သုညနဲ႔ တစ္

🤔🤔🤔🤔🤔🤔

တည္ၾကည္သူနဲ႔ ကိုယ္ပိုင္မူ

သိုးေဆာင္းစကားမွာ ရိွတယ္။ A woman of principle, a man of principle ဆိုတာ။ ကိုယ္က်င့္တည္ၾကည္သူ မိန္းမ၊ ေယာက္်ား။ တနည္းအားျဖင့္ ကိုယ္ပိုင္မူ (principles) ရိွသူေတြေပါ့။

အဲဒီ့လူရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္မူက မွန္ခ်င္လည္း မွန္မယ္၊ မွားခ်င္လည္း မွားမယ္။ သို႔ေသာ္ သူ႔မူနဲ႔သူ ခိုင္ခိုင္မာမာ ရပ္တည္ေနသူေပါ့။

ဓားျပေခါင္းေဆာင္ပဲ ဆိုပါစို႔။ ဓားျပတိုက္တဲ့သူဆိုမွေတာ့ ဘယ္လူေကာင္း သူေကာင္း ျဖစ္ႏိုင္ပါေတာ့မလဲေနာ္။ သို႔ေသာ္ အဲဒီ့ ဓားျပေခါင္းေဆာင္မွာ မူရိွတယ္။ မဟုတ္တာ လုပ္ၿပီး၊ အက်င့္ပ်က္ၿပီး ခ်မ္းသာေနတဲ့သူေတြဆီကပဲ တိုက္တယ္၊ လုမယ္။ ႐ိုး႐ိုးသားသား စင္ၾကယ္တဲ့ အသက္ေမြးမႈနဲ႔ ခ်မ္းသာေနတဲ့သူ ဘယ္ေလာက္ ခ်မ္းသာေနေန လံုးဝ မထိဘူး။ ၿပီးရင္ သူတိုက္လို႔ရလာတာကို ဆင္းရဲႏြမ္းပါးသူေတြ၊ အတိဒုကၡေရာက္ေနသူေတြကို ကူညီတဲ့ ေနရာမွာ သံုးတယ္။ အလားတူပဲ၊ ရလာသမွ်ကိုလည္း သူ႔တပည့္လက္သားေတြကို ညီညီမွ်မွ် တရားသျဖင့္ ခြဲေဝေပးတယ္။ အဲဒါ သူ အစဥ္တစိုက္ က်င့္သံုးတဲ့ မူေတြပဲ။

အခြင့္မသာလို႔ တိုက္လို႔ မရရင္ သူလည္း အငတ္ခံတယ္၊ သူ႔မူကိုေတာ့ အထိပါး ခံၿပီး တိုက္ရလြယ္မယ့္ လူခ်မ္းသာရဲ႕ အိမ္ကို ဝင္မတိုက္ဘူး။ ဘာလို႔လဲဆိုရင္ အဲဒီ့လူ ခ်မ္းသာေနတာက စင္စင္ၾကယ္ၾကယ္ ႐ိုး႐ိုးသားသား ရွာေဖြထားတာေတြပဲလို႔ သူေကာင္းေကာင္း သိထားလို႔ ဆိုပါစို႔။

အဲဒါဆိုရင္ အဲဒီ့ဓားျပေခါင္းေဆာင္ဟာ ကိုယ္က်င့္တည္ၾကည္သူ ျဖစ္လာပါၿပီ။

ေနာက္ထပ္ ဥပမာ ကိုယ့္ဆရာေတြ

ေနာက္ဥပမာတခု ေပးပါရေစဦး။ အရက္ေသာက္တတ္၊ မိန္းမလိုက္စားတတ္၊ ေလာင္းကစားတတ္သူပဲ ဆိုပါစို႔ရဲ႕။ သူဟာ အဲဒီ့ မေကာင္းမႈေတြမွာ ေပ်ာ္ေမြ႕တယ္။ ခံုမင္တယ္။ ဒါေပသည့္ သူ႔မွာ မူရိွတယ္။ အရက္ေသာက္ၿပီးရင္ မရမ္းကားဘူး။ မိန္းမ လိုက္စားတယ္ဆိုရာမွာလည္း သူတပါးအိမ္ရာကို မျပစ္မွားဘူး။ ေနာက္တခုက ဘယ္မိန္းမကိုမွ လီဆယ္ၿပီး ကာမကို အရမယူဘူး။ အတည္ေပါင္းမွာပါတို႔ ဘာတို႔ ညာတို႔ မလိမ္ဘူးေပါ့။ က်ဳပ္ျဖင့္ မင္းဆီက ဒါကို လိုခ်င္တယ္၊ လက္ခံႏိုင္ရင္ လက္ခံပါ၊ လက္မခံႏိုင္ရင္ ျငင္းလို႔ အတိအလင္းဆိုၿပီးမွ လိုက္စားတယ္။ ေလာင္းကစားရာမွာလည္း ကလိန္မက်ဘူး။ ၿပီးေတာ့ ေၾကာင္သူေတာ္ ၾကြက္သူခိုးလည္း မလုပ္ဘူး။ သူ အရက္ေသာက္တာ၊ မိန္းမလိုက္စားတာ၊ ေလာင္းကစားတာ သူ႔ပတ္ဝန္းက်င္တခုလံုး အသိပဲ။

ေရးရင္းနဲ႔မွ ဆရာေသာ္တာေဆြကို သြားသတိရတယ္။ ဆရာေသာ္တာေဆြ အရက္ေသာက္တာ သူ႔စာဖတ္ပရိသတ္ အားလံုး သိတယ္။ ၾကက္တိုက္တာလည္း သိတယ္။ ျမာေပြခဲ့တာလည္း သိတယ္။

သူ႔ဆရာ ဆရာႀကီး ေရႊဥေဒါင္းလည္း တသက္တာအေတြးအေခၚနဲ႔ မွတ္တမ္းမွာ သူ နည္းမ်ိဳးစံု ႐ႈပ္ခဲ့တာေတြ တိုင္းသိျပည္သိ ေရးျပခဲ့ဖူးပါတယ္။ တကယ့္ လူေတႀကီးေတြေပါ့။

သို႔ေသာ္ သူတို႔မွာ ကိုယ္ပိုင္မူေတြ ရိွၾကတဲ့အတြက္ ပရိသတ္အမ်ား ေလးစားၾကည္ညိဳရတဲ့ ဆရာႀကီးေတြအျဖစ္ သူတို႔ မရိွေတာ့တာ ၾကာၿပီျစဖ္တဲ့ ကေန႔ထက္တိုင္ ရိွေနဆဲပါပဲ။

ပုတ္သင္ညိဳ ပတ္ဝန္းက်င္

ကိုယ္ပိုင္မူ၊ ကိုယ္က်င့္သိကၡာဆိုတာကို က်ေနာ္ စဥ္းစားေနမိတယ္။ က်ေနာ္တို႔ဆီမွာ အဲဒါ တစတစ လံုးပါးပါးေနၿပီလားလို႔ စဥ္းစားေနမိတာပါ။ အေတြ႕ရမ်ားတာကေတာ့ ပုတ္သင္ညိဳလို ပတ္ဝန္းက်င္ကို လိုက္ၿပီး အေရာင္ေျပာင္းေနတာခ်ည္းပါပဲ။

ယုတ္စြအဆံုး၊ ကိုယ့္ႏႈတ္က ထြက္ထားတဲ့ စကားေလးကိုေတာင္မွ ကိုယ့္ဘာသာ ျပန္ေလးစားရေကာင္းမွန္း မသိတဲ့သူေတြ ေပါၾကြယ္ေနတာပါပဲ။ အဲလိုလူေတြမွာ ဘယ္မလဲ ကိုယ္က်င့္သိကၡာ၊ ဘယ္မလဲ ကိုယ္ပိုင္မူ။

သမစိတၱသတၱိ

ဆက္စဥ္းစားလိုက္တဲ့အခါ သမစိတၱသတၱိဆိုတာ ေပၚလာပါတယ္။ သိုးေဆာင္းစကားကို ဘာသာျပန္လိုက္တာပါ။ Moral courage ေပါ့။

မွ်တတဲ့ စိတ္ထားနဲ႔ လုပ္ေဆာင္ရဲတာေပါ့။ ေျပာရတာေတာ့ လြယ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တကယ္ က်င့္သံုးဖို႔ေတာ့ အားစိုက္ၾကရပါမယ္။ မွ်တတဲ့ စိတ္ထား၊ ပါဠိလို သမစိတၱ။

ကိုယ့္အတြက္ ခရီးဖင့္သြားမယ္မွန္း သိေနပါလ်က္ကနဲ႔ ဒုကၡေရာက္ေနသူကို အခ်ိန္ေပး ကူညီတာမ်ိဳး၊ အမိႈက္ေကာက္တာမ်ိဳး၊ အိမ္အလုပ္ေတြ၊ ေက်ာင္းစာေတြကို ဘယ္သူမွ ခုိင္းစရာမလိုဘဲ လုပ္တာမ်ိဳး၊ အတင္းအဖ်င္း စကားဆို နားလည္းမေထာင္၊ ျပန္လည္း မပြားတာမ်ိဳး၊ ကိုယ္ေျပာတဲ့စကားအတိုင္း ကိုယ္တိုင္ က်င့္ၾကံေနထိုင္တာမ်ိဳး၊ အလုပ္ျပဳတ္ကိန္း၊ ဝင္ေငြထိခိုက္ကိန္း၊ တရားစြဲခံရကိန္းေတြ ရိွေနတဲ့ ၾကားကပဲ မသမာမႈကို လူအမ်ားသိေအာင္ လုပ္ေဆာင္တာမ်ိဳး၊ ေကာက္ရတဲ့ ပစၥည္းကို ပိုင္ရွင္လက္ ျပန္ေပးႏိုင္ဖို႔ အားထုတ္တာမ်ိဳး၊ အလုပ္ခြင္မွာ က်ားမ မေရြး၊ ကိုးကြယ္တဲ့ ဘာသာမေရြး၊ လူမ်ိဳးမေရြး၊ ဆင္းရဲခ်မ္းသာမေရြး၊ လိင္စိတ္ကိုင္းညြတ္မႈမေရြး အားလံုးရဲ႕ သေဘာထားကို တေလးတစား နားေထာင္ေပးတာမ်ိဳးေတြဟာ တကယ့္တကယ္မွာ ေျဖာင့္မတ္တည္ၾကည္တဲ့ စိတ္ထားသတၱိ၊ သမစိတၱသတၱိ နမူနာေတြပါပဲ။

အဓမၼစိတၱသတၱိ

ေျပာင္းျပန္ ျပန္ေျပာရင္ ဒုကၡေရာက္ေနသူကို ေရွာင္သြားတာ၊ ေျပာသင့္တာထက္ ပိုေျပာတာ၊ လူတေယာက္ ဒုကၡေရာက္တာ၊ မေတာ္တဆျဖစ္တာကို ရယ္ပြဲဖြဲ႕တာ၊ ထိုက္တန္သူကို ေနရာမေပးဘဲ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ပဲ နင္းကန္ ပြဲထုတ္တာ၊ ဥပေဒေၾကာင္းအရ မွ်တမႈကိုထက္ ဥပေဒပါ စကားလံုးေတြနဲ႔ခ်ည္း ကိုင္ေပါက္တာ၊ အမွားက်ဴးလြန္တာ၊ မတရားတာကို ျမင္ေနလ်က္နဲ႔ မသိခ်င္ေယာင္ေဆာင္ေနတာ၊ ကေလးေတြအေပၚ ခ်မွတ္ေပးထားတဲ့ စည္းမ်ဥ္းေတြက လိုရင္တမ်ိဳး မလိုရင္တမ်ိဳးျဖစ္ေနတာ၊ အမ်ားညီလို႔ ဤကို ကၽြဲပါလို႔ လိုက္လုပ္တာ၊ ကတိမတည္တာ၊ လိမ္လည္ လွည့္ဖ်ားတာေတြဟာ သမစိတၱ မရိွတာေပါ့။

စဥ္းစားဖို႔

စာဖတ္သူ လူႀကီးမင္းရဲ႕ ပတ္ဝန္းက်င္ အသိမိတ္ေဆြေတြထဲမွာ ဘယ္လို လူစားေတြက ပိုမ်ားေနသလဲလို႔ နဖူးေပၚ လက္ကေလးတင္ၿပီး တခ်က္ ဆင္ျခင္ၾကည့္လိုက္ပါလား။ စာဖတ္သူ လူႀကီးမင္း ကိုယ္တိုင္ေရာ…

သည္လိုေတြးေနတဲ့ အခ်ိန္မွာ မိတ္ေဆြတေယာက္က က်ေနာ့ဆီ လင့္(ခ္)ေလးတခု ပို႔လာပါတယ္။ အဲဒီ့ လင့္(ခ္)က ပံုေလးကို ကူးယူေဖာ္ျပလိုက္ပါတယ္။

Image may contain: 1 person, text

ဘာသာျပန္ရရင္ေတာ့ အကၡရာသခ်ၤာရဲ႕ ဖခင္ႀကီး အယ္(လ္) ခြာရစ္(ဇ္)မီကို “လူဆိုတာ ဘာပါလဲ”လို႔ ေမးလိုက္တဲ့အခါ ဆရာႀကီးက ျပန္ေျဖပါတယ္။

• လူတေယာက္ဟာ တည္ၿငိမ္ေန၊ သမစိတၱရိွေနမယ္ဆိုရင္ လူ = ၁ ပါ။

• အဲဒီ့လူက ႏွစ္လိုဖြယ္ေကာင္းေနတယ္ဆိုရင္ သုည ထပ္တိုးလိုက္ၾကတာေပါ့။ လူ = ၁၀ ျဖစ္သြားပါၿပီ။

• သူက ၾကြယ္ဝတယ္ဆိုရင္ ေနာက္ထပ္ သုညတလံုးတိုးလိုက္ေတာ့ လူ = ၁၀၀ ေပါ့။

• ျမင့္ျမတ္တယ္ဆိုရင္ ေနာက္တလံုး ထပ္တိုး။ လူ = ၁၀၀၀ ေပါ့။

• ဒါေပမယ့္ လူထဲမွာ ရိွေနတဲ့ သမစိတၱတန္ဖိုးျဖစ္တဲ့ ၁ သာ ေပ်ာက္သြားမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဘာတန္ဖိုးမွ မရိွေတာ့တဲ့ သုညေတြပဲ က်န္ေတာ့မွာပါတဲ့။

ဟုတ္ကဲ့… က်ေနာ္ေတာ့ ေမာင္သုည မျဖစ္ခ်င္ပါဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ ၁ ကေလး ရလာေရးကို ေသသည္အထိ အားထုတ္သြားရပါဦးေတာ့မယ္။

