အစုတ္ထုတ္ရဲ႕ ၾကားျဖတ္အစီရင္ခံစာ (နိဂံုးပိုင္း)

အန္ကယ္ဦးၾကည္ေမာင္ အမွတ္တရ

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၂၂ ရက္ေန႔က ေတာ္ဝင္ႏွင္းဆီ စားေသာက္ဆိုင္မွာ က်င္းပခဲ့တဲ့ ဦးၾကည္ေမာင္ ရာျပည့္ပြဲ အထိမ္းအမွတ္ကို မေမွ်ာ္လင့္ဘဲ တက္ေရာက္ခြင့္ရခဲ့ရာက အေဟာင္းေတြ အစုတ္ျဖစ္လာတဲ့အခါ စိတ္ဆာလြန္းလို႔ သည္စာစုကို ေရးျဖစ္ခဲ့တာမွန္ေပမယ့္ အခုအခ်ိန္အထိ အန္ကယ္ဦးၾကည္ေမာင္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သည္စာထဲမွာ တိတိပပ ဘာမွ မေရးရေသးပါဘူး။

တကယ္ေတာ့ အန္ကယ္ဦးၾကည္ေမာင္နဲ႔ က်ေနာ္နဲ႔ ခင္မင္ရင္းႏွီးလာတာက အန္ကယ္ဦးၾကည္ေမာင္ ဒီခ်ဳပ္က ထြက္လာတဲ့ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္းမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ့ေရွ႕ပိုင္းတုန္းက အန္ကယ္နဲ႔ က်ေနာ္က တေယာက္ကို တေယာက္ ျမင္ဖူးသိကၽြမ္းေန႐ံုသာပါ။ အန္ကယ္ ထြက္လာတဲ့ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ အန္ကယ့္ အိမ္ကို က်ေနာ္ မၾကာခဏ ေရာက္ျဖစ္ရာက ခင္မင္လာခဲ့ရတာပါပဲ။

ap9606160498သည္ေနရာမွာ အန္ကယ္ ဘာ့ေၾကာင့္ထြက္ဆိုတာနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ပေဟဠိကို အနီးကပ္ေနၾကသူေတြ အားလံုးက အျပည့္အဝ မသိေတာင္ တဆင့္ၾကားနဲ႔ ရိပ္မိေနၾကေပမယ့္ အေၾကာင္းေၾကာင္းကို ေထာက္ထားၿပီး ဘယ္သူကမွ ယေန႔ထက္တိုင္ တခြန္းမဟပါဘူး။ ဦးၾကည္ေမာင္၊ သို႔မဟုတ္ အ႐ိုးပံုေပၚမွာ ဗိမာန္ မေဆာက္လိုသူ စာအုပ္ထဲမွာလည္း အဲဒါကို ဘယ္သူကမွ ဖြင့္ဟမထားၾကဘူး။ က်ေနာ္လည္း အားလံုး နည္းတူ ေရငံုေနလိုက္ခ်င္ေပမယ့္ ေျပာလို႔ရတဲ့ အတိုင္းအတာတခုအထိေတာ့ ေျပာၾကည့္လိုက္ပါ့မယ္။

အတြင္းသတင္းအရ အန္ကယ္က ေျပာသင့္လြန္းလာခ်ိန္မို႔ ေျပာသင့္တဲ့ စကားတခြန္းကို ေျပာခဲ့ပါတယ္။ အဲဒါကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ တံု႔ျပန္ခံလိုက္ရတဲ့အခါမွာေတာ့ အန္ကယ့္မွာ ေစတနာက ေဝဒနာ ျဖစ္သြားခဲ့ရပံုပါပဲ။

တကယ္ေတာ့ အန္ကယ္ဟာ အာဏာရေန႐ံုမက အာဏာစက္ပါ ျပင္းလြန္းလွတဲ့ ဗိုလ္ေနဝင္းကိုေတာင္ ဂ႐ုမစိုက္ခဲ့၊ ဗိုလ္ေနဝင္းက သံအမတ္ရာထူးေပးၿပီး ျပည္ႏွင္တာေတာင္ သူ႔ကိုယ္က်ိဳးစီးပြားျဖစ္ေနပါလ်က္ကနဲ႔ လက္မခံခဲ့တဲ့အျပင္ အဲဒီ့အခ်ိန္က ရာထူးမွ အနားယူသည့္တိုင္ တပ္ကား ၃ လ ဆက္သံုးခြင့္ကိုေတာင္ လံုးဝ မယူခဲ့တဲ့သူမ်ိဳးပါ။

ဗိုလ္ေအာင္ႀကီး ဒီခ်ဳပ္ကို ခြာသြားတုန္းကလည္း သူယံုၾကည္တဲ့ ဘက္မွာ ခိုင္ခိုင္မာမာ ရပ္ခဲ့သူလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အဲေတာ့ကာ သူ႔ေစတနာ အရာမထင္ေတာ့ခ်ိန္မွာ ေနာက္ေၾကာင္းကို လွည့္မၾကည့္ေတာ့တာ မဆန္းဘူးလို႔ ဆိုႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။

သည့္ထက္ ဖ႐ံုဆင့္တာက အန္ကယ္ ထြက္ခ်လာၿပီးတဲ့ ေနာက္ပိုင္း ၂ ႏွစ္နီးပါးအၾကာမယ္ နာေရးကိစၥေၾကာင့္ လူမႈဝတၱရားအရ သြားတဲ့အခါမွာေတာင္ တနာရီ နီးပါး အသားလြတ္ ေစာင့္ခိုင္းထားၿပီး လူခ်င္းေတြ႕ရခ်ိန္ မွာလည္း ဖုတ္ေလသည့္ ငါးပိ၊ ရိွတယ္လို႔ မေအာက္ေမ့ေတာ့ဘဲ လွည့္ေတာင္ မၾကည့္ခဲ့ဘူးလို႔ နီးစပ္သူေတြက ေျပာပါတယ္။ အဲဒီ့မွာ အန္ကယ္ ေတာ္ေတာ္ အသည္းေပါက္သြားခဲ့ေလာက္ မယ္ဆိုတာ ခန္႔မွန္းႏိုင္ပါတယ္။

သို႔ေသာ္ အဲဒီ့ပြဲမွာ က်ေနာ္ေျပာခဲ့တဲ့အတိုင္း အန္ကယ္ဟာ ဆရာႀကီး ေရႊဥေဒါင္းစကားနဲ႔ဆိုရင္ gentleman ပါ။ လူႀကီးလူေကာင္းေပါ့။ က်ေနာ့္စကားနဲ႔ဆိုရင္ မိေကာင္းဖခင္ သားသမီးေပါ့ဗ်ာ။ အဲဒါေၾကာင့္ သည္ကိစၥေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေသလြန္သည္အထိ အန္ကယ့္ႏႈတ္က တလံုးတပါဒမွ် ထုတ္ဟ ဖြင့္ေျပာသြားျခင္း မရိွပါဘူး။

အဲ… သို႔ေသာ္ က်ေနာ္နဲ႔ ရင္းႏွီးလာတဲ့ ေနာက္ပိုင္း တခ်ီသားမွာေတာ့ အန္ကယ္က က်ေနာ့္ကို ေမးဖူးပါတယ္။ “ခင္ဗ်ား ဘယ္တုန္းက စိတ္ကုန္သြားတာလဲဗ်”တဲ့။ က်ေနာ္က ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ ႏွစ္ကုန္ပိုင္းမွာ က်ေနာ္နဲ႔ တည့္တည့္ ရင္ဆိုင္ခဲ့ရခ်ိန္က က်ေနာ္ခံစားခဲ့ရပံုကို က်က်နန ျပန္ေျပာလိုက္ေတာ့ အန္ကယ္ ရယ္လိုက္တာမ်ား တဟားဟားနဲ႔။ ၿပီးေတာ့ ေျပာပါတယ္။ “ခင္ဗ်ား အေတာ္ လ်င္တဲ့ လူပဲဗ်ာ”တဲ့။

ဆက္လက္ ေဖာ္ျပထားတာကေတာ့ အန္ကယ့္ ရာျပည့္ပြဲတုန္းက ေျပာမယ္လို႔ ၾကံရြယ္ထားခဲ့ေပမယ့္ အခ်ိန္ကို ငဲ့ၿပီး မေျပာျဖစ္ခဲ့တဲ့ က်ေနာ့္ရင္ထဲက စကားေတြကို အခုမွ အားတက္သေရာ ျပည့္ျပည့္ဝဝ ေျပာလိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္ခင္ဗ်ား။ 

မိေကာင္းဖခင္သားသမီး အန္ကယ္

အစပိုင္းမွာ အန္ကယ္က က်ေနာ့္ကို သတိေလးနဲ႔ ဆက္ဆံခဲ့ပါတယ္။ တနည္းအားျဖင့္ သူ ေကာင္းေကာင္း မသိတဲ့ က်ေနာ့္ကို အကဲခတ္ေနခဲ့ပံုပါပဲ။ ေနာက္ပိုင္းမွာ က်ေနာ္သည္လည္း အလြန္စာဖတ္တဲ့သူ၊ ၿပီးေတာ့ အစြဲအလန္းႀကီးႀကီးနဲ႔ ကိုယ္ခ်စ္တဲ့သူမို႔ သာေစ၊ ကိုယ္မုန္းတဲ့သူမို႔ နာေစ စိတ္သေဘာထားရိွသူမ်ိဳး မဟုတ္မွန္း ရိပ္စားမိလာခ်ိန္မွာေတာ့ အန္ကယ္က က်ေနာ့္အေပၚ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ရင္းရင္းႏွီးႏွီး ရိွလာတယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။

က်ေနာ္က ဘာသာစကားကို အလြန္စိတ္ဝင္စားတဲ့သူ။ အထူးသျဖင့္ အဂၤလိပ္စာေပါ့။ အဲေတာ့ က်ေနာ့္ဆီမွာ အဂၤလိပ္ဘာသာစကားနဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ စာအုပ္ေတြ အေတာ္မ်ားမ်ား ရွိပါတယ္။ အဲဒီ့အခ်ိန္က အန္ကယ္သည္လည္း လူငယ္ေတြကို အဂၤလိပ္စာ သင္ေပးေနတဲ့ အခ်ိန္မို႔ က်ေနာ့္ဆီက စာအုပ္ေတြကို အန္ကယ္က ငွားတတ္ပါတယ္။

အိမ္ခ်င္းကလည္း သိပ္မေဝးတာမို႔ အန္ကယ္က မနက္လမ္းေလွ်ာက္ထြက္ရင္း က်ေနာ့္ အိမ္ကို ဝင္ဝင္လာတတ္ပါတယ္။ သို႔ေပတည့္ က်ေနာ္က မနက္ကို ဖိအိပ္တဲ့ ညသမားဆိုေတာ့ အန္ကယ္ လာတိုင္း က်ေနာ့္ ႏိႈးႏိႈးေပးၾကရတာကို သူတပါးအတြက္ အလြန္ထည့္တြက္ေပးတတ္တဲ့ အန္ကယ့္ခမ်ာ အားနာရွာပါတယ္။ ဖြင့္လည္း ေတာင္းပန္ပါတယ္။ က်ေနာ္က ရပါတယ္ အန္ကယ္ရဲ႕လို႔ အႀကိမ္ႀကိမ္ ေျပာေသးေပမယ့္ ေနာက္ပိုင္း သိပ္မလာေတာ့ဘူး။

အန္ကယ္နဲ႔ တရင္းတႏွီးေနခြင့္ရခဲ့တဲ့ ကာလတိုေလးမွာ သတိမထားဘဲ မေနႏိုင္တာကေတာ့ ေစာေစာက ေျပာခဲ့တဲ့အတိုင္း အန္ကယ္က သိပ္ကို လူႀကီးလူေကာင္းဆန္လွတာကိုပါပဲ။ လူတိုင္းအေပၚ ႀကီးႀကီးငယ္ငယ္ ေထာက္ထား စာနာတတ္တာကို မျမင္ခ်င္လည္း ျမင္ေနရပါတယ္။

စကားေျပာရင္လည္း သိမ္သိမ္ေမြ႕ေမြ႕ ေခ်ေခ်ငံငံခ်ည္းပဲ။ အန္ကယ့္ႏႈတ္က ၾကမ္းတမ္းတဲ့ စကား၊ သိမ္ဖ်င္းတဲ့ စကား၊ သေဟာက္သဟစကားေတြ တခါမွ မၾကားခဲ့ဖူးပါဘူး။

အစ္မနဲ႔အတူ ျခံေရွ႕မွာ ေဟာခဲ့ၾကတုန္းကေရာ၊ ၁၉၉၀ ျပည့္ ဂႏၶီညီလာခံမွာ ပရိသတ္ကို ေျပာခ်ိန္၊ တျခား လူငယ္ေတြနဲ႔ ေျပာဆိုေနခ်ိန္ေတြမွာပါ အန္ကယ့္စကားေတြကို ပရိသတ္တေယာက္အေနနဲ႔ ႀကိမ္ဖန္မ်ားစြာ နားေထာင္ခဲ့ရဖူးပါတယ္။ က်ေနာ္နဲ႔လည္း အခ်ိန္ေတာ္ေတာ္ ၾကာၾကာ စကားေတြ ေျပာခဲ့ဖူးပါတယ္။ ဘယ္တုန္းကမွ ဆိုးဆိုးရြားရြား၊ နင့္နင့္သီးသီး ေျပာတာ မၾကားခဲ့ဖူးပါဘူး။ ေလျပည္ေလေအးနဲ႔ ရွင္းျပ ေျပာျပတာခ်ည္းပါပဲ။ သူနဲ႔ သေဘာထားခ်င္း မတူတာကို ျပန္ေျပာရင္ေတာင္မွ ေလေအးနဲ႔သာ ေျပာတတ္ခဲ့ပါတယ္။

လူႀကီးလူေကာင္းဆန္တယ္ဆိုတဲ့ေနရာမွာ လူေတြကို ေနရာေပးတာလည္း ပါပါတယ္။ အဲဒါလည္း အန္ကယ့္မွာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ငါက လူႀကီးပဲ၊ ငါက သူတို႔ထက္ စာဖတ္နာတာပဲ၊ ငါပိုသိ၊ ငါပိုတတ္ပဲဆိုၿပီး အန္ကယ္က ဘယ္သူ႔ေရွ႕ကမွ မေနပါဘူး။ အားလံုးကို ေလးေလးစားစားနဲ႔ ေနရာေပးတတ္တဲ့ အန္ကယ့္ရဲ႕ ၾကည္ညိဳစရာ အက်င့္စ႐ုိက္ကို အမွတ္ထင္ထင္ ရိွခဲ့ရပါတယ္။

စာဖတ္သူ အန္ကယ္

အဲဒါနဲ႔ တဆက္တစပ္တည္းကေတာ့ အန္ကယ့္ရဲ႕ စာဖတ္ျခင္းကို ခံုမင္မႈပါ။ အန္ကယ္က အခ်ိန္အားရိွတာနဲ႔ စာအုပ္နဲ႔ မ်က္ႏွာ မခြာတမ္းဖတ္တဲ့သူမွန္းလည္း ရိပ္စားမိခဲ့ပါတယ္။ အမွန္ေတာ့ အန္ကယ့္လို အဂၤလိပ္ လက္ထက္မွာ တကၠသိုလ္ေနာက္ဆံုးႏွစ္အထိ တက္ခဲ့ဖူးသူအေနနဲ႔ အဂၤလိပ္စာအား ဘယ္ေလာက္ ေကာင္းမယ္ဆိုတာ ခန္႔မွန္းႏိုင္ၾကပါလိမ့္မယ္။ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ အဂၤလိပ္စာ တတ္ေျမာက္မႈ ပါခ်ီပါခ်က္နဲ႔ဆို ဘယ္လိုမွ မယွဥ္သာပါဘူး။

ဒါေတာင္မွ က်ေနာ့္ဆီက အဂၤလိပ္စာနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ေနာက္ဆံုးေပၚ စာအုပ္ေတြ ငွားရမ္းဖတ္႐ႈခဲ့တဲ့အခ်က္ တခ်က္တည္းနဲ႔တင္ အန္ကယ္ဟာ တသက္လံုးသင္ယူလိုစိတ္အျပည့္နဲ႔ဆိုတာ ထင္ရွားလြန္လွပါတယ္။

အႀကိမ္ႀကိမ္ေရးဖူးခဲ့တယ္ ထင္ပါတယ္၊ ဘုရားရဟႏၲာ မျဖစ္ေသးသမွ် ကာလပတ္လံုး လူသားတေယာက္အေနနဲ႔ အကုန္သိ၊ အကုန္တတ္ဖို႔ ဘယ္လိုမွ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ ဘာသာရပ္တခုထဲမွာေတာင္ သင္လို႔ မဆံုးေအာင္၊ ေလ့လာလို႔ မဆံုးေအာင္ ရိွပါတယ္။ အန္ကယ္က ဒါကို နားလည္သေဘာေပါက္တယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ သူက ေသသည္အထိ မျပတ္ ဖတ္မွတ္ေလ့လာသြားခဲ့ပါတယ္။ ဒါလည္း အင္မတန္ ၾကည္ညိဳစရာ ေကာင္းလွတဲ့ အန္ကယ့္ ဂုဏ္ရည္တခုပါပဲ။

နားေထာင္တတ္သူ အန္ကယ္

အဲလို တသက္လံုး ေလ့လာသင္ယူလိုသူတေယာက္ျဖစ္တာမို႔ အန္ကယ္ဟာ ႀကီးငယ္မဟူ၊ သူ႔နားက လူမွန္သမွ်ရဲ႕ စကားကို တေလးတစား နားေထာင္တတ္ပါတယ္။

လူေတြမွာ ႐ႈေထာင့္အေထြေထြ ရိွပါတယ္။ ဖန္တရာ ေတေနတဲ့ စကားကို သံုးရရင္ မ်က္မျမင္ပုဏၰားေတြလုိေပါ့ဗ်ာ။ စမ္းမိတဲ့ ကိုယ့္အကြက္တခုတည္းကေန အမွန္ထင္ၿပီး နံရံလို႔ ေျပာလည္း မမွားဘူး၊ ႀကိဳးလို႔ ေျပာလည္း မလြဲဘူး ျဖစ္ေနႏိုင္ေပမယ့္ ဘက္စံု ေထာင့္စံုက ခ်ဥ္းကပ္ၿပီး သံုးသပ္ႏိုင္ဖို႔က်ေတာ့ တျခားသူေတြရဲ႕ စကားကို ေလးေလးစားစား နားစိုက္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

ကိုယ္သေဘာတူတာ၊ မတူတာ၊ ကိုယ္နဲ႔ အျမင္တူတာ မတူတာ အပထား၊ သူ႔သေဘာထား ဘယ္လို ရိွတယ္၊ သူဘယ္လို ျမင္တယ္ဆိုတာကို နားလည္သေဘာေပါက္ျခင္းဟာ ကိုယ့္အတြက္ ဘယ္လိုမွ အက်ိဳး မယုတ္ႏိုင္တဲ့အျပင္ အျမတ္ေတာင္ထြက္ႏိုင္တာမ်ိဳးပါ။ အဲဒါကို ျပည့္ဝသူ၊ ဉာဏ္ႀကီးသူမွ နားလည္ႏိုင္ပါတယ္။ တဖက္သားကို အထင္အျမင္ေသးတတ္၊ တဖက္သားရဲ႕ စကားကို ကန္ေတာ့ပါရဲ႕ဗ်ာ… ဟိုသင္းၾကားေတာင္ မညႇပ္တတ္သူဟာ တကယ္ေတာ့ ဘဝင္ေလဟပ္ေနတဲ့ မျပည့္ဝသူ၊ ဉာဏ္နည္းသူ လူ႔ဗာလသာ ျဖစ္ပါတယ္။ အန္ကယ္နဲ႔ ထိစပ္ ပတ္သက္ ရင္းႏွီးခင္မင္ခဲ့ရတဲ့ ကာလတာတိုေလးအတြင္းမွာ အမွတ္ထင္ထင္ ရိွခဲ့ရတာက အဲဒီ့ တဖက္သား စကားကို တေလးတစား နားစိုက္ေထာင္ေပးႏိုင္စြမ္းပါပဲ။

မ်ိဳးဆက္သစ္ေတြကို ခ်စ္ရေကာင္းမွန္း အလြန္သိတဲ့ အန္ကယ္

ေနာက္တခ်က္က မ်ိဳးဆက္သစ္ေတြကို တန္ဖိုးထားတာပါ။ ဒီခ်ဳပ္က ထြက္လာၿပီးတဲ့ ေနာက္ပိုင္းကေန အန္ကယ္ တိမ္းပါးခ်ိန္အထိ လူငယ္ေတြကို အန္ကယ္က အဂၤလိပ္စာ သင္ေပးသြားပါတယ္။ အခမဲ့ ျဖစ္တဲ့ အျပင္ မုန္႔ေကၽြး၊ ကာဖီတိုက္ၿပီးေတာင္ သင္ေပးသြားခဲ့တာပါ။

ဦးၾကည္ေမာင္၊ သို႔မဟုတ္ အ႐ိုးပံုေပၚမွာ ဗိမာန္ မေဆာက္လိုသူ စာအုပ္ထဲမွာ အန္ကယ့္တပည့္ေတြေရးထားတဲ့ စာေတြလည္း ပါပါတယ္။ အဲဒီ့ စာအရ အန္ကယ္က အဂၤလိပ္စာကိုသာ သင္ေပး႐ံုမက ကိုယ္က်င့္တည္ၾကည္မႈ၊ လူ႔သိကၡာ၊ အက်င့္စ႐ိုက္၊ အေနအထိုင္ေတြကိုပါ သူကိုယ္တိုင္ ေရွ႕က စံျပေနထိုင္ေျပာဆို ျပဳမူျပရင္း မသိမသာ သင္ၾကားေပးသြားခဲ့တာ အလြန္ထင္ရွားလို႔ ေနပါတယ္။

မွန္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔အားလံုးဟာ အို၊ နာ၊ ေသကို ေရွာင္လႊဲလို႔ မရပါဘူး။ အနာဂတ္ကို ေနာက္မ်ိဳးဆက္ အဆက္ဆက္ လက္ထဲမွာ ထားခဲ့ရမွာပါ။ အဲေတာ့ ေနာက္မ်ိဳးဆက္ကို ဘက္စံုက ႏိုင္သမွ် ပ်ိဳးေထာင္ေပးဖို႔က အိုလာသူတိုင္းရဲ႕ တာဝန္သာ ျဖစ္ပါတယ္။ စကားလံုးကို သတိထားေတာ္မူေပးၾကေစလိုပါတယ္။ “ပ်ိဳးေထာင္” လို႔သာ သံုးလိုက္ပါတယ္။ “သြန္သင္”တို႔၊ “ဆံုးမ”တို႔ကို က်ေနာ္ မသံုးပါဘူး။

က်ေနာ္တို႔မွာ ေခါက္႐ိုးက်ိဳးေနတာက မိဘ၊ ဆရာ၊ လူႀကီးသူမ ျဖစ္သြားၿပီဆိုတာနဲ႔ လူငယ္ေတြကို “သြန္သင္ ဆံုးမရမယ္”လို႔သာ အ႐ိုးစြဲေနပါတယ္။ “ပ်ိဳးေထာင္”ဖို႔ကို စိတ္ကို မကူးမိၾကပါဘူး။ “ပ်ိဳးေထာင္”ဆိုတာမွာ ေလနဲ႔ သြန္သင္တာေတြ၊ ေလနဲ႔ ဆံုးမတာေတြ မပါဝင္ပါဘူး။ ေဘးကေန အသာေလး သိုင္းဝိုင္းေပးတဲ့ သေဘာပါ။

သစ္ပင္မွာ ပ်ိဳးတယ္ဆိုတာ ေရေလာင္းေပးတယ္၊ ေပါင္းသင္ေပးတယ္၊ ေနေရာင္ေအာက္ကို ထုတ္ေပးပါတယ္။ လူကို ပ်ိဳးေထာင္တဲ့အခါမွာလည္း ေလနဲ႔ သြန္သင္ဆံုးမတာက လြယ္ပါတယ္။ ဘာမွလည္း အရာ မေရာက္လွပါဘူး။

ပ်ိဳးေထာင္တယ္ဆိုတဲ့အခါက်ေတာ့ ဝါယမစိုက္ရပါၿပီ၊ အခ်ိန္ေပးရပါၿပီ။ လူငယ္ေတြရဲ႕အျမင္၊ လူငယ္ေတြရဲ႕ သေဘာထားေတြကို နားေထာင္ေပးတာလည္း ပါတယ္၊ ဘယ္ဟာက အမွန္၊ ဘယ္ဟာက အမွားဆိုတာကို ေလနဲ႔ ေျပာျပတာ မဟုတ္ဘဲ လူငယ္ေတြဘာသာ သိျမင္လာေအာင္ ကိုယ္တိုင္ ေရွ႕က စံျပ လုပ္ျပတာ၊ ဒါမွမဟုတ္ စံနမူနာ ယူထိုက္သူတေယာက္ေယာက္ရဲ႕ အေၾကာင္းကို သ႐ုပ္ေဖာ္ထားတဲ့ စာကို ျဖစ္ျဖစ္ အတူဖတ္တာမ်ိဳးပါ။

ေလနဲ႔က လြယ္၊ လုပ္ဖို႔ ခက္

ေရးရင္းနဲ႔ ပ်ဥ္းမနားမဟာၿမိဳင္ေတာရဆရာေတာ္ ဦးေဇာတိက အမွတ္မထင္ မိန္႔ဖူးတဲ့ စကားေလး သြားသတိရမိပါတယ္။ အမ်ားသိေတာ္မူတဲ့အတိုင္း ဆရာေတာ္ ငယ္ဘဝက ဘာသာျခားပါ။ ဆရာေတာ္ဟာလည္း စူးစမ္းသင္ယူလိုစိတ္အျပည့္နဲ႔ ပုဂၢိဳလ္ျဖစ္ပါတယ္။ ဂီတေလးကလည္း ဝါသနာပါတယ္။ သည္အခါ အရပ္ထဲက ဆံသဆရာ ဂီတသမားဆီ အျမဲ ေရာက္ေရာက္ေနတယ္။ အဲဒီ့ ဆံသဆရာက တရားလည္း ထိုင္တယ္။ သို႔ေပတည့္ ဆရာေတာ္ ေလာင္းလ်ာကို “တရားထိုင္ပါ”လို႔ မခိုင္းပါဘူးတဲ့။ “လာ… တရားေလး ထိုင္လိုက္ၾကဦးစို႔ကြာ…”လို႔သာ ဆိုပါသတဲ့။

သိပ္တန္ဖိုးရိွတဲ့ စကားပါပဲ။ က်ေနာ္တို႔က သူမ်ားကို ဘာလုပ္၊ ညာလုပ္လို႔ “သြန္သင္ဖို႔” အထံုပါေနၾကတယ္။ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ကေရာ လုပ္ျဖစ္ရဲ႕လားဆိုတာ အင္မတန္ ႀကီးတဲ့ ေမးခြန္းပါ။ သူမ်ားကို ဘာလုပ္၊ ညာလုပ္ ေျပာမယ့္အစား “လာ… တူတူ လုပ္လိုက္ရေအာင္”ဆိုတာက ဘယ့္ကေလာက္အထိ ပိုတာသြားမယ္ဆိုတာ စဥ္းစားဆင္ျခင္ၾကည့္သင့္ၾကလိမ့္မယ္ ထင္ပါတယ္။ အန္ကယ္ဦးၾကည္ေမာင္ဟာလည္း အဲလို လူစားလို႔ က်ေနာ္ ျမင္မိရပါတယ္။

