၁၄၆) က တိုးဝင္သြားပါတယ္။ မနက္ ၄ နာရီေလာက္မွာပါ။ ရန္ကုန္-မႏၲေလး လမ္းေဟာင္း၊ ေပ်ာ္ဘြယ္နဲ႔ မိတၳီလာၾကား၊ ယင္းေတာ္ရြာႀကီးရဲ႕ ရဲစခန္းနဲ႔ မ်က္ေစာင္းထိုးေလာက္မွာပါ။

ကံေကာင္းခ်င္ေတာ့ က်ေနာ္ ခါးပတ္ ပတ္မထားပါဘူး။ ခါးပတ္ပတ္ထားရင္ ပြဲခ်င္းၿပီးပါပဲ။

ကုန္ကားရဲ႕ ေနာက္ၿမီးက ကားေဘာနက္ကုိ ေက်ာ္ၿပီး ေရွ႕ေလကာမွန္မွသည္ ေနာက္ခန္းဆီအထိ တိုးဝင္သြားခဲ့တာေလ။ ခါးပတ္သာ ပတ္ထားရင္ ေခါင္းျပတ္ၿပီး က်ေနာ္ အသက္ထြက္ခဲ့မွာ မလြဲပါဘူး။

ခါးပတ္ ပတ္မထားတဲ့အတြက္ တိုက္မိတဲ့ အရိွန္နဲ႔ က်ေနာ္ဟာ ထိုင္ခံုေရွ႕ ၾကမ္းျပင္ေပၚကို ဖင္ထိုင္လ်က္ က်သြားပါတယ္။ က်ေနာ့ေမးေစ့က စတီယာရင္ေခြရဲ႕ ေအာက္ပိုင္းနဲ႔ တတန္းတည္းေလာက္ပါ။

ဘရိတ္နင္းလိုက္တဲ့ ညာဘက္ေပါင္႐ိုးက ညာဘက္ တင္ပါးဆံုခြက္ကို ထိုးခြဲလိုက္တဲ့ ဒဏ္ရာတခုပဲ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ ရလိုက္ပါတယ္။

ကားေပၚမွာ အတူပါၿပီး က်ေနာ့္ဘယ္ဘက္ ခရီးသည္ထိုင္ခံုက လိုက္ပါလာသူ မႏၲေလးက စက္ျပင္ဆရာကေတာ့ ပြန္း႐ံုပဲ့႐ံုပါပဲ။

ကားကေတာ့ လံုးလံုး သံုးလို႔ မရေတာ့ပါဘူး။ အဲတုန္းက ၃ သိန္းခြဲနဲ႔ ဝယ္တဲ့ကားကို အပံုလိုက္ေစ်း ငါးေသာင္းနဲ႔ ေရာင္းခဲ့ရပါတယ္။ ကားဝယ္တဲ့သူက ယာဥ္ေမာင္းက်ေနာ္ မေသတာကို အံ့ၾသမဆံုးရွာဘူး။

အဲ… သူက ကားသာ တစစီျဖဳတ္ေရာင္းတာ၊ ကားလိုင္စင္ေတာ့ သက္တမ္းတိုးၿပီး ဓာတ္ဆီေရာင္းစားခဲ့ပံုပဲ။ က်ေနာ့္မွာ စသံုးလံုးက အဲဒီ့ကားကိစၥ ေခၚစစ္တာလည္း ခံလိုက္ရပါေသးတယ္။ က်ေနာ္ အပံုလိုက္ ေရာင္းလိုက္တာ ေျပာျပလိုက္ေတာ့ ရွင္းသြားပါတယ္။

အဟဲ…

ယာဥ္တိုက္မႈကို ရဲက အမႈဖြင့္တယ္ခင္ဗ်။ ထင္သလို ရပ္ထားတဲ့ကုန္ကားကေတာ့ အမႈထဲ မပါဘူးခင္ဗ်။

၈ လေလာက္အၾကာ သြားႏိုင္ လာႏိုင္ခ်ိန္မွာ ေပ်ာ္ဘြယ္တရား႐ံုးကို သြားၿပီး ဒဏ္ေငြေဆာင္ခဲ့ရပါေသးေသာ္ေကာခင္ဗ်ာ။

အဲဒါဟာ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ဥပေဒပါပဲ။ က်ေနာ္သာ အဲတုန္းက ပြဲခ်င္းၿပီးသြားခဲ့ရင္ သူတို႔ ဘယ္သူ႔ကို ဒဏ္တပ္မလဲဆိုတာလည္း မသဲကြဲလွဘူးခင္ဗ်။

ႏွစ္ေပါင္း အစိတ္ျပည့္ဖို႔ေတာင္ ရက္ပိုင္းပဲ လိုပါေတာ့တယ္။ အခုခ်ိန္အထိ ရွင္ေနေသးတဲ့အတြက္ အနေႏၲာ အနႏၲငါးပါးနဲ႔တကြ ကံၾကမၼာကို ေက်းဇူးတင္ရပါမယ္။ သက္ဆိုးမို႔ ရွည္တာလည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ လူေကာင္း သူေကာင္းေတြသာ ငယ္ငယ္ရြယ္ရြယ္နဲ႔ ေသတတ္ၾကတယ္ဆိုတဲ့ သိုးေဆာင္းဆို႐ိုးလည္း အရိွသားမဟုတ္ပါလား။ က်ေနာ္က ဆိုးေပ ဆိုးေတမို႔ မေသခဲ့တာရင္လည္း ျဖစ္ခ်င္လည္း ျဖစ္မွာေပါ့ေနာ္။

ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ ရပ္ထားတဲ့ ကားကို ေနာက္က ဝင္တိုက္တာမို႔ ေနာက္က တိုက္သူ အေရးယူေၾကး၊ ေရွ႕က စည္းကမ္းေဖာက္သူ လြတ္ေၾကးဆိုတဲ့ စနစ္ႀကီး အခု ရိွ မရိွေတာ့ က်ေနာ္လည္း မသိတတ္ႏိုင္ပါဘူး။

ဆရာေလး ေနထြန္းႏိုင္ တခါက ေရးဖူးသလို “မတရားမႈကလြဲလို႔ ဘာမွ မထြန္းကားတဲ့ တိုင္းျပည္”မွာ က်ေနာ္တို႔ လူလုပ္ေနၾကတာပဲေလ။ ဘယ္တတ္ႏိုင္ပါ့မလဲေနာ္…

အားလံုးေတြးဆဆင္ျခင္ၾကည့္ႏိုင္ၾကပါေစ…

အတၱေက်ာ္

(၁၁၀၆၁၉)

ေမွ်ာ္ တိုင္း တံုး

No photo description available.

အစ

မေန႔က ပညာေရးမူဝါဒနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဆရာေအာင္သူၿငိမ္းေရးထားတာေလး (https://bit.ly/2wIW39J) လက္ဆင့္ကမ္းလိုက္တဲ့အခါ အင္မတိ အင္မတန္ ခက္ခက္ခဲခဲ တက္ေရာက္ သင္ယူ ေျဖၾကားရတဲ့ ႏိုင္ငံတကာ ဆရာျဖစ္သင္လက္မွတ္ရထားသူ ျမန္မာလူမ်ိဳး ဆရာမေလးက က်ေနာ့္ဆီကို ေအာက္ပါအတိုင္း စာတိုလွမ္းပို႔ပါတယ္။

“ျမန္မာျပည္မွာေတာ့ Pedagogy principles ေတြ အားနည္းေနေသးေတာ့ textbook policy ရွိခဲ့ရင္ေတာင္ ပုဂၢလိကကေန ဖတ္စာအုပ္ထုပ္ရင္ အထူးထုတ္ေတြ ျဖစ္သြားမွာ စိုးရိမ္မိတယ္”တဲ့။

သိပ္ေသခ်ာတာေပါ့။ Pedagogy principles တဲ့။ ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ျပန္ဆိုရင္ သင္ၾကားနည္းအေျခခံမူလို႔ ျဖစ္မလားပဲ။ ဘယ္လို နည္းနဲ႔ အေကာင္းဆံုးျဖစ္ေအာင္ သင္မွာလဲ။ ကေလးေတြရဲ႕ သင္ယူပံုနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ကိုယ္သိထားတဲ့အေပၚ အေျခခံၿပီး ဘယ္နည္း ဘယ္ပံုသင္ေပးရင္ ကေလးေတြ တတ္ပြန္သြားမလဲဆိုတာပါ။

အနက္အဓိပၸာယ္

Pedagogy ဆိုတာ ဂရိစကားပါ။ ဂရိမွာ Peda ဆိုတာ ကေလးလို႔ အနက္ရတယ္။ Gogy ဆိုတာ သင္ၾကားမႈကို အ႐ူးအမူး ႏွစ္သက္ျမတ္ႏိုးတာ။ ဒါမွမဟုတ္လည္း သင္ၾကားမႈ အႏုပညာနဲ႔ အတတ္ပညာ။ ဒါက ပိုဆီေလ်ာ္မယ္ ထင္ပါတယ္။

အဲေတာ့ Pedagogy ဆိုတာ ကေလးေတြကို သင္ၾကားေရး အႏုပညာ၊ အတတ္ပညာ။

အတတ္ပညာ (သိပၸံ)မွာက သင္ယူမႈ သေဘာတရားေတြကို သိရိွထားတာရယ္၊ သင္ၾကားေရးမွာ ဘယ္လို လမ္းညႊန္ရမယ္ဆိုတာကို သိရိွတာရယ္ ပါဝင္ပါတယ္။

သင္ၾကားမႈ အႏုပညာ

အႏုပညာ (ဝိဇၨာ) က ဘယ္က ပါလာတာတံုး။ သေဘာတရားေတြကို လက္ေတြ႕မွာ မွန္မွန္ကန္ကန္ခ်သံုးႏိုင္ဖို႔ အႏုပညာလိုတယ္။ သင္ၾကားေရးအေတြ႕အၾကံဳေတြကေန ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ပိုေကာင္းလာေအာင္ တည္ေဆာက္ယူသြားႏိုင္ဖို႔ ဝိဇၨာျဖစ္ေနမွ။

တကယ္ေတာ္တဲ့ ဆရာေတြဟာ သင္ၾကားေရးမဟာဗ်ဴဟာ ေပါင္းစံုကို သံုးတတ္ၾကတယ္။ ဘာလို႔လဲ။ အေျခအေန အလံုးစံုနဲ႔ ကိုက္ညီတဲ့ သင္ၾကားေရးနည္းစနစ္ရယ္လို႔ သတ္သတ္မွတ္မွတ္ မရိွလို႔ပါပဲ။

ဟိုတေလာက က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ ေျပာသံၾကားလိုက္ရေသးတယ္။ အဂၤလိပ္ဘာသာနဲ႔ သင္မွလား၊ ျမန္မာလို သင္ၾကားေရး လုပ္သင့္တယ္ ဘာညာ။ ေနာက္တခုက တိုင္းရင္းသား ဘာသာစကားေတြနဲ႔ သင္ၾကားေရး။

