အသက္ရွည္ရွည္ ခင္ခင္မင္မင္

မေန႔ညက ၁၀ နာရီ ထိုးလုနီးမွ စာအုုပ္မ်က္ႏွာစာမွာ တက္လာတဲ့ ဓာတ္ပံုေလးေတြ ျမင္မိေတာ့ ကိုယ္တိုင္ သြားၾကည့္ခ်င္စိတ္က ေပါက္လာတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဆိုင္က ဝန္ထမ္းေလးေတြကလည္း ျမစ္ဝကၽြန္းေပၚက ကရင္ေလးေတြ၊ ခရစ္ယာန္ဘာသာဝင္ေလးေတြ။ သူတို႔ေလးေတြ ရန္ကုန္ကို ေရာက္ဖူးတာ မဟုတ္ဘူး။ ဒါနဲ႔ ကေလးေတြလည္း လိုက္ျပရင္း၊ ကၽြန္ေတာ္လည္း တပတ္ ပတ္ၾကည့္မယ္ဆိုၿပီး ထြက္ခ်လာလိုက္ပါတယ္။

ေရႊတိဂံုဘုရားလမ္းနဲ႔ ဗိုလ္ခ်ဳပ္လမ္းေထာင့္မွာ ေက်ာင္းနာမည္ ကၽြန္ေတာ္ သတိမထားမိတဲ့ အယ္(န္)ဂလစ္ခယ္(န္) [ခရစ္ယာန္ ဂိုဏ္းခြဲတခု – အဂၤလန္၏ အသင္းေတာ္လို႔လည္း ေခၚၾကပါတယ္] ရဲ႕ ဘုရားရိွခိုးေက်ာင္းႀကီး ရိွတယ္။ စာအုပ္မ်က္ႏွာစာမွာ ျမင္ထားတဲ့ ပံုေတြအရ အဲဒီ့က စေလာက္တယ္လို႔ မွန္းမိပါတယ္။

No photo description available.ၿမိဳ႕ထဲကို အဲဒီ့ဘက္က စ ဝင္လိုက္ပါတယ္။ ထင္တဲ့အတိုင္းပဲ အဲဒီ့ ဘုရားေက်ာင္း ဝန္းက်င္မွာ ႀကိတ္ႀကိတ္တိုး စည္ကားေနတယ္။ လမ္းတခုလံုးကိုလည္း မီးေရာင္စံုေတြ ထြန္းထားတယ္။ ပရိသတ္ကေတာ့ ခရစ္ယာန္ေတြခ်ည္း မဟုတ္ဘူး။ ေခါင္းၿမီးျခံဳထားတဲ့ လွတပတေလးေတြေတာင္ ျမင္ခဲ့ရေသး။ ၂၇ လမ္းကေန ၃၂ လမ္းအထိက မဂိုလမ္းလို႔ တခ်ိန္က ေခၚခဲ့တဲ့ လမ္းပါ ပါရိွရာ ရပ္ကြက္ႀကီးျဖစ္ေလတဲ့အတိုင္း ဘာဘူေတြ၊ မာမူူေတြ၊ ခါလာေတြ၊ ေဘတားေတြ၊ ေဘတီးေတြရဲ႕ ရပ္ကြက္ဆိုေတာ့ သူတို႔လည္း ထြက္လာၾကမွွာေပါ့။ အားလံုး ျပံဳးျပံဳးရႊဂ္ရႊင္ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ပါးပါး။ ေရႊျမန္မာေတြ၊ ေပါက္ေဖာ္တြလည္း စံုလို႔ရယ္။

ဘုရားေက်ာင္းရဲ႕ အေရွ႕ဘက္ေထာင့္ယြန္းယြန္းမွာ စင္ျမင့္ေဖ်ာ္ေျဖပြဲ ရိွတယ္။ မိန္းကေလး သီခ်င္းသည္တေယာက္က ဗဒင္ရဲ႕ နာမည္ေက်ာ္ သီခ်င္းတပုဒ္ကို ဟစ္ေၾကြးေနတယ္။ သံၿပိဳင္အပိုဒ္မွာ သူမဆိုေပမဲ့ ပရိသတ္က အံုးအံုးၾကြက္ၾကြက္ ေအာ္ေနၾကတာ ၾကားရတယ္။

ဒို႔ကေတာ့… ဒို႔ကေတာ့…

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေစ်းေရွ႕ေလာက္က စၿပီး လူပါးသြားတယ္။ ဆူးေလအခ်က္ျပ လမ္းဆံုမွာ ကၽြန္ေတာ့္ကားက ထိပ္ဆံုးက။ မီးစိမ္းတာ ေစာင့္ေနရင္း ဟိုဟိုသည္သည္ ၾကည့္မိေတာ့ ဆူးေလ လမ္းေထာင့္ တဖက္တခ်က္မွာ မီးထြန္းထားတဲ့ ခရစၥမတ္သစ္ပင္ ႏွစ္ပင္ ေတြ႕မိတယ္။