စာဖတ္သူလူႀကီးမင္းေရာ… သုညေတြနဲ႔ခ်ည္းပဲ ဘဝကို အဆံုးသတ္ခ်င္ပါသလား။ ဒါမွမဟုတ္ သုညေရွ႕က တစ္ကေလးကို ပိုမက္မိပါသလား။

ဘာကိုပဲ ေရြးေရြး စာဖတ္သူလူႀကီးမင္းကို ေလးစားပါတယ္။ တခ်က္ကေလး စဥ္းစားေပးရင္ကို ေက်နပ္ပါၿပီဗ်ာ။

အားလံု ေတြးဆ ဆင္ျခင္ၾကည့္ႏိုင္ၾကပါေစ…
အတၱေက်ာ္

(၁၇၀၉၁၉)

အားလံုး ခ်မ္းသာၾကပါေစ

၁၃ ခ်က္

တခ်က္စီ ဖတ္ၾကည့္၊ ဆင္ျခင္ၾကည့္ၿပီး စဥ္းစားၾကရေအာင္လားဗ်ာ။

1. မွားတာ မွန္တာကို ဂ႐ုမထားေတာ့တာ။

2. တျခားသူေတြအေပၚမွာ အျမတ္ထုတ္ဖို႔ တခ်ိန္လံုး လိမ္လည္ လွည့္ဖ်ားေနတာ

3. တဖက္သားအေပၚမွာ စာနာစိတ္ကင္းမဲ့တာ၊ အျပစ္ျမင္တာ၊ မေလးစားတာ

4. ကိုယ္လိုခ်င္တာ ရဖို႔၊ ကိုယ္စိတ္ခ်မ္းသာဖို႔ တဖက္သားကို ခ်ယ္လွယ္ႏိုင္ေအာင္ ခ်စ္စရာေကာင္းတဲ့ သူ႔အရည္အေသြးကိုျဖစ္ေစ၊ ဇဝနဉာဏ္ကိုျဖစ္ေစ သံုးတတ္တာ

5. လူတတ္လုပ္တာ၊ တျခားသူေတြထက္ သာတယ္လို႔ ယူဆေနတာ၊ ကိုယ့္အယူအဆမွ အမွန္ဆိုၿပီး အေသကိုင္စြဲထားတတ္တာ

6. ၿခိမ္းေျခာက္ အၾကပ္ကိုင္တဲ့နည္း၊ ကလိန္က်တဲ့နည္းနဲ႔ တျခားသူေတြရဲ႕ အခြင့္အေရးေတြကို ခ်ိဳးေဖာက္တာ

7. စိတ္လိုက္မာန္ပါ လုပ္တတ္တာ၊ ဒါမွမဟုတ္ ေရွ႕အတြက္ ႀကိဳမစဥ္းစားတာ

8. ရန္လိုတာ၊ သိသိသာသာ အကဲဆတ္လြယ္တာ၊ စိတ္အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္လြယ္တာ၊ ခိုက္ရန္ေဒါသစိတ္ႀကီးတာ၊ အၾကမ္းဖက္တာ

9. တဖက္သားေနရာက ေနမေပးတတ္တဲ့အျပင္ တျခားသူေတြကို ဒုကၡေပးမိလို႔လည္း ေနာင္တမရတတ္တာ

10. ကိုယ့္အတြက္ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ တျခားသူေတြအတြက္ပဲျဖစ္ျဖစ္ ေဘးကင္းကင္း မကင္းကင္း မလိုအပ္ဘဲ စြန္႔စားလို၊ ရမ္းကားလိုတဲ့ အမူအက်င့္

11. အိမ္ေထာင္ေရး၊ အခ်စ္ေရးမွာလည္း အဆင္မေျပတာ၊ ဒါမွမဟုတ္ ႏိုင္လိုမင္းထက္လုပ္တတ္တာ

12. ကိုယ့္အမူအက်င့္ရဲ႕ အက်ိဳးဆိုးေတြကို ထည့္စဥ္းစားဖို႔ျဖစ္ျဖစ္၊ အဲဒီ့အက်ိဳးဆိုးေတြကို သင္ခန္းစာယူဖို႔ျဖစ္ျဖစ္ စိတ္ကို မဝင္စားတာ

13. တခ်ိန္လံုး တာဝန္မဲ့တာ (ျဖစ္လာသမွ် ငါလုပ္လို႔ဆိုၿပီး တာဝန္ယူခ်င္စိတ္မရိွတာ)အျပင္ အလုပ္တာဝန္၊ (ေပးဆပ္ရမယ့္ တာဝန္လိုမ်ိဳး) ေငြေၾကးတာဝန္ေတြကို တခ်ိန္လံုး ပ်က္ကြက္ေနတာ

က်ေနာ္တုိ႔ ပတ္ဝန္းက်င္မွာ အဲသလို လူေတြ ေတြ႕ဖူးပါသလားလို႔ ေမးရင္ လူႀကီးမင္း ဘယ္လို ေျဖမလဲလို႔ သိခ်င္လိုက္တာ။

ေန႔စဥ္ ေတြ႕ျမင္

ပထမ ခုနစ္ခ်က္ (၁ ကေန ၇) အထိေတာ့ က်ေနာ့္ပတ္ဝန္းက်င္မွာ ေန႔စဥ္ေတြ႕ျမင္ေနရသလိုပါပဲ။ မယံုဘူးလားခင္ဗ်ာ။ လမ္းေပၚကို ထြက္ၿပီး ကားစီးၾကည့္လိုက္ပါ။ ၁ ျဖစ္တဲ့ အမွား အမွန္ကို ဂ႐ုမစိုက္တာလည္း ေတြ႕ပါလိမ့္မယ္၊ ၂ ကိုေတာ့ ယာဥ္ေမာင္းေတြဆီမွာ မေတြ႕ရဘူးပဲ ထားပါ၊ ၃ ဆိုတဲ့ တဖက္သားကို မစာနာတဲ့ စိတ္ေတြလည္း ထင္းထင္းႀကီးေတြ႕ရ ပါလိမ့္မယ္၊ ၅ ျဖစ္တဲ့ သူက ပိုေမာင္းတတ္သလို အမူအက်င့္ကိုလည္း ေတြ႕ရဦးမွာပါ၊ ၆ – ၿခိမ္းေျခာက္ အၾကပ္ကိုင္တဲ့နည္း၊ ကလိန္က်တဲ့နည္းနဲ႔ တျခားသူေတြရဲ႕ အခြင့္အေရးေတြကို ခ်ိဳးေဖာက္ေနတာရယ္၊ ၇ – စိတ္လိုက္မာန္ပါ လုပ္တာရယ္လည္း ခရီးသည္တင္ ယာဥ္ေမာင္းတဲ့သူမ်ားမွသည္ ကားအေကာင္းစားႀကီး ေမာင္းေနတဲ့သူေတြဆီမွာပါ ေတြ႕ရတဲ့ အမူအက်င့္ပါ။ ဟုတ္ကဲ့လား မသိဘူး။

ကားနဲ႔ ေဝးပါတယ္ဆိုရင္ တန္းစီရတဲ့ ေနရာေတြမွာလည္း အဲလို လူမ်ိဳးေတြ ေတြ႕ရႏိုင္ပါတယ္။

ဗိုလ္ေနဝင္းကို မုန္းလွတယ္ဆိုေပမယ့္

ျမန္မာ့ေစာက္ရွက္လက္(စ္) လမ္းစဥ္ဖာထီက ေပးခဲ့တဲ့ အေမြဆုိးကေတာ့ “ငေတစိတ္”ပါပဲ။ ဘယ္သူေသေသ ငေတမာရင္ၿပီးေရာဆိုတဲ့ စိတ္ဓာတ္မို႔ “ငေတစိတ္”လို႔ အႏြတၳသညာ ျပဳလိုက္ရတာပါပဲ။ ကိုယ္အေနေခ်ာင္ဖို႔၊ ကိုယ္ ေကာင္းစားဖို႔သာ အဓိက၊ က်န္တဲ့သူ ဘာျဖစ္ျဖစ္ဆိုတဲ့ စိတ္ဓာတ္အေမြဆိုးကို ဗိုလ္ေနဝင္းရဲ႕မဟာလမ္းစဥ္က ေပးအပ္ခဲ့ပါတယ္။

ဗိုလ္ေနဝင္းကို မုန္းတယ္လို႔ ေျပာၾကသူေတြ ကိုယ္ႏိႈက္က ဗုိလ္ေနဝင္းထားခဲ့တဲ့ စိတ္ဓာတ္အေမြကို ေပ်ာ္ေပ်ာ္ႀကီး ဆက္ခံ က်င့္သံုးေနၾကတာ ရယ္စရာ အလြန္ေကာင္းလွပါတယ္ေနာ္။ သူ႔ကို ဘုရားလို ကိုးကြယ္ခဲ့သူေတြမွာဆို သည့္ထက္ ပိုဆိုးမွာဆိုတာလည္း ေတြးမိရပါတယ္။

အမယ္… ဘာတဲ့။ “မေကာင္းႏိုင္ရင္ ကင္းေအာင္ေန၊ မကင္းႏိုင္ရင္ ေကာင္းေအာင္ေန”ဆိုတဲ့ ၾသဝါဒ ေရႊတလြဲကိုေတာင္ ခ်တဲ့သူက ခ်ေနၾကေသး။ “မကင္းႏိုင္ရင္ ေကာင္းေအာင္ေန”ဆိုတာက တကယ္ေတာ့ သည္ေမာင္ေတြနဲ႔ မကင္းႏိုင္ဘူးလား၊ မကင္းႏိုင္လို႔ရွိရင္ သည္ေမာင္ေတြ အလိုက်သာ မွားမွား မွန္မွန္၊ ဆိုးဆိုး ေကာင္းေကာင္း အလိုက္အထိုက္ေနဖို႔ သင္ေပးတဲ့ ၾသဝါဒ ေရႊတလြဲပါ။ သူခိုးဓားျပနဲ႔ မကင္းႏိုင္ရင္ သူတို႔လိုပဲ လိုက္ခိုး၊ လိုက္လု၊ လိုက္ဓားျပတိုက္ဖို႔ သြန္သင္တဲ့ အဆိုအမိန္႔။ အဲဒါကို “ေကာင္းေအာင္ေန”ဆိုတဲ့ သကာနဲ႔ ဖံုးလိုက္တာ။

အဲဒါလည္း ဗိုလ္ေနဝင္းလက္ေအာက္မွာ အေနေခ်ာင္သူေတြရဲ႕ ပါးစပ္က ထြက္လာတဲ့ အဆိုအမိန္႔ပါပဲ။ တနည္းအားျဖင့္ “ငေတစိတ္”ကို အားေပးအားေျမႇာက္ ျပဳေနတဲ့ ပတ္ဝန္းက်င္ဆိုတာ ထင္ရွားေစတဲ့ အဆိုအမိန္႔ေပါ့။

“လူမႈေရးေခါင္းပါးတဲ့ ကိုယ္ရည္ကိုယ္ေသြး စံလြဲမႈ”

ဗိုလ္ေနဝင္းနဲ႔ သူ႔ျမန္မာ့ေစာက္ရွက္လက္(စ္) လမ္းစဥ္ဖာထီ တရားဝင္ က်ဆံုးသြားခဲ့တာ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္က ဆိုေတာ့ အခုဆို ၃၁ ႏွစ္၊ မ်ိဳးဆက္တဆက္စာေတာင္ ရိွခဲ့ၿပီ။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီ့မ်ိဳးဆက္က လက္ဆင့္ကမ္းခဲ့တဲ့ “ငေတစိတ္” အေမြအႏွစ္ကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ လူ႔ေဘာင္မွာ တြင္က်ယ္ေနဆဲပါပဲ။ ဟုတ္ကဲ့လား မသိဘူး။

Image may contain: one or more peopleအထက္က ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ အခ်က္ ၁၃ ခ်က္ဟာ တကယ္ေတာ့ “လူမႈေရးေခါင္းပါးတဲ့ ကိုယ္ရည္ကိုယ္ေသြး စံလြဲမႈ” (Antisocial Personality Disorder) စိတ္ေဝဒနာရဲ႕ ေရာဂါလကၡဏာေတြပါ။

ခက္တာက အဲဒီ့ေရာဂါလကၡဏာေတြဟာ ႀကီးႀကီးမာစတာမ်ားမွသည္ ေအာက္ေျခဝန္ထမ္းမ်ားအထိ၊ အစိုးရ လုပ္ငန္းမ်ားမွသည္ ပုဂၢလိက လုပ္ငန္းမ်ားအထိ၊ ပညာတတ္ႀကီးမ်ားမွသည္ ပညာမဲ့မ်ားအထိ ရိွရိွေလသမွ် လူထု လူတန္းစား အလႊာအသီးသီးမွာ လိႈက္စားေနတယ္လို႔ ျမင္မိရပါတယ္။

အဲဒီ့ “ငေတစိတ္”ေတြ၊ အဲဒီ့ စံလြဲ စိတ္ေဝဒနာေတြ အရင့္အမာ အျမစ္တြယ္ ခ်ိဳးကပ္ေနတဲ့ လူ႔ေဘာင္ကုိ ကုႏိုင္ပါဦးမလား။ က်ေနာ္ကေတာ့ တယ္မထင္မိေတာ့ဘူး။

လက္ဆင့္ကမ္းေပးၾကပံု အဖံုဖံု

ကိုယ့္ရင္ေသြးေလးေတြ ေရွ႕မွာ ကိုယ္ႏိုင္လို႔ ရတဲ့သူကို မစာမနာ မေထာက္မထားဘဲ တအားအႏိုင္က်င့္ျပလိုက္တာ၊ ခံလာလို႔ကေတာ့ ေဆာ္ၿပီသာမွတ္၊ ခ်စရာရိွရင္ ကိုယ္က ဦးေအာင္ တီးလာခဲ့လို႔ ကေလးေတြကို သြန္သင္ေနၾကတာ၊ သူတပါးကို လိမ္လည္လွည့္ဖ်ားၿပီး ကိုယ္က်ိဳးရွာျပေနၾကတာမ်ားဟာ မ်ိဳးဆက္တဆက္က ေနာက္တဆက္ဆီ အက်အန လက္ဆင့္ကမ္းေပးေနတဲ့ “ငေတစိတ္”အေမြေတြေလ။

ရြာျပင္သာ အေကာင္းဆံုး

အဲေတာ့လည္း အဲသလို လူ႔ေဘာင္ကို အဖတ္ဆယ္ဖို႔ ႀကိဳးစားသူဟာ ႐ူးေနသူပဲေပါ့။ စံလြဲစိတ္ေဝဒနာရွင္ ၁၀၀ ၾကားမွာ လူမွန္တေယာက္အတြက္ ေနရာမွ မရိွတာပဲေလ။