အားလံုး မွန္ပါတယ္။ အဂၤလိပ္လို သင္ခ်င္တဲ့သူလည္း မွန္တယ္၊ ျမန္မာလို သင္ခ်င္တဲ့သူလည္း မွန္တယ္၊ တိုင္းရင္းသား ဘာသာစကားနဲ႔ သင္ခ်င္တဲ့သူလည္း မွန္တယ္။

ဘယ္လမ္းက သြားသြား ပန္းတိုင္ေရာက္ဖို႔က ပဓာန

အားလံုး ေမ့ေနၾကတာက က်ေနာ္တို႔ ဘာကို ဦးတည္ၾကမွာလဲ။ ကမၻာ့အဆင့္မီ ပညာေရးကို ဦးတည္ၾကမွာ မဟုတ္ဘူးလား။ ဘာ ဘာသာနဲ႔သင္သင္၊ ကမၻာနဲ႔ ရင္ေပါင္တန္းႏိုင္တဲ့ ပညာေရး၊ စကၤာပူပဲ သြားသြား၊ အဂၤလန္ပဲ သြားသြား ျမန္မာျပည္က ဘြဲ႕ရဟာ သူတို႔ဆီက ဘြဲ႕ရနဲ႔ တန္းတူ အေလးစားခံ၊ ေနရာေပးခံရေရးပဲ မဟုတ္ဘူးလား။

အဲဒါဟာ အထက္မွာ ေျပာခဲ့တဲ့ “အေျခအေန အလံုးစံုနဲ႔ ကိုက္ညီေသာ” သင္ၾကားေရးပံုစံနဲ႔ သြားရင္ ရပါတယ္။ ဖတ္စာအုပ္ကို ႀကိဳက္တဲ့ဘာသာနဲ႔ေရး၊ သင္႐ိုးညႊန္းတမ္းက တခုပဲ ရိွမယ္။ စာသင္သားရဲ႕ အရည္အေသြးကို စစ္ေဆးတဲ့ စနစ္ကလည္း တခုပဲ ရိွမယ္ဆိုရင္ သက္ဆိုင္ရာ ေက်ာင္းေတြ၊ ဆရာ၊ ဆရာမေတြက သူတို႔သင္ေပးရမယ့္ ေက်ာင္းသားေတြနဲ႔ ကိုက္ညီမယ့္ ဖတ္စာအုပ္ တအုပ္မကကို ကိုင္ၿပီး သံုးစြဲႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။ တိုင္းရင္းသားအတြက္ တိုင္းရင္းသားဘာသာနဲ႔ ဖတ္စာအုပ္ပဲ။ အဂၤလိပ္လို သင္ခ်င္သူအတြက္ အဂၤလိပ္လို ဖတ္စာအုပ္ ျဖစ္ေနမယ္။

အာဆီယံ ဖတ္စာအုပ္မူဝါဒေတြထဲမွာ တခ်က္ပါတယ္။ ဘာသာရပ္အားလံုးဟာ ဖတ္စာအုပ္တအုပ္တည္းနဲ႔ မလံုေလာက္တတ္ဘူး။ တခ်ိဳ႕ဘာသာရပ္ေတြအတြက္၊ အထူးသျဖင့္ မိခင္ဘာသာစကားအတြက္ ဆရာေတြရဲ႕ လက္စြဲေတြ၊ သင္နည္းစနစ္ေတြ၊ တျခားသင္ေထာက္ကူပစၥည္းေတြ လိုအပ္ေနစျမဲပဲတဲ့။

အလြယ္ပဲ ေျပာမယ္။ အပင္အေၾကာင္း သင္တယ္။ ေျမျပန္႔က ပိေတာက္ပင္လို႔ ေျပာေပမယ့္ ေတာင္ေပၚက ကေလးက ပိေတာက္ မျမင္ဖူးဘူး။ ဘာအေရးလဲ၊ ဆရာက ခ်ယ္ရီပင္နဲ႔ သင္ေပးခ်င္ သင္ေပးမွာေပါ့။ အပင္ဆိုတာရဲ႕ အေျခခံ သေဘာတရားက အတူတူပဲ။ အပင္အေၾကာင္း ကမၻာ့အဆင့္မီ လူလူသူသူ သိဖို႔က အဓိက မဟုတ္ဘူးလား။ ဘာပင္ျဖစ္မွ၊ ညာပင္ျဖစ္မွ လုပ္ေနစရာ လိုလို႔လား။ သည္သေဘာပါပဲ။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕လယ္မွာ ေနတဲ့ ကေလးက ပိေတာက္လဲ မျမင္ဖူး၊ ခ်ယ္ရီလည္း မျမင္ဖူးေတာ့ေရာ ဘယ္လိုလုပ္မတံုး။ ေက်ာင္းကလည္း ရန္ကုန္ၿမိဳ႕က ဗိုလ္တေထာင္ အထက ၅ လို ေျမျပည့္ေဆာက္ထားတဲ့ေက်ာင္းဆိုပါစို႔။ ေက်ာင္းထဲမွာ ျပစရာကလည္း ဘာပင္မွ မရိွဘူး။ ကေလးေတြက သစ္ပင္ဆိုတာပဲ ဖ်န္းသိထားတယ္။ တည္ပင္လား၊ မယ္ဇလီပင္လား၊ သရက္ပင္လား၊ ကုကၠိဳပင္လား မကြဲရွာၾကတဲ့ ၿမိဳ႕လယ္က ကေလးေတြ ျဖစ္ေနတယ္။ ဒါလည္း ျပႆနာ မရိွပါဘူး။ ပိေတာက္လို႔ မွန္မွ အမွတ္ျပည့္ေပးစရာမွ မလိုတာေလ။ အပင္သေဘာကို သူတို႔သိေအာင္ သူတို႔ ျမင္ဖူးေနတဲ့ အပင္ေတြနဲ႔ ျမင္သာေအာင္ ဆရာက ဉာဏ္ကို လႊာသံုးၿပီး သင္တတ္ဖို႔ပဲလိုတယ္။