ကိုယ္က်င့္တည္ၾကည္သူ အန္ကယ္

ေနာက္တခ်က္ကေတာ့ အန္ကယ္က အဲဒီ့ေန႔မွာ က်ေနာ့္ေရွ႕က ေျပာသြားတဲ့ ဆရာမံုရြာေအာင္ရွင့္ စကားနဲ႔ ေျပာရရင္ “အမွန္တရားနဲ႔ ေနထိုင္သြားသူ” ေပါ့။ က်ေနာ္ကေတာ့ “ကိုယ္က်င့္တည္ၾကည္သူ” (man of principle) လို႔ ျမင္မိပါတယ္။ အဲဒါကလည္း အန္ကယ့္ရဲ႕ စာဖတ္အား၊ အသိပညာ၊ ဆင္ျခင္တံုတရားေတြရဲ႕ အက်ိဳးဆက္လို႔ ဆိုႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။

ထင္ရွားတဲ့ ကုိယ္က်င့္တည္ၾကည္မႈကေတာ့ အာဏာရ ဗိုလ္ေနဝင္းကို ေျပာင္ေျပာင္တင္းတင္း ဆန္႔က်င္ခဲ့တာ၊ ဗိုလ္ေအာင္ႀကီး မွားတယ္လို႔ ယံုၾကည္တဲ့အတြက္ ႏွစ္ေပါင္း ၄၀ ေလာက္ ခင္မင္ခဲ့တဲ့ မ်က္ႏွာကို မေထာက္ဘဲ ေအာင္-စု-တင္ အကြဲအျပဲမွာ ဒီခ်ဳပ္နဲ႔ က်န္ေနရစ္ခဲ့တာ၊ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္မွာ ဒီခ်ဳပ္က ထြက္လာခဲ့တာေတြပါပဲ။

“ကိုယ္က်င့္တည္ၾကည္သူ”ဆိုတာ လူတိုင္း လုပ္ႏိုင္ဖို႔ ခက္တဲ့ ကိစၥပါ။ အဲသလို ေနႏိုင္ဖို႔အတြက္ စေတးရတာေတြကေတာ့ အနမတဂၢပါပဲ။ ပထမဆံုး စေတးရတာကေတာ့ ကိုယ္က်ိဳးကိုယ့္စီးပြားကို စေတးရတာ ေသခ်ာလွပါတယ္။

ဆိုၾကပါစို႔၊ ဗိုလ္ေနဝင္းကို ေဘာင္းေတာ္ညိတ္ စိတ္ေတာ္သိခဲ့မယ္ဆို အန္ကယ္တေယာက္ လွ်မ္းလွ်မ္းေတာက္ခဲ့မွာ မလြဲဘူးေလ။ ဒါမွမဟုတ္လည္း ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီက ထြက္လာခဲ့ၿပီးတဲ့အခ်ိန္မယ္ တပ္ထဲမွာ သူ႔မိတ္ေဆြရင္းေတြေရာ၊ ရဲေဘာ္ရဲဘက္ေတြေရာ၊ လက္ေအာက္ငယ္သားေတြပါ ရိွပါတယ္။ အန္ကယ့္ကို ကူညီခ်င္တဲ့သူေတြ မနည္းပါဘူး။ ဆိုရွယ္လစ္ေခတ္ အားလံုး ပါးရွားေနခ်ိန္မွာ အန္ကယ္ဟာ အရင္အရိွန္နဲ႔ အခြင့္ထူးခံမယ္ဆို ခံႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ စီးပြားေကာင္းေကာင္းျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါလည္း မလုပ္ခဲ့ပါဘူး။

အန္ကယ္ ဒုတိယ စေတးရတာကေတာ့ လြတ္လပ္မႈပါပဲ။ သူ႔ရဲ႕ ကိုယ္က်င့္တည္ၾကည္မႈက ဗိုလ္ေနဝင္းရဲ႕ ပရမ္းပတာ စ႐ုိက္နဲ႔ ထိပ္တိုက္ေတြ႕တဲ့အခါ ထစ္ခနဲရွိ အဖမ္းခံရ၊ အက်ဥ္းခ်ခံခဲ့ရေတာ့တာပါပဲ။

၁၉၄၈ ခုႏွစ္ ျမန္မာျပည္ လြတ္လပ္ေရးရကတည္းက ယေန႔ထက္တိုင္ ႏိုင္ငံ့ထိပ္မွာ တက္ေနၾကသူအားလံုးဟာ သက္ဦးဆံပိုင္ ဘုရင္စိတ္ အေတာ္ေပါက္ေနၾကသူခ်ည္းပဲ ထင္ပါတယ္။ သူတို႔နဲ႔ သေဘာကြဲတာနဲ႔ အဲဒီ့လူေတြကို ဖမ္းဆီးဖို႔၊ ႏွိပ္စက္ဖို႔၊ ေထာင္ထဲထည့္ဖို႔ လက္မရြံ႕ၾကပါဘူး။ ကိုယ့္ႏိုင္ငံသားေတြကို ရင္ဝယ္သားလို သေဘာထားၿပီး ငဲ့ညႇာေထာက္ထားတာမ်ိဳး လြတ္လပ္တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ၇၁ ႏွစ္သမိုင္းမွာ ေတြ႕ႏိုင္ခက္ခဲလြန္းလွပါ တယ္။

အဲေတာ့ ကိုယ္က်င့္တည္ၾကည္သူအတြက္ သည္တိုင္းျပည္မယ္ ေနစရာ ပါးရွားတယ္လို႔ ဆိုရပါလိမ့္မယ္။ အန္ကယ္က အဲဒီ့ ပါးရွားသူထဲမွာ ပါေနေလေတာ့ကာ သူ႔လြတ္လပ္ခြင့္ကို မၾကာခဏ စေတးခဲ့ရျပန္တာေပါ့ဗ်ာ။

ေနာက္တခုက ဗိုလ္ေအာင္ႀကီး၊ ဒီခ်ဳပ္တို႔နဲ႔ ကြဲခဲ့ေပမယ့္ ဗိုလ္ေအာင္ႀကီးအေၾကာင္း၊ ဒီခ်ဳပ္အေၾကာင္း၊ ဒီခ်ဳပ္ အဖြဲ႕ဝင္ေတြအေၾကာင္း ဘာတခုမွ မေျပာဘဲ ေရငံုေနႏိုင္ခဲ့တာဟာလည္း အန္ကယ့္ ကိုယ္က်င့္တည္ၾကည္မႈကို တိတိပပ ျပဆိုေနတယ္လို႔ ခံစားရပါတယ္။

လင္မယား ကြဲရင္ေတာင္ အေတာ္မ်ားမ်ားက ကိုယ္နဲ႔ ေပါင္းခဲ့သူ မေကာင္းတာေတြကိုပဲ ပါးစပ္နဲ႔ တလံုး ေျပာတတ္ပါတယ္။ က်ေနာ္ေတာင္ အဲဒါမ်ိဳး ေရွာင္ႏိုင္မယ္ မထင္ပါဘူး။ သည္လို တိုင္းသိျပည္သိေတြနဲ႔ ကြဲတဲ့အခါမွာေတာ့ ပိုေတာင္ ေျပာျဖစ္စရာ အေၾကာင္းမ်ားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒါကို အန္ကယ္က ေသသည္အထိ လုပ္မသြားခဲ့ပါဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ အန္ကယ့္ရဲ႕ ကိုယ္က်င့္တည္ၾကည္စြာ ေနထိုင္သြားမႈကို မ႐ိုေသဘဲ မေနႏိုင္ေတာ့ပါဘူးခင္ဗ်ာ။

EQ သိပ္ျမင့္တဲ့ အန္ကယ္

အခုေခတ္မယ္ သိပ္ေခတ္စားလာတာက အဲဒီ့ EQ ဆိုတဲ့ Emotional Quotient ပါ။ “မ်ိဳသိပ္ႏိုင္စြမ္း အတိုင္းအဆ (မ်ိဳဆ)”လို႔ ဘာသာျပန္ရင္ သင့္မလား မသိဘူး။ ဉာဏ္ရည္ ဘယ္ေလာက္ျမင့္ျမင့္ အဲဒီ့ “မ်ိဳဆ” အားနည္းရင္ ေအာင္ျမင္မႈနဲ႔ အလွမ္းေဝးေနတတ္တယ္လို႔ေတာင္ ပညာရွင္ေတြက ဆိုေနၾကပါၿပီ။

စကားစပ္လို႔ ကိုယ့္အေၾကာင္း ကိုယ္ေျပာရရင္ က်ေနာ္ဟာ အဲဒီ့ “မ်ိဳဆ”အရာမွာ အေတာ့္ကို အားနည္းသူပါ။ အဲဒါကို ၅ မွတ္ေပးမယ္ဆိုရင္ အလြန္ဆံုးမွ ၁ မွတ္ေလာက္ပဲ ရေလမလား၊ ဒါမွမဟုတ္ သုညေအာက္ အႏုတ္ပဲ ျပေလမလားေတာင္ မသိပါဘူး။ က်ေနာ္က စိတ္ျမန္လက္ျမန္၊ ခံစားေပါက္ကြဲလြယ္တဲ့ သဘာဝနဲ႔ေပကိုး။ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ မေကာင္းမွန္းလည္း သိပါတယ္။ ျပင္ဖို႔လည္း ႀကိဳးစားပါတယ္။ ဒါေပသည့္ အေရးဆို အက်င့္ဆိုးက ထိုးထိုးေထာင္ေထာင္ရယ္။

ဘုရားေဟာ မဟုတ္ဘဲ အ႒ကထာဆရာေတြက ဘုရားရဲ႕ အာေဝဏိက ဂုဏ္ေတာ္ ၁၈ ပါးကို ဂုဏ္ျပဳ ပူေဇာ္ထားတဲ့ “ဒါရန” ပရိတ္ (အမွန္ေတာ့ ပရိတ္ကို မဟုတ္)မွာ ပါတဲ့ ၾကည္ညိဳဖြယ္ ဘုရား ဂုဏ္ေတာ္ တပါး (ဒါမွမဟုတ္ ၃ ပါး)ကေတာ့ ဘုရားရွင္တို႔ရဲ႕ ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မေနာကံ ကံသံုးပါးစလံုးရဲ႕ ေရွ႕မွာ ဉာဏ္ေတာ္ကသာ အစဥ္အျမဲ ေရွ႕က သြားတယ္ဆိုတဲ့ ဂုဏ္ပါပဲ။

ဆိုလိုတာက ခႏၶာကိုယ္ တေနရာရာမွာ ယားယံတယ္၊ သာမန္လူအေနနဲ႔ ယားတယ္၊ ကုတ္တယ္ေပါ့။ ဘုရားရွင္ေတြအေနနဲ႔က်ရင္ေတာ့ ယားတာကုိ သိတယ္၊ ၿပီးေတာ့ ကုတ္သင့္မကုတ္သင့္ ဆင္ျခင္မယ္။ အနာမွာ အသားႏုတက္ေနလို႔ ယားေနတာကို ဆင္ျခင္မိတဲ့အခါ မကုတ္သင့္ဘူးလို႔ ဉာဏ္က ျပေနတယ္။ သည္အခါမွာ မကုတ္ျဖစ္ေတာ့ဘူး။ ဒါ ကာယကံရဲ႕ ေရွ႕မွာ ဉာဏ္နဲ႔ ဆင္ျခင္ႏိုင္စြမ္းပါ။

က်ေနာ္လူ႔အႏၶ၊ လူ႔ဗာလ သိပ္လုပ္တတ္တာတခုက စိတ္တိုင္းမက်ရင္ တစ္တစ္ခြခြ ဆဲမိတတ္တာပါပဲ။ လူကိုေတာင္ မဟုတ္ဘူးေနာ္။ တယ္လီဖုန္း၊ ကြန္ပ်ဴတာ၊ အင္တာနက္ေတာင္ က်ေနာ္လိုသလို ခ်က္ခ်င္း မျဖစ္ရင္ အဲဒါကို ဆဲမိၿပီ။ ဘယ္ေလာက္ လြဲသလဲ။ ဝစီစ႐ိုက္ မေကာင္းပံုေျပာပါတယ္။ ဘုရားရွင္ေတြဆိုရင္ ေတာ့ ႏႈတ္က တခုခု မထြက္ခင္ ဉာဏ္နဲ႔ အရင္ဆင္ျခင္ပါတယ္။ ေျပာသင့္ မေျပာသင့္၊ ေျပာရင္ အက်ိဳး ရိွမရိွ စသျဖင့္ေပါ့။

သည့္ထက္ ခက္တာကေတာ့ မေနာကံပါပဲ။ စိတ္တခုယုတ္ ၉၀ လို႔ဆိုတဲ့အတိုင္း စိတ္ဆိုတာက လက္ဖ်စ္တတီး အတြင္းမွာ အမ်ိဳးမ်ိဳးျဖစ္ေနတာ။ အန္ကယ္ ဦးၾကည္ေမာင္အေၾကာင္း ေျပာေနရင္း စိတ္က တည္ထားတဲ့ ထမင္းအိုးဆီလည္း လွစ္ခနဲ ေရာက္ခ်င္ ေရာက္သြားမယ္၊ မႏၲေလးက ေသသြားတဲ့ ႀကီးေတာ္ႀကီးဆီလည္း လွစ္ခနဲ ေရာက္ခ်င္ ေရာက္သြားမယ္။ သိပ္ျမန္တာ။

စိတ္ဝင္စားရင္ လုပ္ၾကည့္ၾကေစခ်င္ပါတယ္။ ေတြးခ်င္ရာ ေတြးေနရင္းက ေရာက္ေနတဲ့ အေတြးကို ခဏရပ္ၿပီး အဲဒီ့အေတြး ဘယ္က စပါလိမ့္လို႔ ေျခရာခံၾကည့္ရင္ အေတာ့္ကို စိတ္ဝင္စားစရာ ေကာင္းပါတယ္။ ဘာမွ မဆိုင္တာက စမိသြားတာက အေတာ္မ်ားတာကိုလည္း ေတြ႕ရပါလိမ့္မယ္။

အေတြးတခုကို မေတြးခင္ကတည္းက ေတြးသင့္မေတြးသင့္ ဉာဏ္နဲ႔ ဆင္ျခင္ၿပီးမွ ေတြးဖို႔ဆိုတာက်ေတာ့ အင္မတန္ ခက္သြားပါၿပီ။ ဘုရားရွင္ေတြမွသာ အဲလို လုပ္ႏိုင္လိမ့္မယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။

အန္ကယ့္ကို ဘုရားနဲ႔ ႏိႈင္းတာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ အန္ကယ့္ ဝစီကံနဲ႔ ကာယကံမွာေတာ့ ဉာဏ္နဲ႔ အရင္ ဆင္ျခင္ထိန္းခ်ဳပ္ထားတာ ထင္ရွားလွပါတယ္။ ေျပာခ်င္တိုင္း မေျပာဘူး၊ လုပ္ခ်င္တိုင္း မလုပ္ဘူး။ အန္ကယ့္မွာ “စိတ္လိုက္မာန္ပါ”ဆိုတာ မရိွဘူးလို႔ ထင္ပါတယ္။ အဲဒါဟာ က်ေနာ္ေျပာေနတဲ့ “မ်ိဳဆ”စြမ္းအားျမင့္မားတာပါပဲ။

အန္ကယ့္စိတ္ထဲ ဘယ္သူမွ ဝင္ၾကည့္လို႔ မရတာမို႔ ေတြးရာမွာေတာ့ အဲလို ဉာဏ္နဲ႔ ဆင္ျခင္ၿပီးမွ ေတြးျဖစ္ မေတြးျဖစ္ အန္ကယ္မွတပါး ဘယ္သူမွ မသိႏိုင္တာ အမွန္ပါ။ သို႔ေပတည့္ အန္ကယ္ဟာ တခ်ိန္လံုး သတိနဲ႔ ေနသူအျဖစ္ သူ႔အေၾကာင္း ေရးထားတဲ့ စာအုပ္ေတြမွာ အထင္အရွား ေတြ႕ရပါတယ္။

“သတိ”တဲ့။ အေျပာလြယ္သေလာက္ အင္မတန္ အလုပ္ခက္လွပါတယ္။ ဆရာေတာ္ဦးေဇာတိကကလည္း “သတိဆိုတဲ့ ေနအိမ္”ဆိုတဲ့ တရားနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ကို သတိေပးခဲ့ဖူးပါတယ္။ သတိမရိွတဲ့ စိတ္ဟာ ကေလကေခ် စိတ္၊ ေျခသလံုးအိမ္တိုင္ စိတ္ပါ။ “သတိ”ဆိုတဲ့ အိမ္ကေလးရိွေနပါမွ စိတ္က အတည္တက် ျဖစ္ေတာ့မွာပါ။ ဆရာေတာ့္ တရားကို နာခဲ့တာမ်ား ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ေက်ာ္ခဲ့ပါၿပီ။ က်ေနာ့္မွာေတာ့ အခုခ်ိန္ထိ ကေလကဝစိတ္နဲ႔ သာ လူလုပ္ေနရင္း သခ်ႋဳင္းကုန္းဆီ ခ်ီတက္ေနပါၿပီ။

အန္ကယ္ကေတာ့ သတိႀကီးတဲ့သူမို႔ ေကာင္းရာသုဂတိမွာ ရိွေနမွာလည္း မလြဲပါဘူးဗ်ာ။

ခိုးခိုးခစ္ခစ္ရယ္တတ္သူ အန္ကယ္

အန္ကယ္နဲ႔ ရင္းႏွီးခြင့္ရခဲ့တဲ့ သက္တမ္းတေလွ်ာက္မွာ အမွတ္ရစရာေတြထဲက ေနာက္ဆံုးတခုကေတာ့ အန္ကယ့္ ရယ္သံပါပဲ။ အန္ကယ္က ဇဝနဉာဏ္အလြန္ေကာင္းသူပါ။ ၿပီးေတာ့ နာက်င္စရာေတြ၊ ရင္နင့္စရာေတြကို ေသာပစ္လိုက္ရင္း ရယ္ပြဲဖြဲ႕တတ္သူလည္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

နမူနာအေနနဲ႔ နာမည္ေတာ့ ထုတ္မေျပာခ်င္ေတာ့ပါဘူး။ အန္ကယ္နဲ႔ ရင္းလြန္းမက ရင္းႏွီးၿပီး အတြင္းသိ အစင္းသိျဖစ္ေနတဲ့ အန္ကယ့္ ရဲေဘာ္ရဲဘက္တေယာက္ ဟိတ္တလံုး ဟန္တလံုးနဲ႔ ဟန္ေရးျပေနတဲ့အေၾကာင္း က်ေနာ္က ေျပာေတာ့ အန္ကယ္က “ဟိတ္ထုတ္မွာေပါ့ဗ်ာ၊ သူ႔တသက္လံုး ဘယ္စာတအုပ္ကိုမွ အစမွ အဆံုးတိုင္ ျပည့္ျပည့္ဝဝမွ မဖတ္ဖူးရွာတာကိုး…”လို႔ ေျပာၿပီး တခစ္ခစ္ ရယ္ေနခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီ့ရယ္သံေလးေတြနဲ႔ ေျပာတဲ့စကားမွာ တဖက္သားကို နားလည္ေပးတဲ့ သေဘာလည္း ပါေနတယ္၊ တဖက္သားရဲ႕ ေနာက္ခံကို သူသိထားသလို ပြင့္ပြင့္လင္း ေျပာလိုက္တာလည္း ပါေနတယ္။ ရယ္သံမွာကေတာ့ သူလည္း အဲဒီ့လူကို သေဘာမေတြ႕လွဘူး၊ သို႔ေသာ္ ရယ္ပစ္လိုက္ျခင္းနဲ႔ မက်တဲ့ဘဝင္ကို ရႊင္လာေအာင္ ဖန္တီးလိုက္တာလို႔ က်ေနာ္ ခံစားမိပါတယ္။

အဲလို ရယ္သံေလးေတြကို အျမဲမဟုတ္ေတာင္ မၾကာခဏ အန္ကယ့္ဆီက ၾကားခဲ့ရဖူးတယ္။ ေၾသာ္… အန္ကယ့္ႏွယ္၊ ထားတတ္လိုက္တဲ့ စိတ္၊ ခ်မ္းသာလိုက္မယ့္ စိတ္ဆိုတာ အဲဒီ့ ရယ္သံေတြ ၾကားတိုင္း ေတြးျဖစ္ခဲ့သလို အန္ကယ့္စိတ္မ်ိဳး ထားႏိုင္ေအာင္ က်ေနာ့္ကိုယ္က်ေနာ္လည္း ဆံုးမခဲ့ရပါတယ္။

ဓာတ္မသိသူက စိန္ေခၚတာခံရတဲ့ အန္ကယ္

ရယ္စရာေကာင္းတာက အာရွအပတ္စဥ္စာေစာင္ထဲက ဦးၾကည္ေမာင္ရဲ႕ စကားကို အယူအေကာက္ လြဲၿပီး ေထာက္လွမ္းေရးဂိုဏ္းခ်ဳပ္ႀကီးက လူမွား စိန္ေခၚခဲ့တဲ့အမႈပါပဲ။ မသိမမီလိုက္သူေတြအတြက္၊ ႏ်ဴရင္ဘာ့(ဂ္) ခံု႐ံုးကို ဦးၾကည္ေမာင္ ညႊန္းခဲ့လို႔ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီးမွာ အာဏာမလႊဲခဲ့တာဆိုတဲ့ စာမဖတ္ဘဲ ေလသံၾကားနဲ႔ ဖမ္းတရားနာကာ ေျပာေနၾကတာကို အဟုတ္မွတ္ေနသူေတြအတြက္ အဲဒီ့သတင္းစာဆရာ (Dominic Faulder) ရဲ႕ အေမးနဲ႔ ဦးၾကည္ေမာင္ရဲ႕ အေျဖတို႔ကို (အဲဒီ့အပိုင္းေလးပဲ) ဘာသာျပန္ေပး လိုက္ပါတယ္။ အဲဒီ့ အေမးအေျဖပါတဲ့ အာရွအပတ္စဥ္ စာေစာင္ရဲ႕ မူရင္းစာမ်က္ႏွာကိုပါ တလက္စတည္း တင္လိုက္ပါတယ္။

ေမး – စစ္အစိုးရဟာ လူထုက လက္စားေခ်မွာကို စိုးရိမ္ပူပန္ေနပါသလား။

ေျဖ – က်ေနာ္တုိ႔ မျဖစ္မေန ကိုင္တြယ္ရမယ့္ ျပႆနာေတြက တအားကို မ်ားလြန္းလွပါတယ္။ ေျပာၾကစတမ္းဆို ႏ်ဴရင္ဘာ့(ဂ္)မွာ တရားစြဲဆိုခံရတဲ့ ဂ်ာမန္ဆိုလို႔ ဘယ္ေလာက္မ်ား ရိွလို႔တုန္းဗ်ာ။

ေမး – ရန္ကုန္မွာ ႏ်ဴရင္ဘာ့(ဂ္)ရိွလာမယ္လို႔ ခင္ဗ်ား ေျပာလိုက္တာလား။

ေျဖ – မေျပာဘူး။ လံုးဝ မေျပာဘူး။ ေတာ္႐ံု ျမန္မာလူမ်ိဳးေတြဟာ စစ္သားေတြကို တိုက္ခိုက္လိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္ မထင္ပါဘူး။ ဒါဟာ အႀကီးအက်ယ္ ခ်ဲ႕ကားထားတဲ့ ျပႆနာပါ။ ဘာမွ မဟုတ္ပါဘူး။ ခင္ညြန္႔လို လူမ်ိဳးေတြအေနနဲ႔ကေတာ့ သူတို႔ကိုယ္သူတို႔ တယ္မလံုျခံဳလွဘူးလို႔ သူတို႔အေၾကာင္းနဲ႔သူတို႔ ခံစားရေကာင္း ခံစားေနရႏိုင္တာေတာ့ အမွန္ပါပဲ။

asiaweek 1990ကဲ… အဲဒီ့စာ မူရင္းအတုိင္း လံုးေစ့ပတ္ေစ့ ဘာသာျပန္ေပးလိုက္တာပါ။ အဲဒီ့ အေမးအေျဖထဲမွာ ႏ်ဴရင္ဘာ့(ဂ္)ဆိုတာ ပါတယ္၊ ခင္ညြန္႔ဆိုတာ ပါတယ္။ ဒါနဲ႔ပဲ ခင္ညြန္႔ကို စစ္ခံု႐ံုးတင္မယ္ ျဖစ္ေရာတဲ့လား။

ဗမာစကားကို မေနႏိုင္ မထိုင္ႏိုင္ အနက္ဖြင့္လိုက္ဦးမဗ်ာ။ အန္ကယ္ ေျပာတဲ့ စကားက ရွင္းတယ္။ လက္စားေခ်ဖို႔ထက္ တိုင္းျပည္မွာ ေျဖရွင္းရမယ့္ ျပႆနာေတြက မတန္တဆ မ်ားေနတယ္။ တကယ့္ တကယ္မွာ ႏ်ဴရင္ဘာ့(ဂ္)ကို ေရာက္တဲ့ ဂ်ာမန္ဘယ္ႏွေယာက္ ရိွခဲ့လို႔လဲ။ (အမွန္တကယ္ က်ဴးလြန္ခဲ့သူထဲက အနည္းငယ္မွ်သာ ေရာက္တယ္လို႔ ဆိုလိုတာပါ။)

အဲဒါကို သတင္းစာဆရာက ေခ်ာင္ပိတ္ၾကည့္ေသးတယ္။ ဒါဆို ႏ်ဴရင္ဘာ့(ဂ္) ရိွလာမယ္လို႔ ဆိုလိုခ်င္တာ လားေပါ့။ အန္ကယ္ ခ်က္ခ်င္း ျငင္းတယ္။ မဆိုလိုဘူး၊ လံုးဝ မဆိုလိုဘူး။ သာမန္ ျမန္မာေတြက စစ္တပ္ကို တိုက္မယ္လို႔ သူမထင္ဘူး။ ဒါ သက္သက္မဲ့ ခ်ဲ႕ေနၾကတာ။ ခင္ညြန္႔လို လူမ်ိဳးကေတာ့ သူ႔ဟာနဲ႔သူ မလံုမျခံဳ ခံစားေနရခ်င္ ေနရလိမ့္မယ္။ အဲလိုပဲ ေျပာလိုက္တာပါ။