သည္လိုနဲ႔ က်ေနာ္သည္လည္း ရြာျပင္မွာပဲ ထြက္ထိုင္ေနမိရပါေတာ့တယ္။

အားလံုး ခ်မ္းသာၾကပါေစ
အတၱေက်ာ္
၃၀၀၇၁၉

အဂတိကင္းပါတယ္လို႔ ရင္ေကာ့ ေျပာရဲပါသလား

က်မ္းကိုး

လူျဖစ္ေသာသူသည္ သူယုတ္သူညံ့ မျဖစ္ရေလေအာင္ ဤအဂတိတရား ၄ ပါးတို႔မွ အသက္ထက္ဆံုး လြတ္ကင္းေအာင္ ၾကဥ္ေရွာင္ရမည္။

📕📕📕📕📕📕📕📕📕📕📕📕

အဂတိတရား ၄-ပါး

*ခ်စ္, မုန္း, ေၾကာက္မႈ၊ မသိမႈ၊ ေလးခု အလိုက္မွား။

*အဂတိေလး၊ ကင္းစင္ေဝး၊ ျပဳေရး မွန္ေျဖာင့္သား။

📕📕📕📕📕📕📕📕📕📕📕📕

၁။ ဆႏၵာဂတိ = လူ႔မ်က္ႏွာကိုေသာ္လည္းေကာင္း၊ တံစိုးလက္ေဆာင္ကိုေသာ္လည္းေကာင္း ငဲ့ကြက္သည့္အတြက္ေၾကာင့္ မေတာ္မတရားေသာ အမႈကို ျပဳျခင္းတစ္ပါး။

၂။ ေဒါသာဂတိ = မုန္းသည့္အတြက္ေၾကာင့္ မေတာ္မတရားေသာ အမႈကို ျပဳျခင္းတစ္ပါး။

၃။ ဘယာဂတိ = ေၾကာက္သည့္အတြက္ေၾကာင့္ မေတာ္မတရားေသာ အမႈကို ျပဳျခင္းတစ္ပါး။

၄။ ေမာဟာဂတိ = တရားလမ္းမွန္ကို မသိသည့္အတြက္ေၾကာင့္ မေတာ္မတရားေသာ အမႈကို ျပဳျခင္းတစ္ပါး။

ဤ ၄ ပါးတို႔ကို မိမိကိုယ္၏ စင္ၾကယ္ျခင္းကို အေလးမျပဳၾကကုန္ေသာ လူယုတ္လူညံ့တို႔၏ မသင့္မေလ်ာ္ မေတာ္မတရား လိုက္စားမႈမ်ဳိးျဖစ္၍ အဂတိတရား ၄ ပါးဟူ၍ ေခၚ၏။

လူျဖစ္ေသာသူသည္ သူယုတ္သူညံ့ မျဖစ္ရေလေအာင္ ဤအဂတိတရား ၄ ပါးတို႔မွ အသက္ထက္ဆံုး လြတ္ကင္းေအာင္ ၾကဥ္ေရွာင္ရမည္။

(လယ္တီဆရာေတာ္ဘုရားႀကီး၏ သုကုမာရမဂၢဒီပနီမွ။)

(သိဂၤါလသုတ္။ သုတ္ပါထိကဝဂ္၊ ၁၄၇။ ၎ဋီ၊ ၁၂၉။)


 

Image may contain: 1 person, textတန္းျမင္မိတဲ့မ်က္ႏွာ

ခုခ်ိန္မွာ ခ်က္ခ်င္း သတိရမိတာက ဒုရဲမွဴးေဟာင္း မိုးရန္ႏိုင္ပါပဲ။

ဆရာေမာင္သာရ ေရးဖူးတဲ့စာ ထင္တယ္။ “ဒို႔ဘက္က ၾကည့္ေတာ့ သူရဲေကာင္း၊ သူတို႔ဘက္က ၾကည့္ေတာ့ သစၥာေဖာက္” ဆိုလား။

အမွန္ေတာ့ ဒုရဲမွဴးတေယာက္အေနနဲ႔ သူဟာ အထက္က ေပးတဲ့ အမိန္႔အတိုင္း လိုက္နာေဆာင္ရြက္ရမွာပါ။ အဲဒီ့ အမိန္႔အတိုင္း လိုက္နာ ေဆာင္ရြက္ခဲ့တဲ့အထိ သူဟာ တာဝန္ေက်ခဲ့ပါတယ္။ အဲ… ႐ံုးေတာ္ေရွ႕ေမွာက္မွာ ထြက္ဆိုတဲ့အခါက်ေတာ့ သူ႔သိစိတ္ လိပ္ျပာက သူ႔ကို ႏိႈးေဆာ္လိုက္ပံုပါပဲ။

ဆႏၵာဂတိဆိုတဲ့ သူ႔ရာထူးကို ငဲ့တဲ့အတြက္ မေတာ္တာကို ျပဳမိမယ့္အေရး၊ ဘယာဂတိဆိုတဲ့ ေၾကာက္လို႔ မေတာ္တာကို ျပဳမိမယ့္အေရးေတြကို သူေတြးမိခဲ့မယ္ ထင္ပါတယ္။ ရာထူးကိုငဲ့၊ ျဖစ္လာမယ့္အက်ိဳးဆက္ေတြအတြက္ ေၾကာက္စိတ္ကို အႏိုင္ေပးလိုက္ရင္ျဖင့္ ေသရာေညာင္ေစာင္းမွာ သူ႔လိပ္ျပာက သူ႔ကို အဖန္ဖန္ သတ္မဆံုးျဖစ္ေနမယ့္အေရးကို ေတြးၿပီး သူဟာ ဟုတ္တိုင္းမွန္ရာကို ႐ံုးေတာ္ ေရွ႕ေမွာက္မွာ ထြက္ဆိုခဲ့ပါတယ္။

သည္အတြက္ သူတင္မက သူ႔ကိုမွီခိုေနသူ သူ႔မိသားစုပါ အတိဒုကၡေရာက္ခဲ့ရေလတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူ႔မိသားစုကလည္း သူ႔စိတ္ဓာတ္ကို သိတယ္၊ ဂုဏ္ယူရေကာင္းမွန္း ေကာင္းေကာင္းနားလည္တယ္။ သာမေဏန သာမေဏာေပါ့။

ခ်ိဳတကူး က်ေနာ္

လြယ္ေတာ့ မလြယ္ပါဘူး။ က်ေနာ္သာ သူ႔ေနရာမွာ ဆိုရင္ေရာလို႔ ျပန္ေတြးမိရင္း နည္းနည္း ဆြံ႕အသြားတယ္။

ၿပီးေတာ့မွ ဆရာေအာင္သင္းေရးခဲ့တဲ့ “ခ်ိဳတကူး”ျဖစ္ေနတဲ့ က်ေနာ့္ကိုယ္ က်ေနာ္ ျပန္ျမင္ၿပီး ျပံဳးမိရပါတယ္။ ၁၆ ႏွစ္ေတာင္ ရိွခဲ့ၿပီဆိုေတာ့လည္း ေမ့ေနမိခဲ့တာေပါ့။

က်ေနာ္လည္း ကိုမိုးရန္ႏိုင္လိုပဲ ကိုယ့္အလုပ္ရွင္ေတြရဲ႕ မတရားမႈကို လူသိရွင္ၾကားေဖာ္ခ်ဖြင့္ထုတ္ခဲ့တဲ့အတြက္ အလုပ္က ျပဳတ္ခဲ့ဖူးပါတယ္။ အလုပ္ရွင္ေတြဘက္က ၾကည့္ရင္ က်ေနာ္က သစၥာေဖာက္သူေပါ့။ က်ေနာ္ကေတာ့ အဲဒီ့အခ်ိန္ကလည္း ဂုဏ္ယူပါတယ္။ ခုလည္း ဂုဏ္ယူပါတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ ၁၆ ႏွစ္၊ ၂၀၀၃ မွာ ျပည္တြင္းက အိုးမကြာ အိမ္မကြာ ေဒၚလာစား အလုပ္က ပါးရွားေနပါေသးတယ္။ အဲဒီ့အခ်ိန္က တလကို ေဒၚလာတေထာင္ ရတဲ့ အလုပ္က ျပဳတ္လာခဲ့တာပါ။ က်ေနာ့္မိသားစုကလည္း ဟိုမိသားစုႏွယ္ပဲ က်ေနာ့္ဘက္က ရပ္တည္ေပးခဲ့ၾကဖူးပါတယ္။

ထားပါေတာ့… က်ေနာ့္အေၾကာင္း ေျပာလိုရင္း မဟုတ္ပါဘူး။

လာဘ္မေပး လာဘ္မယူေပမယ့္ ျပဳမိျမဲ အဂတိ ႏွစ္ပါး

အဂတိလိုက္စားတယ္ဆိုတာ လူေတြက လာဘ္ေပး လာဘ္ယူေလာက္ပဲ ထင္ၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဆႏၵာဂတိနဲ႔ ဘယာဂတိေၾကာင့္ မေတာ္တာေတြ ျပဳမိေနတာကိုေတာ့ မိမိကိုယ္ကို အဂတိလိုက္စားေနမိမွန္း မသိၾကဘူး။ အဲလို မသိေတာ့ ေမာဟျဖစ္တယ္။ အဲေတာ့ အဂတိက သံုးပါးျဖစ္သြားပါၿပီ။

အလုပ္ကို မထိခိုက္ေစခ်င္တာ ဆႏၵာဂတိ၊ အေရးယူခံရမွာကို ေၾကာက္တာက ဘယာဂတိ။ အဲဒီ့ အဂတိႏွစ္ပါး မကင္းဘူးဆိုတာနဲ႔ လူအျဖစ္ကေန “သူယုတ္ သူညံ့”ဘဝကို ေလွ်ာက်သက္ဆင္းသြားတတ္တယ္ဆိုတာ ဝန္ထမ္းမွန္သမွ် ႀကီးႀကီးငယ္ငယ္ ဘယ္မွာ လုပ္ေနတဲ့သူပဲျဖစ္ျဖစ္ သတိထားသင့္ၾကမယ္ ထင္ပါတယ္။

တဆက္တည္းမွာပဲ မိမိတို႔က ေပါက္ဖြားလာတဲ့ သားသမီးမ်ားကိုလည္း အဂတိေလးပါးကို မျပတ္သြန္သင္ၿပီး ေရွာင္ၾကဥ္ေစျခင္းအားျဖင့္ သူေတာ္ေကာင္း လူ႔ေဘာင္ကို က်ေနာ္တို႔ အားလံုး ဝိုင္းဝန္းတည္ေဆာက္ယူႏိုင္ၾကမယ္ဆိုရင္ ေနာင္ ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ ေက်ာ္ၾကာတဲ့အခါမွာ ကိုမိုးရန္ႏိုင္လို လိပ္ျပာသန္႔သူ လူသားေတြနဲ႔ က်ေနာ္တို႔လူ႔ေဘာင္ႀကီးဟာ က်က္သေရ မဂၤလာရိွေနမယ္ဆိုတာ ေျမႀကီးလက္ခတ္မလြဲပါဘူး။

အားလံုး ေတြးဆ ဆင္ျခင္ၾကည့္ႏိုင္ၾကပါေစ
အတၱေက်ာ္
၀၅၀၇၁၉

ေနာက္ဆက္တြဲ

အဂတိကို တေပ်ာ္တပါး လိုက္စားခိုင္းေနတဲ့ ၾသဝါဒေလးတေၾကာင္း

“မေကာင္းႏိုင္ရင္ ကင္းေအာင္ေန၊ မကင္းႏိုင္ရင္ ေကာင္းေအာင္ေန” ဆိုတာေလးပါ။

ဟုတ္ကဲ့… အဲဒီ့စကားက မွန္သလိုလိုနဲ႔ “ေကာင္း”ဆိုတဲ့ေဝါဟာရကို အလြဲသံုးစားလုပ္ထားတယ္လို႔ ခံစားရပါတယ္ခင္ဗ်။

“မကင္းႏိုင္ရင္”ဆိုတာက “ဆႏၵာဂတိကို မစြန္႔လႊတ္ႏိုင္ရင္” ေကာင္းေအာင္ (“အထက္လူ အလိုက်ေအာင္”) ဘယာဂတိကိုပါ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ပါးပါးက်ဴးလြန္ခိုင္းတဲ့ ၾသဝါဒေလးလို႔ ျမင္မိရပါတယ္။

အားနာတယ္ဗ်ာ…

အဲဒါ သူေတာ္ေကာင္းလမ္းၫႊန္ မဟုတ္တာေတာ့ အမွန္ပါပဲ။

သူမိုက္ သူယုတ္ လကၡဏာ သံုးပါး (ဘုရားေဟာ)

(၁) မေကာင္းမႈကိုသာ ႀကံစည္ျခင္း၊

(၂) မေကာင္းေသာ အျပစ္မကင္းေသာ စကားကိုသာ ေျပာဆိုျခင္း၊

(၃) မေကာင္းမႈကိုသာ ျပဳလုပ္ျခင္း။

အဲဒါေၾကာင့္ “မကင္းႏိုင္ရင္ ေကာင္းေအာင္ေန” ဆိုတဲ့ စကားထဲက “ေကာင္း”ဟာ မကင္းႏိုင္ရင္ “မေကာင္းတာလည္း ရဲရဲသာလုပ္ေဟ့”ဆိုတဲ့ လမ္းညႊန္ျဖစ္ေနေပေတာ့တာေပါ့။

ႏႈတ္ခမ္းေလးနဲ႔ လူသတ္ေန

စကားလံုးေတြက အမာရြတ္ထင္ေစတယ္
ေကာလာဟလေတြက ပ်က္စီးေစတယ္
အမနာပဝိုင္းေျပာ အႏိုင္က်င့္တာေတြက ေသေစပါတယ္

🧱🧱🧱🧱🧱🧱🧱🧱🧱🧱🧱🧱

သူမ်ားပါးစပ္ထဲမွာ အသက္ေပးခဲ့ဖူးသူတဦးရဲ႕ ဇာတ္လမ္း

၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလ ၁၀ ရက္ေန႔မွာ အခုပံုမွာ ပါတဲ့ ၁၅ ႏွစ္အရြယ္ မိန္းကေလးဟာ Cyberbullying လို႔ေခၚတဲ့ အင္ထနက္ လူမႈမီဒီယာက တဆင့္ မတရားသျဖင့္ အႏိုင္က်င့္တဲ့ ဒဏ္ကို မခံႏိုင္ေတာ့တဲ့ အဆံုးမွာ သူ႔ကိုယ္သူ အဆံုးစီရင္သြားခဲ့ဖူးပါတယ္။Image may contain: text

ႏိုင္ငံတကာ မီဒီယာေတြမွာ အုတ္ေအာ္ေသာင္းသဲျဖစ္ခဲ့ၿပီး ကေနေဒါ အစိုးရကလည္း စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈေတြ ျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။ ကေလးမေလးက မလိမ္မိုး မလိမၼာနဲ႔ သူငယ္ခ်င္းခ်င္းၾကားမွာ သူ႔ရင္သားကို လွစ္ျပခဲ့မိဖူးတယ္။ အဲဒီ့ဓာတ္ပံု ရိွပါတယ္။