အဲဒါဟာ သင္ၾကားေရး အႏုပညာပဲ။ သေဘာတရားေတြကို လက္ေတြ႕မွာ မွန္မွန္ကန္ကန္ ခ်သံုးတာပဲ။

က်က္ႏိုင္စိန္၊ က်က္အားမဲ့

ေျပာရတာ အားေတာ့နာတယ္။

က်ေနာ္တို႔နဲ႔ အဲဒီ့ သင္ၾကားေရးနည္းစနစ္ေတြက ေဝးလြန္းေနပါေသးတယ္။

မေန႔တေန႔က ေအာင္စာရင္းေတြ ထြက္လာတယ္။ ေမာ္တဲ့သူေတြကလည္း ေမာ္လို႔ မဆံုး။ ညိႇဳးတဲ့သူေတြလည္း ညိႇဳးျခံဳးလို႔။ ဒါေပမယ့္ ေသခ်ာ စဥ္းစားၾကည့္မယ္ဆို သည္လို ပညာေရးမ်ိဳးမွာ ေမာ္တဲ့သူက က်က္ႏိုင္စိန္၊ ညိႇဳးတဲ့သူက က်က္အားမဲ့ဆိုတာကို ျမင္ၾကပါလိမ့္မယ္။

က်က္ႏိုင္စိန္ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ က်က္အားမဲ့ပဲျဖစ္ျဖစ္ ဘဝကို ရင္ဆိုင္ရဲဝံံ့ႏိုင္ဖို႔အတြက္ကေတာ့ အေျမာ္အျမင္ ဆင္ျခင္တံုတရားသာ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။

မေန႔က ေျပာခဲ့တဲ့ စြန္းလြန္းဂူဆရာေတာ္ႀကီးနဲ႔ပဲ ေျပာရေအာင္။ ဆရာေတာ္ႀကီး ဦးကဝိက က်က္အားမဲ့။ မဂၤလသုတ္ ေနာက္ဆံုးပိုဒ္ေတာင္ ၃ ႏွစ္တိုင္တိုင္ က်က္ၿပီး အလြတ္မရႏိုင္ရွာခဲ့တဲ့သူေလ။ ဒါေပမယ့္ သူက ရဟႏၲာမေထရ္ႀကီး ျဖစ္ခဲ့တာ အထင္အရွား။ ဘြဲ႕နာမေတာ္ေတြေတာ့ ထုတ္မေျပာေတာ့ပါဘူး။ ဦးကဝိဟာ ရဟႏၲာပါဆိုၿပီး ထင္ရွားလာေတာ့ ေခတ္ၿပိဳင္ စာတတ္ ေထရ္ႀကီး ဝါႀကီးေတြက အစာမေက်ၾကဘူး။ ဘယ့္ႏွယ့္ စာမတတ္တဲ့ ကိုယ္ေတာ္က ရဟႏၲာ ျဖစ္ရမွာလဲဆိုၿပီး ဝိုင္းစစ္ၾကေဆးၾကေသးသဗ်။

သူတို႔က စာတတ္ေတြဆိုေတာ့ အလြတ္က်က္သန္သူေတြ။ တနည္းေျပာရင္ သူတို႔လည္း က်က္ႏိုင္စိန္ေတြပဲ။

ဦးကဝိက က်က္အားမဲ့။ က်က္အားမဲ့ေတာ့ အလုပ္အားေကာင္းတယ္။ အလုပ္အားေကာင္းေတာ့ ခရီးေပါက္သြားခဲ့တယ္။ ေနာက္ဆံုးမွာ က်က္အားမဲ့တပါးေတာ့ ခရီးေကာင္းေကာင္း ေပါက္သြားၿပီဆိုတာကို က်က္ႏိုင္စိန္ေတြ ေအာင့္သက္သက္နဲ႔ လက္ခံခဲ့ၾကရပါေတာ့တယ္။ (စြန္းလြန္းဆရာေတာ္ႀကီးရဲ႕ ေထ႐ုပၸတၱိထဲမွာ ပါပါတယ္။ စိတ္ဝင္စားရင္ ရွာဖတ္ၾကပါ။)

စာအုပ္ႀကီးသမားေတြကို မမုန္းပါဘူး

အာဆီယံ ပညာေရးမူဝါဒ စာအုပ္ထဲမွာ ဝါက်တေၾကာင္းေတြ႕မိတယ္။

Poorly written textbooks can reinforce rote-learning. ခပ္ညံ့ညံ့ ဖတ္စာအုပ္ေတြဟာ အလြတ္က်က္ျခင္းကို ခိုင္မာလာေစႏိုင္ပါသတဲ့။

ဓာတ္ရွင္နယ္ပယ္မွာ ထူးခၽြန္ထင္ရွားခဲ့ဖူးသူ စာေရးဆရာ ဝင္းဦးရဲ႕ နာမည္ေက်ာ္ “မိန္းမလွအမုန္း”ဝတၳဳရွည္ႀကီးထဲက ဝါက်တခုကိုလည္း ကိုးကားခ်င္ပါေသးတယ္။ “ေမာင္က စာအုပ္ႀကီးသမားေတြကို မမုန္းပါဘူး။ စာတအုပ္တည္းသမားေတြကိုသာ မုန္းတာပါ”တဲ့။