ဒါကုိ တိုင္းသိျပည္သိ ေဆြ႕ေဆြ႕ခုန္ျပလိုက္ေတာ့ အခြက္ရွဲတာမ်ား ဗ်န္းဗ်န္း ဗ်န္းဗ်န္းနဲ႔ ေနပါေရာလား။ ေျပာလို႔ေတာ့ မရဘူးေပါ့ေလ။ ဦးဝင္းတင္၊ ဦးထြန္းတင္တို႔ လမ္းေၾကာင္းေဖာ္ေပးလိုက္တဲ့ “မတရားတဲ့ အမိန္႔ အာဏာဟူသမွ် တာဝန္အရ ဖီဆန္ၾက”ဆိုတာေတာင္ “အာဏာဖီဆန္ေရး လမ္းစဥ္”လို႔ လိုရာဆြဲ တဖက္သတ္ ေကာက္ယူ ဝါဒျဖန္႔ တပ္လွန္႔တတ္တဲ့ ဉာဏ္ႀကီးရွင္ေတြဆိုေတာ့ စာကို လိပ္ပတ္လည္ေအာင္ မဖတ္ဘဲ အဲဒီ့ ႏွစ္လံုးကို ဆက္စပ္ၿပီး ခင္ညြန္႔ကို ႏ်ဴရင္ဘာ့(ဂ္)ပို႔မယ္လို႔ ေကာက္ယူကာ တဖက္သတ္ ယံုမွတ္ၿပီး ေဒါသူပုန္ေတြေရာ၊ ေဒါေသာင္းက်န္းသူေတြေရာ၊ ေဒါအၾကမ္းဖက္သမားေတြပါ ထကုန္ေတာ့တာေပါ့ဗ်ာ။

ထတာလည္း ႐ိုး႐ိုးမထဘူး၊ ဗိုလ္မွဴးႀကီး (ေဟာင္း) ၾကည္ေမာင္ဆိုတာနဲ႔ တျခား နာမည္တူ ဗိုလ္မွဴးႀကီး ၾကည္ေမာင္နဲ႔မွားၿပီး ကိုယ္က်င့္တရားခ်င္း ယွဥ္ရဲတယ္ေတြ ဘာေတြ စိန္ေခၚလိုက္တာက သာဆိုးတယ္။ အဲဒီ့ စိန္ေခၚသံ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲမဟာႀကီးအေၾကာင္း ျပန္ေျပာင္း ေျပာမိေတာ့ အန္ကယ္က သူ႔ထံုးစံအတိုင္း တခစ္ခစ္ပဲ ရယ္ေနခဲ့တာ မွတ္မိေနေသးေတာ့တယ္။

က်ေနာ့္ေရႊေခတ္

အန္ကယ္ဦးၾကည္ေမာင္ရဲ႕ ရာျပည့္ပြဲကေန တေရးေရး ျပန္ေပၚလာတဲ့ အေဟာင္းထဲက အစုတ္ေတြကို တင္ဆက္ခဲ့တာပါ။ က်န္ေနေသးတာေတြ တပံုတမ ရိွေသးသလို ေခါင္းထဲမွာ ေလာေလာဆယ္ ေပၚမလာေသး တာေတြ၊ အေရးမႀကီးလွလို႔ ခ်န္ရစ္ခဲ့တာေတြလည္း မနည္းပါဘူး။ က်ေနာ့္အာ႐ံုမွာ ေပၚလာသမွ်ထဲက အတတ္ႏိုင္ဆံုး က်စ္က်စ္လစ္လစ္ျဖစ္ေအာင္ စစ္စစ္စိစိ ေရးလိုက္တာပါပဲ။

ေျပာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ အဲဒီ့သံ႐ံုးမွာ အမႈထမ္းခဲ့တဲ့ ၁၉၉၁ ကေန ၂၀၀၃ ဆိုတဲ့ ၁၂ ႏွစ္နီးပါး ကာလတာဟာ က်ေနာ့္အစြမ္း အျပႏိုင္ဆံုး ေရႊေခတ္လို႔ ဆိုႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။ သည္တပိုင္းမွာေတာ့ ကိုယ္ရည္ေသြးတယ္လို႔ ထင္ခ်င္လည္း ထင္ၾကပါေတာ့ဗ်ာ။ ႏိုင္ငံေရးသတင္းဆိုရင္ က်ေနာ့္႐ံုးက သတင္းကမွ ခိုင္လံုစိတ္ခ်ရတယ္ ဆိုတာကေတာ့ အဲဒီ့အခ်ိန္က သံတမန္ေလာက၊ သတင္းေလာကမွာ နာမည္တလံုး ရိွခဲ့ဖူးတာေတာ့ အမွန္ပါ။ စာနဲ႔ ေပနဲ႔ အေထာက္အထားေတာင္ ရိွခဲ့ဖူးပါတယ္။ သိပ္ကိုယ္ရည္ေသြးရာက်မွာ စုိးလို႔သာ ဘယ္ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႕အစည္းက ထုတ္တဲ့ ဘယ္စာေစာင္ထဲမွာ ဘယ္လိုပါခဲ့တယ္ဆိုတာကို ေျပာမေနေတာ့တာပါ။ အဲတုန္းက က်ေနာ့္အေၾကာင္း၊ က်ေနာ္လုပ္ခဲ့ကိုင္ခဲ့ပံုေလးေတြကို ေရးထားပါတယ္။ ဆက္လက္ ဖတ္႐ႈေတာ္မူၾကပါဦး။

၁၉၉၇ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လမွာ တာဝန္ၿပီးဆံုးလို႔ ျမန္မာျပည္က ျပန္ရေတာ့မယ့္ သံ႐ံုးရဲ႕ ဒုတိယ ေခါင္းေဆာင္၊ ပထမအတြင္းဝန္က မျပန္ခင္မွာ က်ေနာ့္အတြက္ ေထာက္ခံစာတေစာင္ ေရးေပးခဲ့ပါတယ္။ (အမွန္ေတာ့ သူအပါအဝင္ က်ေနာ့္ကို တိုက္႐ိုက္ႀကီးၾကပ္တဲ့ ဒုတိယေခါင္းေဆာင္တိုင္းဆီက ေထာက္ခံစာေပါင္းစံုကို အျမဲတေစ ရယူထားခဲ့တာခ်ည္းပါပဲ။ ေနာက္အလုပ္တခု ေျပာင္းေလွ်ာက္ရင္ အဲဒီ့ေထာက္ခံစာေတြက ဘြဲ႕လက္မွတ္ အယ္စတံုေတြထက္ ႏိုင္ငံျခား အလုပ္အကိုင္ ေလွ်ာက္ထားရာမွ အဆမ်ားစြာ တာသြား ေပတာကိုး။) အဲဒီ့စာရဲ႕ ထိပ္ဆံုး စာပိုဒ္မွာ ေအာက္ပါအတိုင္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

“၁၉၉၇ ခုႏွစ္မွာ က်ေနာ္တို႔ မိခင္(ဝန္ႀကီး)ဌာနရဲ႕ သံ႐ံုးအကဲျဖတ္အစီရင္ခံစာမွာ ရန္ကုန္က ႏိုင္ငံေရး သတင္းပို႔ခ်က္ေတြက “အေကာင္းဆံုး”လို႔ ေဖာ္ျပထားၿပီး အားလံုးျခံဳလိုက္ရင္ “ထိပ္တန္း” လို႔ အဆင့္ သတ္မွတ္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ့ စြမ္းေဆာင္ရည္အမ်ားအျပားက ေအာင္သိန္းေက်ာ္ေၾကာင့္ပါပဲ”လို႔ ျပန္ဆိုႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။

အဆံုးပိုင္းမွာ ေရးထားတဲ့ စာသားတခုကလည္း က်ေနာ္ ဘယ္လိုလူဆိုတာကို ေဖာ္ျပေနတယ္လို႔ ယူဆမိရလို႔ ေဖာ္ျပပါရေစဦး။ အဲဒါကိုေတာ့ အဂၤလိပ္လို အရင္ေဖာ္ျပၿပီးမွ ဘာသာျပန္ေပးပါ့မယ္။

… in his reporting, Aung Thein Kyaw has demonstrated strong analytical ability and a rare dispassionate perspective on political developments.

“သတင္းပို႔ရာမွာ ေအာင္သိန္းေက်ာ္ဟာ ထက္ျမက္တဲ့ သံုးသပ္မႈ စြမ္းရည္သာမက ႏိုင္ငံေရး ျဖစ္စဥ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ ရွားပါးလွတဲ့ ဘက္မလိုက္ေသာ အျမင္ကို ျပသခဲ့ပါတယ္”လို႔ ဆိုထားတာပါ။ Dispassionate ကို “ဘက္မလိုက္ေသာ”လို႔ ဘာသာျပန္ထားေပမယ့္ passionate ဆိုတာက “အ႐ူးအမူး (စြဲလန္းဖက္တြယ္ထား) ျဖစ္ေသာ”လို႔ အနက္ရပါတယ္။ ဆိုလိုတာက တဖက္ပိတ္သေဘာ၊ မ်က္ကန္းသေဘာကို ေဆာင္ပါတယ္။ ျဖစ္ရပ္ေတြကို သံုးသပ္တဲ့အခါေတြမွာ ပုဂၢိဳလ္ခင္လို႔ တရားမင္ၿပီး ကိုယ့္လူကိုယ္မို႔ သာသာထိုးထိုး၊ ကိုယ္ အျမင္မၾကည္သူမို႔ ႏွိပ္ႏွိပ္ဖိဖိ မလုပ္ဘဲ ဓမၼဓိ႒ာန္က်က် ပိုင္းျခားသံုးသပ္တဲ့အခါမ်ိဳးမွာ dispassionate ကို သံုးပါတယ္။ အဲဒါကို ရွားရွားပါးပါး (rare) နဲ႔ တြဲထားတယ္။

အဲဒီ့ေထာက္ခံစာတခုလံုးမွာ က်ေနာ္ သေဘာအက်ဆံုး၊ ဂုဏ္အယူဆံုး စကားစုက အဲဒီ့စုပါပဲ။ ေရးေပးခဲ့သူဟာ က်ေနာ့္ကို တိုက္႐ိုက္ကြပ္ကဲရသူ ျဖစ္တာမို႔ သူဟာ က်ေနာ့္အေၾကာင္းကို မသိခ်င့္အဆံုးပါပဲ။ က်ေနာ္ ဘယ္လို လူစားဆိုတာ တေန႔ကို အဖ်င္းဆံုး ၈ နာရီႏႈန္းနဲ႔ ၃ ႏွစ္ေလာက္အတြင္း ေန႔စဥ္မျပတ္ သူမ်က္စိနဲ႔ တပ္အပ္ျမင္ခဲ့ရတာကိုး။

img_1769

က်ေနာ္နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ေထာက္ခံစာ တခ်ိဳ႕

တခါတေလမ်ားဆို လူခ်င္းသာ မေတြ႕တယ္၊ ဖုန္းနဲ႔ အခ်ိန္မေတာ္ ဆက္သြယ္ေနတုန္း။ ဒါမွမဟုတ္လည္း စေန၊ တနဂၤေႏြ ပိတ္ရက္မွာေပမယ့္ သူ႔အိမ္သြားၿပီး ေျပာဆိုေဆြးေႏြး တင္ျပခဲ့တာေတြလည္း မနည္းပါဘူး။ ဒါ့အျပင္ သူက လူငယ္လည္း လူငယ္၊ အဲတုန္းက ၃၀ ေက်ာ္ေလးရယ္။ အင္မတန္လည္း ထက္ျမက္တယ္။ သူကိုယ္တိုင္ကလည္း ဓမၼဓိ႒ာန္က်က် သံုးသပ္တတ္တဲ့ အထံုကေလးနဲ႔ဆိုေတာ့ က်ေနာ့္ကို အဲလို သတ္မွတ္ခဲ့ ေပတာေပါ့။

အဲဒီ့ a rare dispassionate perspective ေၾကာင့္ပဲ က်ေနာ့္ရဲ႕ သေဘာထားအျမင္က အမ်ားစုနဲ႔ ဆန္႔က်င္ ကြဲလြဲၿပီး က်ေနာ္ဟာ လူ႔ခြစာ အလိုလိုျဖစ္လာရေတာ့တာပါပဲ။ ပတ္ဝန္းက်င္နဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြ သဟဇာတ ျဖစ္ခ်င္တာ သတၱဝါတိုင္းရဲ႕ အငံု႔စိတ္ပါ။ အဲလိုစိတ္နဲ႔ လူေတြဟာ ပုတ္သင္ညိဳေတြ ျဖစ္ကုန္ၾကပါတယ္။ ပတ္ဝန္းက်င္ကိုလိုက္ၿပီး အေရာင္ေျပာင္းၾကတာေပါ့။ တဆက္တည္းမွာ ပုတ္သင္ညိဳက်င့္ေတြ စြဲၿပီး ေခါင္းပဲ ညိတ္တတ္လာၾကပါေတာ့တယ္။

က်ေနာ္ ပုတ္သင္ညိဳ မျဖစ္ခ်င္ပါဘူး။ က်ေနာ့္မူ၊ က်ေနာ့္ဟန္၊ က်ေနာ့္ကိုယ္ပိုင္ဉာဏ္နဲ႔သာ လူလုပ္ခ်င္ခဲ့သလို အဲဒီ့အတိုင္းသာ လူလုပ္ေနခဲ့ၿပီး ေသတဲ့အထိလည္း အဲလိုပဲ ေနသြားမွာပါ။ မိုးခါးေရဆိုတာ က်ေနာ္ ဘယ္ေတာ့မွ ေသာက္မယ့္ အရာမဟုတ္ဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ က်ေနာ္ ေငြေၾကး မခ်မ္းသာပါဘူး။ ခ်မ္းသာခ်င္ရင္ ဘာလုပ္ရမယ္ဆိုတာ က်ေနာ္ သိခဲ့ပါတယ္။ ငတံုးမွ မဟုတ္တာေလ။

သူ႔ေထာက္ခံစာထဲမွာ ၁၉၉၆ ခုႏွစ္မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အက်ယ္ခ်ဳပ္က (ခဏ) လြတ္လာၿပီးတဲ့ ေနာက္ပိုင္း စေနတနဂၤေႏြ လူထုေဆြးေႏြးပြဲေတြကို ၁၅ လတိုင္တိုင္ က်ေနာ္ မပ်က္မကြက္သြားခဲ့တာလည္း ထည့္ေရးထားတယ္။ အလုပ္နဲ႔ပတ္သက္ရင္ က်ေနာ္ ေဇာကပ္တတ္ပံုကို ေျပာတာပါ။

သတင္းလိုက္တဲ့အခါမွာ ရဲတင္းေပမယ့္ မိုက္႐ူးရဲ မလုပ္တတ္တဲ့အေၾကာင္း (brave but not foolhardy လို႔ သံုးထားပါတယ္)လည္း ပါတယ္။ နမူနာ ေပးထားတာက ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္လည္း ေဘးမျဖစ္၊ သံ႐ံုးရဲ႕ ရပ္တည္မႈကိုလည္း အထင္မွား အျမင္မွား မျဖစ္ရေလေအာင္ ဆႏၵျပပြဲေတြမွာ ဘယ္အခ်ိန္ ဆုတ္ခြာရမယ္ဆိုတာ က်ေနာ့္ခ်င့္ခ်ိန္မႈနဲ႔ က်ေနာ္ လုပ္ခဲ့ပံုေတြကို ျပထားပါတယ္။

အဲတုန္းက အေတြ႕အၾကံဳတခ်ိဳ႕

အဲဒါေလး ျပန္ဖတ္မိေတာ့ အဲတုန္းက အရိပ္ေတြလည္း စိတ္မ်က္စိ ပိတ္ကားေပၚ တဖန္ ျပန္ေပၚလာရျပန္ ပါတယ္။ ဟုတ္ပါရဲ႕။ အဲဒီ့တုန္းက ရင္ဖိုခဲ့ရတာေတြလည္း ရိွတာေပါ့။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ မီးရထားနဲ႔ ခရီးသြားမယ္ ျပင္တဲ့အခါ ရန္ကုန္ ဘူတာႀကီးမွာ တားဆီးခံေနရတာမ်ား အခ်ိန္က အၾကာႀကီး။ လံုထိန္းတပ္ဖြဲ႕ေတြေတာင္ ခ်လို႔ရယ္။ ညဦးပိုင္း တပိုင္းလံုး အခ်ိန္ကုန္ခဲ့ရတယ္။ က်ေနာ္ရယ္၊ က်ေနာ့္ဇနီးရယ္က နံပါတ္ျဖဴ သံ႐ံုးကားနဲ႔။

ကိုယ္ပိုင္ကားကို သံုးရင္ လံုျခံဳေရးအရ အခ်ိန္မေရြး က်ေနာ္ ခံရႏိုင္ပါတယ္။ သံ႐ံုးကားနဲ႔ဆိုေတာ့ ဂ်နီဗွာ ႏိုင္ငံတကာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္အရ ကားထဲက က်ေနာ့္ကို ရန္ျပဳလို႔ မရႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ ႐ံုးကားကို သံုးေနတာပါ။ ျဖစ္စဥ္ေတြက ႐ံုးခ်ိန္ျပင္ပမွာလည္း ျဖစ္ေနတတ္ေတာ့ တခါတေလ အိမ္ကို ႐ံုးကားယူထား ရပါတယ္။

ေနာက္တခုက ပါေလရာဖုန္းပါ။ အဲဒီ့အခ်ိန္က ပါေလရာဖုန္းဟာ အမ်ားသိေတာ္မူတဲ့အတိုင္း အလြန္အင္မတန္ ေစ်းႀကီးလွပါတယ္။ သံ႐ံုးကို ေရာင္းေပးတာ၊ ယံုခ်င္ယံု မယံုခ်င္ေန၊ တလံုးကို ေဒၚလာ ၄ ေထာင္ေပးရပါတယ္။ အဲေတာ့ ႐ံုးကလည္း အာဏာကုန္ ၂ လံုးသာ ဝယ္ႏိုင္ပါတယ္။ တလံုးကို က်ေနာ္ ကိုင္ရပါတယ္။ က်န္တလံုးကို ၂၄ နာရီ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ရတဲ့ ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းေရးတာဝန္ခံကို ေပးထားပါတယ္။ သံအမတ္ေတာင္ ပါေလရာဖုန္း မကိုင္ပါဘူး။

အဲဒီ့ေန႔ည သန္းေခါင္ေက်ာ္တဲ့အခ်ိန္က်မွ အစ္မတို႔ အဖြဲ႕လည္း ရထားနဲ႔ ခရီးသြားမယ့္အစီအစဥ္ကို လက္ေလွ်ာ့ၿပီး ျပန္ၾကပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ လင္မယားလည္း သူတို႔ယာဥ္တန္းနဲ႔အတူ ေနာက္က ထက္ခ်ပ္ လိုက္ပါတယ္။ က်ေနာ္လည္း အဲဒီ့ဘက္မွာပဲ ေနတာမို႔ အဲဒီ့လမ္းအတိုင္းသာ ျပန္ရမွာက တေၾကာင္း၊ ေနာက္ထပ္ ဘာဆက္ျဖစ္ေသးလဲ သိခ်င္တာေၾကာင့္တေၾကာင္း လိုက္သြားတာပါ။ လံုထိန္းကားေတြလည္း ၃ စီးေလာက္ ဆက္တိုက္လိုက္လာတာေပါ့။

ဘယ္သူ႔အမိန္႔နဲ႔လဲေတာ့ မသိဘူးခင္ဗ်။ ေရႊဂံုတိုင္ အခ်က္ျပမီးတိုင္ကေန ကုကၠိဳင္းဘက္ေထာင္အတက္၊ ဓမၼေစတီ (ေဘာင္ဒရီ) လမ္း ေက်ာ္ခါစမွာ လံုထိန္းကားတစီးက အတင္းေက်ာ္တက္ၿပီး က်ေနာ့္ကားေခါင္းကို ဖင္နဲ႔ ႐ိုက္ပါေသးတယ္။ ေအးေဆးပါ။ က်ေနာ့္ ယာဥ္ေမာင္းသက္က အဲဒီ့အခ်ိန္မွာကို ႏွစ္ ၂၀ ေလာက္ရိွေနၿပီမို႔ ဘာမွ ထိမိခိုက္မိတာ မရိွပါဘူး။ ဟန္မပ်က္ ေရွာင္လိုက္ႏိုင္ပါတယ္။ ကိုယ့္ဆရာေတြမ်ား အဲသလို။ သံ႐ံုးကားေသာ၊ နံပါတ္ျဖဴေသာ၊ ဘာေသာ နားကို မလည္ရွာၾကပံုေျပာပါတယ္။

ႀကိဳ႕ကုန္းစက္မႈတကၠသိုလ္ေရွ႕ဝယ္…

အဲဒါက ရင္ဖုိစရာ မဟုတ္ပါဘူး။ ရင္ဖိုရတာက ႀကိဳ႕ကုန္း ရန္ကုန္စက္မႈတကၠသိုလ္မွာ ၁၉၉၅ ခုႏွစ္ ႏွစ္ကုန္ခါနီးမွာ ျဖစ္ခဲ့တာပါ။ စက္မႈတကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားေတြ စုေဝးဆႏၵျပၾကတယ္။ က်ေနာ္က ႐ံုးကားနဲ႔ပဲ ေရာက္သြားပါတယ္။ ကားကို စက္မႈတကၠသိုလ္နဲ႔ မလွမ္းမကမ္းက ခရစ္ယာန္ဘုရားရိွခိုးေက်ာင္းငယ္ ရိွရာ လမ္းသြယ္ေလးထဲမွာ ရပ္ထားခဲ့ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ လမ္း ဆင္းေလွ်ာက္သြားၿပီး စက္မႈတကၠသိုလ္နဲ႔ မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္ ဘီပီအိုင္ (ေဆးဝါးစက္႐ံု) လမ္းထဲကေန အေျခအေနကို ေစာင့္ၾကည့္ေနခဲ့ၾကပါတယ္။

က်ေနာ္နဲ႔အတူ ႏိုင္ငံျခား သတင္းစာဆရာအသင္းက တခ်ိဳ႕လည္း ရိွေနတယ္။ ေနဝင္ရီတေရာမွာေတာ့ လံုထိန္းေတြက ဆႏၵျပပြဲကို အၾကမ္းဖက္ ၿဖိဳခြင္းပါေတာ့တယ္။ ပြဲၾကည့္ပရိသတ္ ရိွရာကိုပါ မေရွာင္ေတာ့တာမို႔ က်ေနာ္တို႔မွာ ေျပးလိုက္ရတာ။ က်ေနာ္နဲ႔အတူ ပါလာတာက လူငယ္ႏိုင္ငံျခားသတင္းစာဆရာေလး တေယာက္။ အေကာ္ဒီယံအုန္းေက်ာ္သီခ်င္းထဲကလို တကယ့္ကို ဖဝါးနဲ႔ တင္ပါး တသားတည္း ေျပးရတယ္ေပါ့ဗ်ာ။

က်ေနာ့္မွာက ျပႆနာ တက္ေနတယ္။ လူက လြတ္လာၿပီး ကားႀကီးက ေငါေငါႀကီး က်န္ခဲ့တာေလ။ ႐ံုးကားမို႔ သိပ္ဂ႐ုစိုက္စရာမလိုေပမယ့္ က်ေနာ့္စိတ္ဓာတ္က ခြင့္မျပဳဘူး။ ေနာက္တရက္မွ ႐ံုးက ယာဥ္ေမာင္း တေယာက္ကို လႊတ္ၿပီး ကားျပန္ယူခိုင္းမယ္ဆိုလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္ က်ေနာ္ ထုတ္လာတဲ့ကား၊ က်ေနာ္ စီးေနတဲ့ကားျဖစ္တာမို႔ ထိန္းသိမ္းရမယ့္ တာဝန္က က်ေနာ့္ပခံုးေပၚမွာပဲဆိုတာ ဘယ္သူကမွ မျပ႒ာန္းဘဲ က်ေနာ့္ဘာသာ ျပ႒ာန္းထားပါတယ္။

အဲဒါနဲ႔ ညေမွာင္တဲ့အခါက်ေတာ့မွ ဗဟိုလမ္းအတိုင္း ျပန္လာ၊ ဦးေရခဲလမ္းက ျဖတ္ထြက္ပါတယ္။ အင္းစိန္ လမ္းႀကီးတခုလံုးက တစျပင္လို တိတ္ဆိတ္လို႔ရယ္။ အင္းစိန္လမ္းကို အေျခအေနၾကည့္ၿပီး ျဖတ္ကူး၊ ကားရိွရာကိုသြား၊ ကားကို ျပန္ေမာင္းထုတ္လာခဲ့ပါတယ္။ က်ေနာ္ကသာ သဲထိတ္ရင္ဖို ျဖစ္ေနတာ၊ လမ္းမႀကီးတခုလံုးက တိတ္လို႔ ဆိတ္လို႔၊ ၿငိမ္သက္လို႔ရယ္။ ဘာဆိုဘာမွလဲ မရိွ။ ယာဥ္သြားယာဥ္လာလည္း မရိွ။ သည္လိုနဲ႔ လူေရာ ကားပါ ေဘးကင္းခဲ့ပါတယ္။

ဦးေထာင္ဘိုလမ္းမွာ ပိတ္႐ိုက္တဲ့ ည

သိပ္မၾကာပါဘူး၊ အတိအက် ေျပာရင္ ၁၉၉၆ ခုႏွစ္ ဒီဖင္ဘာ ၂ ရက္ေန႔မွာပါ။ လွည္းတန္းလမ္းဆံုမွာ ေက်ာင္းသားေတြ စုေဝးၿပီး ညဘက္က်ေတာ့ ၿမိဳ႕ထဲကို ခ်ီတက္ၾကပါေရာလား။ လွည္းတန္းလမ္းဆံုကေန လွည္းတန္းေစ်းဘက္ကို ထြက္ၾကတဲ့အခါ က်ေနာ္ အဲဒီ့ စီတန္းလွည့္လည္သူေတြနဲ႔ မလိုက္ေတာ့ဘူး။ က်ေနာ့္ကားနဲ႔ နာနတ္ေတာ လမ္းက ပတ္ၿပီး ဆင္မလိုက္ထိပ္မွာ သြားႀကိဳ ေစာင့္ေနခဲ့ပါတယ္။ ေက်ာင္းသားအုပ္ ေဘးကင္း ရန္ကင္း ေရာက္လာၿပီး ၾကည့္ျမင္တိုင္ကမ္းနားလမ္းအတိုင္း ဆက္ခ်ီေတာ့ က်ေနာ္က ေအာက္ၾကည့္ျမင္တိုင္ လမ္းအတိုင္း သူတို႔ ေရာက္လာမယ့္ေနရာေတြကို ႀကိဳႀကိဳေစာင့္ရင္း အကဲခတ္တယ္။ အားလံုး ရွင္းလင္းေနတယ္။

အဲလိုနဲ႔ ၿမိဳ႕ထဲအထိ ေရာက္လာပါေတာ့တယ္။ ၿမိဳ႕ထဲေရာက္ေတာ့ ကုန္သည္လမ္းက အေမရိကန္သံ႐ံုးေရွ႕ အထိလည္း က်ေနာ္က ႀကိဳၾကည့္ပဲ။ အဲဒီ့ကေန ဆူးေလဘုရား၊ ဆူးေလဘုရားလမ္းအတိုင္း ေထာင္တက္သြားၾက၊ အလံျပဘုရားလမ္းအတိုင္း ဆက္သြား။ က်ေနာ္က လူတန္းနဲ႔ မပါဘူး။ ကားနဲ႔ဆိုေတာ့ ႀကိဳႀကိဳ ေစာင့္ၾကည့္ေနတာ။ အလံျပဘုရားလမ္းကေန တိရစၦာန္႐ံုေဘးကေန ေျမာက္ဘက္ကို တက္ၾကတဲ့ အခါက်ေတာ့ က်ေနာ္က အထက္ပန္းဆိုးတန္းအတိုင္း ေျမာက္ဘက္ကိုတက္၊ ကန္ေတာ္ႀကီး ပတ္လမ္းကေန ဦးေထာင္ဘို အဝိုင္းကို ေရာက္၊ ဦးေထာင္ဘို အဝိုင္းထိပ္က နန္းေတာ္ပံုစံ အုတ္တံတိုင္းနဲ႔ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္း ေရွ႕နားေလးမွာ ကားထိုးၿပီး စတင္ ျမင္ေနရၿပီျဖစ္တဲ့ ေက်ာင္းသားထု တပ္ဦးကို ၾကည့္လို႔ ေကာင္းေနဆဲမွာ က်ေနာ့္ကားေရွ႕ကို စစ္ကားႀကီး ေရာက္လာတယ္။ ကားေပၚက စစ္သားေတြ ကသုတ္ကရက္ ဆင္းလာၾကတယ္။ က်ေနာ့္ကို ဖုတ္ေလသည့္ ငါးပိ ရိွတယ္လို႔ေတာင္ မမွတ္ၾကပါဘူး။

ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္ တြက္လိုက္မိတယ္။ ေက်ာင္းသားေတြဟာ ဦးေထာင္ဘိုအတိုင္း အေနာက္ဘက္ကို ျပန္ေထာင္တက္ၿပီး ေရႊတိဂံုဘုရားမွာ စတည္းခ်ၾကေတာ့မယ္ေပါ့။ သူတို႔ ဦးေထာင္ဘိုထဲကို စဝင္ေနခ်ိန္မွာ က်ေနာ္လည္း ကားကို ေနာက္ေၾကာင္းျပန္လွည့္။ ၾကားေတာရလမ္းထဲက ေဖာက္၊ အာဇာနည္ကုန္းကေန ေရႊတိဂံုဘုရား ေျခရင္းက ပတ္လမ္းအတိုင္း အျပင္းေမာင္းသြားလိုက္တယ္။

ဟဲ… ဟဲ… ဘာရမလဲ။ ေရႊတိဂံု အေရွ႕မုခ္၊ ဗဟန္းေစာင္းတန္း မေရာက္ခင္မွာပဲ က်ေနာ့ေရွ႕က သြားေနတဲ့ စစ္ကားႀကီး သံုးစီးကို မားမားႀကီး ေတြ႕လိုက္ပါၿပီ။ သိလိုက္ၿပီ။ ေက်ာင္းသားေတြကို ဦးေထာင္ဘိုလမ္း အထက္ေအာက္ ညႇပ္ၿပီး သမေတာ့မယ္ဆိုတာ။ ႏို႔… ဆရာဗန္းေမာ္တင္ေအာင္ ေျပာသလို က်ေနာ္ကေရာ ဘာမ်ားတတ္ႏိုင္ပါဦးမည္နည္းေပါ့ခင္ဗ်ာ။ က်ေနာ္လည္း ႐ူးေၾကာင္မူးေၾကာင္နဲ႔ပဲ ဗဟန္း ၃ လမ္းဘက္ ျပန္လာ။

႐ုန္းရင္းဆန္ခတ္၊ အေျပးအလႊားေတြကို ဦးေထာင္ဘိုအဝိုင္းနားမွာ ျမင္ရၿပီ။ ႐ိုက္ကုန္ၿပီဆိုတာလည္း သိလိုက္ရပါတယ္။ ဇာတ္ေပါင္းေတာ့ အဲဒီ့ညက ေက်ာင္းသားေတြသာ မကဘူး၊ ႏိုင္ငံျခားသတင္းစာဆရာ အသင္းဝင္ သတင္းေထာက္တေယာက္ေတာင္ ပယ္ပယ္နယ္နယ္ အ႐ိုက္ခံလိုက္ရပါေသးသေကာ။

လွည္းတန္းလမ္းဆံုက ဆုတ္ခြာပံု

အဲဒါက တမႈ။ ေနာက္ဆံုးတမႈ အမွတ္ရေနတာကေတာ့ အထိတ္တလန္႔ထက္ ရယ္စရာ ပိုေကာင္းပါတယ္။ အဲဒါက ၁၉၉၆ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ ၉ ရက္ေန႔မွာ ျဖစ္ခဲ့တာ။ အဲဒါလည္း လွည္းတန္း လမ္းဆံုမွာ ေက်ာင္းသားေတြ ထိုင္သပိတ္ေမွာက္ၾကတာ။ ညပိုင္းပဲ။

b8b49861861d73c68aee3d8f16bff652_thumbnail_1

ပံုက ၁၉၉၆ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၉ ရက္ လွည္းတန္းလမ္းဆံုက ပံုပါ။ အင္ထနက္ထဲက ရပါတယ္။ ေအပီသတင္းဌာနရဲ႕ ဗီဒီယိုမွတ္တမ္းထဲက ထြက္လာတဲ့ ပံုလည္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါက ထိုင္သပိတ္အစအဦးပံုပါပဲ။

ေက်ာင္းသားေတြနဲ႔ အနီးဆံုးမွာ သတင္းေထာက္ေတြနဲ႔ သံ႐ံုး ဝန္ထမ္းေတြ ရိွေနပါတယ္။ သံ႐ံုးဝန္ထမ္းေတြ ထဲမွာ ေဒသခန္႔ ဗမာဝန္ထမ္းကေတာ့ က်ေနာ္တေယာက္ပဲ ပါတယ္။ က်န္တာက ႏိုင္ငံျခားသားေတြပါ။ ညဥ့္နက္သထက္ နက္လာတဲ့အခါ ပြဲၾကည့္ပရိသတ္က စဲလာပါတယ္။ သတင္းေထာက္ေတြထဲက ေအပီ သတင္းဌာနက တေယာက္ပဲ က်န္ေတာ့တယ္။ သံ႐ံုးကလည္း အာဆီယံအဖြဲ႕ဝင္ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံရဲ႕ သံ႐ံုးက သံမွဴးပဲ က်န္တယ္။ က်ေနာ္လည္း က်န္တယ္။

အာဆီယံႏိုင္ငံတႏိုင္ငံရဲ႕ သံမွဴးဆီ “မင္းတို႔ကို ဝိုင္းလိုက္ၿပီေနာ္။ အျမန္ဆံုး ထြက္ခဲ့ၾကေတာ့”ဆိုတဲ့ သတင္းကို ပါေလရာဖုန္းနဲ႔ လွမ္းေပးသူက အျပင္စည္းကေန အေျခအေနၾကည့္ေနတဲ့ တျခားအာရွႏိုင္ငံတႏိုင္ငံက သံမွဴး။ က်ေနာ္တို႔ သံုးေယာက္ ေခါင္းခ်င္း ႐ိုက္ၾကတယ္။ က်ေနာ့္ကားနဲ႔ အာဆီယံႏုိင္ငံ သံမွဴးကားက ဝိုင္းခံထားရတဲ့ စည္းအတြင္းမွာ ရိွေနတယ္။ ေအပီသတင္းေထာက္က ကားကို အင္းလ်ားလမ္းမွာ ထားခဲ့တာမို႔ စည္းအျပင္မွာ။ သို႔ေသာ္ သူလည္း စည္းထဲက ထြက္မွ ျဖစ္ေတာ့မယ္။

အာဆီယံႏိုင္ငံ သံမွဴးက က်ေနာ့ကို ေရွ႕ကေမာင္းခိုင္းတယ္။ က်ေနာ္က နံပါတ္ျဖဴနဲ႔ေပမယ့္ ဗမာျဖစ္ေနေတာ့ တခုခုဆို သူေစာင့္ေရွာက္ႏိုင္၊ သတင္းပို႔ႏိုင္ေအာင္ သူက ေနာက္က လိုက္မယ္တဲ့။ ေအပီသတင္းေထာက္ကိုလည္း သူ႔ကားနဲ႔ လိုက္ပါတဲ့။ အိုေခေပါ့။

က်ေနာ္တို႔ ကားႏွစ္စီး တန္းစီၿပီး ထြက္လာတယ္။ တကၠသိုလ္ရိပ္သာလမ္းအတိုင္း။ တကၠသိုလ္ ဆရာေဆာင္ေလာက္မွာ သံဆူးႀကိဳးေတြ တားထားပါၿပီ။ အဲဒီ့ကို အေရာက္မွာ စစ္ဗိုလ္တေယာက္က က်ေနာ့္ကားကို တားတာနဲ႔ က်ေနာ္လည္း ရပ္ေပးၿပီး မွန္ခ်ေပးလိုက္ပါတယ္။ က်ေနာ္စီးလာတာက နံပါတ္ျဖဴ တိုယိုတာ သရဖူ အမွတ္တံဆိပ္နဲ႔ အလြန္ၿငိမ့္တဲ့ ကားႀကီးပါ။

သူက ဘယ္သံ႐ံုးကလဲလို႔ က်ေနာ့္ကို ဘိုလို ေမးပါတယ္။ က်ေနာ္လည္း ၾသစေၾထးလ်သံ႐ံုးလို႔ ဘိုလိုပဲ တံုးတိတိ ျပန္ေျဖလိုက္ပါတယ္။ သူက အဲဒီ့အခါက်ေတာ့ က်ေနာ့္ကို ႏိုင္ငံကူးလက္မွတ္ျပဖို႔ ဘိုလို ေျပာျပန္တယ္။ ရယ္ခ်င္စိတ္ကို အႏိုင္ႏိုင္ထိန္းရင္း “က်ေနာ္ ဗမာပါ ဦးေလးရယ္။ အင့္… ေဟာသမွာ က်ေနာ့္ ယာဥ္ေမာင္း လိုင္စင္”လို႔ ဗမာလို ေျပာလိုက္တယ္။

အႏွီစစ္ဗိုလ္ႀကီး စတြန္႔သြားတယ္။ ေမွာင္ႀကီးမည္းႀကီးထဲမွာေပမယ့္ သူမ်က္ႏွာပ်က္သြားတာ သိသိသာသာႀကီးဗ်။ က်ေနာ့္ ယာဥ္ေမာင္းလိုင္စင္ကို ဝတ္ေက်တန္းေက်ၾကည့္ၿပီး က်ေနာ့လက္ထဲ ျပန္ေပးကာ “သြားဗ်ာ၊ သြား… သြား…”တဲ့။ က်ေနာ္လည္း ရယ္ခ်င္ပက္က်ိ မ်က္ႏွာပိုးကို အႏိုင္ႏိုင္သတ္ရင္း ေမာင္းထြက္လာလိုက္ရပါေတာ့တယ္။

ေဒသခန္႔ဝန္ထမ္းျဖစ္လင့္ကစား

တကယ္ေတာ့ သံ႐ံုးက အဲဒီ့ အလုပ္မွာ လုပ္ေနစဥ္က က်ေနာ့္မယ္ ေျပာေရးဆိုခြင့္ အေတာ္ ရိွခဲ့ပါတယ္။ က်ေနာ့္ အထက္အရာရိွေတြကလည္း က်ေနာ့္အျမင္ က်ေနာ့္အယူအဆေတြကို တေလးတစား နားေထာင္ေပးတယ္။ က်ေနာ့္ အစီရင္ခံစာေတြကိုလည္း ဂ႐ုတစိုက္ ရိွခဲ့ၾကပါတယ္။

၁၉၉၇ ခုႏွစ္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံက အာဆီယံအဖြဲ႕ဝင္ ျဖစ္လာတဲ့အခါ က်ေနာ့္အထက္အရာရိွက က်ေနာ့္ကို ေမးပါတယ္။ ဘယ္လို ျမင္သလဲေပါ့။ က်ေနာ့္အေျဖက ေကာင္းပါတယ္ေပါ့။ ဘာလို႔ ေကာင္းတာလဲလို႔ ေမးတဲ့အခါ က်ေနာ့္အျမင္ကို လိပ္ပတ္လည္ေအာင္ ရွင္းျပခဲ့ပါတယ္။

နဝတ/နအဖက ပုဂၢိဳလ္ေတြဟာ တဖက္သတ္သာ ေျပာတတ္ေနတယ္။ က်န္တဲ့ တဖက္ရဲ႕စကားကို နားေထာင္ရေကာင္းမွန္း တစက္မွ မသိတတ္ၾကေတာ့ဘူး။ အခုလို အာဆီယံအဖြဲ႕ႀကီးထဲ ဝင္သြားၿပီဆိုရင္ေတာ့ သူတို႔ခ်ည္း ေျပာေနလို႔ မရေတာ့ဘူး၊ သူမ်ား ေျပာတာကိုလည္း နားေထာင္အပ္တယ္ဆိုတဲ့ အသိနဲ႔ နားေထာင္တတ္တဲ့ အေလ့အက်င့္ေလးေတာ့ အနည္းနဲ႔ အမ်ား ရလာမွာမို႔ ေကာင္းတယ္လို႔ ေျပာတာလို႔ ျပန္ေျဖခဲ့ပါတယ္။

အဲဒါ က်ေနာ္ပါပဲ။ အဲဒီ့အခ်ိန္ ႏိုင္ငံေရးအေျခအေနအရ ျမန္မာ အာဆီယံအဖြဲ႕ဝင္ျဖစ္သြားတာကို ျပင္းျပင္း ထန္ထန္ သေဘာကြဲခဲ့ၾကတဲ့ ျမန္မာအမ်ားစုၾကားမွာ က်ေနာ့္ရဲ႕ ရြာျပင္က အျမင္က အဲသလို ရိွခဲ့ပါတယ္။

စီးပြားေရး ပိတ္ဆို႔ အေရးယူမႈနဲ႔ က်ေနာ့္သေဘာထား

အေနာက္ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ (စီးပြားေရး) အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈေတြကိုလည္း က်ေနာ္ အျပင္းအထန္ ကန္႔ကြက္ခဲ့ပါတယ္။ က်ေနာ့္အျမင္က ရွင္းရွင္းေလး၊ အဲသလို အေရးယူပိတ္ဆို႔တာေတြသာ အလုပ္ျဖစ္႐ိုးမွန္ရင္ က်ဴးဘားက ကတ္စႀထိဳ ျပဳတ္က်သြားတာ အဲဒီ့အခ်ိန္မယ္ ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ ေလာက္ ရိွေနေတာ့မွာေပါ့။ ေျမာက္ကိုရီးယားလည္း စနစ္ႀကီး ေျပာင္းသြားမွာေပါ့။ အလုပ္မွ မျဖစ္တာ။

အဲဒီ့ စီးပြားေရး ပိတ္ဆို႔မႈဒဏ္ကို ခံရမွာက ထိပ္ပိုင္းက ေရေပၚဆီေတြ မဟုတ္ဘူး၊ လူထု။ လူထုမွာမွ သာေပါင္းညာစား မလုပ္တတ္တဲ့ သာမန္ လက္လုပ္လက္စားေတြက ပိုထိမွာ မလြဲဘူး။ က်ေနာ့္အျမင္မွာ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈဆိုတာဟာ အသံေကာင္းဟစ္တာ၊ သူေတာ္ေကာင္း လုပ္တာ သက္သက္လို႔ပဲ။

ကမၻာ့ပုလိပ္ႀကီးႏိုင္ငံက လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္တေယာက္နဲ႔ ၁၉၉၀ ေလာက္က ဧည့္ခံပြဲတခုမွာ ဆံုေတာ့ က်ေနာ္ ေမးခဲ့ဖူးတယ္။ “ခင္ဗ်ားတို႔ ႏိုင္ငံေတြက ဘယ္လိုတုန္းဗ်။ က်ေနာ္တို႔ဆီမွာ လက္နက္မဲ့ အရပ္သားေတြ ေထာင္နဲ႔ ခ်ီၿပီး တပ္က ပစ္သတ္တာ ၁၉၈၈ မယ္။ ေပါက္ေဖာ္ႀကီးတို႔ တိုင္းျပည္မယ္ ေနာက္တႏွစ္မျပည့္ခင္ အဲလိုပဲ လက္နက္မဲ့ အရပ္သားေတြ ေထာင္နဲ႔ခ်ီၿပီး တပ္က ပစ္သတ္တာ က်ေနာ္တို႔ဆီမယ္ ျဖစ္ၿပီး တႏွစ္ေတာင္ ေကာင္းေကာင္းမျပည့္ခင္ပဲေလ။ က်ေနာ္တို႔ကိုက်ေတာ့ ပိတ္ဆို႔အေရးယူ၊ ဟိုဟာေျပာ၊ သည္ဟာေျပာ၊ ေပါက္ေဖာ္ႀကီးေတြနဲ႔က်ေတာ့ ေရငံုေနတယ္။ အဲဒါ ဘာသေဘာလဲဗ်ာ”လို႔ေပါ့။

သူက က်ေနာ့္ကို တိုးတိုးျပန္ေျဖပါတယ္။ “က်ေနာ္ ေျပာတယ္လို႔လည္း မေျပာနဲ႔။ တရားဝင္ေျပာတယ္လို႔လည္း မမွတ္နဲ႔ဗ်။ ရွင္းရွင္းေလးပါ။ စီးပြားေရးေပါ့။ သူတို႔ လူဦးေရက သန္းတေထာင္ ရိွတယ္။ ခင္ဗ်ားတို႔က သန္း ၅၀။ အပ္ပဲ ေရာင္းရင္ေတာင္ သူတို႔ဆီမွာ အဆ ၂၀ ေလာက္ ပိုေရာင္းရမွာဆိုေတာ့ ေရငံုေနတာေပ့ါဗ်ာ။ ဒါေပမယ့္ အဲလို ေရငံုေနျပန္ရင္ သိကၡာက်မွာစိုးေတာ့ ခင္ဗ်ားတို႔ ႏိုင္ငံလို ကိုယ္က်ိဳး၊ ကိုယ့္စီးပြား သိပ္မရိွတဲ့ ႏိုင္ငံေလးေတြအေပၚက်ေတာ့ ေျပာဆို အေရးယူေပးရတာေပါ့”တဲ့။

img_1770

ဒါက ၁၉၉၇ ခုႏွစ္ကေန ၂၀၁၁ ခုႏွစ္အထိ တာဝန္ထမ္းေဆာင္သြားခဲ့တဲ့ ဒုတိယေခါင္းေဆာင္ေရးေပးခဲ့တဲ့ ေထာက္ခံစာ အရွည္ႀကီးရဲ႕ အဆံုးပိုင္းေလးကို ဓာတ္ပံု႐ိုက္ျပထားတာပါ။ (ၾကြားတယ္လို႔ မွတ္ခ်င္မွတ္လက္ၾကေညာ္… တကယ္လည္း ၾကြားတာပါ။ ေသခါနီးၿပီမို႔ ရိွတာေလးေဒ ထုတ္ျပသြားရွာဒယ္ဆိုၿပီး ေခြးလႊတ္မယ္ဆိုလည္း လႊတ္ၾကေပါ့ဂ်ာ…)

ဒါေတြကို သိျမင္ထားတဲ့အတြက္ က်ေနာ္က ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈကို အေၾကာက္အကန္ ကန္႔ကြက္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ့အခ်ိန္က ၾသစေၾတးလ် အစိုးရရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ စီးပြားေရးမူဝါဒဟာ ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံက စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြအေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ စီးပြားေရးလုပ္ဖို႔ “တားလည္း မတား၊ တိုက္လည္း မတိုက္တြန္း” (neither encourage nor discourage) ဆိုတဲ့ မူဝါဒကိုသာ က်င့္သံုးခဲ့ပါတယ္။ က်ေနာ့္ ကန္႔ကြက္မႈေၾကာင့္လို႔ေတာ့ မေျပာရဲပါဘူး။ သို႔ေသာ္ က်ေနာ္ အေၾကာက္အကန္ ကန္႔ကြက္ခဲ့တာလည္း အမွန္၊ အဲဒီ့မူဝါဒနဲ႔ ရိွခဲ့တာလည္း အမွန္ပါပဲ။

အဓမၼခိုင္းေစမႈတဲ့လား

ေနာက္တခုကေတာ့ “အဓမၼေစခိုင္းမႈ”ကိစၥပါပဲ။ ၁၉၉၄ ခုႏွစ္မွာ ရတနာ ကမ္းလြန္ေရနံတြင္းရဲ႕ အလားအလာေၾကာင့္ ထိုင္းႏိုင္ငံဆီ သဘာဝဓာတ္ေငြ႕ပို႔တဲ့ ပိုက္လိုင္းေဆာက္ဖို႔ ေတာ စ ရွင္းပါတယ္။ အဲဒီ့မွာ အဓမၼေစခိုင္းမႈ ရိွတယ္ဆိုတဲ့ သတင္းေတြ ပလူပ်ံေအာင္ တက္လာတယ္။ ဒါနဲ႔ က်ေနာ္ ထားဝယ္ကို သြားပါတယ္။ က်ေနာ့္ အိမ္သူကိုပါ ေခၚသြားတာပါ။ ၿပီးေတာ့ ကားတစီးငွားၿပီး ကလိန္ေအာင္အထိ သြားၾကည့္ခဲ့ပါတယ္။

အဲတုန္းက လမ္းက မသာေသးဘူး။ ထားဝယ္မွာ ကားငွားရတာလည္း ခက္ပါတယ္။ နံပါတ္နက္ တိုယိုတာ ပဗၺလစ္ကာေလး တစီး ရတာနဲ႔ ကားဆရာကို ေနာက္ခန္းမွာ ထိုင္ခိုင္း၊ က်ေနာ္က ေမာင္း၊ က်ေနာ့္အိမ္သူက က်ေနာ့္ေဘးက ထိုင္ၿပီး တခါမွ မသြားဖူး၊ မေမာင္းဖူးတဲ့ ေတာင္တက္ေတာင္ဆင္း လမ္းေတြကို ေမာင္းသြားခဲ့တာပါ။

old photos tavoy 01ေတြ႕တာေပါ့။ ပိုက္လိုင္းခ်ဖို႔ ေတာရွင္းေနတဲ့ စခန္းေတြ။ က်ေနာ့္ကင္မရာေလးနဲ႔ ဓာတ္ပံုေတြ ႐ိုက္ယူခဲ့ပါတယ္။ က်ေနာ့ဇနီးကို ဆိုင္းဘုတ္အနီႀကီး ေရွ႕မွာ ထားၿပီး ႐ိုက္ထားတဲ့ ပံုတပံုရဲ႕ ဆိုင္းဘုတ္မွာ ေရးထားတာကေတာ့ “လုပ္အားျဖင့္ ဒါနျပဳေနသည္”ဆိုတဲ့ စာတန္းႀကီးပါပဲ။

အဲလိုနဲ႔ က်ေနာ္ ျပန္ေရာက္လာေတာ့ က်ေနာ့္အစီရင္ခံစာမွာ ပါသြားတာက အေနာက္တိုင္းသားေတြ ေျပာေတာ့မွ က်ေနာ္ေတာင္ အဓမၼေစခိုင္းခံခဲ့ရဖူးမွန္း သိလာရပါတယ္လို႔ပါပဲ။ ဟုတ္တယ္ေလ… က်ေနာ္တို႔ ၿမိဳ႕ထဲမွာ ေနတုန္းက တခါတေလ တနဂၤေႏြေန႔ဆိုရင္ လမ္းသန္႔ရွင္းေရး လုပ္ရမွာမို႔ တအိမ္တေယာက္ လာၾကပါလို႔ သက္ဆိုင္ရာ ရပ္ကြက္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး (အဲတုန္းက ရပ္ကြက္ေကာင္စီေပါ့) က ေျပာရင္ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ပါးပါး လုပ္ခဲ့ၾကတာပဲေလ။ ဘယ္သူကမွ အဲဒါကို အဓမၼေစခိုင္းတယ္လို႔ မမွတ္ၾကပါဘူး။ တခ်ိဳ႕ေတြဆို ပိုက္ဆံ တျပားမွ မရ

old photos tavoy 940606_2

က်ေနာ့္အိမ္သူက သ႔ပံုမထည့္နဲ႔ဆိုဒါနက္ ေနာက္ခံကိုပဲ ယူလိုက္ရတာလည္း ျဖစ္၊ အေပါစား ကင္မလာအစုတ္ကေလးနဲ႔ ကမန္းကတန္း ႐ိုက္တာလည္း ျဖစ္ေတာ့ ဝါးေနပါတယ္။
ေရးထားတဲ့ စာက… 
ဤစခန္း၏ ရည္ရြယ္ခ်က္(၁) လုပ္ငန္းတိုးတက္ေအာင္ျမင္ရမည္။
(၂) ကိုယ္စိတ္က်န္းမာေပ်ာ္ရႊင္ရမည္။
(၃) စည္းကမ္းရိွရမည္။

တဲ့ အဲဒီ့ အလုပ္အတြက္ပဲ အိမ္က ေကာက္ညႇင္းေပါင္းေလးေတာင္ ေပါင္းၿပီး အခ်င္းခ်င္း ဒါနျပဳၾကေသး… ေဟး… ေဟး…

 

က်ေနာ္တို႔ ယဥ္ေက်းမႈ အစဥ္အဆက္မွာက အဲလို လုပ္တာ ဒါနရယ္လို႔သာ နားလည္ထားၾကပါတယ္။ အခု ပိုက္လိုင္းအတြက္ ေတာရွင္းေတာ့လည္း လူအမ်ားစုက ဒါက ရပ္ကြက္၊ ၿမိဳ႕နယ္ အာဏာပိုင္ေတြက ခိုင္းတာပဲ၊ လုပ္ေပးရမွာေပါ့ဆိုတဲ့ အသိသာ ရိွၾကပါတယ္။ ပိုက္ဆံ ရရမယ္ ဘာညာဆိုတဲ့ အသိမရိွဘူး။ အဲေတာ့ကာ အဓမၼေစခိုင္းတယ္၊ ဘာတယ္၊ ညာတယ္ဆိုတဲ့ တံဆိပ္ေတြ မကပ္ခင္၊ လူထုအေနနဲ႔ သူတို႔အခြင့္အေရးက ဘယ္လိုရိွတယ္ဆိုတာကို သိေအာင္ လုပ္ဖို႔က အေရးႀကီးတယ္ဆိုတဲ့ သံုးသပ္ခ်က္နဲ႔အတူ က်ေနာ့္ အစီရင္ခံစာ တက္သြားပါတယ္။

အဲဒီ့ေနာက္ပိုင္း လူ႔အခြင့္အေရး သင္တန္း ဘာညာသာရကာေတြကို က်ေနာ့္ကို လုပ္ခလစာေပးထားတဲ့ ႏိုင္ငံက စတင္ လုပ္ေဆာင္လာခဲ့ပါေတာ့တယ္။

ကံထူးသူ က်ေနာ္

သည္စာစုအစမွာ ေရးခဲ့သလိုပါပဲ။ အင္မတန္ကံထူးလြန္းလို႔ အန္ကယ္ ဦးၾကည္ေမာင္လို ပုဂၢိဳလ္မ်ိဳးနဲ႔ ရင္းႏွီးခင္မင္ခြင့္ ရခဲ့တာပါ။ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္ ဗိုလ္ေနဝင္းအာဏာသိမ္းခ်ိန္က က်ေနာ့္အသက္မွ ငါးႏွစ္ မျပည့္တတ္ေသးပါဘူး။