ကေလးမေလးကို တကိုယ္လံုး ခၽြတ္ျပခိုင္းသူတေယာက္ ေပၚလာတယ္။ မျပရင္ သူ႔ရင္သားပံုကို လူမႈမီဒီယာမွာ ျဖန္႔မယ္လို႔ ၿခိမ္းေျခာက္ခဲ့တယ္။ မျပေတာ့ တကယ္ ျဖန္႔ထည့္လိုက္တယ္။ ကေလးမေလးရဲ႕ သူငယ္ခ်င္းေတြ၊ အတန္းေဖာ္ေတြကို tag လုပ္တယ္။

ထံုးစံအတိုင္း ကေလးမေလးကို ဝိုင္းတြယ္ၾကၿပီေပါ့။ ၾကဥ္လည္း ၾကဥ္ၾကတယ္။ ကေလးမေလး တေက်ာင္းၿပီး တေက်ာင္း ေျပာင္းတယ္။ ခဏပဲ။ ေနာက္ေက်ာင္းေတြမွာလည္း ဆက္ခံရတယ္။

ဘူးေလးရာ ဖ႐ံုဆင့္

သည္ၾကားထဲ ကေလးမေလးကို ခ်စ္ခ်င္ေယာင္ေဆာင္တဲ့ ေကာင္ေလးတေကာင္ ေပၚလာတယ္။ ကေလးမေလးက ယံုလိုက္မိတယ္။ ဟိုေကာင္က ေက်ာရ႐ံု ၾကံတာ။ ဟိုေကာင္ေလးရဲ႕ ေကာင္မေလးက ကေလးမေလးကို ကေလးမေလးရဲ႕ ေက်ာင္း လူပံုအလယ္မွာ လာျပႆနာရွာတယ္။ ဟိုေကာင္ေလးကလည္း သူလိုခ်င္တာ ရၿပီးၿပီဆိုေတာ့ သူ႔ေကာင္မေလးကို ပါးသာပိတ္ခ်လိုက္စမ္းပါလို႔ ေျပာလိုက္တယ္။ ဟိုကလည္း ခ်တယ္။ ကေလးမေလး လဲက်န္ရစ္တယ္။

အျဖစ္အပ်က္က ဓာတ္ပံု ဗီွဒီယိုမွတ္တမ္းနဲ႔ ဆိုရွယ္မီဒီယာမွာ ျပန္႔ျပန္တယ္။ ကေလးမေလး စိတ္ဓာတ္ပ်က္ယြင္းလာတယ္။

ေက်ာင္းေျပာင္း၊ ၿမိဳ႕ေျပာင္း… စိတ္ပညာရွင္နဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးတာေတြ လုပ္ေနရင္းတန္းလန္းကေန အစြန္းခၽြတ္ေဆးေတြေသာက္ၿပီး သူ႔ကိုယ္သူ ေသေၾကာင္းၾကံတယ္။ ေဆး႐ံုေရာက္သြားတယ္။ မေအာင္ျမင္ဘူး။

လူေတြမွ ဟုတ္ပါေလစလို႔ ေတြးခ်င္စရာ လူအစစ္ေတြ

သည္မွာတင္ အႏိုင္က်င့္ခ်င္သူေတြအတြက္ အကြက္ေပၚတယ္။ နင္ ေသသြားသင့္တာ၊ နင္ေသာက္တဲ့ အစြန္းခၽြတ္ေဆးက ေပ်ာ့တယ္။ ဒါေသာက္ ဆိုတာေတြေတာင္ သူ႔ဆီမွာ လာေရးၾကတယ္။

အျဖစ္အပ်က္ေတြကို ကေလးမေလးက စာတရြက္စီနဲ႔ ေရးၿပီး YouTube မွာ တင္ခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီ့ ဗီွဒီယိုတင္ၿပီး တလအၾကာမွာ ကေလးမေလး ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ အဆံုးစီရင္သြားခဲ့ပါေတာ့တယ္။

အေရးယူတဲ့အပိုင္း

ကေနဒါအစိုးရနဲ႔အတူ ဒတ္(ခ်္) အစိုးရကလည္း စံုစမ္းစစ္ေဆးတဲ့အခါ နယ္သာလန္ႏိုင္ငံက အသက္ ၃၅ ႏွစ္အရြယ္ ဒတ္(ခ်္)ႏိုင္ငံသားနဲ႔ တူရကီ ႏိုင္ငံသား၊ ႏိုင္ငံသားလက္မွတ္ ၂ မ်ိဳးကိုင္ေဆာင္သူကို ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ သူက ကေလးမေလးအပါအဝင္ ကမၻာအရပ္ရပ္က ကေလးမေလးေတြရဲ႕ ကြႏ္ပ်ဴတာေတြထဲကို ေဖာက္ဝင္ၿပီး ဒုကၡလည္ေပးေနတဲ့သူပါ။ ဒတ္(ခ်္)တရား႐ံုးက ကေလးမေလးအေပၚ က်ဴးလြန္ခဲ့တဲ့ ျပစ္မႈအတြက္ ေထာင္ဒဏ္ ၁၀ ႏွစ္နဲ႔ ၈ လ ခ်မွတ္ခဲ့ပါတယ္။

ကေလးမေလး သူ႔ကိုယ္သူ အဆံုး မစီရင္မီ သူ႔ဇာတ္လမ္းကို စာေတြနဲ႔ ေရးၿပီး ျပသြားတဲ့ ဗွီဒီယုိကို သည္မွာ ၾကည့္ႏိုင္ၾကပါလိမ့္မယ္။

https://www.youtube.com/watch?v=FS95zvN5MiI

(Google မွာ Amanda Todd ဆိုတဲ့ ကေလးမေလး နာမည္႐ိုက္ထည့္ၿပီး ရွာလိုက္ရင္ က်ေနာ္ေျပာတာထက္ အမ်ားႀကီး ပိုျပည့္ျပည့္စံုစံု သိရႏိုင္ပါေသးတယ္။)

လူေတြ ဘာလို႔ အဲသလို လုပ္

အင္ထနက္ ဆိုရွယ္ မီဒီယာမွာ လူတခ်ိဳ႕ဟာ အဲလို ဘာေၾကာင့္ လုပ္ေနတာလဲ။

(၁) သာယာေနၾကတာပါ။ သူတို႔ တခုခု ၾကမ္းၾကမ္းတမ္းတမ္း ေရးလိုက္လို႔၊ တင္လိုက္လို႔ လူေတြက သူတို႔ကို တံု႔ျပန္ၾကတာကို သာယာေနၾကတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ like ေတြ အမ်ားႀကီးရတာလည္း သာယာသလို အဆဲလွိမ့္ ခံရတာကိုလည္း သာယာေနတတ္ၾကပါတယ္။ လူအမ်ား အာ႐ံုစိုက္ခံခ်င္တဲ့ ေရာဂါဆန္းတမ်ိဳးေပါ့။

(အဲဒီ့ ေရာဂါကို ျမင္လာတဲ့အတြက္ က်ေနာ္ Facebook သိပ္မသံုးေတာ့တာပါ။ က်ေနာ့္မွာလည္း အဲဒီ့ ေရာဂါ ရိွေနသလားလို႔ သံသယ ဝင္လာလို႔ပါပဲ။ ဘာလုပ္မလဲဗ်ာ။ အိုႀကီးအိုမက်ေတာ့မွ အက်ိဳး မရိွတာေတြနဲ႔ အခ်ိန္ကုန္ မခံခ်င္ေတာ့ပါဘူးေပါ့။ ဒါေတာင္ ခုတေလာ ျပန္ေရးျဖစ္ေနေသးတယ္။ အမ်ားအတြက္ အက်ိဳးရိွမယ္ဆိုတဲ့ “ဆင္ေျခ ဆင္လက္ ဆင့္နားရြက္ႀကီး ဧရာမ”နဲ႔ေပါ့ဗ်ာ။ တကယ္က က်ေနာ့္အတၱကို က်ေနာ္ ေျပာင္လက္ေအာင္ ပြတ္တိုက္ေနတာသက္သက္ပါပဲ။ က်ေနာ္ ေသေအာင္ ေရးေနလည္း ျမစ္ေရစီးကို က်ေနာ့္လက္ဝါးနဲ႔ကာလို႔ ရမွာမွ မဟုတ္တာေလ။ ေနာ္…)

(၂) အင္ထနက္ေပၚမွာ ေျပာလိုက္ဆိုလိုက္တဲ့အတြက္ ဘာမွ ခံရမွာ မဟုတ္ဘူးလို႔ လူေတြက သိထားၾကပါတယ္။ အဲလို ေရးလိုက္သားလိုက္လို႔ သူတို႔အတြက္ ဘာဆိုးက်ိဳးမွ မျဖစ္ႏိုင္ဘူးေပါ့။ အေကာင့္ပုန္း၊ အေကာင့္တုေတြနဲ႔ဆို သာေတာင္ မျဖစ္ႏိုင္ေသးေပါ့။

အလုပ္ရွင္ရဲ႕ အေရးယူမႈ

ဟိုကေလးမေလး ေသသြားၿပီးတဲ့ေနာက္ေတာင္ သူ႔ကို ႏွိပ္ကြပ္တဲ့ အေရးအသားေတြက ေပၚထြက္ေနခဲ့ပါေသးတယ္။

ကေနဒါႏိုင္ငံကလူတေယာက္ကေတာ့ “ေခြးမ… နင္ ေသသင့္တာ ၾကာၿပီ”လို႔ ေရးတာကို သူ႔အလုပ္ရွင္က သိသြားတဲ့အတြက္ အလုပ္ထုတ္ခဲ့ပါတယ္။

ဆိုရွယ္မီဒီယာရဲ႕ အားထုတ္မႈ

အင္ထနက္ဆိုရွယ္မီဒီယာက ဝိုင္းအႏိုင္က်င့္တာဟာ ႏိုင္ငံတိုင္းမွာ ျဖစ္ေနတာပါ။ အထက္က ကေလးမေလးရဲ႕ ျဖစ္ရပ္ေၾကာင့္ အခုေတာ့ ႏိုင္ငံ အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ အဲဒါကို ကိုင္တြယ္ႏိုင္တဲ့ ဥပေဒေတြ ျပ႒ာန္းလာခဲ့ၾကၿပီ ျဖစ္သလို Instagram တို႔၊ Twitter တို႔မွာလည္း Comment ကို ကိုယ္သေဘာတူမွ အတည္ျပဳႏိုင္ေအာင္ ဖန္တီးလာၾကပါၿပီ။ FB ကေတာ့ ခုထိ မလုပ္ေသးပါဘူး။ ဘာလို႔လဲေတာ့ မသိဘူး။

ဘာလုပ္ၾကမလဲ

🔹 “ကေလးေတြ ဆယ္ေက်ာ္သက္ေတြအေနနဲ႔ သူတို႔ကို အဲလို အႏိုင္က်င့္တာခံေနရၿပီဆိုတာနဲ႔ လူႀကီးမိဘေတြကို ေျပာျပသင့္ပါတယ္။ ဒါမွသူတို႔က တခုခု လုပ္ေပးႏိုင္မွာပါ”

🔹 “ေျပာလာရင္လည္း ကေလးေတြကို လူႀကီးမိဘေတြက မဆူပါနဲ႔။ အျပစ္မတင္ၾကပါနဲ႔။ နားေထာင္ေပးပါ။ ကေလးေတြ ငယ္ကတည္းက ဘာမဆို မိဘကို ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေျပာတတ္ေအာင္ ေလ့က်င့္ေပးေစခ်င္ပါတယ္။ ဒါမွလည္း ကေလးေတြ ဘာျဖစ္ေနမွန္း မျပတ္သိေနႏိုင္မွာပါ”

🔹 “ေျပာစရာ လူႀကီးမိဘ မရိွရင္ က်ေနာ့္ကို ေျပာႏိုင္ၾကပါလိမ့္မယ္။ က်ေနာ့္ သည္ account ကို message လွမ္းပို႔ႏိုင္ၾကပါတယ္။ က်ေနာ္ တတ္အားသေရြ႕ ကူညီေပးပါ့မယ္”

ခံေနရသူေတြကို ေျပာျပဖို႔

🔹 “အရင္းစစ္လိုက္ရင္ေတာ့ ကိုယ္ဘယ္သူလဲ၊ ကိုယ္ဘာလုပ္လဲဆိုတာက ကိုယ့္အေပၚမွာသာ တည္ပါတယ္။ တျခားလူေတြအေပၚမွာ မတည္ပါဘူး။”

🔹 “လူတိုင္း အမနာပ အေျပာခံရပါတယ္။ ဘုရားေတြေတာင္ ဘယ္ဘုရားမွ အကဲ့ရဲ႕ မလြတ္ခဲ့ပါဘူး။ အဲေတာ့ ကိုယ္တေယာက္တည္း ခံေနရတယ္လို႔ ထင္ရင္ အမွားႀကီး မွားသြားပါမယ္။”

🔹 “ဒါက ကိုယ့္ဘဝရဲ႕ မဆိုစေလာက္ ကာလေလးပါ။ ေျပာတဲ့သူေတြ ေမာရင္ ရပ္သြားမွာပါ။ ကိုယ့္မွာ အသက္ရွင္ရပ္တည္ၿပီး လုပ္စရာေတြ တပံုႀကီး ရိွပါတယ္”

🔹 “ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ သတ္ေသတာ အေျဖမဟုတ္ပါဘူး။ ဆက္ေနလည္း မထူးဘူးလို႔ ခံစားေနရမွာကို စာနာပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တကယ္တမ္းမွာ ဆက္ေနေနရင္ တခုခု ထူးလာမွာကေတာ့ ေသခ်ာပါတယ္”

🔹 “သူမ်ား ပါးစပ္လႈပ္တိုင္းသာ ကိုယ္က လိုက္လႈပ္ေနမယ္ဆိုရင္ ကိုယ့္ဘဝဟာ သူမ်ားပါးစပ္ထဲမွာ နစ္မြမ္းသြားလိမ့္မယ္။ (ပ်ဥ္းမနား မဟာၿမိဳင္ေတာရ ဆရာေတာ္ ဦးေဇာတိက)”

ကိုယ္ေတြ႕ – က်ေနာ့္ကို အျပာစာအုပ္ေတြ ေရးတဲ့သူလို႔ က်ေနာ့္အဲဒီ့စာအုပ္ေတြ ေရာင္းၿပီး အျမတ္ယူခဲ့ဖူးတဲ့ ဆိုင္ရွင္ တေယာက္အပါအဝင္ လူတခ်ိဳ႕က အမနာပ ေျပာတတ္ၾကပါတယ္။ က်ေနာ္ ရယ္ပဲ ေနပါတယ္။ က်ေနာ္ ဘာေရးတယ္၊ မေရးဘူးဆိုတာ က်ေနာ့္ကိုယ္ က်ေနာ္ အသိဆံုးကိုး။