အဘက္ဘက္က ေနာက္က် က်န္ေနခဲ့တဲ့ က်ေနာ္တုိ႔ေတြအတြက္ သင္ယူဆည္းပူးမႈက ေသမတတ္အေရးႀကီးပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ကေန႔ လူငယ္ အမ်ားစုမဟုတ္ဘူးဆိုရင္ေတာင္ အေတာ္မ်ားမ်ားဟာ တဖက္ပိတ္အေတြးအျမင္ေတြနဲ႔ ျဖစ္ေနတာ စာအုပ္မ်က္ႏွာစာမွာ သူတို႔ေရးေန၊ တင္ေန၊ လက္ဆင့္ကမ္းေနတာနဲ႔တင္ ထင္ရွားေနပါတယ္။ သူတို႔ေတြဟာ တကယ္ေတာ့ လူေတာ္ေလးေတြပါ။ သို႔ေသာ္ သူတို႔ေတြဟာ ဆရာဝင္းဦးေရးခဲ့သလို “စာတအုပ္တည္းသမား”ေတြသာ ျဖစ္ေနရွာၾကပါတယ္။

အလြတ္က်က္စနစ္နဲ႔ ႀကီးျပင္းလာ၊ လူျဖစ္လာခဲ့ရသူေတြမို႔ အဲလိုျဖစ္ေနတာ သူတို႔အျပစ္မဟုတ္ပါဘူး။ ခမ်ာမ်ားမွာ စနစ္ရဲ႕ သားေကာင္ျဖစ္ေနရွာၾကတာပါ။

မၾကာခင္ ေရာက္လာေတာ့မယ့္ ဉာဏ္ရည္တု လႊမ္းမိုးသြားမယ့္ ေခတ္ႀကီးမွာ အဲဒီ့စာတအုပ္တည္းသမားေတြ ဘယ္လို ရပ္တည္ၾကမွာလဲ။ ဘက္စံု ေထာင့္စံုက ဆင္ျခင္ႏိုင္ေအာင္၊ အသိပညာ ခိုင္လံုေအာင္ စာတအုပ္တည္းနဲ႔ေတာ့ ဘယ္လိုမွ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ စာတအုပ္မက အမ်ားအျပား ဖတ္တတ္ေအာင္၊ ဖတ္ရဲေအာင္၊ ဖတ္က်င့္ရိွေအာင္ ပညာေရးစနစ္ကသာ လုပ္ေဆာင္ေပးႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။

သို႔ေသာ္…

ခက္တာက… က်ေနာ္တို႔မယ္ ဦးစားေပးရမွာေတြက သိပ္မ်ားေနတယ္။ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္သူေတြကလည္း လူထုအက်ိဳးစီးပြားအတြက္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်မွတ္ဖို႔ထက္ မိမိတို႔ ထိုင္စရာေနရာတေနရာေလးကိုပဲ မဲတင္းေနခဲ့တာ လြတ္လပ္ေရးရကတည္းကလို႔ဆိုရင္ မမွားတန္ေကာင္းဘူးလို႔ ထင္ပါတယ္။ လူ႔ေဘာင္အေပၚ တကယ္ ေစတနာထားသူေတြကလည္း ေနရာရ႐ိုး မရိွတဲ့ ပတ္ဝန္းက်င္မွာ က်ေန္ာတို႔ ေနေနၾကရတာလည္း ႏွစ္ပရိေစၦဒ ၾကာျမင့္လွပါၿပီ။

အဲေတာ့လည္း က်ေနာ္တေယာက္ ႐ူးလို႔ ေလွ်ာက္ေရးေနတယ္ပဲ မွတ္ၾကပါဗ်ာ။

ဘာကိုမွ မေမွ်ာ္လင့္အားေတာ့ပါဘူးေလ…

(စာဖတ္သူမ်ားကို စိတ္ညစ္ေအာင္ လုပ္မိသြားတဲ့အတြက္ က်ေနာ့္ကို ခြင့္မလႊတ္ၾကပါနဲ႔ဗ်ာ။ က်ေနာ္ ညစ္ေနတာကို လက္ဆင့္ကမ္းေပးလိုက္တာပါ။)

အားလံုး ေတြးဆ ဆင္ျခင္ၾကည့္ႏိုင္ၾကပါေစ…

အတၱေက်ာ္

(၁၀၀၆၁၉)

တိရစၦာန္စိတ္နဲ႔ စိတၱဇ

ျဖဳတ္သြားတဲ့ မွတ္ခ်က္တခု

မေန႔က တင္လိုက္တဲ့ စိတၱဇသားေကာင္မ်ား ပို႔(စ္)ေအာက္မွာ ၈-၉-၁၀ တန္း က်ဴရွင္ဆရာတေယာက္က မွတ္ခ်က္လာေရးတယ္။ သူကေတာ့ ကေလးေတြ သူ႔က်ဴရွင္နဲ႔ ေဝးေဝးမွာ ေသာက္ရင္ ခြင့္ျပဳတယ္။ သူ႔က်ဴရွင္မွာ ေသာက္တာေတြ႕ရင္ေတာ့ ႐ိုက္တယ္။ ေဆးျပားအႏၲရာယ္လည္း ရိွေသးတယ္ဆိုတာပါ ပါပါတယ္။ (ေဆးျပားကို အလ်ဥ္းသင့္မွ သတ္သတ္ ထပ္ေဆြးေႏြးပါ့မယ္။)

Image may contain: one or more peopleက်ေနာ္က မ႐ိုက္ဘဲ တျခားနည္း အေရးယူဖို႔ သူ႔ကို အၾကံျပဳခဲ့ပါတယ္။ ကိုယ့္ကို ဘာမွ ျပန္မလုပ္ႏိုင္တဲ့သူအေပၚ အင္အားသံုးတဲ့ အက်င့္ဆိုးႀကီး သည္ႏိုင္ငံမွာ ကြယ္ေပ်ာက္ေစခ်င္လို႔ဆိုၿပီးလည္း ေျပာခဲ့ပါတယ္။