မီးက ေတာ္ေတာ္နဲ႔ မစိမ္းဘူး။ ဆူးေလလမ္းတခုလံုး ရွင္းလင္းေနတဲ့အထိလည္း မစိမ္းေတာ့ စိတ္ထဲ မသိုးမသန္႔ျဖစ္လာတယ္။ ထင္တဲ့အတိုင္းပါပဲ။ လမ္းႀကီးရွင္းသြားၿပီဆိုေတာ့မွ ဆိုင္ကယ္ ဥၾသသံၾကားရတယ္။ ၿပီးေတာ့ ကားနက္ႀကီး ႏွစ္စီးက ေရွ႕ေနာက္ အျခံအရံနဲ႔ ၿမိဳ႕ထဲကို ၾကြခ်ီလာတာ။

ျပံဳးမိတယ္။ အဆန္းေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ဘယ္ႏိုင္ငံမွာျဖစ္ျဖစ္၊ မဲဆြယ္တုန္း ခဏသာ စကားလံုးအလွေတြ သံုးတာ။ လက္ေတြ႕မွာေတာ့ ဒံုရင္းပဲေလ။ ခိုင္ထူးေတာင္ ေရွးက ဆိုဖူးေသးတယ္။ ဘာတဲ့… ဆို… ဆို… ဆို… ဆိုလား။

အဲလို သြားလာလႈပ္ရွားေနၾကမွေတာ့ လူထုနဲ႔ အေတာ္နီးမွာေပါ့ေနာ္။ မနီးလည္း အေရးမႀကီးပါဘူး။ ေရွ႕က ေနဝင္းအပါအဝင္ ဘိုးေဘးေတြရဲ႕ ေရႊက်င့္ဆိုးေတြကိုမွ အမွွန္မွတ္ခဲ့၊ အားက်ခဲ့ရတဲ့ ဘဝမွာ ႀကီးျပင္းခဲ့ၾကေပတာကိုး။

ေခတ္အဆက္ဆက္ လမ္းေပၚမွွာ အခုလို ဗိုလ္က်ေနသူတို႔ ပါးေနတဲ့ သတင္းစကားက ရွင္းတယ္။ လူထု ၾကပ္ခ်င္ၾကပ္ပေလ့ေစ၊ ခရီးေရာက္ခ်င္မွ ေရာက္ပေလ့ေစ၊ ငါတို႔ ေခ်ာင္ရင္ ၿပီးတာပဲ၊ ငါတို႔ ခရီးေရာက္ဖို႔က အေရးႀကီးတယ္၊ မွတ္ထားဆိုတဲ့ သတင္းစကားခင္ဗ်။

ေက်းဇူးရွင္မ်ား ၾကြခ်ီသြားေတာ့မွပဲ မီးလည္း စိမ္းေတာ္မူပါေတာ့တယ္။

Image may contain: 1 personပန္းဆိုးတန္းထိပ္ေလာက္က စၿပီး လူစုစုေတြ၊ သိမ္းေနတဲ့ ဆိုင္ေတြ စ ေတြ႕ရပါတယ္။ လြစၥလမ္း (ေဆာရီး… ႏႈတ္စြဲေနဆဲမို႔ Lewis Street ပဲ ေခၚမိသြားတယ္။ ဘာတဲ့ ဆိပ္ကမ္းသာလမ္း) ေလာက္မွာ ကားေတြ ပိတ္ေနတာ ေတြ႕ရတယ္။ တည့္တည့္သြားလို႔ ရမယ္အမွတ္နဲ႔ ဘယ္ဘက္ ယာဥ္ေၾကာကို ယူူထားလိုက္ပါတယ္။

လမ္း ၄၀ အထက္လမ္းနဲ႔ ၃၉ လမ္းအထက္လမ္းမွာ စုစုေပါင္း ႏွစ္ ၂၀ ေလာက္ ေနခဲ့ဖူးေတာ့ အဲဒီ့ေနရာေတြမွွာ ကၽြန္ေတာ့္ေျခရာေတြ မနည္းဘူး။ ၿမိဳ႕လယ္ဆိုတာ ကၽြန္ေတာ္ အလြတ္ရေနတဲ့ ေဒသ။