သူတို႔ ဉာဏ္မရိွတာကို သူတို႔ဘာသာ ျပေနတာ ခမ်ာမ်ား မသိရွာၾကဘူး။ သူတို႔ေျပာတဲ့ က်ေနာ့္စာအုပ္ေတြက စစ္အစိုးရ လက္ထက္ စာေပစိစစ္ေရးရဲ႕ ခြင့္ျပဳခ်က္နဲ႔ ထုတ္ခဲ့တဲ့ စာအုပ္ေတြ။ အျပာစာအုပ္ ထုတ္ခြင့္ရဖို႔ ေဝးစြ၊ အဆဲစကားလံုး တလံုးပါရင္ေတာင္ ျဖဳတ္ေပးခဲ့ရတဲ့ အေျခအေနဆိုတာ သူတို႔ ေမ့ေနရွာၾကတယ္။ ရယ္တာေပါ့ဗ်ာ။ က်ေနာ့္ကို ဖာေခါင္း ေျပာေျပာ၊ တဏွာ႐ူးေျပာေျပာ၊ ဂ်ီပုန္း ေျပာေျပာ၊ ေျပာခ်င္တာေျပာ၊ က်ေနာ္ဘာေကာင္ဆိုတာ က်ေနာ့္အေပၚမွာသာ တည္ပါတယ္။ (အမွန္က က်ေနာ္ တဏွာ႐ူးပါဗ်ာ။ ေဆးလိပ္၊ အရက္၊ မိန္းမ၊ ဘိန္း၊ ေဆးေျခာက္ ႀကိဳက္တာကိုးခင္ဗ်။ စိတ္ၾကြေဆး၊ ေဆးျပားမူ လံုးဝ မႀကိဳက္ေခ်။ ဤကား စကားညႇပ္။ 😂😂😂)

အားလံုးေတြးဆ ဆင္ျခင္ၾကည့္ႏိုင္ၾကပါေစ

အတၱေက်ာ္

၂၅၀၆၁၉

ေဖာ္ပင္ဇာတ္လမ္းမွာ က်ေနာ္မွားသြားခဲ့ပါတယ္

က်င့္ဝတ္သိကၡာအေၾကာင္း ေျပာရာမွာ က်ေနာ္ သတိလစ္သြားခဲ့ပါတယ္။

အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ ေနထိုင္တဲ့ ျမန္မာမိတ္ေဆြက မွတ္ခ်က္လာေရးလို္ကေတာ့မွ ဇတ္ခနဲ ျဖစ္သြားတယ္။ က်ေနာ္ အႀကီးႀကီး သတိလစ္သြားတာ။ (အကိတ္ႀကိဳက္ေရာဂါ အရင့္အမာေၾကာင့္ျဖစ္မယ္ ထင္တယ္။ 😝)

က်ေနာ္က လုပ္ခြင္ဘဝနဲ႔ ပုဂၢလိကဘဝကို ေဇာင္းေပးၿပီး ဆက္တိုက္ ေျပာခဲ့မိတယ္။

အဲဒီ့ဆရာ ေထာက္ျပလိုက္တာက CONDUCT UNBECOMING.

ဗမာလိုဆိုရင္ေတာ့ “မဖြယ္ရာတဲ့ အျပဳအမူ”ေပါ့။

အဲဒါနဲ႔ကိုင္ရင္ေတာ့ ဟုတ္တယ္။ ပုဂၢလိကဘဝကို ဆင္ေျခကန္လို႔ မရေတာ့ဘူး။

ဒါ သိပ္အေရးႀကီးတဲ့အခ်က္ပဲ။Image may contain: 6 people

ျဖစ္ရပ္မွာ အေရးယူခံရသူက ဆရာဝန္ျဖစ္ေနတာမို႔ အဲဒါကို သတိလစ္သြားတာပါ။ တကယ္လို႔သာ အဲဒီ့ေနရာမွာ ရဲ၊ စစ္သည္ေတာ္ဆိုရင္ သတိလစ္ခ်င္မွ လစ္ပါမယ္။

အရွင္းဆံုး ဥပမာက ရဲပါ။ ရဲတေယာက္ဟာ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ေနခ်ိန္ မဟုတ္လင့္ကစား သူ႔ကိုယ္သူ ထိန္းထိန္းသိမ္းသိမ္း ေနထိုင္ရပါလိမ့္မယ္။ ရဲ အရက္ေသာက္လို႔ ရပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ မူးၿပီး အရပ္ကို ေကာ္ဆဲလို႔ေတာ့ မရေတာ့ပါဘူး။ အဲလို ေကာ္ဆဲလို႔ အေရးယူခံရရင္ ဒါ ပုဂၢလိက ဘဝပဲလို႔ ဆင္ေျခကန္လို႔လည္း မရႏိုင္ေတာ့ဘူး။ သူ႔ေၾကာင့္ ရဲတပ္ဖြဲ႕ တခုလံုးရဲ႕ သိကၡာကို ထိခိုက္ေစႏိုင္တယ္ဆိုတာကို သူဆင္ျခင္ရပါလိမ့္မယ္။ အဲဒါဟာ မဖြယ္ရာတဲ့ အျပဳအမူ သေဘာပါ။

စစ္သည္ေတာ္ေတြလည္း အတူတူပါပဲ။ အခ်ိန္တိုင္းမွာ သူတို႔ဟာ သူတို႔ရဲ႕ တပ္ကို ကိုယ္စားျပဳၿပီး လူႀကီးလူေကာင္းဆန္ဆန္ ေနၾကရပါလိမ့္မယ္။ အရပ္သားလို ရမ္းကားခြင့္ အလိုလို ဆံုး႐ံႈးသြားပါတယ္။

ဆရာဝန္နဲ႔ မနီး႐ိုးစြဲက ေရွ႕ေနပါ။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ နာမည္ေက်ာ္ စီရင္ထံုးတခု ရိွပါတယ္။ ျဖစ္ပံုက တရား႐ံုးရဲ႕ လက္ေထာက္စာေရးမဟာ အဲဒီ့နယ္ခံ ေရွ႕ေနနဲ႔ ခ်စ္ကၽြမ္းဝင္မႈပါပဲ။ ေရွ႕ေနက သူ႔အိမ္ေထာင္ဖက္နဲ႔ အတူမေနေတာ့ေပမယ့္ တရားဝင္ မကြာရွင္းရေသးပါဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ အိမ္ေထာင္ေရးေဖာက္ျပန္တဲ့ စာေရးမဟာ မဖြယ္ရာဘူးဆိုၿပီး အလုပ္က ထုတ္လိုက္တဲ့အမႈပါ။

အယူခံ အဆင့္ဆင့္ တက္တဲ့အခါ အယူခံ႐ံုးက မဖြယ္ရာဘူးဆိုတာ မွန္တယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ အလုပ္က ထုတ္တဲ့ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို အတည္ျပဳတဲ့ မူလ႐ံုးဆံုးျဖတ္ခ်က္ကို ထပ္ဆင့္အတည္ျပဳေပးခဲ့ပါတယ္။

တကယ့္တကယ္က က်ေနာ္မေန႔က ေရးခဲ့သလို အဲဒါ သူတို႔ ပုဂၢလိက ဘဝျဖစ္ပါတယ္။ သို႔ပင္သို႔ျငားလည္း ခ႐ိုင္တရား႐ံုး ဝန္ထမ္းတေယာက္ အေနနဲ႔ မလုပ္သင့္တဲ့ အလုပ္ကို လုပ္ခဲ့တယ္လို႔ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾကပါတယ္။

စီရင္ထံုးမရိွတဲ့ ျဖစ္ရပ္ေတြလည္း ရိွပါေသးတယ္။ ဆရာဝန္ပါ။ ဆရာဝန္တေယာက္ဟာ ယာဥ္ရပ္နားဖို႔ ေနရာလုရင္း တဖက္လူနဲ႔ အော္ႀကီးဟစ္က်ယ္ ဆဲတာဆိုတာအထိ ျဖစ္ပါတယ္။ တာဝန္ခ်ိန္၊ အလုပ္နဲ႔ မပတ္သက္ပါဘူး။ တဖက္လူက နစ္နာတယ္ဆိုၿပီး ေဆးေကာင္စီကို တုိင္ၾကားပါတယ္။

ေဆးေကာင္စီ စည္းကမ္းထိန္းသိမ္းေရးေကာ္မတီက ဒါဟာ ဆရာဝန္တေယာက္အေနနဲ႔ မလုပ္အပ္တဲ့ မဖြယ္ရာေသာ အျပဳအမူလို႔ ဆံုးျဖတ္ခဲ့တဲ့အျပင္ “တျခားသူမ်ားအေပၚ မဖြယ္မရာ ျပဳမူျခင္းကို သည္းမခံထိုက္သလို ေသးငယ္သည္ဟု မယူဆႏိုင္ေပ။ ထိုသို႔ေသာ အျပဳအမူက ဆရာဝန္အလုပ္အေပၚ လူထု၏ ေလးစားမႈ ယံုၾကည္မႈကို ပ်က္ယြင္းေစႏိုင္သည္”လို႔ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ပါတယ္။ ျပစ္ဒဏ္အေနနဲ႔က ေဆးကုသခြင့္ လိုင္စင္ကို မသိမ္းေသာ္လည္း မွတ္တမ္းတင္ခံရတဲ့အျပင္ ေကာ္မတီဖြဲ႕ၿပီး စစ္ေဆးရတဲ့ ကုန္က်စရိတ္ကို ေပးေဆာင္ေစခဲ့ပါတယ္။

သည္ေလာက္ဆိုရင္ မဖြယ္ရာတဲ့ အျပဳအမူရဲ႕ သေဘာကို စာဖတ္သူမ်ား နားလည္ႏုိင္ၿပီ ထင္ပါတယ္။

အဲဒါနဲ႔ေျပာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ဟိုအကိတ္ေလးကို ဆမသိမ္းတာဟာ ေဘာင္ဝင္ပါတယ္။ တရားမွ်တမႈလည္း ရိွပါတယ္။

က်ေနာ္က လူ႔အခြင့္အေရး႐ႈေထာင့္တခုတည္းကေနၿပီး လုပ္ခြင္ဘဝ၊ ပုဂၢလိကဘဝ သီးျခားစီဆိုတဲ့ အျမင္နဲ႔ သံုးသပ္မိခဲ့ပါတယ္။ တနည္းေျပာရရင္ က်ေနာ့္ဘက္က ေထာင့္စံုမသြားခဲ့ပါဘူး။

ဒါကို ေထာက္ျပလာတဲ့ ဆရာ Andrew Sway ကို တေလးတစား ေက်းဇူးတင္ေၾကာင္း မွတ္တမ္းတင္ခ်င္ပါတယ္။

တဆက္တည္းမွာပဲ က်ေနာ္ မွားသြားခဲ့တာကိုလည္း ေက်ေက်လည္လည္ ဝန္ခံလိုက္ပါတယ္။

ဆိုခဲ့တဲ့အတိုင္း က်ေနာ့္ရဲ႕ အကိတ္ႀကိဳက္ေရာဂါအရင့္အမာ (ဒါလည္း ဝန္ခံတာေနာ္ 😝) ေၾကာင့္ အဲလို မွားသြားတာကိုလည္း နားလည္သည္းခံေပးၾကပါမယ့္အေၾကာင္းးးးးး

 

အားလံုးေတြးဆဆင္ျခင္ၾကည့္ႏိုင္ၾကပါေစ
အတၱေက်ာ္
၁၄၀၆၁၉

ၿမိဳ႕ျပစ႐ိုက္၊ ေက်းလက္စ႐ိုက္

IMG_20131028_090404ျဖစ္တည္မႈအဆင့္

ပ်ဥ္းမနားမဟာၿမိဳင္ေတာရ ဆရာေတာ္ ဦးေဇာတိက မိန္႔ၾကားခဲ့ၿပီး ကၽြန္ေတာ္ အရွည္ေရးခဲ့ဖူးတဲ့ တီေကာင္နဲ႔ လိပ္ျပာက စ ေျပာရပါလိမ့္မယ္။ (အျပည့္အစံု ဖတ္ခ်င္ရင္ https://atkbooks.com/2011/04/10/1667/ မွာ ႐ႈေတာ္မူ။)
ျဖစ္တည္မႈအဆင့္ (level of being) နဲ႔ အျမင္တို႔ အခ်ိဳးက်ေနမႈပါ။
တီေကာင္အတြက္ အျမင့္ဆိုတာ ဘယ္ေလာက္မွ မရိွပါဘူး။ အေရာင္ဆိုတာလည္း တီေကာင္က အလင္းအေမွာင္ေလာက္ပဲ သိပါတယ္။ အဲေတာ့ လိပ္ျပာေလးေတြက ေရာင္စံု ပန္းေလးေတြ လွလိုက္တာလို႔ ေျပာရင္ တီေကာင္က ဘယ္လိုမွ နားလည္ႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။
ကၽြန္ေတာ္တို႔ေတြက ခုေတာင္မွ ဟိုေဖာ္သည္ေဖာ္ ဝတ္ထားတဲ့ မိန္းကေလးေတြေၾကာင့္ မုဒိန္းမႈေတြ ျဖစ္ရတာလို႔ ခံရသူကို အျပစ္ဖို႔ခ်င္တဲ့ ဉာဥ္နဲ႔ပါ။ အေရွ႕တိုင္းက စကၤာပူ၊ ဘန္ေကာက္၊ ခ်င္းမိုင္ေလာက္မွာတင္ပဲ ေပါင္ျဖဴျဖဴေတြ၊ အတြင္းခံ မပါတာေတြ၊ မေပၚ့တေပၚေတြ မျမင္ခ်င့္အဆံုးပါ။ ဘယ္သူကမွ မ်က္လံုး႐ိုင္းနဲ႔ ၾကည့္မေနပါဘူး။ သူတို႔ အဲလို ဝတ္လို႔ မုဒိန္းမႈေတြ ျဖစ္ရပါတယ္လို႔ ေျပာသံလည္း မၾကားဖူးဘူးခင္ဗ်။
မာမီရယ္ ရွာေပးကြယ္ ရည္းစားလိုခ်င္တယ္ဆိုၿပီး ၁၉၇၀ ျပည့္ေလာက္မွာ စတီရီယိုဆိုတဲ့ ဂီတသစ္လမ္းကို စေဖာက္ခဲ့သူထဲက တဦးျဖစ္တဲ့ တကၠသိုလ္ ထြန္းေနာင္ကို ကံခၽြန္ဆိုတဲ့ စာေရးဆရာက ၁၉၇၁ ခုႏွစ္မွာ စုတ္ျပတ္သတ္ေနေအာင္ ေဝဖန္ခဲ့ဖူးပါတယ္။ ၃၄ ႏွစ္အၾကာမွာ ဆရာကံခၽြန္႔ကို အဲဒီ့ကိစၥ တကၠသိုလ္ထြန္းေနာင္က စာထဲမွာ ထည့္ေရးထားေၾကာင္း ကၽြန္ေတာ္က အသိေပးလိုက္ေတာ့ ဆရာကံခၽြန္က အဲတုန္းက ကိစၥကို ဝန္ခံစာ ျပန္ေရးခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ့စာမွာ အခု ေျပာေနတဲ့ ၿမိဳ႕စ႐ိုက္ ရြာစ႐ိုက္က ကြက္ကြက္ကြင္းကြင္း ပါလာပါေတာ့တယ္။ (အက်ယ္ဖတ္လိုရင္ https://goo.gl/typXEC မွာ ရႈေတာ္မူ။)