သူက အၾကံေပးတာ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္လို႔ ေျပာပါေသးတယ္။

ျဖစ္ခ်င္ေတာ့ မိတ္ေဆြတေယာက္က သည္ေခတ္မွာ သည္လို ႐ိုက္ႏွက္ေနေသးတာကို အံ့ၾသတဲ့အေၾကာင္း အဲဒီ့ေအာက္မွာ လာေရးပါတယ္။

အဲဒီ့အထိ က်ေနာ္ ဖတ္လိုက္ရေသးတယ္။

အခု ျပန္ရွာေတာ့ အဲဒီ့ က်ဴရွင္ဆရာရဲ႕ မွတ္ခ်က္ မူရင္း မရိွေတာ့ဘူး။ သူ ျဖဳတ္သြားပါၿပီ။

လက္ယဥ္ေနတဲ့ ကိုယ္ပိုင္ေက်ာင္းေတြ

ေျပာရတာေတာ့ သိပ္မေကာင္းလွဘူး။ ၾကားေနရတာကေတာ့ ေအာင္ခ်က္ သိပ္ေကာင္းတဲ့ အထက္အညာက ကိုယ္ပိုင္သင္တန္းေက်ာင္းႀကီးတခုသည္လည္းပဲ အ႐ိုက္အႏွက္ ဧတဒဂ္တဲ့။ ကိုယ္ပိုင္သင္တန္းေက်ာင္း အေတာ္မ်ားမ်ားဟာ တုတ္နဲ႔ သူတို႔ နာမည္ေကာင္းရေအာင္ ႀကိဳးပမ္းေနၾကသလားလို႔ေတာင္ ေတြးခ်င္စရာပါပဲ။ အ႐ိုက္ခံရရာက ႏွလံုးမခံႏိုင္ေတာ့လို႔ ဆယ္တန္းေက်ာင္းသားေလးတေယာက္ အတန္းထဲတင္ ေသသြားခဲ့ဖူးတဲ့ ျဖစ္ရပ္လည္း လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ ၂၀ နီးပါးက အထက္ျမန္မာျပည္မွာ ရိွခဲ့ဖူးပါတယ္။

ကိုယ္ပိုင္သင္တန္းေက်ာင္းေတြသာ ဖြင့္ထားၾက၊ ကိုယ့္ဘာသာခန္႔ ဆရာေတြသာ တက္လုပ္ေနၾကတာ၊ စာေတာ့ ႏွံ႔ေအာင္ ဖတ္ဖူးၾကပံု မရဘူး။

အထင္ကရ တခု ရိွခဲ့ဖူးပါတယ္။

တုတ္သာ အလုပ္ျဖစ္႐ိုးမွန္ရင္

လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ၁၀၀ ေက်ာ္ကျဖစ္မယ္လို႔ မွန္းရပါတယ္။ ဆရာေတာ္ႀကီး ပ်ံလြန္ေတာ္မူခဲ့တာေတာင္ ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ ေက်ာ္မွကိုး။

ရဟႏၲာႀကီးရယ္လို႔ နာမည္ႀကီးလွသလို လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ၆၀ ေက်ာ္က ခႏၵာဝန္ခ်ခဲ့တဲ့ ဥတုဇ႐ုပ္ကလာပ္ဟာလည္း ဘာေဆးမွ မစိမ္ဘဲ ယေန႔ထက္တိုင္ ျမင္းျခံမွာ အထင္အရွားရိွေနဆဲ စြန္းလြန္းဂူ ဆရာေတာ္ႀကီး ဦးကဝိရဲ႕ ငယ္ဘဝျဖစ္ရပ္ပါ။

အဲဒီ့ေခတ္၊ ေတာရြာက ကေလးပီပီ ဦးကဝိေလာင္းလ်ာ ေမာင္ေက်ာ္ဒင္ေလးကို ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းမွာ ထားခဲ့ပါတယ္။

ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းမွာ သံုးႏွစ္ေနသည့္တိုင္ မဂၤလသုတ္ ေနာက္ဆံုးပိုဒ္ မရလို႔ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းက အထုတ္ခံခဲ့ရတာ အဲဒီ့ ေမာင္ေက်ာ္ဒင္ပါ။

လူႀကီးမင္းမ်ား စဥ္းစားၾကည့္ပါ။

လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ ၁၀၀ ေက်ာ္ ဗမာ့အသိုင္းအဝိုင္းက ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းေတြမွာ ဘယ္ေလာက္မ်ား ႐ိုက္ႏွက္ၾကေလမလဲလို႔။

သူတို႔တုတ္သာ တကယ္စြမ္းရင္ ေမာင္ေက်ာ္ဒင္လည္း ေက်ာင္းထုတ္ခံရမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ ရဟႏၲာမေထရ္ႀကီးလည္း ျဖစ္ခ်င္မွ ျဖစ္လာပါလိမ့္မယ္။

အဟိတ္တိရစၦာန္တို႔ရဲ႕ စိတၱဇ

တုတ္နဲ႔ ျပဳျပင္လို႔ ရမယ္၊ သြန္သင္လို႔ ရမယ္ဆိုတဲ့ စိတၱဇဟာ စိတၱဇတကာအနက္မွာ အဟိတ္တိရစၦာန္နဲ႔ အနီးစပ္ဆံုး စိတၱဇပါပဲ။

က်ေနာ္ ဒါကို အႀကိမ္ႀကိမ္ေရးခဲ့ၿပီးပါၿပီ။ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ႏိုဝင္ဘာလကုန္တုန္းကလည္း ေၾကးမံုမွာ ေရးခဲ့ဖူးပါတယ္။