အဲဒီ့အခိ်န္က က်ေနာ့္အေဖနဲ႔ အေမဟာ သူတို႔သားေလးကို မိဘတို႔ရဲ႕ ေမတၱာေစတနာနဲ႔ ထိပ္ဆံုးကို ေရာက္ခဲ့ေစခ်င္ၾကမွာ ယံုမွားသံသယျဖစ္စရာ မရိွေပမယ့္ တေန႔မွာ သူတို႔သားဟာ အဲဒီ့ ေတာ္လွန္ေရး ေကာင္စီဆိုတဲ့ အာဏာသိမ္းအဖြဲ႕ထဲမွာ (သူမသိလိုက္ဘဲ) နာမည္စာရင္းပါခဲ့တဲ့ ဗိုလ္မွဴးႀကီးတေယာက္နဲ႔ သိကၽြမ္းခင္မင္ခြင့္ရလာလိမ့္မယ္လို႔ေတာ့ ေတြးမိခဲ့ၾကမယ္ မထင္ပါဘူး။ အေဖတို႔ အေျခအေနနဲ႔ ယွဥ္ရင္ ဦးၾကည္ေမာင္ဆိုတာ မိုးနဲ႔ ေျမႀကီးေလ။

အလားတူပဲ၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းရဲ႕ သမီးျဖစ္သူ ယေန႔ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္နဲ႔ သိကၽြမ္းခြင့္၊ စကားေျပာခြင့္ေတြရခဲ့မယ္လို႔လည္း က်ေနာ့္မိဘေတြ အိပ္မက္ေတာင္ မက္ခဲ့ဖူးၾကမွာ မဟုတ္သလို က်ေနာ္ ကိုယ္တိုင္လည္း အသက္ ၃၀ အရြယ္အထိ စဥ္းေတာင္ မစဥ္းစားမိခဲ့ပါဘူး။ ဒါေပသည့္ ကံထူးတဲ့အတြက္ အဲလို ပုဂၢိဳလ္မ်ိဳးနဲ႔လည္း ၾကံဳဆံုထိေတြ႕ခြင့္ ရခဲ့ပါတယ္။

သို႔ေပတည့္ ေသသြားရင္ေတာ့လည္း အဲဒါေတြ အားလံုး ထားခဲ့ရမွာပါ။ ဘယ္သူနဲ႔ သိခဲ့၊ ရင္းခဲ့သည္ျဖစ္ေစ ေသမင္းကေတာ့ ေရြးေနမွာမွ မဟုတ္တာေလ။ ဒါေတြကို ခ်ေရးျဖစ္ခဲ့တာဟာ က်ေနာ္မေသခင္ က်ေနာ္ သိမီသေလာက္ မွတ္တမ္းမွတ္ရာေလးတခု က်န္ေစခ်င္တာက အဓိကပါပဲ။

သို႔ေသာ္ မလြဲမေသြ ပါရိွေနမွာကေတာ့ က်ေနာ့္ရဲ႕ အတၱေနာမတိပါပဲ။ ၿပီးေတာ့လည္း ဘယ္သူ႔ကိုျဖင့္ သာေစ၊ ဘယ္သူ႔ကိုျဖင့္ နာေစဆိုတဲ့ ေစတနာဆိုး အလ်ဥ္းမရိွသည့္တိုင္ က်ေနာ့္အျမင္၊ က်ေနာ့္သံုးသပ္ခ်က္မ်ားေၾကာင့္ တဦးဦးမွာ စိတ္အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ရတယ္ဆိုပါရင္ ခြင့္လႊတ္ေတာ္မူၾကပါမယ့္အေၾကာင္းလည္း တလက္စတည္း ဝန္ခ်ေတာင္းပန္ထားခ်င္ပါတယ္။

ဆိုခဲ့တဲ့အတိုင္း သည္ျဖစ္စဥ္ႀကီးတခုလံုးမွာ က်ေနာ္က ပြဲၾကည့္ပရိသတ္သက္သက္ပါ။ သို႔ေသာ္ သာမန္ပြဲၾကည့္ ပရိသတ္မဟုတ္ဘဲ အလုပ္တာဝန္ရဲ႕ ေစစားမႈေၾကာင့္ အေတာ္ထဲထဲဝင္ဝင္ ျမင္ခြင့္ သိခြင့္ ၾကားနာခြင့္ေတြ အျပင္ မ်က္ေတာင္မခတ္ မျပတ္ၾကည့္ျမင္ခြင့္ ရခဲ့တာမို႔ “အထူးတန္း ပြဲၾကည့္စင္ေပၚက ပရိသတ္”လို႔ က်ေနာ့္ကိုယ္က်ေနာ္ သညာေပးခဲ့တာလည္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ပြဲၾကည့္ပရိသတ္ျဖစ္ေနသလို တဖက္ကလည္း ႏိုင္ငံသားတေယာက္၊ စာေရးလိုစိတ္က ေသြးထဲသားထဲမွာ အျပည့္နဲ႔ လူသားတေယာက္ ျဖစ္ေနတာမို႔ က်ေနာ့္မွာ ကိုယ္ပိုင္အယူအဆေတြ၊ အျမင္ေတြလည္း မလြဲမေသြ ရိွေနခဲ့ပါတယ္။

အခုလို မွတ္မိသမွ် ျပန္လည္ မွတ္တမ္းတင္ရာမွာလည္း အဲဒီ့ အတၱေနာမတိေတြ မလြဲမေသြ ပါရိွေနခဲ့မွာ ျဖစ္လင့္ကစား တခ်ိန္က က်ေနာ့္အထက္အရာရိွ က်ေနာ့္ကို ေျပာခဲ့သလို “ရွားပါးလွတဲ့ ဘက္မလိုက္ေသာ အျမင္”နဲ႔ တင္ျပႏိုင္ခဲ့တယ္လို႔ ထင္ျမင္မိပါတယ္။ အဲလိုမွ မဟုတ္ဘဲ သည္စာကို ဖတ္ခဲ့ၾကရာမွာ လူပုဂၢိဳလ္ တဦးဦး၊ အဖြဲ႕အစည္းတခုခုအေပၚ ဘက္လိုက္ခဲ့တယ္၊ ပင္းခဲ့တယ္၊ ခ်နင္းခဲ့တယ္လို႔ စာဖတ္သူ လူႀကီးမင္း ခံစားရတယ္ဆိုပါရင္ အဲဒါဟာ က်ေနာ့္ရဲ႕ အေရးအသား မလိမၼာမႈ၊ စကားေျပာ ရမ္းကားမႈေၾကာင့္သာ ျဖစ္ေနလိမ့္မယ္လို႔ မမွိတ္မသုန္ ယံုၾကည္ပါတယ္။

ေျပာခဲ့တဲ့အတိုင္း က်ေနာ္က ပြဲၾကည့္ပရိသတ္သာ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ဝင္ကန္ေနတဲ့ အားကစားသမား မဟုတ္ပါဘူး။ ကိုယ့္ၿမိဳ႕ ကိုယ့္နယ္ အသင္းကိုပဲ စြတ္အားေပးမယ္ဆိုတဲ့ စိတ္နဲ႔ မၾကည့္ျဖစ္ခဲ့တာ က်ေနာ့္ကိုယ္ က်ေနာ္ အသိဆံုးပါ။

ဘယ္သူ ႏိုင္ႏိုင္၊ ႐ံႈး႐ံႈး က်ေနာ့္ အပူမဟုတ္ပါဘူး။ ေဘာလံုးဝါသနာရွင္တေယာက္အေနနဲ႔ ဘယ္သူကျဖင့္ ေျခစြမ္းျပႏိုင္တယ္၊ ဘယ္သူကျဖင့္ ညစ္တယ္၊ ဘယ္သူက လူကၽြံတယ္၊ ဒိုင္က ဘယ္ဘက္က ပင္းေနတယ္ဆိုတာမ်ိဳးေတြကို အသင္းစြဲ မပါဘဲ ျမင္သမွ် ခ်ေရးလိုက္တဲ့ ပြဲၾကည့္ရဲ႕ မွတ္ခ်က္ (commentary) သေဘာမ်ိဳးပါပဲ။

သည္ထဲကမွ ေနာက္ထပ္ ကစားမယ့္အသင္းေတြအေနနဲ႔ ယူစရာရိွတဲ့ ေကာင္းတာေလးေတြ၊ ပယ္စရာ ရိွမယ့္ ဆိုးတာေလးေတြကို မိမိတို႔ ကိုယ္ပိုင္ဉာဏ္မ်ားနဲ႔ ဆင္ျခင္ေကာက္ယူသြားႏိုင္စရာ တစံုတရာ ရလာၾကမယ္ ဆိုရင္ျဖင့္ က်ေနာ္ သည္စာကို ေရးရက်ိဳးနပ္ေနမွာပါ။

က်ေနာ့္အတြက္ကေတာ့ ဆိုခဲ့တဲ့အတိုင္းပါပဲ၊ မေနႏိုင္ မထိုင္ႏိုင္ ခ်ေရးလိုက္ပါတယ္။ က်ေနာ္ ခ်စ္ခင္ ေလးစား အားထားရတဲ့ ပရိသတ္ေရွ႕ေမွာက္ကိုလည္း ခ်ျပလိုက္ပါတယ္။ ပရိသတ္ကပဲ အဆံုးအျဖတ္ ေပးေတာ္မူၾကပါေတာ့ခင္ဗ်ား။

အားလံုးေတြးဆ ဆင္ျခင္ၾကည့္ႏိုင္ၾကပါေစ
အတၱေက်ာ္
(၀၇၀၁၁၉၊ ၁၈၂၁)

 

 

Advertisements

Democracy Reader

ဒီမိုကေရစီ ဖတ္စာ

ဒီမိုကေရစီဆိုတာ

၁၉၈၈ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ကြ်န္ေတာ္တို႔ဆီမွာ “ဒီမိုကေရစီ”ဆိုတဲ့ ေဝါဟာရက အေတာ္တြင္က်ယ္လာခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီး လႊတ္ေတာ္မ်ား ေပၚေပါက္လာေတာ့ ဒီမိုကေရစီ ရၿပီလို႔ လူအမ်ားစုက ထင္ျမင္ယူဆေနၾကပါတယ္။

ပထမဆံုးအခ်က္က ဒီမိုကေရစီဟာ ဟင္းရြက္ကန္စြန္းလို ေရာ့အင့္ ဆိုၿပီး ေပးလို႔ ယူလို႔ ရတဲ့ အရာမဟုတ္ပါဘူး။ အဲဒါကို သေဘာေပါက္ဖို႔ သိပ္ကို အေရးႀကီးပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ဒီမိုကေရစီဆိုတာ ႏိုင္ငံေရး စနစ္တစ္ခုသာ ျဖစ္ပါတယ္။

“စနစ္“ဆိုတဲ့ ေဝါဟာရက အေရးႀကီးပါတယ္။ စနစ္တစ္ခုတည္းမွာ အဲဒီ့စနစ္ကို လႈပ္ရွားလည္ပတ္ေနေစတဲ့ ဆိုင္ရာ ဆိုင္ရာ အစိတ္အပိုင္းေတြ အစံုလိုက္ အတြဲလိုက္ ပါဝင္ေနပါတယ္။ အင္ဂ်င္တစ္လံုးရဲ႕ လည္ပတ္မႈ စနစ္ကို နမူနာေဆာင္မယ္ဆိုရင္ ပထမဆံုးက ဓာတ္ဆီအင္ဂ်င္လား၊ ဒီဇယ္အင္ဂ်င္လား၊ ဓာတ္ေငြ႕အင္ဂ်င္လား ဆိုတာက စေျပာရေတာ့မွာပါ။ ဓာတ္ဆီစနစ္နဲ႔ အင္ဂ်င္ဆိုရင္ အဲဒီ့ အင္ဂ်င္“စနစ္” လႈပ္ရွား လည္ပတ္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ လိုအပ္တဲ့ အစိတ္အပိုင္းေတြဟာ ဒီဇယ္အင္ဂ်င္နဲ႔ မတူႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ အလြယ္ေျပာရရင္ ဒီဇယ္အင္ဂ်င္မွာပါတဲ့ ေနာ္ဇယ္ေတြ၊ ဖွလန္ဂ်ာေတြ၊ ပန္႔ေတြက ဓာတ္ဆီအင္ဂ်င္အတြက္ ဘယ္လိုမွ အသံုးမတည့္ေတာ့ဘူး။ အသိသာဆံုးကေတာ့ ဓာတ္ဆီအင္ဂ်င္စနစ္ လည္ပတ္ဖို႔ ဒီဇယ္ ထည့္ေမာင္းလို႔ မရဘူးေပါ့။ အဲဒါဟာ စနစ္ရဲ႕ သေဘာပါ။

ဒါ့ေၾကာင့္ မျပတ္တမ္း လႈပ္ရွား လည္ပတ္ေနႏိုင္စြမ္း ရွိမွသာလွ်င္ စနစ္တစ္ခု ေအာင္ျမင္တယ္လို႔ ဆိုႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။ ဒါျဖင့္ ဒီမိုကေရစီဆိုတဲ့ “စနစ္”ကေရာ…

အထက္က ေျပာခဲ့သလို ေရာ့၊ အင့္ဆိုၿပီး ေပးလိုက္လို႔ မရဘူးဆိုတာကို စာဖတ္သူ လူႀကီးမင္း လက္ခံႏိုင္ေလာက္ၿပီ ထင္ပါတယ္။

ဒီမိုကေရစီစနစ္ ရွင္သန္ထြန္းကားေနပါတယ္ဆိုတဲ့ ႏိုင္ငံေတြမွာေတာင္မွ အဲဒီ့စနစ္ႀကီး ထေဖာက္တာေတြ ရွိပါတယ္။ ေျပာလက္စ နမူနာ ျဖစ္တဲ့ အင္ဂ်င္စနစ္ နမူနာနဲ႔ ေျပာရင္ ဆီျပတ္တာေတြ၊ မီးေပ်ာက္တာေတြ၊ ဆီထဲမွာ ေခ်းပါလာလို႔ စက္ေသမလို ျဖစ္တာေတြ၊ ေသသြားတာေတြမ်ိဳးေပါ့။ သည္ေတာ့ စနစ္တစ္ခုကို ႏွစ္သက္ လက္ခံတယ္၊ သေဘာက်တယ္ဆိုရင္ အဲဒီ့ စနစ္ အရွိန္မပ်က္ မွန္မွန္ လည္ပတ္ေနေအာင္ မြမ္းမံထိန္းသိမ္းၿပီး လိုအပ္တဲ့ ေလာင္စာမ်ား မျပတ္ျဖည့္တင္းသြားဖို႔ လိုအပ္တယ္ဆိုတာကိုလည္း သတိထားဖို႔ လိုပါတယ္။

တန္ရာ တန္ရာ

ဒီမိုကေရစီ စနစ္တစ္ခု အရွိန္မပ်က္ မွန္မွန္လည္ပတ္ေနေအာင္ မြမ္းမံ ထိန္းသိမ္းရာမွာ အုပ္ခ်ဳပ္သူ လူတန္းစားမွာတင္ တာဝန္ရွိတာ မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ တျခား စနစ္ေတြနဲ႔ မတူတာက ဒီမိုကေရစီဆိုတာဟာ “အုပ္ခ်ဳပ္မႈ အာဏာသည္ လူထုထံမွ သက္ဆင္းသည္”ဆိုတဲ့ အေျခခံ သေဘာတရားအေပၚမွာ တည္ေဆာက္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဒီမိုကေရစီစနစ္တစ္ခု အရွိန္မပ်က္ လက္ပတ္ေနေရးအတြက္ တာဝန္ရွိသူဟာ အစိုးရတစ္ရပ္လည္း မဟုတ္ဘူး၊ ႏိုင္ငံေရး ပါတီတစ္ခုလည္း မဟုတ္ဘူး၊ ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးတစ္ေယာက္လည္း မဟုတ္ဘူး၊ စာနယ္ဇင္းလည္း မဟုတ္ဘူး၊ သတင္းမီဒီယာလည္း မဟုတ္ဘူး၊ အရပ္သား လူ႔ေဘာင္လည္း မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ အဲဒါေတြ အားလံုး ပါဝင္ေနတဲ့၊ အဲဒါေတြ အားလံုးထဲမွာ ပါဝင္ပတ္သက္ေနတဲ့ “လူထု” (ဝါ) ႏိုင္ငံသားမ်ား အားလံုးမွာ တာဝန္ရွိပါတယ္။

ဆို႐ိုးစကား တစ္ခုရွိတယ္။ ျမန္မာလိုကေတာ့ “တန္ရာ တန္ရာ”ဆိုတဲ့ ဆို႐ိုးဟာ အင္မတန္ တြင္က်ယ္ပါတယ္။ မေဖာက္မျပန္ မေျပာင္းလဲဘဲ တည္ျမဲေနတဲ့ ေလာကရဲ႕ နိယမ ဓမၼတရားေတြအနက္မွာ အဲဒီ့ “တန္ရာ တန္ရာ”ဆိုတဲ့ တရားလည္း ပါပါတယ္။ တန္ရာ၊ တန္ရာကို ဘုရားေဟာနဲ႔ ပါဠိလို ေရးရင္ေတာ့ “သေဗၺသတၱာ ကမၼသကာ”ေပါ့ ခင္ဗ်ာ။ သတၱဝါ မွန္သမွ် မိမိတို႔ရဲ႕ (မေနာကံ၊ ဝစီကံ၊ ကာယကံဆိုတဲ့) ကံ စီမံရာအတိုင္းသာ ျဖစ္ၾကစျမဲပါတဲ့။ အရပ္စကားနဲ႔ ေျပာရင္ေတာ့ သတၱဝါတိုင္းဟာ သူတို႔ ေတြးျမင္၊ ေျပာဆို၊ ျပဳမူတဲ့အတိုင္းသာ ျဖစ္လာမွာပါလို႔ ေျပာရမွာပါ။ သူေဌးျဖစ္ခ်င္တဲ့ စိတ္အေတြး (မေနာကံ)ရွိတဲ့သူက သူေဌးျဖစ္ေရးကိုပဲ တစ္ရံမလပ္ ေတြးေနမွာပါ။ သည္အတြက္ သူေျပာဆိုတဲ့ စကားေတြ သူလုပ္တဲ့ အလုပ္ေတြမွာလည္း သူေဌးျဖစ္ေရးအတြက္ ဦးစားေပးေနတာေတြသာ ျဖစ္လာမွာပါပဲ။ ပညာရွင္ျဖစ္ခ်င္သူကလည္း အလားတူပါပဲ။

သည္ေနရာမွာ သူမ်ား သံုးစြဲ ခံစားေနတာကို ၾကည့္ၿပီး “သူ႔လို ျဖစ္ခ်င္လိုက္တာ၊ သူ႔လို ခ်မ္းသာခ်င္လိုက္တာ၊ သူ႔လို တတ္ကြ်မ္းခ်င္လိုက္တာ”ဆိုတဲ့ ခဏပန္း စိတ္ကို ဆိုလိုတာ မဟုတ္ပါဘူး။ အဲဒီ့စိတ္ကေတာ့ သူသူ ကိုယ္ကိုယ္ လူတိုင္း ျဖစ္စျမဲပါ။ အဲဒီ့စိတ္က “တစ္ရံမလပ္”ရွိေနၿပီး ကိုယ္ျဖစ္ခ်င္တာနဲ႔အညီ ေျပာဆို ျပဳမူေနသူမ်ားသာ ျဖစ္ခ်င္တဲ့ ပန္းတိုင္ကို လွမ္းကိုင္ႏိုင္သြားၾကတာကို သတိခ်ပ္ဖို႔ လိုပါတယ္။

လူ႔ေဘာင္တစ္ခုမွာ ဘယ္စနစ္ ထြန္းကားမလဲဆိုတာဟာလည္း အလားတူပါပဲ။ အဲဒီ့ လူ႔ေဘာင္မွာ မွီတင္းေနထိုင္ၾကသူ လူအမ်ားစုရဲ႕ စိတ္ႏွလံုးက ဘယ္လိုရွိသလဲ၊ အဲဒီ့ လူအမ်ားစုရဲ႕ ကံသံုးပါးကလည္း ဘယ္လိုမ်ိဳး အမ်ားဆံုး ျဖစ္ေနသလဲဆိုတဲ့အေပၚမွာ အမ်ားႀကီးမူတည္ပါတယ္။ သည္မွာလည္း “တန္ရာ တန္ရာ”သာ ျဖစ္လာမွာပါပဲ။ သိုးေဆာင္းစကားမွာေတာ့ ဒါနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ဆို႐ိုးက အတိအက်ကို ရွိတယ္။ “လူေတြဟာ သူတို႔နဲ႔ ထိုက္တန္တဲ့ အစိုးရ (စနစ္)ကိုသာ ရစျမဲပါ”တဲ့။

အားလံုးရဲ႕ တာဝန္

ဒီမိုကေရစီ စနစ္နဲ႔ ထိုက္တန္တဲ့ ႏိုင္ငံသားေတြ ျဖစ္လာဖို႔ ကြ်န္ေတာ္တို႔ အားလံုးမွာ တာဝန္ရွိပါတယ္။

ခက္တာက ကြ်န္ေတာ္တို႔ေတြမွာက ဒီမိုကေရစီ အေလ့အက်င့္ေတြနဲ႔ ေဝးေနခဲ့တာ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ ရွိခဲ့ပါၿပီ။ ေျပာရတာ သိပ္ေတာ့ မေကာင္းဘူး၊ ကြ်န္ေတာ္တို႔ရဲ႕ မိသားစု ဘဝ၊ ေက်ာင္းေနဘဝေတြမွာလည္း ဒီမိုကေရစီ အေလ့အထက လံုးလံုး မရွိဘူး။ ျမန္မာ့သမိုင္း အစဥ္အဆက္ တစ္ေလွ်ာက္လံုးမွာလည္း တစ္ေသြးတစ္သံ တစ္မိန္႔နဲ႔သာ အသားက် ယဥ္ပါးေနခဲ့ရတဲ့ လူ႔ေဘာင္ ျဖစ္ေနတာ ဘယ္သူမွ ျငင္းႏိုင္မယ္ မထင္ပါဘူး။

အဲဒီ့အေနအထားမွာ ကြ်န္ေတာ္တို႔အားလံုးအေနနဲ႔ လုပ္ရမွာက ဒီမိုကေရစီနဲ႔ ထိုက္တန္တဲ့ အမူအက်င့္၊ အေလ့အထေတြ လူအမ်ားၾကားမွာ စိမ့္ဝင္ပ်ံ႕ႏွံ႔လာေအာင္ ေဆာင္ရြက္ၾကဖို႔လိုသလို တစ္ဦးခ်င္းစီကလည္း ေရွ႕ကေန စံျပအျဖစ္ ဒီမိုကေရစီအေလ့အထေတြ ေနရာတိုင္းမွာ ျပသ သြားၾကဖို႔ လိုအပ္ပါလိမ့္မယ္။ ဒါဟာ ပါတီ ႏိုင္ငံေရး ကိစၥမဟုတ္ပါဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြမွ လုပ္ေဆာင္ရမယ့္အရာ မဟုတ္ပါဘူး။ လွည္းေန ေလွေအာင္း ျမင္းေဇာင္းမက်န္ ရွစ္တန္ေသာ အရပ္မ်က္ႏွာမွာ ေနထိုင္ၾကတဲ့ ႏိုင္ငံသားတိုင္း လုပ္ေဆာင္ရမွာပါ။ အဲ… ဒီမိုကေရစီ စနစ္ကို တကယ္လည္း ႏွစ္သက္ ျမတ္ႏိုး တန္ဖိုးထားတယ္၊ တကယ္လည္း ယံုၾကည္တယ္၊ တကယ္လည္း သည္ႏိုင္ငံမွာ အဲဒီ့ “စံနစ္”ထြန္းကားလာေစခ်င္တယ္ဆိုရင္ေပါ့ခင္ဗ်ာ။

ဒါျဖင့္ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ ထိုက္တန္တဲ့ အမူအက်င့္ေတြ၊ အေလ့အထေတြက ဘာေတြလဲလို႔ ေမးစရာ ေပၚလာပါလိမ့္မယ္။ 

ဒီမိုကေရစီ အမူအက်င့္မ်ား

ပညာရွင္ေတြရဲ႕ အလိုအရ ဒီမိုကေရစီ အမူအက်င့္ ဆယ္ရပ္ရွိပါတယ္။ အဲဒါေတြကို အမွတ္စဥ္ ထိုးၿပီး တင္ျပေဆြးေႏြးသြားပါရေစ။

(၁) ႏိုးၾကားတက္ၾကြမႈ – ပါဝင္ေဆာင္ရြက္လိုစိတ္၊ ပါဝင္ ေျပာဆို ေဆြးေႏြးလိုစိတ္ေတြ ရွိေနၾကဖို႔ ဆိုလိုပါတယ္။ ဘယ္ကိစၥမွာမဆို အျမဲတေစ ႏိုးၾကားတက္ၾကြစြာ ပါဝင္ ေဆာင္ရြက္ခ်င္ေနဖို႔ မိသားစုမ်ားထဲမွာ၊ မူလတန္း၊ အလယ္တန္းအရြယ္ ငယ္ဘဝကတည္းက ပ်ိဳးေထာင္ ေလ့က်င့္ေပးထားလို႔ ရတဲ့ အမူအက်င့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ကေလးေတြနဲ႔ တိုက္႐ိုက္သက္ဆိုင္ေနတဲ့ ကိစၥမ်ိဳးေတြမွာ ကေလးေတြလည္း ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ခြင့္၊ သူတို႔ေလးေတြရဲ႕ ဆႏၵ၊ သေဘာထားေလးေတြကို ေခ်ေခ်ငံငံ တင္ျပ ေဆြးေႏြးခြင့္ေတြ ေပးထားတာ၊ သူတို႔ကို ေလးေလးစားစား ေနရာေပးတာမ်ားဟာ တက္ၾကြတဲ့ ႏိုင္ငံသားေတြအျဖစ္ ေနတတ္ထိုင္တတ္ေအာင္ ေလ့က်င့္ ပ်ိဳးေထာင္ေပးရာ ေရာက္ပါတယ္။ သူတို႔ေလးေတြကို ေလ့က်င့္ေပး႐ံုသာ မကဘူး၊ လူႀကီးေတြကိုယ္တိုင္ကလည္း သည္အက်င့္ေတြ ကိုယ့္မွာ မရွိရင္ ရွိလာေအာင္ သတိထား က်င့္ၾကံ ေနထိုင္သြားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘယ္ကိစၥမွာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ အားနာလို႔ လိုက္ေလ်ာတာမ်ိဳးေတြ၊ မေကာင္းတတ္လို႔ သည္းခံေနတာမ်ိဳးေတြကို ေရွာင္ၾကဥ္ၿပီး ကိုယ္နဲ႔၊ ကိုယ္ပတ္ဝန္းက်င္နဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ ကိစၥေတြမွာ ႏိုးႏိုးၾကားၾကားနဲ႔ တက္တက္ၾကြၾကြ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္တာ၊ တင္ျပေျပာဆိုတာေတြ လုပ္ၾကဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