ၿမိဳ႕စ႐ိုက္က်ျခင္း

ေနာက္ထပ္ ဆက္ေျပာရင္ေတာ့ ၿမိဳ႕စ႐ိုက္၊ ရြာစရိုက္က (လူ႔)ယဥ္ေက်းမႈလို႔ အလြယ္ ဘာသာျပန္ထားတဲ့ civilisation ေၾကာင့္ ေပၚလာတာလို႔လည္း ေျပာႏိုင္မယ္ ထင္ပါတယ္။
အရင္ေစာေစာပိုင္းက အဲဒါကို ကၽြန္ေတာ္ အဖန္ဖန္ေရးခဲ့ဖူးတယ္။ ၿမိဳ႕က်ျခင္းလို႔။
Civil ဆိုတာ ၿမိဳ႕ျပေလ။ ၿမိဳ႕ျပဆန္လာတာေပါ့။ တနည္းေျပာရင္ ၿမိဳ႕သားလို ေနတတ္လာတာကို ေျပာခ်င္တာပါ။
ကန္ေတာ့ပါရဲ႕ဗ်ာ၊ ယင္လံုအိမ္သာ သံုးတတ္လာတာဟာ ၿမိဳ႕က်လာတာ၊ civilised ျဖစ္လာတာပါ။ ေတာတိုးတာဟာ ေတာက်တာပါ။ အဲေလာက္ ႐ိုးစင္းပါတယ္။
ကၽြန္ေတာ္တို႔ ခုေနာက္ပိုင္း ျမန္မာ႐ုပ္ရွင္ေတြထဲမွာ လိင္တူခ်င္းတပ္မက္သူေတြ၊ ကိုယ္အဂၤါခ်ိဳ႕ယြင္းသူေတြ၊ အသားမည္းသူေတြ၊ အရပ္ပုသူေတြကို ရယ္စရာ လုပ္ျပၿပီး အတင္းရယ္ခိုင္းေနတာဟာ ေတာက်တဲ့ စိတ္ဓာတ္ (uncivilised attitude) (မသိသားဆိုးရြားမႈ) ပါပဲ။ ေျပာရတာ သိပ္အားနာစရာ ေကာင္းလွေပမယ့္ လက္ေတြ႕က အဲလို ျဖစ္ေနတာပါ။
လူေတြ သိပ္စြဲေနတဲ့ ကိုရီးယားဇာတ္လမ္းတြဲေတြဆိုရင္လည္း ကိုရီးယားေတြဟာ အင္မတန္ ယုတ္မာတဲ့လူေတြ၊ ႏိုင္လို႔ရတဲ့သူဆို အလြန္အင္မတန္ ဖိေထာင္းခ်င္တဲ့ လူေတြနဲ႔ ဇာတ္လမ္းဖြဲ႕ထားပါတယ္။ အဲဒီ့ ဇာတ္လမ္းတြဲ ေရးေန၊ ႐ိုက္ေနသူေတြ ေတာက်ေနတာပါ။
တကယ့္ ကိုရီးယားဇာတ္ကားေကာင္းေတြ၊ ကမၻာ့တန္းဝင္ကားေတြ အမ်ားႀကီး ရိွပါတယ္။ အဲဒါကို ႐ိုက္တဲ့သူေတြရဲ႕ ၿမိဳ႕က်မႈ (ယဥ္ေက်းသိတတ္လာမႈ)ပါပဲခင္ဗ်ား။
ဆရာမ ဝင္းဝင္းလတ္ရဲ႕ အမ်ိဳးသား စာေပဆုရ အခ်စ္၏ ေနာက္ဆက္တြဲ စာမ်က္ႏွာကို ရနံ႔သစ္မဂၢဇင္းမွာ အဲတုန္းက ကၽြန္ေတာ္ခ်ီးက်ဴးစာ ေရးဖူးတယ္။ (အဲဒါေတာ့ ရည္ညႊန္းစရာ အသင့္ရိွမေနဘူးခင္ဗ်။)
ဆရာမရဲ႕ ဇာတ္လမ္းထဲမွာ ဇာတ္သေဘာအရ ဗီလိန္ (ဝါ) ကုန္း႐ုပ္ (ဝါ) လူဆိုး ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဇာတ္သာ သိမ္းသြားတယ္။ ဆရာမက ကုန္း႐ုပ္ကို ဒဏ္ခတ္မသြားတာကို ခ်ီးက်ဴးတာ။ အဓိက ဇာတ္ေကာင္က သူ႔ဘာသာသူ ေအာင္ျမင္ေအာင္ ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္း အားထုတ္သြားတယ္။ ကုန္း႐ုပ္ကို ဒဏ္ခတ္ဖို႔ မႀကိဳးစားခဲ့ဘူး။ သိပ္ကို ျမင့္ျမတ္တဲ့ စိတ္သေဘာနဲ႔ ဇာတ္ကို တင္သြားတာ။ ယဥ္ေက်းတာ၊ ၿမိဳ႕ဆန္တာပါ။ ၿမိဳ႕က်တာေပါ့ဗ်ာ။
အဲေတာ့ကာ ရြာသား ၿမိဳ႕သားဆိုတာထက္ uncivilised/civilised attitude (ၿမိဳ႕ျပဆန္တဲ့ စိတ္ဓာတ္၊ ၿမိဳ႕ျပမဆန္တဲ့ စိတ္ဓာတ္)က ပိုအေရးႀကီးပါလိမ့္မယ္။
ဆရာ တကၠသိုလ္ဘုန္းႏိုင္ရဲ႕ ညနက္နက္မွာ လထြက္ျခင္းမွာ ထင္ပါတယ္။ ကေလးႏွစ္ေယာက္ကို ဖြဲ႕ထားတယ္။ ႏွစ္ေယာက္စလံုးက နယ္ၿမိဳ႕ (ေတာ) မွာပါ။ တေယာက္က ဆင္းရဲသား၊ တေယာက္က အေရးပိုင္သား (ထင္ပါတယ္)၊ စ႐ိုက္ေတြကို ကြဲေအာင္ ဆရာက ေဖာ္ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ အေရးပိုင္သားက ၿမိဳ႕ျပဆန္တဲ့ စ႐ုိက္နဲ႔၊ ဆင္းရဲသားေလးက ၿမိဳ႕ျပမဆန္ရွာဘူး။ သူတို႔ခ်င္း ခ်စ္ၾကတယ္။ ၿမိဳ႕ျပဆန္တဲ့ ကေလးက ေဖးမ လက္တြဲေခၚျပသြားခဲ့ဖူးပါတယ္။

အထိအေတြ႕ 

ေနာက္တခ်က္က exposure ေပါ့။ အထိအေတြ႕လို႔ ေျပာရမလား မသိဘူး။
ဒါလည္း ေျပာရင္ ၿမိဳ႕ႀကီးမွာ၊ ႏိုင္ငံျခားမွာ ဘယ္ေလာက္ေနဖူးသလဲဆိုတာနဲ႔ မဆိုင္ျပန္ဘူး။ ၿမိဳ႕ႀကီးမွာ၊ ႏိုင္ငံျခားမွာ အသက္ရွင္ ရပ္တည္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ မနည္း ကုပ္ကပ္႐ုန္းကန္ခဲ့ရသူ၊ မိလကၡဴလူတန္းစား ၾကားမွာ အသက္ဆက္ရသူနဲ႔ ေကာ္လာျဖဴေတြၾကားမွာ ရွင္သန္ရသူၾကားမွာ ကြာျခားေနတာ အမ်ားႀကီးပါပဲ။
တေန႔က တေယာက္ ေရးထားတာေတြ႕မိတယ္။ ဇဏ္ခီတို႔၊ ခရစၥတီးနားခီတို႔ကို သူ မသိဘူး။ သူ သိတဲ့ Kyi က ၾကည္ပဲတဲ့။ ေရးထားသူဟာ ႏိုင္ငံျခားကို ခဏတျဖဳတ္ခရီး တခါမက ေရာက္ဖူးပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အေမရိကန္ေတြနဲ႔ ထဲထဲဝင္ဝင္ ဆက္ဆံဖူးပံုမရဘူး။
ၿဗိတိသွ်၊ ေအာ္စီတို႔နဲ႔ေတာင္ မတူဘူး။ အေမရိကန္ေတြက ဗမာနာမည္ကို ပိုၿပီး အေခၚရခက္ေနပါတယ္။ ျမန္မာကို မိုင္အဲ(န္)မားလို႔ ခဲခဲယဥ္းယဥ္း ေခၚေနရတဲ့ဘဝ။ Chi လို႔ ေရးရင္ သူတုိ႔အတြက္ ခ်ီလို႔ နီစပ္ႏုိင္ေပမယ့္ Kyi ကို သူတို႔လံုးဝ အသံမထြက္တတ္ဘူး။ Phyo ဆိုတဲ့ မိန္းကေလးနဲ႔ တခါလာရင္ ၃ ပတ္ႏႈန္း ဆက္ဆံရ၊ တႏွစ္ကို ငါးေခါက္လာေနတာ ႏွစ္ႏွစ္ရိွၿပီျဖစ္တဲ့ အေမရိကန္ဟာ ယေန႔ထက္တိုင္ ၿဖိဳးလို႔ မထြက္တတ္တဲ့အျပင္ ၿဖိဳးထက္ သက္တမ္း ၆ လေလာက္ ပိုၾကာၿပီး ဆက္ဆံခဲ့ရတဲ့ Nwe Nwe ကိုလည္း ခုခ်ိန္ထိ New New လုပ္ေနတုန္းပဲ။
အဲေတာ့ Kyi ကို ဟိုႏွစ္ေယာက္ ခီထားတာအတြက္ သူ႔နားထဲမွာ တမ်ိဳး ျဖစ္ေနတာ မဆန္းပါဘူး။ ဟိုႏွစ္ေယာက္ကလည္း ၾကည့္ရတာ ဗမာပရိသတ္ထက္ ႏိုင္ငံတကာကို မွန္းေနတာဆိုေတာ့ သူတို႔နာမည္ကိုေတာင္ ႏိုင္ငံတကာမႈျပဳလိုက္တာလည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္၊ ဗမာပရိသတ္ကလည္း အဲလိုေၾကာင့္ သူတို႔ကို ပိုစိတ္ဝင္စားႏိုင္တဲ့ marketing သေဘာလည္း ပါႏိုင္ပါတယ္။
ဒါေပမယ့္ ျပင္ပကမၻာနဲ႔ အထိအေတြ႕နည္းေတာ့ အဲဒီ့ နာမည္ကိစၥကိုပဲ စကားလုပ္ေျပာထားတာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ဘာမဟုတ္တာေလးေပမယ့္ အေတြ႕အထိနည္းမႈေၾကာင့္ ျဖစ္တည္မႈ အဆင့္အေပၚ ႐ိုက္ခတ္သြားပံု၊ ျဖစ္တည္မႈအဆင့္ေၾကာင့္ ႐ႈျမင္သံုးသပ္ရာမွာ အတိမ္အနက္ ရိွပံုကို ျပေနတဲ့ ဥပမာတခုလို႔ ထင္မိပါတယ္။
အဲေတာ့ ေဒၚေဆြဇင္ထိုက္ ေျပာတဲ့ ရြာသား ၿမိဳ႕သား ကြဲျပားမႈသေဘာက ဆန္႔ထုတ္စဥ္းစားႏိုင္ေလ တဦးစီရဲ႕ ျဖစ္တည္မႈအဆင့္ကို ျမႇင့္တင္ယူဖို႔ အတြက္ အက်ိဳးမ်ားေလလို႔ ယူဆမိပါတယ္။

ဘယ္မွာေနေန ဘယ္မွာဖြားဖြား

ရြာမွာေနျခင္း ၿမိဳ႕မွာေနျခင္းထက္ နာယူလိုျခင္း၊ သင္ယူလိုျခင္း၊ မိမိရဲ႕ အသိဉာဏ္အဆင့္ကို ျမႇင့္လိုျခင္းတို႔က ပိုအေရးႀကီးတာလည္း မွန္ပါတယ္။ တံဆိပ္ေတြထက္ အႏွစ္သာရကို ပိုဂ႐ုစိုက္သင့္တယ္လို႔ ေျပာလိုရင္းပါ။
ကၽြန္ေတာ္ကိုယ္တိုင္လည္း မႏၲေလးမွာ ေမြးတယ္ဆို႐ံုသာ ေမြးၿပီး ဟိုး ေဝးလံသီေခါင္လွတဲ့ ကယားျပည္နယ္၊ ေလာပိတအလြန္ ေလာဓေလ့ဆိုတဲ့ ေက်းရြာေလးမွာ လူျဖစ္ခဲ့ရတာပါ။ ဒါေပမယ့္ စာသိပ္ဖတ္တဲ့ မႏၲေလးသူ ေမေမရဲ႕ ပ်ိဳးေထာင္မႈေၾကာင့္ အသိအျမင္ေတြ ပြင့္လင္းခဲ့ရပါတယ္။
ကၽြန္ေတာ္ကိုယ္တိုင္လည္း စာကို ဘိန္းစြဲသလို စြဲၿပီး တအားဖတ္ခဲ့တဲ့ အတြက္၊ ကံအားေလ်ာ္စြာ အဂၤလိပ္လိုေတြပါ အ႐ူးအမူး ဖတ္ႏိုင္လာတဲ့အတြက္ ဆိုရွယ္လစ္ေခတ္ဆိုးႀကီးမွာ လူျဖစ္ရလင့္ကစား ျပင္ပကမၻာရဲ႕ သေဘာကို ေစာေက်ာခြင့္ ရခဲ့ပါတယ္။ နားလည္သေဘာေပါက္လာခဲ့ပါတယ္။
ဒါ့အျပင္ ကၽြန္ေတာ့္ငယ္သူငယ္ခ်င္းတေယာက္က အဂၤလိပ္အစိုးရ လက္ထက္မွာ ဝန္ႀကီးအဆင့္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့သူရဲ႕ ေျမးျဖစ္ေနပါတယ္။ သူတို႔ရဲ႕ အမူအက်င့္ေတြ၊ လူေနမႈပံုစံေတြဟာ ဆိုရွယ္လစ္ေခတ္ႀကီးမွာေတာင္မွ အင္မတန္ ထူးျခားလို႔ ေနပါတယ္။ မိဘနဲ႔ သားသမီး ဆက္ဆံပံု၊ လူေတြကို အယုတ္အလတ္ အျမတ္မေရြး ေလးေလးစားစား ခ်ိဳခ်ိဳသာသာ ဖြယ္ဖြယ္ရာရာ ေျပာဆိုဆက္ဆံပံု၊ အရာရာကို ဖတ္႐ႈဆင္ျခင္ၾကပံု၊ ယုတ္စြအဆံုး စစ္တုရင္ ကစားတာကိုေတာင္မွ စာအုပ္ႀကီးငယ္ အသြယ္သြယ္ကို ဖတ္႐ႈေလ့လာၾကပံု၊ စားေသာက္ေနထိုင္ပံုေတြကို ရင္သပ္႐ႈေမာခဲ့ရဖူးပါတယ္။ တဆက္တည္းမွာ ကၽြန္ေတာ္ကိုယ္တိုင္ဟာ အေတာ့္ကို ႐ိုင္းေနေသးမွန္းလည္း ရိပ္စားမိလာပါတယ္။