ဟိုက်ဴရွင္ဆရာအပါအဝင္ မဖတ္ဖူးသူေတြ ျပန္ဖတ္ရေအာင္ လင့္(ခ္) ထပ္ေပးလိုက္ပါရေစ။

အၾကမ္းဖက္မႈမ်ား ဆိတ္သုဥ္းပါေစသား…

ေၾကးမံု လင့္(ခ္) https://goo.gl/jf6fEf

အားလံုးေတြးဆ ဆင္ျခင္ၾကည့္ႏိုင္ၾကပါေစ…
အတၱေက်ာ္
(၀၉၀၆၁၉)

စိတၱဇ သားေကာင္မ်ား

၁။

လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၂ ႏွစ္ကေပါ့။

က်ေနာ့္သား ကိုးတန္းေက်ာင္းသားဟာ အတန္းတင္ စာေမးပြဲႀကီး ေျဖရခါနီး တလသာသာ အလို္မွာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ရဲ႕ အထင္ကရ ေက်ာင္းႀကီးတခုကေန ေက်ာင္းထုတ္တာ ခံလိုက္ရပါတယ္။

ျပစ္မႈက အယ္စတံုႀကီး။ သူ႔လြယ္အိတ္ထဲက စီးကရက္တဘူး မိလို႔တဲ့ဗ်ား။

No photo description available.တေန႔က ေျပာခဲ့တဲ့အတိုင္း (ကန္ေတာ့ပါရဲ႕ဗ်ာ) ကိုယ္တိုင္ ဖင္က မီးခိုးထြက္ေအာင္ ေသာက္ေပမယ့္ သားလုပ္သူ က်ေနာ္ ေဆးလိပ္ေသာက္တာ မိေတာ့ ေသေအာင္႐ိုက္ၿပီး တားဖို႔ ၾကံခဲ့တဲ့ အေဖ့ကို က်ေနာ္ အစာမေက်ခဲ့ဘူး။

က်ေနာ္ ဖေအလုပ္ရတဲ့ အလွည့္က် ပိုဆိုးတယ္။ က်ေနာ္သာမက က်ေနာ့္အိမ္သူပါ ေဆးလိပ္ေသာက္ေနၾကတာေလဗ်ာ။

၂။

အဲေတာ့ သား ေဆးလိပ္ေသာက္တာကိုလည္း မတားခဲ့ဘူး။ ၈ တန္းကတည္းက ခြင့္ျပဳခဲ့ပါတယ္။

တခါ ေရးဖူးတယ္ မွတ္တယ္။ က်ေနာ့္အိမ္မွာ စည္းကမ္းတခုပဲ ရိွတဲ့အေၾကာင္း။ အဲဒီ့ တခုတည္းေသာ စည္းကမ္းက မလိမ္ရဘူး။ မဖံုးမဖိ မကြယ္မဝွက္ရဘူး။ ဒါပဲ။

က်န္တာ ႀကိဳက္တာ မွား။ က်ေနာ္လည္း မွားေကာင္းတုန္းပဲေလ။

ဒါေပမယ့္ သားကို မွာရတယ္။ ေက်ာင္းက အိမ္မဟုတ္ဘူး။ အိမ္မွာ အဝေသာက္၊ ေက်ာင္းနဲ႔ ကင္းကင္းေနေပါ့။

အဲဒါကို ေမာင္မင္းႀကီးသားက ေက်ာင္းထုတ္ခံရတယ္။ ထုတ္ေပါ့။ က်ေနာ္လည္း သည္ပညာေရးကို သိပ္ေၾကာင့္ၾကစိုက္ေနတာမွ မဟုတ္တာ။ လက္ေဆာင္ျခင္းေတြ၊ ပက္ဆပ္ထုပ္ေတြနဲ႔ လိုင္းဝင္ရင္ အိုေခသြားမယ္မွန္း သိလ်က္နဲ႔ မသိခ်င္ေယာင္ေဆာင္ၿပီး ေက်ာင္းထုတ္တာကို အသာတၾကည္ ခံယူလိုက္ပါတယ္။ ၉ တန္း ေျဖခြင့္ေပးၿပီးတဲ့ေနာက္ ေက်ာင္းထြက္လက္မွတ္ ထုတ္ေပးရင္ ၿပီးတာပဲေပါ့။

သားကိုေတာ့ ေက်ာင္းထုတ္ခံရအၿပီး ကားေပၚ ျပန္အေရာက္မွာ တခြန္း နာနာက်ည္းက်ည္း ေျပာပလိုက္တယ္။

“ကေတာက္… အေတာ္ အသံုးမက်တဲ့ ေကာင္… ေဆးလိပ္ေၾကာင့္ ေက်ာင္းထုတ္ခံရတာ မင္း ငါ့ထက္ ၄ ႏွစ္ ေနာက္က်သကြ။ ငါက ငါးတန္းမွာတင္ ေဆးလိပ္ေသာက္တာ၊ ညဘက္ ေက်ာင္းအုတ္တံတိုင္းေက်ာ္တက္ၿပီး ညေစ်းတန္း သြားလည္တာေတြ မိလို႔ ေဘာ္ဒါက အထုတ္ခံခဲ့ရတာကြ…”

၃။

မွန္ပါတယ္။ စိန္႔ပီတာလို႔ သိၾကတဲ့ မန္းေလး အမွတ္ ၉ အထကမွာ ေက်ာင္းအိပ္ေက်ာင္းစားေနေနတုန္း ေဆးလိပ္မႈနဲ႔ အထုတ္ခံခဲ့ရတာ က်ေနာ္ ငါးတန္းမွာပါ။ သည္ေကာင္ ၄ ႏွစ္ ေနာက္က်တာ အမွန္ပဲမဟုတ္လား။