(၂) မ်က္စိႀကီး နားႀကီးမႈ – ဒါကေတာ့ ကိုယ့္ပတ္ဝန္းက်င္ ကိုယ့္လူ႔ေဘာင္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အေရးအရာေတြမွာ ပညာရွင္တစ္ေယာက္လို မဟုတ္သည့္တိုင္ အေျခခံ သိသင့္တာေတြ ခိုင္ခိုင္မာမာ သိေနဖို႔ အားထုတ္ထားရမွာပါပဲ။ အခု ကြ်န္ေတာ္ တင္ျပေနတဲ့ ဒီမိုကေရစီအေၾကာင္း အေျခခံေလာက္ကို သိထားတာမ်ိဳးေပါ့။ ဒီမိုကေရစီဆိုတာ မိုးေပၚက က်လာတာမဟုတ္ဘူး၊ တစ္ဦးတစ္ေယာက္က အားထုတ္႐ံုနဲ႔ လူ႔ေဘာင္တစ္ခုလံုး ဒီမိုကေရစီ အသီးအပြင့္ေတြကို ဆြတ္ခူး စားသံုးႏိုင္မွာ မဟုတ္ဘူးဆိုတာေလာက္ကို သိထားရပါမယ္။ အလားတူပဲ မဲေပးတာရဲ႕ အက်ိဳးသက္ေရာက္ပံု၊ ဝင္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္တဲ့ ႏိုင္ငံေရး ပါတီေတြရဲ႕ ဖြဲ႕စည္းပံုေတြ၊ ရပ္တည္ခ်က္ေတြ၊ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒမွာပါတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို ျခံဳငံု သိရွိထားဖို႔ လိုပါတယ္။ ေလာေလာဆယ္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ႏိုင္ငံသားေတြအတြက္ အေလ့လာသင့္ဆံုးကေတာ့ အခြင့္အေရးေတြမွာ တာဝန္ေတြပါ ပူးတြဲ ပါဝင္ေနတယ္ဆိုတာသာ ျဖစ္တယ္လို႔ ျမင္မိပါတယ္။ ဒီမိုကေရစီမွာ မိမိတို႔ရဲ႕ သေဘာထားကို လြတ္လပ္စြာ ေဖာ္ထုတ္ခြင့္ ရွိတာေတာ့ မွန္တယ္။ ဒါေပမယ့္ တစ္ဖက္သားကို ေလးေလးစားစားနဲ႔ ေခ်ေခ်ငံငံ ေဖာ္ထုတ္ရမယ့္ တာဝန္လည္း ပူးတြဲပါေနတယ္ ဆိုတာမ်ိဳးေပါ့။

(၃) ကိုယ္စြမ္းကိုယ္စ – ဗီဇအရေရာ ပတ္ဝန္းက်င္အေျခအေနရဲ႕ ပံုသြင္းမႈေၾကာင့္ပါ ကြ်န္ေတာ္တို႔ အာရွသား အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ “ဘာသိ ဘာသာ”စိတ္ဓာတ္ေတြ အေတာ္ မ်ားေနတတ္ၾကပါတယ္။ “ႏွမ္းတစ္လံုးနဲ႔ ဆီမျဖစ္ပါဘူးကြာ”တို႔၊ “ၾကက္မတြန္လို႔ မိုးမလင္းပါဘူး”တို႔၊ “အမ်ားညီရင္ ဤလည္း ကြ်ဲျဖစ္သြားတာပါပဲ”ဆိုတဲ့ လက္ေလွ်ာ့ထား၊ ေပယ်ာလကံထား ထားတတ္တဲ့ ဉာဥ္ေတြက ကြ်န္ေတာ္တို႔ဆီမွာ အံုနဲ႔ က်င္းနဲ႔ ရွိေနပါတယ္။ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ ထိုက္တန္တဲ့ ႏိုင္ငံသားေတြ ျဖစ္လာဖို႔အတြက္ အဲသလိုမ်ိဳး စိတ္ေတြအစား ကိုယ္က ႏွမ္းတစ္လံုးသာ ျဖစ္သည့္တိုင္ ဆီထြက္လာေအာင္ ပံ့ပိုးေပးႏိုင္တဲ့ ကိုယ္စြမ္းကိုယ္စေတြ ရွိေနတယ္ဆိုတာကို ႏွစ္ႏွစ္ကာကာ လက္ခံယံုၾကည္ထားဖို႔ လိုပါတယ္။ မွန္ပါတယ္။ ႏွမ္းတစ္လံုးနဲ႔ေတာ့ ဆီမျဖစ္ပါဘူး။ သို႔ေပမယ့္ ႏွစ္အလံုးေပါင္းမ်ားစြာ စုစည္းသြားတဲ့အခါ ဆီျဖစ္တာလည္း မလြဲပါဘူး။ ရတနာရွိရာ ရတနာ စုသလိုပဲ ႏွမ္းလံုးမ်ားရွိရာ ႏွမ္းတစ္လံုးက အစျပဳခဲ့တဲ့ နမူနာေတြဟာ လူ႔ေဘာင္တိုင္းမွာ ရွိပါတယ္။ ႏွမ္းတစ္လံုးနဲ႔ ဆီမျဖစ္ပါဘူးဆိုတဲ့ စိတ္ဓာတ္နဲ႔ ေဘးထြက္ ထိုင္ေနစတမ္းသာဆိုရင္ လွ်ပ္စစ္မီးေတြ၊ ေလယာဥ္ေတြ၊ ကြန္ပ်ဴတာေတြ၊ ပါေလရာဖုန္းေတြ၊ အင္တာနက္ေတြ ေပၚေပါက္လာမွာ မဟုတ္သလို လူ႔ယဥ္ေက်းမႈကလည္း ေက်ာက္ေခတ္ဘဝက တက္လာမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ အလားတူပဲ၊ အဲဒီ့ ႏွမ္းတစ္လံုး စိတ္ဓာတ္နဲ႔သာ ေနခဲ့ၾကမယ္ဆိုရင္ သက္ဦးဆံပိုင္ ဘုရင္စနစ္၊ ေျမရွင္ ပေဒသရာဇ္စနစ္၊ ကိုလိုနီနယ္ခ်ဲ႕စနစ္ေတြဟာလည္း ဆက္လက္ ရွင္သန္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေနခဲ့မွာပါ။ အဲဒီ့စိတ္မ်ိဳးေတြ မရွိဘဲ မိမိရဲ႕ ကိုယ္စြမ္းကိုယ္စကို ယံုၾကည္ခဲ့ၾကတဲ့ “ႏွမ္း တစ္လံုး”မ်ားစြာရဲ႕ အားထုတ္မႈေၾကာင့္သာ လူ႔ေဘာင္က စဥ္ဆက္မျပတ္ ခရီးတြင္ေနတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ကိုယ္စြမ္းကိုယ္စကို ငုပ္ေစမယ့္ အသိအျမင္မ်ားကို ပယ္ရွားၿပီး ကိုယ္စြမ္းကိုယ္စ တိုးပြားမယ့္ အသိအျမင္မ်ားကို ကိုယ္တိုင္လည္း ပ်ိဳးေထာင္၊ ကိုယ့္ေနာက္က မ်ိဳးဆက္ေတြကိုလည္း ေလ့က်င့္ေပးသြားရပါ လိမ့္မယ္။

(၄) အတိုက္အခံအျမင္မ်ား၊ အတိုက္အခံ ပါတီမ်ားနဲ႔ လူနည္းစုမ်ား ရဲ႕ အျမင္မ်ားကို သည္းခံႏိုင္စြမ္း – သည္အခ်က္ကေတာ့ အားနာနာနဲ႔ ေျပာရရင္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း မွီတင္းေနထိုင္ၾကတဲ့ ျမန္မာ တိုင္းရင္းသားတိုင္းမွာ အလိုအပ္ဆံုး ဒီမိုကေရစီ အမူအက်င့္လို႔ ဆိုရမတတ္ပါပဲ။ ကြ်န္ေတာ္တို႔က ကိုယ္နဲ႔ မတူရင္ ရန္သူလို႔ ေအာက္ေမ့တတ္တဲ့ အက်င့္ႀကီးက အ႐ိုးထဲ၊ ေသြးသားထဲမွာ စြဲျမဲေနမိတတ္ၾကပါတယ္။ ဒီမိုကေရစီ အမူအက်င့္မွာက်ေတာ့ အဲဒီ့စိတ္နဲ႔ မကိုက္ဘူး။ ကိုယ္နဲ႔မတူရင္ ရန္သူ၊ ကိုယ္နဲ႔ ဆန္႔က်င္ဘက္အျမင္ ရွိတဲ့သူေတြကို ရန္သူ၊ ကိုယ့္ကို အတိုက္အခံလုပ္သူကို ရန္သူလို႔ သေဘာထားျခင္းဟာ “အာဏာရွင္ဆန္တဲ့” သေဘာထားသာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲေတာ့ ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို ပံုမွန္ လည္ပတ္ေနေစခ်င္တယ္ဆိုရင္ ကြဲျပားတဲ့ အျမင္အမ်ိဳးမ်ိဳးကို သည္းခံႏိုင္စြမ္း ရွိဖို႔လိုပါတယ္။ သူ႔အျမင္ကို ကိုယ္လက္မခံႏိုင္သည့္တိုင္ သူ႔မွာလည္း ကိုယ္နဲ႔ မတူတဲ့ အျမင္တစ္ခု ရွိႏိုင္ေၾကာင္း အသာတၾကည္ နားလည္ လက္ခံေပးတတ္ဖို႔ လိုပါတယ္။ သည္ကိစၥမွာလည္း မိသားစုတြင္း၊ ေက်ာင္းတြင္း၊ ေသးငယ္တဲ့ အျခား လူမႈ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားအတြင္းမွာ ျဖည္းျဖည္းခ်င္း ေလ့က်င့္သြားရမယ့္ အမူအက်င့္တစ္ရပ္ပါပဲ။ လက္ေခ်ာင္းေတြ အတိုအရွည္ မညီၾကသလို လူေတြျဖစ္ေနတာနဲ႔အမွ် သေဘာထားခ်င္း တစ္ထပ္တည္းျဖစ္ဖို႔က မိသားစုထဲမွာေတာင္ ဘယ္လိုနည္းနဲ႔မွ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ ဒါကို နားလည္ၿပီး ဆန္႔က်င္ဘက္အျမင္ေတြ၊ အတိုက္အခံေတြကို သည္းခံေပး၊ နားေထာင္ေပး၊ ထည့္သြင္းစဥ္းစားေပးတတ္တဲ့ အမူအက်င့္က ဒီမိုကေရစီစနစ္ အတြက္ မရွိမျဖစ္ လိုအပ္လွပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္က လူနည္းစုကိစၥပါ။ ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို ေဝဖန္သူေတြ ေထာက္စရာ ရွိေနတာက ဒီမိုကေရစီဟာ အမ်ားရဲ႕ သေဘာဆႏၵကို ဦးစားအေပးလြန္သြားၿပီး အနည္းစုရဲ႕ သေဘာဆႏၵကို ပစ္ပယ္ထားတတ္တယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ပါပဲ။ မွန္ပါတယ္။ သိပ္ႀကီးမားတဲ့ အႏၲရာယ္ပါပဲ။ ဆိုၾကပါစို႔၊ ပါတီႀကီးတစ္ခုကို အမ်ားက လိႈက္လိႈက္လွဲလွဲ သေဘာက်တယ္၊ သည္အတြက္ ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္လိုက္တယ္၊ လႊတ္ေတာ္မွာလည္း အဲဒီ့ ပါတီႀကီးကသာ အမတ္အမ်ားစု ေနရာေတြကို ရယူလိုက္ႏိုင္တယ္ဆိုရင္ အဲဒါဟာ တစ္ပါတီစနစ္ ျဖစ္သြားပါေတာ့မယ္။ ႏိုင္ငံရဲ႕ အေရးအရာေတြကို အဲဒီ့ တစ္ပါတီတည္းရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္၊ အဲဒီ့တစ္ပါတီတည္းရဲ႕ အျမင္၊ အဲဒီ့တစ္ပါတီတည္းရဲ႕ သေဘာဆႏၵနဲ႔သာ ကိုင္တြယ္သြားေတာ့မွာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒါဆိုရင္ တစ္ပါတီအာဏာရွင္စနစ္ဖက္ မလြဲမေသြ ယိမ္းယိုင္သြားေတာ့မွာပါ။ ဒီမိုကေရစီနည္းက် ေရြးေကာက္ တင္ေျမႇာက္ထားတယ္ဆိုေသာ္လည္းပဲ လူနည္းစုေတြအတြက္ အခြင့္သာစရာအေၾကာင္းလည္း လံုးဝ မရွိေတာ့ပါဘူး။ေနာက္တစ္ခ်က္က လမ္းသစ္ေဖာက္ရင္ လူႀကိဳက္နည္းတယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ကိုလည္း မေမ့သင့္ျပန္ဘူး။ေျပာင္းျပန္ေျပာရင္ လူႀကိဳက္နည္းတိုင္း လြဲေနတယ္လို႔ မဆိုႏိုင္ဘူးေပါ့။ အဲေတာ့ လူႀကိဳက္နည္းသူေတြ၊ လူနည္းစုေတြကို ေနရာေပးႏိုင္၊ သူတို႔ရဲ႕ အျမင္ေတြ၊ သေဘာဆႏၵေတြကို ထုတ္ေဖာ္ ပိုင္ခြင့္ ေပးႏိုင္မွသာ စစ္မွန္တဲ့ ဒီမိုကေရစီလမ္းေၾကာင္းေပၚမွာ ေျဖာင့္ေျဖာင့္တန္းတန္း ေလွ်ာက္ႏိုင္သြားမွာလည္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

(၅) အစြန္းမေရာက္မႈ – ဘယ္အရာပဲျဖစ္ျဖစ္ အလြန္အကြ်ံဆို မေကာင္းမွန္း လူတိုင္းသိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အယူဝါဒနဲ႔ ပတ္သက္လာရင္၊ ယံုၾကည္ခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္လာရင္ တခ်ိဳ႕လူေတြဟာ ငါယံုၾကည္တာမွ အမွန္၊ ငါ သက္ဝင္တာမွ အမွန္ဆိုၿပီး ဆန္႔က်င္ဘက္အျမင္ေတြကို လက္မခံတတ္ေတာ့ပါဘူး။ အဲသလို အစြန္းေရာက္လြန္းသြားရင္ ဒီမိုကေရစီက အေတာ္ႀကီး ျပႆနာတက္လာႏိုင္ပါတယ္။

ဒီမိုကေရစီ အေလ့အက်င့္ မရွိတဲ့ လူ႔ေဘာင္ေတြမွာ ဒါက အေတာ္ ျပႆနာႀကီးတယ္။ ပါးစပ္က ဒီမိုကေရစီလို႔ အျမႇဳပ္ထြက္ေအာင္ ေအာ္ေနေပမယ့္ ကိုယ္ယံုတာမွ အမွန္၊ တျခားသူေတြ ယံုၾကည္တာဆိုရင္ ေနရာ မေပး၊ သိပ္ဆန္႔က်င္လြန္းရင္ ႏွိပ္ကြပ္ေနသမွ် အဲဒါ ဒီမိုကေရစီမဟုတ္ဘူးဆိုတာ လူတိုင္း လက္ခံႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။ သို႔ေပမယ့္ လူတိုင္းဟာ အစြန္းေရာက္ဖို႔ လြယ္တတ္ေနျပန္တယ္။ အဲဒါေလးက ဒီမိုကေရစီ စနစ္ ရွင္သန္ ေနဖို႔အတြက္ အင္မတန္ အေရးႀကီးတဲ့ အခ်က္တစ္ခ်က္ပါပဲ။

(၆) လက္ေတြ႕က်ၿပီး ေျပာင္းလြယ္ျပင္လြယ္ရွိမႈ – သည္အခ်က္ကလည္း အေပၚက အစြန္းမေရာက္မႈနဲ႔ ဆက္စပ္ေနပါတယ္။ ျမန္မာ့အားကစား ကမၻာကို လႊမ္းရမည္ဆိုတာမ်ိဳးက ဘယ္ေလာက္ လက္ေတြ႕က်သလဲ ဆိုတာ စဥ္းစားရမွာေပါ့။ ရည္မွန္းခ်က္က ေကာင္းတယ္။ ဒါေပမယ့္ လက္ေတြ႕ မက်ဘူး။ အာရွမွာေတာင္ ကိုယ္က ခံဘက္က ရွိေနေသးလ်က္နဲ႔ ကမၻာႀကီးအထိ တက္လႊမ္းဖို႔ၾကံေတာ့ ရယ္စရာႀကီး ျဖစ္ေနမွာေပါ့။ ဒါက ျမင္သာတဲ့ ဥပမာကို ေပးတာပါ။
အယူအဆေတြ၊ ဝါဒေတြ ဘယ္ေလာက္ေကာင္းေကာင္း လက္ေတြ႕ မက်ရင္ ခရီးမေပါက္ႏိုင္ဘူး။ ေကာင္းျမတ္လွေသာ အယူဝါဒႀကီးမ်ား ခရီးမေပါက္တဲ့အျပင္ ဗံုးဗံုးလဲသြားရတဲ့ သာဓကေတြ ကမၻာေပၚမွာ ရွိပါတယ္။ အဲဒါဟာ လက္ေတြ႕မက်လို႔ပဲ၊ ျပင္လြယ္ေျပာင္းလြယ္ မရွိခဲ့လို႔ပါပဲ။

လူပုဂၢိဳလ္ တစ္ဦးတစ္ေယာက္ကို ဆည္းကပ္ကိုးကြယ္ၾကတယ္။ ဒါ အမွားမဟုတ္ဘူး။ ဒါေပမယ့္ သူလုပ္သမွ် အကုန္မွန္တယ္၊ သူသာ အသိ၊ သူသာ အတတ္၊ သူေျပာသမွ် အေဟာဝတ ေအာက္ေမ့ေနရင္ အဲဒါ လက္ေတြ႕ မက်ႏိုင္ေတာ့ဘူး။ ကိုယ္ကိုးကြယ္ယံုၾကည္တဲ့သူဟာ ဘုရား၊ ရဟႏၲာလား။ အလံုးစံုကို ထိုးထြင္း သိျမင္ႏိုင္တဲ့ သဗၺဉဳတ ေရႊဉာဏ္ေတာ္ နဲ႔ ျပည့္စံုေနသူလား။ သည္ေလာက္ေတာ့ ဆင္ျခင္ႏိုင္စြမ္း ရွိဖို႔ လိုပါတယ္။ လက္ေတြ႕က်က် ဆင္ျခင္တယ္ဆိုတာ အဲဒါမ်ိဳးပါ။ အဲသလို သိပ္ကို ေဗာင္းေတာ္ညိတ္ စိတ္ေတာ္သိလုပ္လြန္းရင္ ဘယ္သူမဆို ငါႏွင့္ ငါသာ ႏိႈင္းစရာလို႔ ေအာက္ေမ့ကုန္ၿပီး အာဏာရွင္ေတြ ျဖစ္ကုန္တတ္တယ္ဆိုတာ ကို ဆင္ျခင္တတ္မႈကလည္း လက္ေတြ႕က်တာပါ။

ဒီမိုကေရစီရဲ႕ အႀကီးဆံုး အႏၲရာယ္က အဲဒါပဲ။ အထူးသျဖင့္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ေတြလို ဒီမိုကေရစီနဲ႔ ဘယ္တုန္းကမွ အသားမက်ခဲ့ၾကသူေတြအတြက္ တစ္ဖက္ကို အနင္းလြန္၊ တစ္ဖက္ကို အပင္းလြန္သြားမိတတ္ ၾကတယ္။ အျပစ္ေတာ့ မဆိုသာဘူး၊ ေပဘဝမွာ ေနခဲ့ရတာ ၾကာေတာင့္ သိပ္ၾကာသြားတဲ့ လူ႔ေဘာင္ေတြမွာ ဒါမ်ိဳး သိပ္ျဖစ္တတ္တယ္။

ဒါေပမယ့္ လက္ေတြ႕က်က် မဆင္ျခင္တတ္ရင္ ဆီပူအိုးထဲကေန မီးထဲက်တဲ့ ဘဝေတြ ေရာက္ကုန္တတ္တာကို အားလံုး သေဘာေပါက္ဖို႔ အလြန္လိုပါတယ္။
လက္ေတြ႕က်က် ဆင္ျခင္တတ္လာတဲ့အခါမွာ အလိုလို ေျပာင္းလြယ္ ျပင္းလြယ္လာေတာ့မွာပါ။ ဘယ္ဟာကိုမွ ေလွနံဓားထစ္ မေအာက္ေမ့ၾကေတာ့မွာမို႔ သည္အခ်က္က အထူးရွင္းစရာ လိုမယ္ မထင္ပါဘူး ခင္ဗ်ား။

(၇) အေပးအယူလုပ္ခ်င္တဲ့စိတ္၊ အေပးအယူလုပ္ၿပီး ညႇိယူတဲ့အေပၚမွာ ယံုၾကည္မႈ – ေျပာရင္ေတာ့ သည္အခ်က္ေတြဟာ တစ္ခုနဲ႔ တစ္ခု သံႀကိဳး ကြင္းဆက္လိုပဲ ဆက္စပ္ေနပါတယ္။ ဒီမိုကေရစီမွာ သေဘာထားတစ္ခုတည္းနဲ႔ ကိစၥမျပတ္ဘူး။ ဒီမိုကေရစီဟာ တစ္ေသြး၊ တစ္သံ၊ တစ္မိန္႔စနစ္ မဟုတ္ဘူး။ ဒီမိုကေရစီဟာ မတူကြဲျပားမႈေတြကို အသာတၾကည္ လက္ခံႏိုင္စြမ္း၊ ဆန္႔က်င္ဘက္ အျမင္ေတြကို ေနရာေပးႏိုင္စြမ္းရွိတဲ့စနစ္ပါ။ အလြယ္ဆံုးစကားလံုးနဲ႔ ေျပာရရင္ ဒီမိုကေရစီဟာ “သေဘာထားႀကီးတဲ့ စနစ္”ပါ။ သေဘာထားမမွန္သူေတြ၊ သေဘာထားေသးသိမ္သူေတြဟာ ဒီမိုကေရစီနဲ႔႕ မအပ္စပ္ဘူး။

သေဘာထားႀကီးရင္ အေပးအယူလည္း လုပ္ႏိုင္လာပါလိမ့္မယ္။ သူလည္း ေက်နပ္၊ ကိုယ္လည္းအဆင္ေျပ၊ ကိုယ္လည္း စိတ္ခ်မ္းသာ၊ သူလည္း စိတ္အထာက်မယ့္ နည္းလမ္းကို ေရြးလို႔ရတယ္ဆိုတာကို ယံုၾကည္ေနမွ ဒီမိုကေရစီစနစ္ ရွင္သန္ႏိုင္ပါတယ္။ သူျဖစ္ခ်င္တာခ်ည္းပဲ အကုန္လိုက္ေလ်ာ အေလွ်ာ့ေပးဖို႔ မလိုအပ္သလို ကိုယ္ျဖစ္ခ်င္တာ မျဖစ္ရရင္ပဲ ေဒါသေတြထြက္၊ စိတ္ေတြေကာက္ေနရမွာမ်ိဳး မဟုတ္ဘူး။
ေတာင္အာဖရိကႏိုင္ငံက ႏိုင္ငံေရး အသြင္ေျပာင္းမႈမွာ သည္အခ်က္ကို အေတာ္ အေလးအနက္ ထားခဲ့ၾကတယ္။ လူျဖဴေတြကခ်ည္း ႀကီးစိုးထားတဲ့ ႏိုင္ငံေရးအာဏာကို နယ္(လ္)ဆယ္(န္) မယ္(န္)ဒဲလားနဲ႔ အာဖရိကန္ ႏိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာ ကြန္ဂရက္တို႔က အေပးအယူနည္းနဲ႔ ေျဖရွင္းခဲ့ၾကတာ အထင္အရွားပါပဲ။ အတိတ္က ကိစၥေတြကို တာဝန္ရွိသူေတြဘက္က ဝန္ခံေပးပါ၊ ဒါဆိုရင္ အားလံုးကို သင္ပုန္းေခ်ေပးမယ္ဆိုတဲ့ အေပးအယူကို သူတို႔ ကိုင္စြဲခဲ့ၾကတယ္။ တစ္ဆက္တည္းမွာပဲ အတိတ္က ဘာမတရားမႈေတြပဲ လုပ္ခဲ့လုပ္ခဲ့ သင္ပုန္းေခ်ေပးမယ္၊ ဒါေပမယ့္ အနာဂတ္မွာေတာ့ တရားတာကိုပဲ ေရွ႕႐ႈေၾကးဆိုတာကိုလည္း သူတို႔ရဲ႕ အေပးအယူထဲမွာ ထည့္သြင္းခဲ့ၾကတယ္။

သည္အခ်က္ဟာ အေပးအယူလုပ္ခ်င္တဲ့စိတ္ ရွိေၾကာင္း ျပသခဲ့ရာ ေရာက္သလို အေပးအယူ လုပ္ၿပီး ညႇိႏိႈင္းယူရင္ ျဖစ္ႏိုင္တယ္ဆိုတဲ့ ယံုၾကည္မႈအေပၚမွာ အေျခခံခဲ့တာ အထူးေျပာစရာ မလိုဘူး။ ဒါေပမယ့္ တစ္ဖက္ကလည္း အမွတ္စဥ္ ၆ မွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့ လက္ေတြ႕က်က် ဆင္ျခင္သံုးသပ္ႏိုင္စြမ္းနဲ႔လည္း သက္ဆိုင္ေနတယ္။ လူျဖဴေတြ မေတာ္မတရား လုပ္ခဲ့တာေတြကို ေျပာရင္ သမိုင္းနဲ႔ ခ်ီၿပီး ေျပာလို႔ရတယ္။ ေသြးစြန္းခဲ့တာေတြလည္း တစ္ပံုတစ္ပင္။ အာဏာကို အလြဲသံုးစားလုပ္ၿပီး မတရား ရယူပိုင္ဆိုင္ထားေတြလည္း လက္ညႇိဳးထိုးမလြဲ။

ဒါေတြကို သင္ပုန္းမေခ်ႏိုင္သမွ် ႏိုင္ငံေရး ေျပလည္မႈ မရႏိုင္ဘူး ဆိုတာကို သူတို႔ ျမင္ခဲ့ၾကတယ္။ လူသားေတြရဲ႕ အေျခခံလိုအပ္ခ်က္ေတြကို သူတို႔ လက္ေတြ႕က်က် ျမင္ႏိုင္ခဲ့ၾကတယ္။ လူမွန္သမွ် ဘယ္သူမွ အျပစ္ဒဏ္ မခံခ်င္ဘူး။ လူမွန္သမွ် ကိုယ့္ရဲ႕ အသက္အိုးအိမ္ စည္းစိမ္ကို မျဖစ္ျဖစ္တဲ့နည္းနဲ႔ ကာကြယ္ခ်င္ၾကတယ္၊ လူမွန္သမွ် ကိုယ့္ကို ရန္ျပဳလာမယ္လို႔ ယူဆသူမွန္သမွ်ကို အသက္ေပးၿပီး တိုက္ခိုက္ခ်င္တယ္။ ဒါဟာ လူတိုင္းပဲ။ အဲေတာ့ ကိုယ္ေတြအေပၚ မတရားခဲ့သူေတြနဲ႔ အေပးအယူ မလုပ္သမွ် ကိုယ္လိုခ်င္တဲ့လမ္းေၾကာင္းေပၚ မေရာက္ႏိုင္ဘူး။ အဲဒီ့ လမ္းေၾကာင္းေပၚ မေရာက္ရင္ ဘယ္သူနာမလဲ၊ တစ္ျပည္လံုးပဲ ထိခိုက္နစ္နာမယ္။ တစ္ျပည္လံုးရဲ႕ အက်ိဳးစီးပြားကို လက္ေတြ႕က်က် စဥ္းစားမယ္ဆိုရင္ ဟိုေမာင္ေတြအတြက္ ဂယ္ေပါက္ေပးမွ ျဖစ္မယ္။ သည္အခါမွာ သူ႔ဘက္ကလည္း နည္းနည္းေလွ်ာ့၊ ကိုယ့္ဘက္ကလည္း နည္းနည္းေလွ်ာ့ဆိုတဲ့ လမ္းေၾကာင္းကို သူတို႔ ေရြးခဲ့ၾကပါတယ္။