အ႐ိုင္းနဲ႔ အယဥ္

ခ်ဳပ္လိုက္ရင္ေတာ့ ႐ိုင္းတယ္ဆိုတာဟာ ယဥ္တာကို မျမင္ဖူးေသးသမွ်၊ ဒါမွမဟုတ္ရင္လည္း ယဥ္တာကို ျမင္ပါလ်က္ကနဲ႔ သင္ယူမွတ္သားေလ့က်င့္ပ်ိဳးေထာင္လိုစိတ္ မရိွေသးသမွ် ကိုယ့္ဆီမွာ အျမစ္တြယ္ေနႏိုင္တဲ့ အမူအက်င့္ တခုျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒါကို ေက်းလက္စ႐ိုက္ရယ္လို႔ပဲ အလြယ္ေျပာလိုက္တာျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။
ကၽြန္ေတာ့္မွာလည္း ေက်းလက္စ႐ိုက္ေတြ ရိွခဲ့ဖူးတာ၊ ၾကြင္းက်န္ေနေသးတာ ဝန္ခံပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ့္သားသမီးေတြ၊ ေနာက္မ်ိဳးဆက္ေတြမွာေတာ့ ၿမိဳ႕ျပစ႐ိုက္ေတြ ကိုယ္စီကိုယ္စီနဲ႔ ကမၻာကို ရင္ေပါင္တန္းႏိုင္ေစခ်င္တဲ့ ဆႏၵေဇာအဟုန္နဲ႔ သည္စာကို ေရးလိုက္ပါတယ္။
ကၽြန္ေတာ္ ေျပာတိုင္း လက္ခံရမယ္လို႔ ဘယ္သူ႔ကိုမွ မတိုက္တြန္းရဲသလို တိုက္လည္း မတိုက္တြန္းအပ္ပါဘူး။ ကၽြန္ေတာ္ ေဆြးေႏြးတာေလးကို တခ်က္ေလာက္ ၿငိမ္ၿပီးဆင္ျခင္ၾကည့္၊ မေသခ်ာရင္ ျပန္ဖတ္ရင္းက အဖန္ဖန္ ျပန္ဆင္ျခင္ၾကည့္ၿပီး လက္ခံသင့္မွ လက္ခံပါ။ လက္မခံသင့္ဘူး ယူဆရင္လည္း ပစ္ပယ္လိုက္ပါခင္ဗ်ား။
အားလံုး ေတြးဆ ဆင္ျခင္ၾကည့္ႏိုင္ၾကပါေစ
အတၱေက်ာ္
(ရန္ကုန္ – ၁၄၀၃၁၈)

The importance of salutations

ႏႈတ္ခြန္းဆက္ပံုနဲ႔တင္ မိဘကို ထိခိုက္ႏိုင္ပါသဗ်ိဳ

 
နိဒါန္း

သတင္းအခ်က္အလက္ဆိုတဲ့ ေခတ္တစ္ခုနဲ႔အတူ ဆက္သြယ္ေရးပံုစံသစ္ကလည္း လူေတြၾကားထဲကို ထိုးေဖာက္ဝင္ေရာက္လာပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ ဓာတ္ေခ်ာစာ (email) ဆိုတာပါပဲ။

အခုအခါမွာေတာ့ ေရႊျမန္မာလူငယ္ေတြလည္း ဓာတ္ေခ်ာစာကို တြင္တြင္ သံုးလာၾကပါၿပီ။ မိႈလိုေပါက္ေနတဲ့ အင္တာနက္ဆိုင္ေတြကတစ္ဆင့္ အခ်င္းခ်င္း ဆက္သြယ္ၾက၊ ေျပာဆိုၾက၊ စာေတြ ေပးပို႔လာၾကပါတယ္။ အဲဒီ့မွာ ဘာသြားေတြ႕ ရသလဲဆိုေတာ့ ျမန္မာလူငယ္အေတာ္မ်ားမ်ားခမ်ာမွာ ဓာတ္ေခ်ာစာယဥ္ေက်း မႈ (ဝါ) က်င့္ဝတ္စည္းကမ္းေတြကို လံုးဝနားမလည္ဘဲ ထင္သလို ရမ္းႀကိတ္ ေနၾကတာကို စိတ္မေကာင္းျခင္းႀကီးစြာ ျမင္ျမင္ေနရပါတယ္။ က်င့္ဝတ္ဆိုတာ ခ်ိဳနဲ႔လားလို႔ ေမးရမယ့္ ပတ္ဝန္းက်င္မွာ လူလားေျမာက္ခဲ့ရသူမ်ားမို႔ သူတို႔ေလးေတြကို အျပစ္ေတာ့ မတင္ရက္ဘူး။

တစ္ဖက္ကလည္း လူငယ္ေတြဟာ တိုးတက္ႀကီးပြားခ်င္ၾကသူေတြ၊ ေအာင္ျမင္ထြန္းေပါက္လိုသူေတြပဲဆိုတာကိုလည္း သိေနရတဲ့အခါ သူတို႔ေတြအတြက္ ဓာတ္ေခ်ာစာ က်င့္ဝတ္ေတြကို ေရးျပခ်င္စိတ္က ေပါက္လာရပါတယ္။ သို႔ေပမယ့္ ကြ်န္ေတာ့္သေဘာတစ္ခုတည္းနဲ႔ မဟုတ္ဘဲ ခိုင္လံုတဲ့ အေထာက္အထားမ်ားနဲ႔ က်က်နန ျပည့္ျပည့္စံုစံု ရွင္းျပခ်င္စိတ္ေၾကာင့္ အဲဒီ့ေရႊအင္တာနက္ႀကီးထဲမွာ ရွာလိုက္တဲ့အခါ တစ္ပံုတစ္ပင္ေတြ႕ရပါတယ္။ (ကိုယ္တိုင္လည္း အဂၤလိပ္စာ တတ္တယ္၊ ရွာလည္းၾကည့္ခ်င္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ ရွာေဖြေရး အင္ဂ်င္တစ္ခုခုမွာ email etiquette လို႔ျဖစ္ေစ၊ netiquette လို႔ျဖစ္ေစ ႐ိုက္ႏွိပ္ကာ ရွာေဖြၾကည့္ရင္ ေအာတိုက္ေအာင္ ေတြ႕ရပါလိမ့္မယ္။)

အဲဒီ့လို ရွာေဖြလို႔ ရတာေတြရယ္၊ ကြ်န္ေတာ့္အေတြ႕အၾကံဳေတြရယ္ ေပါင္းစပ္ၿပီး ဓာတ္ေခ်ာစာ က်င့္ဝတ္ေတြကို အလ်ဥ္းသင့္သလို ေဆြးေႏြးတင္ျပသြားပါရေစလား။

ႏႈတ္ခြန္းဆက္

ေက်ာင္းေတြမွာ သင္ၾကားတဲ့ ျမန္မာစာမွာေတာ့ ေပးစာအေရးအသားရယ္လို႔ သတ္သတ္မွတ္မွတ္ ထည့္သြင္းသင္ၾကားျခင္း မရွိပါဘူး။ သို႔ေပမယ့္ အဂၤလိပ္စာမွာေတာ့ ေပးစာကို စာစီစာကံုးနဲ႔အတူ အေလးေပး သင္ၾကားပါတယ္။ သို႔ေပမင့္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ဆီမွာ သင္ၾကားေနတဲ့ စနစ္က ေခတ္ေနာက္က်ေနပါၿပီ။ စာပိုဒ္ ခြဲပံု၊ ေန႔စြဲတပ္ပံု၊ လိပ္စာေနရာခ်ပံု၊ ပုဒ္ျဖတ္ ပုဒ္ရပ္ သေကၤတ ထည့္ပံုေတြဟာ ဟိုးႏွစ္ေပါင္း တစ္ရာနီးပါးက စနစ္အတိုင္းသာ ေက်ာင္းေတြမွာ သင္ၾကားဆဲပါ။

ကြ်န္ေတာ္ေဆြးေႏြးမွာက အဲဒါ မဟုတ္တာမို႔ အဲဒါကို အက်ယ္မေျပာေတာ့ပါဘူး။

သို႔ေပမင့္ ေရးထံုးစနစ္ေတြ ဘယ္လို ေျပာင္းသြားသြား၊ စာတစ္ေစာင္မွာ ပါရွိတဲ့ အဂၤါရပ္ေတြကေတာ့ မေျပာင္းမလဲ တည္ရွိေနပါတယ္။ စာတစ္ေစာင္အတြက္ အေရးႀကီးဆံုးက ႏႈတ္ခြန္းဆက္ပါ။ အေရးႀကီးဆို စာတစ္ေစာင္ရဲ႕ ထိပ္ဆံုးမွာ အဲဒီ့စာသားကို အရင္ဆံုး ဖတ္ရလို႔ပါပဲ။

လုပ္ငန္းသံုးစာေတြမွာေတာ့ ျမန္မာလိုဆိုရင “လူႀကီးမင္းခင္ဗ်ား/ရွင့္” ေပါ့။ အဂၤလိပ္လိုဆိုရင္ေတာ့ Dear Sir/Madam/Ms. ေပါ့။ အဲဒါဟာ ႏႈတ္ခြန္းဆက္ပါ။ ဓာတ္ေခ်ာစာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ လက္နဲ႔ေရးတဲ့စာျဖစ္ျဖစ္၊ လက္ႏွိပ္စက္နဲ႔ ႐ိုက္တဲ့ စာပဲျဖစ္ျဖစ္ ေပးစာမွန္သမွ်မွာ အဲဒီ့ ႏႈတ္ခြန္းဆက္ကို မျဖစ္မေန ထည့္ရပါတယ္။

သည္ေနရာမွာ ေမးစရာ ရွိပါတယ္။ (စာရြက္ေပၚမွာ ေရးတဲ့) သာမန္ေပးစာေလာက္ ဓာတ္ေခ်ာစာက သိပ္ၿပီး ခန္႔ညား ထည္ဝါစရာမလိုဘူး မဟုတ္လား။ ပိုၿပီး ရင္းႏွီးရာ မေရာက္ေပဘူးလားလို႔ေပါ့။ အဲသလို ေမးရင္ မွန္ပါတယ္လို႔သာ ေျဖရမွာပါ။ ဓာတ္ေခ်ာစာသည္ ေပးစာလိုမ်ိဳး သိပ္ၿပီး သမား႐ိုးက် မဆန္ေတာ့တာ မွန္ေပမယ့္ တစ္ဖက္ကလည္း မိတ္ေဆြ သူငယ္ခ်င္းခ်င္း ေပးတဲ့စာမ်ိဳးမွာေတာင္ “ေဟ့ေကာင္ႀကီး… ေနေကာင္းရဲ႕လား”ဆိုတာမ်ိဳးနဲ႔ အစခ်ီ ႏႈတ္ခြန္းဆက္သလိုပဲ ဓာတ္ေခ်ာစာမွာလည္း သူ႔နည္းနဲ႔သူ၊ ဆိုင္ရာ ဆိုင္ရာ ပုဂၢိဳလ္ရဲ႕ အေနအထားအလိုက္ ႏႈတ္ခြန္းဆက္ရမယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ကိုေတာ့ မေမ့သင့္ဘူး။

သည္ေနရာမွာ “ဆိုင္ရာဆိုင္ရာပုဂၢိဳလ္ရဲ႕အေနအထား”ဆိုတဲ့စကားရပ္ဟာ အင္မတန္ အေရးႀကီးပါတယ္။ ကိုယ့္အတြက္ လူတကာကို “အစ္ကို”လို႔ ေခၚတာဟာ ယဥ္ေက်းရာ ေရာက္ေပမယ့္ တခ်ိဳ႕လူေတြက်ေတာ့ အဲဒီ့လို အစ္ကိုလို႔ ေခၚတာကို မႀကိဳက္ဘဲ “ဆရာဦးဘယ္သူ”လို႔ ေခၚမွ ႀကိဳက္တတ္သူေတြလည္း ရွိႏိုင္ပါတယ္။ ဆရာမလို႔ ေခၚတာကိုမႀကိဳက္ဘဲ “မမ”လို႔ ေခၚမွ သေဘာက်ႏိုင္သူ မိန္းမသားေတြလည္း ရွိႏိုင္ျပန္တယ္။ သည္အတြက္ လူတိုင္းကို ကိုယ့္စိတ္နဲ႔ ႏိႈင္းၿပီး ေခၚေဝၚသံုးစြဲမိရင္ အမွားႀကီး မွားသြားႏိုင္ပါတယ္။