အဲလိုနဲ႔ သားေတာ္ေမာင္လည္း ၉ တန္း ေအာင္သြားၿပီးတဲ့ေနာက္ ေမၿမိဳ႕က နာမည္ေက်ာ္ ပုဂၢလိက စာသင္ေက်ာင္းႀကီးတခုမယ္ ေက်ာင္းအိပ္ ေက်ာင္းစား သြားေနရပါေတာ့တယ္။

သီတင္းကၽြတ္ ေက်ာင္းပိတ္ရက္မွာ သူ႔ကို ရန္ကုန္ ျပန္ေခၚလာေတာ့ မန္းေလးမွာ တည အိပ္ၾကတယ္။ သား အိပ္ေပ်ာ္ေနခ်ိန္မွာ သူ႔ေျခသလံုးမွာ ေသြးခဲေတြနဲ႔ အ႐ိႈးရာ ဗရပြေေတြ႕တယ္။

ဒါနဲ႔ သားႏိုးလို႔ ေမးၾကည့္ေတာ့ သူ ေဆးလိပ္ေသာက္တာ မိသြားလို႔ အေဆာင္မွဴး ဆရာက ႐ိုက္ထားတာတဲ့။

၄။

အေတာ္ က်က္သေရတံုးတဲ့လူ၊ ဉာဏ္မရိွတဲ့လူ၊ ကိုယ့္ကို ဘာမွ ျပန္မလုပ္ႏိုင္သူအေပၚ အၿငိဳးတႀကီးနဲ႔ ေသြးထြက္သံယိုျဖစ္ေအာင္အထိ ႐ိုက္ႏွက္တတ္တာဟာ ႀကီးႏုိင္ငယ္ညႇဥ္း လုပ္တာမို႔ သူဟာ ဆရာသာဆိုတယ္၊ တိရစၦာန္စိတ္နဲ႔ ေနထိုင္သူပဲ။

က်ေနာ္ အေတာ္ စိတ္ဆိုးသြားတယ္။

သားက က်ေနာ့္ကို ေဖ်ာင့္ဖ်တယ္။ အဲဒီ့ (ေဂၚရခါး) ဆရာက ခံစားခ်က္ ျပင္းတယ္တဲ့။ သူ႔အေမက ေဆးလိပ္ေၾကာင့္ ေသတာဆိုတဲ့အစြဲနဲ႔ ေဆးလိပ္ ဆန္႔က်င္ေရးသမားႀကီး ျဖစ္ေနရွာတာပါ အေဖရယ္တဲ့။

ေက်ာင္းအုပ္/သင္တန္းပိုင္ရွင္ သထိန္းဆီ စာတိုစာရွည္ေရးၿပီး တိုင္ေတာ့လည္း ခုေခတ္စကားနဲ႔ဆိုရင္ ေစာင္ေတာသားပီပီ လူလူခ်င္း ေလးစားစိတ္နဲ႔ အေၾကာင္းျပန္ရေကာင္းမွန္းေတာင္ သင္း မသိခဲ့ပါဘူး။

၅။

ထားပါေတာ့ဗ်ာ…

အခု မယ္ေမႊတေယာက္ ေပၚလာၿပီး ဓာတ္ရွင္ကို ေပ်ာက္သနာ ရွာလိုရွာ၊ သင္႐ိုးညႊန္းတမ္းကို ေတာင္ေျပာေျမာက္ေျပာ ေျပာလိုေျပာ လုပ္ေနတဲ့ အေၾကာင္းေတြ ဖတ္ရတဲ့အခါ ဟို တိရစၦာန္စိတ္နဲ႔ စာသင္တဲ့ဆရာ တက္လုပ္ေနသူကို ေျပးသတိရမိသြားတယ္။

မယ္ေမႊ႕ကို တိရစၦာန္လို႔ ေျပာလိုက္တာ မဟုတ္ပါဘူးေနာ္။

လူေတြရဲ႕ စိတၱဇ၊ စိတ္ဒဏ္ရာနဲ႔ သူတို႔ လုပ္ရပ္ေတြရဲ႕ အဆက္အစပ္ကို ေတြးမိသြားတာပါ။

၆။

ဒါ့ေၾကာင့္ ဘုရားက ေဟာထားတာ… ပုထုဇေနာ ဥမၼတၱေကာတဲ့။ လူတိုင္း ႐ူးေနၾကတာတဲ့။

သူတို႔လည္း သူတို႔ စိတၱဇနဲ႔ သူတို႔၊ မွန္တယ္ ထင္တာ စြတ္လုပ္ေနၾကတာ။

က်ေနာ္လည္း ေဆးလိပ္ကို ထိရင္ နည္းနည္းမွ မခံခ်င္တဲ့ က်ေနာ့္ စိတၱဇနဲ႔ က်ေနာ္ သည္စာကို ခ်ေရးလိုက္ပါတယ္။

စာဖတ္သူလည္း ကိုယ့္စိတၱဇနဲ႔ကိုယ္ like ခ်င္လည္း like ၊ ဟဟ ေပးခ်င္လည္း ေပး၊ ေဆးလိပ္မေသာက္ဖို႔ မွတ္ခ်က္လာေရးခ်င္လည္း ေရး။

ဘာလုပ္လုပ္ ဘိန္းစားခ်င္းအတူတူပဲလို႔သာ မွတ္ထားလိုက္မယ္ေညာ္…

အားလံုး ေတြးဆ ဆင္ျခင္ၾကည့္ႏိုင္ၾကပါေစဗ်ား…

အတၱေက်ာ္

(၀၈၀၆၁၉)