(၈) ေဟာေျပာတင္ဆက္ရာမွာ ေခ်ငံဖြယ္ရာမႈ – ေျပာရတာ ေတာ္ေတာ္ခက္တယ္။ လူထုရဲ႕ အႀကိဳက္ကို လိုက္ၿပီး လူထုကို ဖ်ားေယာင္းတတ္တဲ့ ေခါင္းေဆာင္တခ်ိဳ႕က ေဟာတဲ့ ေျပာတဲ့အခါ အားနဲ႔ မာန္နဲ႔၊ ေဒါနဲ႔ ေမာနဲ႔၊ ႐ုန္႔ရင္းၾကမ္းတမ္းတဲ့ အသံုးအႏႈန္းနဲ႔ ေျပာတတ္ၾကတယ္။ လူထုဆိုတာကလည္း သူတို႔ ၾကည္ညိဳမိၿပီဆိုရင္ ဘာနဲ႔မွ တားမရေတာ့ဘူး။ အဲဒီ့လူ လုပ္သမွ် အေဟာဝတ ေကာင္းေလစြခ်ည္းပဲ မွတ္တတ္တဲ့ သဘာဝနဲ႔။

အေကာင္းဆံုးနမူနာကေတာ့ ကမၻာေက်ာ္ ဖက္ဆစ္အာဏာရွင္ ဟစ္တလာပါပဲ။ ဟစ္တလာ အာဏာရလာတာဟာ အဲသလို ေျပာတတ္ ဆိုတတ္လို႔ပါ။ သူက ဘယ္ေတာ့မွ ေခ်ေခ်ငံငံ မေျပာဘူး။ အသံျပာျပာနဲ႔ ေဒါမာန္ပါပါ ေျပာတာခ်ည္းပဲ။ အဲဒီ့အခ်ိန္က ဂ်ာမန္လူထုကလည္း စီးပြားေရး ခြ်တ္ျခံဳက်ေနတဲ့အခ်ိန္။ အဲေတာ့ သူ႔ေနာက္ကို တန္းစီၿပီး ပါကုန္ေတာ့တာေပါ့။ အေျမာ္အျမင္ရွိတဲ့ စာနယ္ဇင္းဆရာေတြက ဟစ္တလာ အဟုတ္မဟုတ္မွန္း သိတယ္။ သတိေပးတယ္။ ဒါေပသည့္ မရဘူး။ လူထုက ဟစ္တလာမွ ဟစ္တလာ လုပ္ခဲ့ၾကတဲ့အတြက္ ေနာက္ဆံုးမွာ သူေရာ သူ႔ပါတီပါ အာဏာရသြားတယ္။

ခြက္ခြက္လန္ကုန္ေတာ့ လူထု ဘာမွ မတတ္ႏိုင္ေတာ့ဘူး။ လူထုကို ေကာင္းေကာင္း ႏွိပ္ကြပ္ထားလိုက္ၿပီေလ။ ေစာေစာတုန္းက သတိေပးခဲ့ သူေတြခမ်ာလည္း အသတ္ခံရသူ ခံရ၊ ထြက္ေျပးရသူ ေျပးရနဲ႔။ ဆိုးခ်က္က ကမ္းကုန္။

အဲေတာ့ ေဟာေျပာတင္ဆက္တဲ့အခါ၊ အက်ယ္တဝင့္ေျပာတဲ့ ဆိုတဲ့ အခါမွာ ေခ်ငံဖြယ္ရာမႈကို ေျပာရင္ တခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံေရးသမားေတြက မဲ့ေကာင္း မဲ့ၾကလိမ့္မယ္။ တခ်ိဳ႕ေဟာေျပာသူေတြကလည္း ႀကိဳက္ၾကမွာ မဟုတ္ဘူး။ အတူ ေဟာဖူးသူ တစ္ေယာက္ကိုဆို စာနာစိတ္နဲ႔ သတိေတာင္ေပးဖူးတယ္။ သူက ေဟာေျပာေနတာ မဟုတ္ဘူး၊ ေအာ္ဟစ္ေနတာ။ သူ႔လည္ေခ်ာင္းက အေတာ္ ကြဲေနၿပီ။ အသံကလည္း အဲေလာက္ ကုန္းကုန္းေအာ္ထားေတာ့ ၾကာေလ ျပာေလျဖစ္ေနၿပီ။ ေနာက္ထပ္ ငါးႏွစ္ေလာက္သာ အဲဒီ့ပံုအတိုင္း ဆက္ေအာ္ေနလို႔ကေတာ့ သူ႔လည္ေခ်ာင္းကို အသစ္လဲရေတာ့မယ့္ သေဘာရွိတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ သတိေပးမိတယ္။ ေခါင္းေတာ့ညိတ္သြားပါရဲ႕။ သို႔ေသာ္ ေအာ္ျမဲ ေအာ္ေနတာပဲ။ သို႔ေသာ္ အဲဒီ့ ရွင္အာျပဲကိုမွ ဝက္ဝက္ကြဲ အားေပးတဲ့ ပရိသတ္ကလည္း မနည္းဘူး။ အဲဒီ့လူ လည္ေခ်ာင္း မကြဲကြဲေအာင္ ေခ်ာက္တြန္းေနသလိုပဲ။

အမွန္ေတာ့ ဒီမိုကေရစီဆိုတဲ့ စနစ္ဟာ ယဥ္ေက်းတဲ့ လူ႔ေဘာင္မွာ ထြန္းကားတဲ့ စနစ္ပါ။ ေအာ္ဟစ္ ဆဲဆို ေမာင္းမဲေနတာဟာ အာဏာရွင္စနစ္ပါ။ အဲေလာက္ေလး ျမင္ရင္ကို ေဟာေျပာတင္ျပတဲ့အခါ၊ အက်ယ္တဝင့္ ေျပာရဆိုရတဲ့အခါမွာ ေခ်ငံဖြယ္ရာဖို႔ လိုတယ္ဆိုတာကို လက္ခံႏိုင္ ၾကပါလိမ့္မယ္။

(၉) တျခားသူမ်ားအေပၚ ယံုၾကည္မႈ – တျခားသူေတြဆိုတာ ႏိုင္ငံေရးမွာ ပါဝင္ပတ္သက္ေနတဲ့ တျခားသူေတြကို ယံုၾကည္ဖို႔ပါပဲ။ တိုင္းျပည္ကို ေကာင္းေစခ်င္တဲ့ စိတ္ ငါတို႔မွာ ရွိသလို သူတို႔မွာလည္း ရွိတယ္ဆိုတာ ေလာက္ကေလးကိုေတာ့ အဖ်င္းဆံုး ယံုၾကည္ထားဖို႔ လိုတာပါ။ ခံယူခ်က္ေတြ၊ ခ်ဥ္းကပ္ပံုေတြ၊ လုပ္နည္း လုပ္ဟန္ေတြ ကြဲျပားေနမွာကေတာ့ ေရွ႕ ပိုင္းမွာ အဖန္ဖန္တင္ျပခဲ့သလို လူေတြပီပီ အမ်ားအျပား ရွိေနမွာပါပဲ။ သို႔ေသာ္ ဘယ္သူ႔မွာမွ တိုင္းျပည္အေပၚ စိတ္ယုတ္မာ မရွိဘူးဆိုတာေလာက္ကို နားလည္ခံယူေပးႏိုင္ဖို႔၊ ယံုၾကည္ေပးႏိုင္ဖို႔ လိုပါလိမ့္မယ္။

ယုတ္စြအဆံုး၊ အထက္မွာ နမူနာျပခဲ့တဲ့ ဖက္ဆစ္အာဏာရွင္ ဟစ္တလာေတာင္မွ သူ႔တိုင္းျပည္ကို ပ်က္ေစခ်င္တဲ့ ေစတနာေဇာအဟုန္နဲ႔ ေလွ်ာက္လုပ္ခဲ့တာ မဟုတ္မွာေတာ့ ေသခ်ာပါတယ္။ သူယံုၾကည္တာ၊ သူခံယူတာ အလြဲႀကီး လြဲေနတာ၊ သူ႔လုပ္ပံုကိုင္ပံုေတြ အလြဲႀကီး လြဲေနတာေၾကာင့္ ေနာက္ဆံုးမွာ သူတင္မက သူ႔တိုင္းျပည္ပါ အထိနာသြားခဲ့ရတာပါ။

သည္ေနရာမွာ သူအာဏာမရခင္အေျခအေနက သူနဲ႔ အတိုက္အခံေတြ၊ သူ႔ကို ေဝဖန္သူေတြ၊ အမွန္ကို ျမင္ႏိုင္သူေတြရဲ႕ သေဘာထားက အေရးႀကီးပါတယ္။ အဲဒီ့လူေတြ အားလံုးက သူ႔ကို “ျပည္ဖ်က္မယ့္သူ“လို႔ ျမင္ထားၾကတယ္။ တစ္နည္းအားျဖင့္ သူ႔ေစတနာကို မယံုၾကည္ခဲ့ၾကဘူး။ သည္ေတာ့ သူ႔ကို အတိုက္အခံ၊ အေၾကာက္အကန္ ေျပာၾကတယ္၊ ျငင္းပယ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အတိုက္အခံျဖစ္သြားကတည္းက သူကလည္း တစ္ဖက္ကို မယံုၾကည္ေတာ့ဘူး။ မယံုၾကည္ေတာ့ ေျပာသမွ် နားမဝင္ႏိုင္ေတာ့ဘူး။ သူ႔ကို ႏွိပ္ကြပ္တာ၊ သူ႔ကို ေနရာမေပးတာ၊ သူ႔ကို အျပတ္ရွင္းဖို႔ ႀကိဳးစားေနၾကတာလို႔ပဲ ျမင္ၿပီး သူက ျပန္ရန္လိုလာပါေတာ့တယ္။

တစ္ဖက္မွာလည္း သူ အာဏာရေအာင္ မျဖစ္ျဖစ္တဲ့ နည္းနဲ႔ လုပ္ခဲ့တယ္။ အာဏာရတဲ့အခါမွာေတာ့ သူ မယံုၾကည္ခဲ့သူေတြ၊ သူ႔ကိုလည္း မယံုၾကည္သူေတြကို အျပတ္ရွင္းပစ္ပါေတာ့တယ္။

ဒါက ဒုတိယကမၻာစစ္မတိုင္မီက ဆိုးရြားလြန္းတဲ့ နမူနာပါ။ မၾကာေသးခင္က ေတာင္အာဖရိကမွာက်ေတာ့ အဲဒီ့ ယံုၾကည္မႈကို ေပးခဲ့ၾကတယ္။ ရာစုနဲ႔ခ်ီၿပီး အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့သူေတြအေပၚမွာ အတိုက္အခံ လူမည္း အင္အားစုက ယံုၾကည္မႈျပခဲ့ၾကတယ္။ ယံုၾကည္မႈဆိုတာ တစ္လမ္းသြား မဟုတ္ဘူး။ ကိုယ့္ကို ယံုေစခ်င္ရင္ ကိုယ္ကလည္း သူ႔ကို ႏွစ္ႏွစ္ကာကာ ယံုၾကည္မွျဖစ္မယ္ဆိုတာကို သူတို႔ ေကာင္းစြာ သေဘာေပါက္တယ္။ သမိုင္း သင္ခန္းစာေတြလည္း သူတို႔မွာ အမ်ားႀကီး ရခဲ့ၾကၿပီးသား။ သည္ေတာ့ ေနာက္ဆံုးမွာ ယံုၾကည္ေပးတဲ့နည္းနဲ႔ ခ်ဥ္းကပ္ႏိုင္ခဲ့ၾကတဲ့အတြက္ ကေန႔ ေတာင္အာဖရိကႏိုင္ငံမွာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ႀကီးစိုးေနခဲ့တဲ့ အသားအေရာင္ခြဲျခားၿပီး ႏွိပ္ကြပ္မႈႀကီး တစ္စတစ္စ အဆံုးသတ္သြားတာ တစ္ကမၻာလံုး မ်က္ျမင္ပါပဲ။

(၁၀) အာဏာပိုင္ေတြအေပၚ ထိုက္သင့္တဲ့ သံသယစိတ္ ထားရွိႏိုင္စြမ္း – ဒါကလည္း ဒီမိုကေရစီမွာ အင္မတန္ အေရးႀကီးတဲ့ အခ်က္တစ္ခ်က္ပါပဲ။ အာဏာပိုင္တို႔ ေျပာသမွ် အကုန္ ဟုတ္ေနတယ္၊ ဒါ့ေၾကာင့္ အာဏာပိုင္ ေစသမွ် လိုက္နာမယ္ဆိုတာမ်ိဳးလည္း မျဖစ္သင့္ဘူး။ အဲသလို မျဖစ္သင့္တဲ့ နည္းတူပဲ၊ အာဏာပိုင္ေတြ လုပ္သမွ် ဘာဆို ဘာမွ မေကာင္းဘူး၊ အကုန္ ျငင္းပယ္ရမယ္၊ ဆန္႔က်င္ရမယ္၊ မယံုၾကည္ထိုက္ဘူးဆိုတဲ့ စိတ္မ်ိဳးလည္း မေမြးမွ ဒီမိုကေရစီစနစ္ ရွင္သန္ လည္ပတ္ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါ တယ္။

ထိုက္သင့္တဲ့ သံသယ ထားနည္းကေတာ့ ကိစၥရပ္တိုင္းမွာ ေမးခြန္းထုတ္တတ္ဖို႔ပါ။ ဘေျခာက္လံုး ေမးခြန္းေပါ့။ ဘယ္သူ၊ ဘယ္မွာ၊ ဘယ္ေတာ့၊ ဘာ့ေၾကာင့္၊ ဘယ္လို၊ ဘာဆိုတဲ့ ေမးခြန္းေတြ ထုတ္ရေတာ့မွာပါ။ ဥပမာ ဆိုၾကပါစို႔။ အာဏာပိုင္က ယာဥ္ေၾကာကို တစ္ခုကို ပိတ္လိုက္တယ္။ ဘယ္သူ႔ အက်ိဳးအတြက္ ပိတ္တာလဲ။ ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာ ပိတ္မွာလဲ။ ဘာေၾကာင့္ ပိတ္တာလဲဆိုတဲ့ ေမးခြန္းမ်ိဳးေတြ ထုတ္ျခင္းဟာ ထိုက္သင့္တဲ့ သံသယနဲ႔ ခ်ဥ္းကပ္တာပါ။ သည္အခါမွာ အာဏာပိုင္က သည္ေမးခြန္းကို ေျဖတယ္။ လူထုအက်ိဳးအတြက္ ပိတ္တာပါလို႔ ေျပာတယ္။ ဒါ ဟုတ္ရဲ႕လား။ လူထုအတြက္ တကယ္ေရာ အက်ိဳးရွိရဲ႕လားဆိုတာ ဆန္းစစ္ဖို႔လည္း တာဝန္ရွိပါတယ္။ ဒါမွ ထိုက္သင့္တဲ့ သံသယထားတာ ျဖစ္လာပါလိမ့္မယ္။

သည္လို ေမးခြန္းေတြ ထုတ္ျခင္းဟာ လက္ခံျခင္း၊ ျငင္းပယ္ျခင္း ေဘာင္ထဲမွာ မပါဝင္ေတာ့ပါဘူး။ ျဖစ္သင့္ ျဖစ္ထိုက္ျခင္း ရွိမရွိကို ေဝဖန္ ဆန္းစစ္ရာ ေရာက္လာပါတယ္။ သည္အခါမွာ ဒီမိုကေရစီစနစ္က ဖြံ႕ၿဖိဳး ရွင္သန္လာေတာ့မွာ မလြဲေတာ့ပါဘူး။

နိဂံုး

ဒီမိုကေရစီစနစ္တစ္ရပ္ အရွိန္မပ်က္ ရွင္သန္လည္ပတ္ေနေအာင္ ေမာင္းႏွင္ေပးႏိုင္မယ့္ သည္စနစ္ရဲ႕ အဓိက သ႐ုပ္လကၡဏာဆယ္ရပ္ကို တင္ျပ ေဆြးေႏြးခဲ့တာပါ။
ျမန္မာလို ေရးသား တင္ျပခဲ့တာျဖစ္ေပမယ့္ တကယ္တမ္းမွာ ကြ်န္ေတာ္ျပဳစုထားတာ မဟုတ္ပါဘူး။ အမွန္အတိုင္း ဝန္ခံရရင္ ကြ်န္ေတာ္နဲ႔ ႏိုင္ငံေရးနဲ႔က အေဝးႀကီးပါ။ ဒါေတြကို သိလည္း မသိလွပါဘူး။ ပိုဆိုးတာက ကြ်န္ေတာ့္အသက္ ၅၅ ႏွစ္တာ အတြင္းမွာ ၅၃ ႏွစ္ေလာက္က ဒီမိုကေရစီဆိုတာ လံုးသလား၊ ျပားသလားေတာင္ ျမည္းစမ္းခြင့္မရတဲ့ စနစ္ေအာက္မွာ ေနခဲ့ရတာ။

သို႔ေပမယ့္ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္က စတင္ၿပီး အေနာက္ႏိုင္ငံ သံ႐ံုးေတြမွာ အလုပ္ဝင္ခဲ့ရတယ္။ ႏိုင္ငံေရးကိစၥေတြကို စူးစမ္းရတဲ့ အလုပ္ေတြ လုပ္ခဲ့ ရတယ္။ သည္အခါမွာ မ်က္လံုးလည္း အထိုက္အေလ်ာက္ ပြင့္လာပါတယ္။ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္မွာေတာ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလည္း ႏိုင္ငံေရး အလွည့္အေျပာင္းတစ္ခု ေပၚေပါက္လာတယ္။ သည္အခါမွာ ကြ်န္ေတာ္တို႔ေတြ ဘုမသိ ဘမသိေတြ ျဖစ္ေနတာကို ရိပ္စားမိၾကတဲ့သူေတြက ကြ်န္ေတာ္တို႔ သိျမင္ လာေအာင္ ကူညီပံ့ပိုးေပးတာေတြ ရွိလာတယ္။ အဲဒီ့ ကူညီပံ့ပိုးမႈေတြကို အတြင္းက်က် ပါဝင္ ပတ္သက္ခြင့္ ၾကံဳလိုက္တဲ့အခါ ဒါေတြကို ေရးေတးေတး ျမင္လာရပါေတာ့တယ္။ စာေတြလည္း ေလွ်ာက္ဖတ္ျဖစ္လာတယ္ေပါ့။

အဲဒီ့ကမွ ကြ်န္ေတာ္ သိလိုက္၊ မွတ္လိုက္မိတာေလးေတြကို ျပန္ ေဖာက္သည္ခ်လိုက္တာပါ။ သည္အခါမွာ ဘာသြားေတြ႕ရသလဲဆိုရင္ အေလ့အက်င့္ လိုတယ္ ဆိုတာႀကီးကို သြားျမင္ရပါတယ္။ ဒီမိုကေရစီစနစ္ ရွင္သန္ေစခ်င္ရင္ ငယ္ဘဝတည္းက အေလ့အက်င့္ ရထားဖို႔ လိုတယ္ဆို တာကို ကြ်န္ေတာ္ ယံုၾကည္ေနမိခဲ့တာေတာ့ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာခဲ့ပါၿပီ။ တစ္နည္းေျပာရရင္း မိသားစုတြင္း ဒီမိုကေရစီက အေျခခံပါ။ မိသားစုထဲမွာေတာင္မွာ ဒီမိုကေရစီ အေလ့အက်င့္ေတြ မရွင္သန္ မထြန္းကားဘဲနဲ႔ ႏိုင္ငံမွာ ဒီမိုကေရစီ ထြန္းကားေစခ်င္လို႔ မရပါဘူး။ အဲသေလာက္ကို ႐ိုးစင္းပါတယ္။ ေက်ာင္းတြင္း၊ ကိုယ္ေနထိုင္ရာ အိမ္နီးခ်င္း ဝန္းက်င္အတြင္း၊ ကိုယ့္ရပ္ရြာအသိုင္းအဝိုင္းအတြင္းမ်ားမွာလည္း ဒီမိုကေရစီ အေလ့အက်င့္ေတြ ရွင္သန္ေနဖို႔ လိုပါတယ္။

အစမွာ ေျပာခဲ့တဲ့ စကားကိုပဲ ျပန္ေကာက္ပါရေစ။ ဒီမိုကေရစီဆိုတာ ဟင္းရြက္ကန္စြန္း မဟုတ္ပါဘူး။ ေရာ့၊ အင့္ဆိုၿပီး တစ္ေယာက္ေယာက္က ယူေပး၊ ကမ္းေပးလို႔ ရတာမ်ိဳး မဟုတ္ပါဘူး။ အရွိန္မပ်က္ လည္ပတ္ေနတဲ့ စနစ္တစ္ခုသာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ့ စနစ္ အရွိန္မွန္မွန္နဲ႔လည္ပတ္ဖို႔အတြက္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ အားလံုး အလုပ္လုပ္ၾကရမွာပါ။

ဘာအလုပ္ လုပ္ရမွာလဲ။ သည္ ဒီမိုကေရစီ အေလ့အထတြင္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ပတ္ဝန္းက်င္မွာ၊ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ၾကားမွာ စိမ့္ဝင္ပ်ံ႕ႏွံ႔ေန ေအာင္ ဝိုင္းဝန္း လုပ္ေဆာင္ၾကဖို႔ပါပဲ။
မလုပ္ခ်င္လည္း ေနပါ။ ျပႆနာ မရွိပါဘူး။ မလုပ္ရင္ မခံစားရ႐ံု အျပင္ ပိုမရွိပါဘူးေလ။ တန္ရာတန္ရာ ရၾကမွာပဲ မဟုတ္ပါလားခင္ဗ်ာ။

အားလံုးေတြးဆ ဆင္ျခင္ၾကည့္ႏိုင္ၾကပါေစ
အတၱေက်ာ္
(ဝ၁၁၀၁၂)

(The Thanlwin Times ဂ်ာနယ္မွာ ေလးပတ္ခြဲၿပီး ေဖာ္ျပခဲ့တာကို တစ္စုတစ္စည္းတည္း ေဖာ္ျပလိုက္တာပါ။)

Introducing democracy – 2

ဒီမိုကေရစီ မိတ္ဆက္ (၂)

ဒီမိုကေရစီ အမူအက်င့္မ်ား

ပညာရွင္ေတြရဲ႕ အလိုအရ ဒီမိုကေရစီ အမူအက်င့္ ဆယ္ရပ္ရွိပါတယ္။ အဲဒါေတြကို အမွတ္စဥ္ ထိုးၿပီး တင္ျပေဆြးေႏြးသြားပါရေစ။

(၁) ႏိုးၾကားတက္ၾကြမႈ – ပါဝင္ေဆာင္ရြက္လိုစိတ္၊ ပါဝင္ ေျပာဆို ေဆြးေႏြးလိုစိတ္ေတြ ရွိေနၾကဖို႔ ဆိုလိုပါတယ္။ ဘယ္ကိစၥမွာမဆို အျမဲတေစ ႏိုးၾကားတက္ၾကြစြာ ပါဝင္ ေဆာင္ရြက္ခ်င္ေနဖို႔ မိသားစုမ်ားထဲမွာ၊ မူလတန္း၊ အလယ္တန္းအရြယ္ ငယ္ဘဝကတည္းက ပ်ိဳးေထာင္ ေလ့က်င့္ေပးထားလို႔ ရတဲ့ အမူအက်င့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ကေလးေတြနဲ႔ တိုက္႐ိုက္သက္ဆိုင္ေနတဲ့ ကိစၥမ်ိဳးေတြမွာ ကေလးေတြလည္း ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ခြင့္၊ သူတို႔ေလးေတြရဲ႕ ဆႏၵ၊ သေဘာထားေလးေတြကို ေခ်ေခ်ငံငံ တင္ျပ ေဆြးေႏြးခြင့္ေတြ ေပးထားတာ၊ သူတို႔ကို ေလးေလးစားစား ေနရာေပးတာမ်ားဟာ တက္ၾကြတဲ့ ႏိုင္ငံသားေတြအျဖစ္ ေနတတ္ထိုင္တတ္ေအာင္ ေလ့က်င့္ ပ်ိဳးေထာင္ေပးရာ ေရာက္ပါတယ္။ သူတို႔ေလးေတြကို ေလ့က်င့္ေပး႐ံုသာ မကဘူး၊ လူႀကီးေတြကိုယ္တိုင္ကလည္း သည္အက်င့္ေတြ ကိုယ့္မွာ မရွိရင္ ရွိလာေအာင္ သတိထား က်င့္ၾကံ ေနထိုင္သြားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘယ္ကိစၥမွာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ အားနာလို႔ လိုက္ေလ်ာတာမ်ိဳးေတြ၊ မေကာင္းတတ္လို႔ သည္းခံေနတာမ်ိဳးေတြကို ေရွာင္ၾကဥ္ၿပီး ကိုယ္နဲ႔၊ ကိုယ္ပတ္ဝန္းက်င္နဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ ကိစၥေတြမွာ ႏိုးႏိုးၾကားၾကားနဲ႔ တက္တက္ၾကြၾကြ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္တာ၊ တင္ျပေျပာဆိုတာေတြ လုပ္ၾကဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

(၂) မ်က္စိႀကီး နားႀကီးမႈ – ဒါကေတာ့ ကိုယ့္ပတ္ဝန္းက်င္ ကိုယ့္လူ႔ေဘာင္နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အေရးအရာေတြမွာ ပညာရွင္တစ္ေယာက္လို မဟုတ္သည့္တိုင္ အေျခခံ သိသင့္တာေတြ ခိုင္ခိုင္မာမာ သိေနဖို႔ အားထုတ္ထားရမွာပါပဲ။ အခု ကြ်န္ေတာ္ တင္ျပေနတဲ့ ဒီမိုကေရစီအေၾကာင္း အေျခခံေလာက္ကို သိထားတာမ်ိဳးေပါ့။ ဒီမိုကေရစီဆိုတာ မိုးေပၚက က်လာတာမဟုတ္ဘူး၊ တစ္ဦးတစ္ေယာက္က အားထုတ္႐ံုနဲ႔ လူ႔ေဘာင္တစ္ခုလံုး ဒီမိုကေရစီ အသီးအပြင့္ေတြကို ဆြတ္ခူးစားသံုးႏိုင္မွာ မဟုတ္ဘူးဆိုတာေလာက္ကို သိထားရပါမယ္။ အလားတူပဲ မဲေပးတာရဲ႕ အက်ိဳးသက္ ေရာက္ပံု၊ ဝင္ေရာက္ ယွဥ္ၿပိဳင္တဲ့ ႏိုင္ငံေရး ပါတီေတြရဲ႕ ဖြဲ႕စည္းပံုေတြ၊ ရပ္တည္ခ်က္ေတြ၊ ဖြဲ႕စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒမွာပါတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြကို ျခံဳငံု သိရွိထားဖို႔ လိုပါတယ္။ ေလာေလာဆယ္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ႏိုင္ငံသားေတြအတြက္ အေလ့လာသင့္ဆံုးကေတာ့ အခြင့္အေရးေတြမွာ တာဝန္ေတြပါ ပူးတြဲ ပါဝင္ေနတယ္ဆိုတာသာ ျဖစ္တယ္လို႔ ျမင္မိပါတယ္။ ဒီမိုကေရစီမွာ မိမိတို႔ရဲ႕ သေဘာထားကို လြတ္လပ္စြာ ေဖာ္ထုတ္ခြင့္ ရွိတာေတာ့ မွန္တယ္။ ဒါေပမယ့္ တစ္ဖက္သားကို ေလးေလးစားစားနဲ႔ ေခ်ေခ်ငံငံ ေဖာ္ထုတ္ရမယ့္ တာဝန္လည္း ပူးတြဲပါေနတယ္ ဆိုတာမ်ိဳးေပါ့။