အထူးသျဖင့္ ဓာတ္ေခ်ာစာေရးမွာေတာ့ ဟုတ္တယ္၊ သို႔ေသာ္ လုပ္ငန္း သေဘာအရ တရားဝင္ဆက္သြယ္တာ၊ အသိေပးတာမ်ိဳးမွာ ဓာတ္ေခ်ာစာကို သံုးၿပီဆိုရင္ ပိုလို႔ေတာင္ သတိထားသင့္ပါတယ္။ လူသားအရင္းအျမစ္ဌာနက စီမံခန္႔ခြဲေရးမွဴးတစ္ေယာက္ ေျပာဖူးတဲ့ စကားတစ္ခုက ေတာ္ေတာ္တာသြားတယ္။ သူ႔ဆီကို ဓာတ္ေခ်ာစာနဲ႔ အလုပ္ေလွ်ာက္လႊာေတြ တင္ၾကတဲ့အထဲမွာ တစ္ေယာက္က “ဦးခင္ဗ်ား”လို႔ အစခ်ီထားတာကို ေတြ႕လိုက္တာနဲ႔တင္ အဲဒီ့  ေလွ်ာက္လႊာကို ဆက္မဖတ္ေတာ့ဘဲ ပယ္လိုက္ပါသတဲ့။ တခ်ိဳ႕ကေတာ့ ဘာ မဟုတ္တာေလးနဲ႔ ပယ္တယ္လို႔ ေအာက္ေမ့ၾကေပမယ့္ သူကေတာ့ သည္လို လူမ်ိဳးဟာ သူ ေလွ်ာက္ထားမယ့္ အလုပ္နဲ႔ မသင့္ေတာ္ဘူးလို႔ ဆံုးျဖတ္လိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

အေၾကာင္းရင္းက စီမံခန္႔ခြဲေရးမွဴးဟာ မိန္းမသားတစ္ေယာက္ ျဖစ္ေနပါတယ္။ အဲဒါကို ဘုမသိ ဘမသိနဲ႔ “ဦးခင္ဗ်ား”လို႔ အစခ်ီထားတဲ့အတြက္ ေလွ်ာက္ထားသူသည္ သည္လိုအလုပ္မ်ိဳးေတြကို ေယာက်္ားေတြသာ လုပ္လိမ့္မယ္၊ လုပ္ထိုက္တယ္ဆိုတဲ့ အစြဲမ်ိဳး ႀကီးမားလွသူလို႔ သူ ယူဆလိုက္ပါသတဲ့။ လူအမ်ားနဲ႔ ဆက္ဆံရမယ့္ ဝန္ထမ္းတစ္ေယာက္ဟာ က်ား-မခြဲျခားလိုစိတ္ သိပ္ျပင္းေနရင္ ဘယ္လိုမွ မသင့္ေလ်ာ္တဲ့အတြက္ အဲဒီ့ စီမံခန္႔ခြဲေရးမွဴးက အဲဒီ့ ႏႈတ္ခြန္းဆက္ေလးနဲ႔တင္ အဲဒီ့လူကို ပယ္ခဲ့ဖူးပါတယ္။ (ရည္ၫႊန္း –  Comments by Andy Lester, 8 February 2005 at http://geeketiquette.com/archives/2005/02/08/email-etiquette-1-greetings/)

အဂၤလိပ္လိုဆိုရင္ေတာ့ “ဦးခင္ဗ်ား”ဆိုတာကDear Sir ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါမွမဟုတ္လည္းDear Mr. HR Manager ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ အကင္းပါးသူသာ ဆိုရင္ေတာ့ အဲဒီ့ေနရာေတြမွာDear Sir/Madam/Ms. လို႔ျဖစ္ေစ၊ Mr./Ms. HR Manager လို႔ျဖစ္ေစ မ်ဥ္းေစာင္းေလးေတြခံ ၿပီး ေရးသြားမွာပါ။

သည္ဥပမာနဲ႔တင္ ႏႈတ္ခြန္းဆက္က ဘယ္ေလာက္ စကားေျပာသလဲဆိုတာ အင္မတန္ ထင္ရွားပါတယ္။

ကြ်န္ေတာ့္ဆီလာတဲ့ ဓာတ္ေခ်ာစာအမ်ားစုမွာေတာ့ အဲဒါေတြ တစ္ခုမွ မပါတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ အဂၤလိပ္လို ေရးထားတာေတြခင္ဗ်။ ကြ်န္ေတာ့္ကို ဆက္သြယ္လာတဲ့ စာဖတ္ပရိသတ္မ်ားဟာ ကြ်န္ေတာ့္စာေတြကို ဖတ္ၿပီး ကြ်န္ေတာ့္ကို သားခ်င္းတစ္ေယာက္လို ရင္းႏွီးေနမယ္ဆိုတာ သံသယမျဖစ္ မိပါဘူး။ သို႔ေပမယ့္ ႏႈတ္ခြန္းဆက္ လံုးဝ ပါမလာတဲ့ စာကို ဖတ္ရတာကေတာ့ ေတာ္ေတာ့္ကို ေအာင့္သက္သက္ႏိုင္ပါတယ္။

ဓာတ္ေခ်ာစာမွာ အဲသလို Dear Sir လိုမ်ိဳးနဲ႔ သိပ္ႀကီး ခမ္းနားဖို႔ မလိုတာ မွန္ေပမယ့္ အဖ်င္းဆံုးေတာ့ ဦးဘခန္႔ဆိုတဲ့ လူတစ္ေယာက္ဆီကို ေရးတဲ့အခါ မွာအနည္းဆံုးေတာ့ Hello/Hi U Ba Khant ေလာက္ေတာ့ ထည့္သင့္ပါေသးတယ္။ တကယ္ေတာ့ ဘခန္႔ဆိုတာ ကေလာင္အမည္ (ဒါမွမဟုတ္ အႏုပညာ အမည္) ျဖစ္ေနၿပီး သူ႔အမည္ရင္းကို ကိုယ္က မသိဘူးဆိုလည္း အခုမွစၿပီး မိတ္ဆက္တဲ့အေနနဲ႔ စာေရးရာမွာ သူ႔ကို ကိုယ့္စိတ္ထဲက ဘယ္ေလာက္ႀကီး ရင္းႏွီးေနေန “ဦး/ေဒၚ/ကို/မ”ေလးေလာက္၊ အဂၤလိပ္လိုဆိုလည္း Mr./Ms. ေလးေလာက္ေတာ့ တပ္သင့္ပါတယ္။ ဟာ… ဒါကေတာ့ အႏုပညာနာမည္ပဲ ဆိုၿပီး မင္းသား ေက်ာ္ရဲေအာင္ဆီ ပထမဆံုးဓာတ္ေခ်ာစာ ေရးၿပီး မိတ္ဆက္တဲ့ အခါ “ေဟ့… သူငယ္ခ်င္း ေက်ာ္ရဲေအာင္”လို႔ မေရးေကာင္းမွန္းေလာက္ေတာင္ ျမန္မာလူငယ္တခ်ိဳ႕ မသိၾကေတာ့တာကို ကြ်န္ေတာ့္ဆီ လာတဲ့ စာေတြအရ သတိထားမိေနပါတယ္။ လာကတည္းက “သူငယ္ခ်င္း အတၱေက်ာ္”တို႔၊ “ေဟ့… ဆူဒိုနင္”တို႔ ဆိုတာေတြနဲ႔ ေတြ႕ေတြ႕ေနရလို႔ ေျပာတာပါ။

ကြ်န္ေတာ့္ဘက္ကေတာ့ ေၾသာ္… ငါကိုက လမ္းဖြင့္ေပးထားမိတာပဲေလ၊ ကေန႔လူငယ္ေတြခမ်ာ ႐ိုေသတာကိုသာ အသင္ခံခဲ့ရရွာၿပီး ေလးစားမႈကို ဘယ္သူကမွ သင္မေပးခဲ့ၾကတာမို႔ အဲလို ႐ုန္႔ရင္းေနၾကတာပဲေလဆိုတဲ့ အေတြးနဲ႔ မနည္းသည္းခံၿပီး သူတို႔စာေတြကို ျပန္ျပန္ေပးေနရပါတယ္။ မဟုတ္ရင္ေတာ့ ဟို စီမံခန္႔ခြဲေရးမွဴးလိုပဲ အဲဒီ့စာမ်ိဳးေတြကို ဆက္မဖတ္ဘဲ ထားရေတာ့မလိုသာ ျဖစ္သြားမွာပါ။

တခ်ိဳ႕မိေကာင္းဖခင္သားသမီးေတြကေတာ့ “ဆရာခင္ဗ်/ရွင့္”ဆိုတာမ်ိဳး နဲ႔ အစခ်ီပါတယ္။ ဆိုကၠားနင္းတဲ့သူကိုေတာင္ ဆိုကၠားဆရာ၊ ကားေမာင္းတဲ့သူကိုလည္း ကားဆရာစသျဖင့္ ယဥ္ေက်းဖြယ္ရာစြာ ေခၚေဝၚသံုးႏႈန္းတတ္ၾကတဲ့  ျမန္မာလူမ်ိဳးမ်ားအေနနဲ႔ ကြ်န္ေတာ့္ကို ဆရာေခၚလွာတာ ဘာမွ မာန္တက္စရာ မလိုပါဘူး။ သို႔ေသာ္ ဒါေတြက မိေကာင္းဖခင္သားသမီးျဖစ္ေၾကာင္း ျပဆိုရာ ေရာက္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕က်ျပန္ေတာ့လည္း “ဦးခင္ဗ်ား”ဆိုတာမ်ိဳး ပါပါတယ္။ ဘူးလံုးနားမထြင္းတခ်ိဳ႕ကေတာ့ “အစ္ကို”တဲ့။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ အဲဒါမ်ိဳးကို ထိုက္သင့္တဲ့ ႏႈတ္ခြန္းဆက္လို႔ ေျပာလို႔ရပါတယ္။

ေနာက္တစ္မ်ိဳးက “မဂၤလာပါခင္ဗ်ာ/ရွင့္”လို႔ အစခ်ီတာမ်ိဳးပါ။ ဒါလည္း အင္မတန္မွ မိေကာင္းဖခင္ သားသမီး ပီသပါတယ္။ အသက္ ၃၀ ေက်ာ္တစ္ေယာက္ ကြ်န္ေတာ့္ဆီ စာေရးတဲ့အခါ အစခ်ီႏႈတ္ခြန္းဆက္ပံုကေတာ့ လွတယ္။ “ဆူဒိုနင္”တဲ့ခင္ဗ်။ ကြ်န္ေတာ္ကေတာ့ သူ႔မိဘေတြကိုပဲ ႐ိုးမယ္ဖြဲ႕လိုက္မိရပါတယ္။ တစ္ဆက္တည္းမွာပဲ သူက ေမြးလာမယ့္ သားသမီးေတြအတြက္လည္း ရင္ေလးမိတယ္။

ျမန္မာလို ႏႈတ္ခြန္းဆက္တဲ့အထဲမွာ “ေနေကာင္းပါသလား ဦးဆူဒိုနင္”ဆိုတာမ်ိဳးလည္း ၾကံဳဖူးပါတယ္။ ဒါလည္း မိေကာင္းဖခင္သားသမီးဆန္တဲ့ ႏႈတ္ခြန္းဆက္နည္းပါပဲ။

အဂၤလိပ္လို ေရးမယ္ဆိုရင္ လည္းDear + Title + Surname, Dear + First Name, Hi + First Name, First Name, Hi (and variants)  စသျဖင့္ အသီးသီး ေရးသားႏိုင္ၾကပါတယ္။ ပထမဆံုးက Title ဆိုရာမွာ သက္ဆိုင္ရာ ဂုဏ္ပုဒ္အရ “ဦး/ေဒၚ/ကို/မ/ဆရာ/ဗိုလ္ႀကီး/ေဒါက္တာ” အစရွိတာမ်ားကို ဆိုလိုတာျဖစ္ပါတယ္။ Surname က ခရစ္ယာန္နာမည္ႏွစ္လံုးမွာ ေနာက္ဆံုး နာမည္ကို ေျပာတာျဖစ္ပါတယ္။ Brad Pitt မွာ surname က Pitt ပါ။ Kate Winslet မွာ surname က Winslet ပါ။ မရင္းႏွီးတဲ့အတြက္ သူတို႔ဆီ စ စာေရးရာမွာDear Mr. Pitt/Ms. Winslet လို႔ ေရးမွ ေတာ္ပါမယ္။ သူတို႔နဲ႔ အေတာ္ ရင္းႏွီးလာၿပီဆိုမွ Dear Brad/Kate လုပ္လို႔ ေကာင္းပါတယ္။ အဲဒီ့ထက္ ပိုၿပီး ရင္းႏွီးလာတဲ့အခါ Hi Brad/Kate လုပ္လို႔ရပါၿပီ။ သူ႔အိမ္ကိုယ့္အိမ္ ဝင္ ထြက္ရင္းႏွီးတဲ့အဆင့္ ပခံုးဖက္ ေပါင္းတဲ့အဆင့္ေရာက္ေတာ့မွ က်န္တာေတြ သံုးရမွာပါ။

အဲေတာ့ ခ်ဳပ္လိုက္မယ္ဆိုရင္ ကေန႔ ေရႊျမန္မာလူငယ္ေတြ တြင္တြင္ သံုးေနၾကတဲ့ အင္တာနက္ေပၚက စာေတြပို႔တဲ့အခါ၊ ခ်က္တင္ ဝင္တယ္ဆိုၿပီး တစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ ဆက္သြယ္ၾကတဲ့အခါေတြမွာလည္း လူနဲ႔လူခ်င္း စတင္ ႏႈတ္ခြန္းဆက္ပံုေပၚမွာလိုက္ၿပီး ကိုယ္ဟာ “မိေကာင္းဖခင္သားသမီးလား၊” “မိမဆံုးမ ဖမဆံုးမ”လားဆိုတာကို ေပၚလြင္သြားေစႏိုင္တဲ့အေၾကာင္း တေစ့တေစာင္း တင္ျပလိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။

ေျပာေနက် စကားနဲ႔ပဲ နိဂံုးခ်ဳပ္ပါရေစ။ ကြ်န္ေတာ္ေျပာတိုင္း လက္ခံရမယ္လို႔ ဘယ္သူ႔ကိုမွ မတိုက္တြန္းအပ္ပါဘူး။ ကြ်န္ေတာ္တင္ျပခဲ့တာကို ကိုယ္ပိုင္ ဦးေႏွာက္နဲ႔ ဆင္ျခင္သံုးသပ္ၿပီး လက္ခံသင့္တယ္ထင္မွ လက္ခံပါ၊ က်င့္သံုးသင့္တယ္ ထင္မွ က်င့္သံုးပါ။

ကိုယ့္ကာယကံ ကိုယ့္ဝစီကံ စီမံတဲ့အတိုင္း ကိုယ္ခံၾကရမွာကိုေတာ့ သတိေလးထားေစခ်င္ပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ ကြ်န္ေတာ္ ေျပာတာမဟုတ္ဘူးခင္ဗ်။ ဘုရားေဟာတာေလ၊ ဘာတဲ့… “သေဗၺသတၱာ ကမၼသကာ”ဆိုသမႈတ္လားဗ်ာ။

အားလံုးေတြးဆ ဆင္ျခင္ၾကည့္ႏိုင္ၾကပါေစ

အတၱေက်ာ္(ဝ၇၀၈၀၉)

၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလထုတ္ သရဖူမဂၢဇင္းပါ စာမူကို ျပန္လည္ တင္ဆက္လိုက္တာပါ။