(၃) ကိုယ္စြမ္းကိုယ္စ – ဗီဇအရေရာ ပတ္ဝန္းက်င္အေျခအေနရဲ႕ ပံုသြင္းမႈေၾကာင့္ပါ ကြ်န္ေတာ္တို႔ အာရွသား အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ “ဘာသိ ဘာသာ”စိတ္ဓာတ္ေတြ အေတာ္ မ်ားေနတတ္ၾကပါတယ္။ “ႏွမ္းတစ္လံုးနဲ႔ ဆီမျဖစ္ပါဘူးကြာ”တို႔၊ “ၾကက္မတြန္လို႔ မိုးမလင္းပါဘူး”တို႔၊ “အမ်ားညီရင္ ဤလည္း ကြ်ဲျဖစ္သြားတာပါပဲ”ဆိုတဲ့ လက္ေလွ်ာ့ထား၊ ေပယ်ာလကံထား ထားတတ္တဲ့ ဉာဥ္ေတြက ကြ်န္ေတာ္တို႔ဆီမွာ အံုနဲ႔ က်င္းနဲ႔ ရွိေနပါတယ္။ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ ထိုက္တန္တဲ့ ႏိုင္ငံသားေတြ ျဖစ္လာဖို႔အတြက္ အဲသလိုမ်ိဳး စိတ္ေတြအစား ကိုယ္က ႏွမ္းတစ္လံုးသာ ျဖစ္သည့္တိုင္ ဆီထြက္လာေအာင္ ပံ့ပိုးေပးႏိုင္တဲ့ ကိုယ္စြမ္းကိုယ္စေတြ ရွိေနတယ္ဆိုတာကို ႏွစ္ႏွစ္ကာကာ လက္ခံယံုၾကည္ထားဖို႔ လိုပါတယ္။ မွန္ပါတယ္။ ႏွမ္းတစ္လံုးနဲ႔ေတာ့ ဆီမျဖစ္ပါဘူး။ သို႔ေပမယ့္ ႏွစ္အလံုးေပါင္းမ်ားစြာ စုစည္းသြားတဲ့အခါ ဆီျဖစ္တာလည္း မလြဲပါဘူး။ ရတနာရွိရာ ရတနာ စုသလိုပဲ ႏွမ္းလံုးမ်ားရွိရာ ႏွမ္းတစ္လံုးက အစျပဳခဲ့တဲ့ နမူနာေတြဟာ လူ႔ေဘာင္တိုင္းမွာ ရွိပါတယ္။ ႏွမ္းတစ္လံုးနဲ႔ ဆီမျဖစ္ပါဘူးဆိုတဲ့ စိတ္ဓာတ္နဲ႔ ေဘးထြက္ ထိုင္ေနစတမ္းသာဆိုရင္ လွ်ပ္စစ္မီးေတြ၊ ေလယာဥ္ေတြ၊ ကြန္ပ်ဴတာေတြ၊ ပါေလရာဖုန္းေတြ၊ အင္တာနက္ေတြ ေပၚေပါက္လာမွာ မဟုတ္သလို လူ႔ယဥ္ေက်းမႈကလည္း ေက်ာက္ေခတ္ဘဝက တက္လာမွာ မဟုတ္ပါဘူး။ အလားတူပဲ၊ အဲဒီ့ ႏွမ္းတစ္လံုး စိတ္ဓာတ္နဲ႔သာ ေနခဲ့ၾကမယ္ဆိုရင္ သက္ဦးဆံပိုင္ ဘုရင္စနစ္၊ ေျမရွင္ ပေဒသရာဇ္စနစ္၊ ကိုလိုနီနယ္ခ်ဲ႕စနစ္ေတြဟာလည္း ဆက္လက္ ရွင္သန္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေနခဲ့မွာပါ။ အဲဒီ့စိတ္မ်ိဳးေတြ မရွိဘဲ မိမိရဲ႕ ကိုယ္စြမ္းကိုယ္စကို ယံုၾကည္ခဲ့ၾကတဲ့ “ႏွမ္း တစ္လံုး”မ်ားစြာရဲ႕ အားထုတ္မႈေၾကာင့္သာ လူ႔ေဘာင္က စဥ္ဆက္မျပတ္ ခရီးတြင္ေနတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ကိုယ္စြမ္းကိုယ္စကို ငုပ္ေစမယ့္ အသိအျမင္မ်ားကို ပယ္ရွားၿပီး ကိုယ္စြမ္းကိုယ္စ တိုးပြားမယ့္ အသိအျမင္မ်ားကို ကိုယ္တိုင္လည္း ပ်ိဳးေထာင္၊ ကိုယ့္ေနာက္က မ်ိဳးဆက္ေတြကိုလည္း ေလ့က်င့္ေပးသြားရပါ လိမ့္မယ္။

(၄) အတိုက္အခံအျမင္မ်ား၊ အတိုက္အခံ ပါတီမ်ားနဲ႔ လူနည္းစုမ်ား ရဲ႕ အျမင္မ်ားကို သည္းခံႏိုင္စြမ္း – သည္အခ်က္ကေတာ့ အားနာနာနဲ႔ ေျပာရရင္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း မွီတင္းေနထိုင္ၾကတဲ့ ျမန္မာ တိုင္းရင္းသားတိုင္းမွာ အလိုအပ္ဆံုး ဒီမိုကေရစီ အမူအက်င့္လို႔ ဆိုရမတတ္ပါပဲ။ ကြ်န္ေတာ္တို႔က ကိုယ္နဲ႔မတူရင္ ရန္သူလို႔ ေအာက္ေမ့တတ္တဲ့ အက်င့္ႀကီးက အ႐ိုးထဲ၊ ေသြးသားထဲမွာ စြဲျမဲေနမိတတ္ၾကပါတယ္။ ဒီမိုကေရစီ အမူအက်င့္မွာက်ေတာ့ အဲဒီ့စိတ္နဲ႔ မကိုက္ဘူး။ ကိုယ္နဲ႔မတူရင္ ရန္သူ၊ ကိုယ္နဲ႔ ဆန္႔က်င္ဘက္အျမင္ ရွိတဲ့သူေတြကို ရန္သူ၊ ကိုယ့္ကို အတိုက္အခံလုပ္သူကို ရန္သူလို႔ သေဘာထားျခင္းဟာ “အာဏာရွင္ဆန္တဲ့”သေဘာထားသာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲေတာ့ ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို ပံုမွန္ လည္ပတ္ေနေစခ်င္တယ္ဆိုရင္ ကြဲျပားတဲ့ အျမင္အမ်ိဳးမ်ိဳးကို သည္းခံႏိုင္စြမ္း ရွိဖို႔လိုပါတယ္။ သူ႔အျမင္ကို ကိုယ္လက္မခံႏိုင္သည့္တိုင္ သူ႔မွာလည္း ကိုယ္နဲ႔ မတူတဲ့ အျမင္တစ္ခု ရွိႏိုင္ေၾကာင္း အသာတၾကည္ နားလည္ လက္ခံေပးတတ္ဖို႔ လိုပါတယ္။ သည္ကိစၥမွာလည္း မိသားစုတြင္း၊ ေက်ာင္းတြင္း၊ ေသးငယ္တဲ့ အျခား လူမႈ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားအတြင္းမွာ ျဖည္းျဖည္းခ်င္း ေလ့က်င့္သြားရမယ့္ အမူအက်င့္တစ္ရပ္ပါပဲ။ လက္ေခ်ာင္းေတြ အတိုအရွည္ မညီၾကသလို လူေတြျဖစ္ေနတာနဲ႔အမွ် သေဘာထားခ်င္း တစ္ထပ္တည္းျဖစ္ဖို႔က မိသားစုထဲမွာေတာင္ ဘယ္လိုနည္းနဲ႔မွ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ ဒါကို နားလည္ၿပီး ဆန္႔က်င္ဘက္အျမင္ေတြ၊ အတိုက္အခံေတြကို သည္းခံေပး၊ နားေထာင္ေပး၊ ထည့္သြင္းစဥ္းစားေပးတတ္တဲ့ အမူအက်င့္က ဒီမိုကေရစီစနစ္ အတြက္ မရွိမျဖစ္ လိုအပ္လွပါတယ္။ ေနာက္တစ္ခ်က္က လူနည္းစုကိစၥပါ။ ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို ေဝဖန္သူေတြ ေထာက္စရာ ရွိေနတာက ဒီမိုကေရစီဟာ အမ်ားရဲ႕ သေဘာဆႏၵကို ဦးစားအေပးလြန္သြားၿပီး အနည္းစုရဲ႕ သေဘာဆႏၵကို ပစ္ပယ္ထားတတ္တယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ပါပဲ။ မွန္ပါတယ္။ သိပ္ႀကီးမားတဲ့ အႏၲရာယ္ပါပဲ။ ဆိုၾကပါစို႔၊ ပါတီႀကီးတစ္ခုကို အမ်ားက လိႈက္လိႈက္လွဲလွဲ သေဘာက်တယ္၊ သည္အတြက္ ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္လိုက္တယ္၊ လႊတ္ေတာ္မွာလည္း အဲဒီ့ပါတီႀကီးကသာ အမတ္အမ်ားစု ေနရာေတြကို ရယူလိုက္ႏိုင္တယ္ဆိုရင္ အဲဒါဟာ တစ္ပါတီစနစ္ ျဖစ္သြားပါေတာ့မယ္။ ႏိုင္ငံရဲ႕ အေရးအရာေတြကို အဲဒီ့တစ္ပါတီတည္းရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္၊ အဲဒီ့တစ္ပါတီတည္းရဲ႕ အျမင္၊ အဲဒီ့တစ္ပါတီတည္းရဲ႕ သေဘာဆႏၵနဲ႔သာ ကိုင္တြယ္သြားေတာ့မွာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒါဆိုရင္ တစ္ပါတီအာဏာရွင္စနစ္ဖက္ မလြဲမေသြ ယိမ္းယိုင္သြားေတာ့မွာပါ။ ဒီမိုကေရစီနည္းက် ေရြးေကာက္ တင္ေျမႇာက္ထားတယ္ဆိုေသာ္လည္းပဲ လူနည္းစုေတြအတြက္ အခြင့္သာစရာအေၾကာင္းလည္း လံုးဝ မရွိေတာ့ပါဘူး။ ေနာက္တစ္ခ်က္က လမ္းသစ္ေဖာက္ရင္ လူႀကိဳက္နည္းတယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္ကိုလည္း မေမ့သင့္ျပန္ဘူး။ ေျပာင္းျပန္ေျပာရင္ လူႀကိဳက္နည္းတိုင္း လြဲေနတယ္လို႔ မဆိုႏိုင္ဘူးေပါ့။ အဲေတာ့ လူႀကိဳက္နည္းသူေတြ၊ လူနည္းစုေတြကို ေနရာေပးႏိုင္၊ သူတို႔ရဲ႕ အျမင္ေတြ၊ သေဘာဆႏၵေတြကို ထုတ္ေဖာ္ ပိုင္ခြင့္ ေပးႏိုင္မွသာ စစ္မွန္တဲ့ ဒီမိုကေရစီလမ္းေၾကာင္းေပၚမွာ ေျဖာင့္ေျဖာင့္တန္းတန္း ေလွ်ာက္ႏိုင္သြားမွာလည္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အားလံုးေတြးဆ ဆင္ျခင္ၾကည့္ႏိုင္ၾကပါေစ

အတၱေက်ာ္

(၂၅၀၈၁၂)

(ဆက္လက္တင္ျပသြားပါမယ္)

The Than Lwin Times, Vol 1 No 6

Introducing democracy

ဒီမိုကေရစီ မိတ္ဆက္ (၁)

ဒီမိုကေရစီဆိုတာ

၁၉၈၈ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ကြ်န္ေတာ္တို႔ဆီမွာ “ဒီမိုကေရစီ”ဆိုတဲ့ ေဝါဟာရက အေတာ္တြင္က်ယ္လာခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီး လႊတ္ေတာ္မ်ား ေပၚေပါက္လာေတာ့ ဒီမိုကေရစီ ရၿပီလို႔ လူအမ်ားစုက ထင္ျမင္ယူဆေနၾကပါတယ္။

ပထမဆံုးအခ်က္က ဒီမိုကေရစီဟာ ဟင္းရြက္ကန္စြန္းလို ေရာ့အင့္ ဆိုၿပီး ေပးလို႔ ယူလို႔ ရတဲ့ အရာမဟုတ္ပါဘူး။ အဲဒါကို သေဘာေပါက္ဖို႔ သိပ္ကို အေရးႀကီးပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ဒီမိုကေရစီဆိုတာ ႏိုင္ငံေရး စနစ္တစ္ခုသာ ျဖစ္ပါတယ္။

“စနစ္“ဆိုတဲ့ ေဝါဟာရက အေရးႀကီးပါတယ္။ စနစ္တစ္ခုတည္းမွာ အဲဒီ့စနစ္ကို လႈပ္ရွားလည္ပတ္ေနေစတဲ့ ဆိုင္ရာ ဆိုင္ရာ အစိတ္အပိုင္းေတြ အစံုလိုက္ အတြဲလိုက္ ပါဝင္ေနပါတယ္။ အင္ဂ်င္တစ္လံုးရဲ႕ လည္ပတ္မႈ စနစ္ကို နမူနာေဆာင္မယ္ဆိုရင္ ပထမဆံုးက ဓာတ္ဆီအင္ဂ်င္လား၊ ဒီဇယ္အင္ဂ်င္လား၊ ဓာတ္ေငြ႕အင္ဂ်င္လား ဆိုတာက စေျပာရေတာ့မွာပါ။ ဓာတ္ဆီစနစ္နဲ႔ အင္ဂ်င္ဆိုရင္ အဲဒီ့ အင္ဂ်င္“စနစ္” လႈပ္ရွား လည္ပတ္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ လိုအပ္တဲ့ အစိတ္အပိုင္းေတြဟာ ဒီဇယ္အင္ဂ်င္နဲ႔ မတူႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ အလြယ္ေျပာရရင္ ဒီဇယ္အင္ဂ်င္မွာပါတဲ့ ေနာ္ဇယ္ေတြ၊ ဖွလန္ဂ်ာေတြ၊ ပန္႔ေတြက ဓာတ္ဆီအင္ဂ်င္အတြက္ ဘယ္လိုမွ အသံုးမတည့္ေတာ့ဘူး။ အသိသာဆံုးကေတာ့ ဓာတ္ဆီအင္ဂ်င္စနစ္ လည္ပတ္ဖို႔ ဒီဇယ္ ထည့္ေမာင္းလို႔ မရဘူးေပါ့။ အဲဒါဟာ စနစ္ရဲ႕ သေဘာပါ။

ဒါ့ေၾကာင့္ မျပတ္တမ္း လႈပ္ရွား လည္ပတ္ေနႏိုင္စြမ္း ရွိမွသာလွ်င္ စနစ္တစ္ခု ေအာင္ျမင္တယ္လို႔ ဆိုႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။ ဒါျဖင့္ ဒီမိုကေရစီဆိုတဲ့ “စနစ္”ကေရာ…

အထက္က ေျပာခဲ့သလို ေရာ့၊ အင့္ဆိုၿပီး ေပးလိုက္လို႔ မရဘူးဆိုတာကို စာဖတ္သူ လူႀကီးမင္း လက္ခံႏိုင္ေလာက္ၿပီ ထင္ပါတယ္။

ဒီမိုကေရစီစနစ္ ရွင္သန္ထြန္းကားေနပါတယ္ဆိုတဲ့ ႏိုင္ငံေတြမွာ ေတာင္မွ အဲဒီ့စနစ္ႀကီး ထေဖာက္တာေတြ ရွိပါတယ္။ ေျပာလက္စ နမူနာ ျဖစ္တဲ့ အင္ဂ်င္စနစ္ နမူနာနဲ႔ ေျပာရင္ ဆီျပတ္တာေတြ၊ မီးေပ်ာက္တာေတြ၊ ဆီထဲမွာ ေခ်းပါလာလို႔ စက္ေသမလို ျဖစ္တာေတြ၊ ေသသြားတာေတြ မ်ိဳးေပါ့။ သည္ေတာ့ စနစ္တစ္ခုကို ႏွစ္သက္လက္ခံတယ္၊ သေဘာက်တယ္ဆိုရင္ အဲဒီ့ စနစ္ အရွိန္မပ်က္ မွန္မွန္ လည္ပတ္ေနေအာင္ မြမ္းမံထိန္းသိမ္း ၿပီး လိုအပ္တဲ့ ေလာင္စာမ်ား မျပတ္ျဖည့္တင္းသြားဖို႔ လိုအပ္တယ္ဆိုတာကိုလည္း သတိထားဖို႔ လိုပါတယ္။

တန္ရာ တန္ရာ

ဒီမိုကေရစီ စနစ္တစ္ခု အရွိန္မပ်က္ မွန္မွန္လည္ပတ္ေနေအာင္ မြမ္းမံ ထိန္းသိမ္းရာမွာ အုပ္ခ်ဳပ္သူ လူတန္းစားမွာတင္ တာဝန္ ရွိတာမဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ တျခား စနစ္ေတြနဲ႔ မတူတာက ဒီမိုကေရစီဆိုတာဟာ “အုပ္ခ်ဳပ္မႈ အာဏာသည္ လူထုထံမွ သက္ဆင္းသည္”ဆိုတဲ့ အေျခခံသေဘာ တရားအေပၚမွာ တည္ေဆာက္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဒီမိုကေရစီစနစ္တစ္ခု အရွိန္မပ်က္ လက္ပတ္ေနေရးအတြက္ တာဝန္ရွိသူဟာ အစိုးရတစ္ရပ္လည္း မဟုတ္ဘူး၊ ႏိုင္ငံေရး ပါတီတစ္ခုလည္း မဟုတ္ဘူး၊ ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးတစ္ေယာက္လည္း မဟုတ္ဘူး၊ စာနယ္ဇင္းလည္း မဟုတ္ဘူး၊ သတင္းမီဒီယာလည္း မဟုတ္ဘူး၊ အရပ္သား လူ႔ေဘာင္လည္း မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ အဲဒါေတြ အားလံုး ပါဝင္ေနတဲ့၊ အဲဒါေတြ အားလံုးထဲမွာ ပါဝင္ပတ္သက္ေနတဲ့ “လူထု” (ဝါ) ႏိုင္ငံသားမ်ား အားလံုး မွာ တာဝန္ရွိပါတယ္။

ဆို႐ိုးစကား တစ္ခုရွိတယ္။ ျမန္မာလိုကေတာ့ “တန္ရာ တန္ရာ”ဆိုတဲ့ ဆို႐ိုးဟာ အင္မတန္ တြင္က်ယ္ပါတယ္။ မေဖာက္မျပန္ မေျပာင္းလဲဘဲ တည္ျမဲေနတဲ့ ေလာကရဲ႕ နိယမ ဓမၼတရားေတြအနက္မွာ အဲဒီ့ “တန္ရာ တန္ရာ”ဆိုတဲ့ တရားလည္း ပါပါတယ္။ တန္ရာ၊ တန္ရာကို ဘုရားေဟာနဲ႔ ပါဠိလို ေရးရင္ေတာ့ “သေဗၺသတၱာ ကမၼသကာ”ေပါ့ ခင္ဗ်ာ။ သတၱဝါ မွန္သမွ် မိမိတို႔ရဲ႕ (မေနာကံ၊ ဝစီကံ၊ ကာယကံဆိုတဲ့) ကံ စီမံရာအတိုင္းသာ ျဖစ္ၾကစျမဲပါတဲ့။ အရပ္စကားနဲ႔ ေျပာရင္ေတာ့ သတၱဝါတိုင္းဟာ သူတို႔ ေတြးျမင္၊ ေျပာဆို၊ ျပဳမူတဲ့အတိုင္းသာ ျဖစ္လာမွာပါလို႔ ေျပာရမွာပါ။ သူေဌးျဖစ္ခ်င္တဲ့ စိတ္အေတြး (မေနာကံ)ရွိတဲ့သူက သူေဌးျဖစ္ေရးကိုပဲ တစ္ရံမလပ္ ေတြးေနမွာပါ။ သည္အတြက္ သူေျပာဆိုတဲ့ စကားေတြ သူလုပ္တဲ့ အလုပ္ေတြမွာလည္း သူေဌးျဖစ္ေရးအတြက္ ဦးစားေပးေနတာေတြသာ ျဖစ္လာမွာပါပဲ။ ပညာရွင္ျဖစ္ခ်င္သူကလည္း အလားတူပါပဲ။

သည္ေနရာမွာ သူမ်ား သံုးစြဲ ခံစားေနတာကို ၾကည့္ၿပီး “သူ႔လို ျဖစ္ခ်င္လိုက္တာ၊ သူ႔လို ခ်မ္းသာခ်င္လိုက္တာ၊ သူ႔လို တတ္ကြ်မ္းခ်င္လိုက္တာ”ဆိုတဲ့ ခဏပန္း စိတ္ကို ဆိုလိုတာ မဟုတ္ပါဘူး။ အဲဒီ့စိတ္ကေတာ့ သူသူ ကိုယ္ကိုယ္ လူတိုင္း ျဖစ္စျမဲပါ။ အဲဒီ့စိတ္က “တစ္ရံမလပ္”ရွိေနၿပီး ကိုယ္ျဖစ္ခ်င္တာနဲ႔အညီ ေျပာဆို ျပဳမူေနသူမ်ားသာ ျဖစ္ခ်င္တဲ့ ပန္းတိုင္ကို လွမ္းကိုင္ႏိုင္သြားၾကတာကို သတိခ်ပ္ဖို႔ လိုပါတယ္။

လူ႔ေဘာင္တစ္ခုမွာ ဘယ္စနစ္ ထြန္းကားမလဲဆိုတာဟာလည္း အလားတူပါပဲ။ အဲဒီ့ လူ႔ေဘာင္မွာ မွီတင္းေနထိုင္ၾကသူ လူအမ်ားစုရဲ႕ စိတ္ႏွလံုးက ဘယ္လိုရွိသလဲ၊ အဲဒီ့ လူအမ်ားစုရဲ႕ ကံသံုးပါးကလည္း ဘယ္လိုမ်ိဳး အမ်ားဆံုး ျဖစ္ေနသလဲဆိုတဲ့အေပၚမွာ အမ်ားႀကီးမူတည္ပါတယ္။ သည္မွာလည္း “တန္ရာ တန္ရာ”သာ ျဖစ္လာမွာပါပဲ။ သိုးေဆာင္းစကား မွာေတာ့ ဒါနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ဆို႐ိုးက အတိအက်ကို ရွိတယ္။ “လူေတြဟာ သူတို႔နဲ႔ ထိုက္တန္တဲ့ အစိုးရ (စနစ္)ကိုသာ ရစျမဲပါ”တဲ့။

အားလံုးရဲ႕ တာဝန္

ဒီမိုကေရစီ စနစ္နဲ႔ ထိုက္တန္တဲ့ ႏိုင္ငံသားေတြ ျဖစ္လာဖို႔ ကြ်န္ေတာ္တို႔ အားလံုးမွာ တာဝန္ရွိပါတယ္။

ခက္တာက ကြ်န္ေတာ္တို႔ေတြမွာက ဒီမိုကေရစီ အေလ့အက်င့္ေတြနဲ႔ ေဝးေနခဲ့တာ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ ရွိခဲ့ပါၿပီ။ ေျပာရတာ သိပ္ေတာ့ မေကာင္းဘူး၊ ကြ်န္ေတာ္တို႔ရဲ႕ မိသားစု ဘဝ၊ ေက်ာင္းေနဘဝေတြမွာလည္း ဒီမိုကေရစီ အေလ့အထက လံုးလံုး မရွိဘူး။ ျမန္မာ့သမိုင္း အစဥ္အဆက္ တစ္ေလွ်ာက္လံုးမွာလည္း တစ္ေသြးတစ္သံ တစ္မိန္႔နဲ႔သာ အသားက် ယဥ္ပါးေနခဲ့ရတဲ့ လူ႔ေဘာင္ ျဖစ္ေနတာ ဘယ္သူမွ ျငင္းႏိုင္မယ္ မထင္ပါဘူး။

အဲဒီ့အေနအထားမွာ ကြ်န္ေတာ္တို႔အားလံုးအေနနဲ႔ လုပ္ရမွာက ဒီမိုကေရစီနဲ႔ ထိုက္တန္တဲ့ အမူအက်င့္၊ အေလ့အထေတြ လူအမ်ားၾကားမွာ စိမ့္ဝင္ပ်ံ႕ႏွံ႔လာေအာင္ ေဆာင္ရြက္ၾကဖို႔လိုသလို တစ္ဦးခ်င္းစီကလည္း ေရွ႕ကေန စံျပအျဖစ္ ဒီမိုကေရစီအေလ့အထေတြ ေနရာတိုင္းမွာ ျပသ သြားၾကဖို႔ လိုအပ္ပါလိမ့္မယ္။ ဒါဟာ ပါတီႏိုင္ငံေရး ကိစၥမဟုတ္ပါဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြမွ လုပ္ေဆာင္ရမယ့္အရာ မဟုတ္ပါဘူး။ လွည္းေန ေလွေအာင္း ျမင္းေဇာင္းမက်န္ ရွစ္တန္ေသာ အရပ္မ်က္ႏွာမွာ ေနထိုင္ၾကတဲ့ ႏိုင္ငံသားတိုင္း လုပ္ေဆာင္ရမွာပါ။ အဲ… ဒီမိုကေရစီ စနစ္ကို တကယ္လည္း ႏွစ္သက္ ျမတ္ႏိုး တန္ဖိုးထားတယ္၊ တကယ္လည္း ယံုၾကည္တယ္၊ တကယ္လည္း သည္ႏိုင္ငံမွာ အဲဒီ့ “စံနစ္”ထြန္းကားလာေစ ခ်င္တယ္ဆိုရင္ေပါ့ခင္ဗ်ာ။

ဒါျဖင့္ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ ထိုက္တန္တဲ့ အမူအက်င့္ေတြ၊ အေလ့အထေတြက ဘာေတြလဲလို႔ ေမးစရာ ေပၚလာပါလိမ့္မယ္။ အဲဒါေတြကို ေနာက္တစ္ပတ္မွာ ဆက္လက္ ေဆြးေႏြးတင္ျပသြားပါ့မယ္ခင္ဗ်ား။

အားလံုးေတြးဆ ဆင္ျခင္ၾကည့္ႏိုင္ၾကပါေစ
အတၱေက်ာ္
(ရန္ကုန္ ၁၂၀၈၁၂)

(၂၀၁၂ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာ လဆန္းထုတ္ သံလြင္ထိုင္း(မ္)(ဇ္) ဂ်ာနယ္ အတြဲ ၁ အမွတ္ ၅ မွာ ေဖာ္ျပထားတာပါ။)