လမ္း ၄၀ ထိပ္နား ေရာက္ေတာ့ ညာဘက္မွာ ေဖ်ာ္ေျဖေရး ကားတစီး ျမင္လိုက္တယ္။ ခရစ္ယာန္ဓမၼေတးေတြ သီေၾကြးေနၾကတာလည္း ၾကားရတယ္။

ဘီးလိွမ့္လိုက္ေတာ့ ဆယ့္(န္)(ထ္)မယ္ရီး(ဇ္) ဘုရားရိွခိုးေက်ာင္းေတာ္ႀကီးကို လွမ္းျမင္ရပါတယ္။ စိန္ေပါေက်ာင္းလို႔ ေခၚၾကတဲ့ ဆယ့္(န္)(ထ္)ေဖာ(လ္)(ဇ္) သာသနာျပဳေက်ာင္းနဲ႔ တြဲရက္ေပါက္ဖြားခဲ့တာေပါ့။ ၆ တန္းကေန ဆယ္တန္းေအာင္တဲ့အထိ ေနခဲ့ရတဲ့ ခ်စ္လွစြာေသာ ၆ ဗိုလ္တေထာင္ ေက်ာင္းေတာ္ႀကီး။

မီးေတြ ထြန္းထားတာမ်ား ထိန္လို႔။ အဲဒီ့ထိပ္က စၿပီး ဗိုလ္ခ်ဳပ္လမ္းကို ပိတ္ထားလိုက္ၿပီမို႔ ဗိုလ္ေအာင္ေက်ာ္လမ္းထဲခ်ိဳးဝင္၊ ဒါလဟိုဇီ… အဲ… မဟာဗႏၶဳလလမ္းအတိုင္း ဆင္း၊ သိမ္ျဖဴအတိုင္း ျပန္တက္၊ ဗိုလ္တေထာင္ ၄ ေရွ႕မွာ ကားရပ္ၿပီး ကေလးေတြကို ပြဲတန္း ေလွ်ာက္ခြင့္ေပးလိုက္တယ္။ ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ ကားေစာင့္ရင္း၊ ေခၚလာခဲ့တဲ့ ေခြးကေလး ေက်ာင္းရင္း က်န္ခဲ့တာေပါ့။

ျဖဴျဖဴျပာျပာ နီနီဝါဝါ ေဝဆာျမဴးတာေလးေတြ ျမင္ေတာ့လည္း ကိုယ့္အသက္ ကိုယ္ျပန္သတိေပးရေသးတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေနာက္စိတ္တစိတ္က သတိေပးေနတဲ့ စိတ္ကို ဆန္႔က်င္ပုန္ကန္တယ္။ ဖြဲတဆုပ္မက ဆန္ ၈ ျပည္ေလာက္ေတာ့ ႏိုင္ေသးတယ္ဟ…. တဲ့။ 🤭

ကေလးေတြ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ပါးပါး ျပန္လာၾကေတာ့ သိမ္ျဖဴလမ္းေပၚက ဆိုင္တဆိုင္မွာ ဖာလူဒါ တိုက္လိုက္ရင္း မေန႔ညက ခရစၥမတ္ အစီအစဥ္ကို လက္စသတ္လိုက္ပါတယ္။

—-

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ကို ၁၉၆၈ ခုႏွစ္ မတ္လမွာ စေရာက္ခဲ့တာမိို႔ ကၽြန္ေတာ္ ရန္ကုန္မွာ ေနခဲ့တာ ႏွစ္ ၅၀ ျပည့္ဖို႔ ၃ လသာသာပဲ လိုပါေတာ့တယ္။

သည္လို ခရစၥမတ္မီးထြန္းပြဲမ်ိဳးကို အဲဒီ့ ႏွစ္ ၅၀ အတြင္း တခါမွ မၾကံဳဖူးပါဘူး။

တကယ့္ကို စည္ကားသိုက္ၿမိဳက္တဲ့ ရန္ကုန္ရဲ႕ နာတာလူး ပြဲေတာ္ပါပဲ။

ဘာ့ေၾကာင့္ သည္ႏွစ္မွ အခုလို ထူးေနရတာလဲ။ အေျဖက ရွင္းပါတယ္။ ဗမာျပည္မွာ ဘာသာေရး ခြဲျခားမႈေတြ မရိွပါဘူး၊ လြတ္လပ္စြာသက္ဝင္ယံုၾကည္ခြင့္ ရိွပါတယ္ဆိုတဲ့ ဟန္ေရးေလး ျပခ်င္လို႔ပဲဆိုတာ ထင္ရွားလွပါတယ္။

ေရႊဗမာတို႔ရဲ႕ ထံုးစံအတိုင္း က်ီးအာသီးေပါ့။ အေပၚယံ ဟန္ျပ လွဖို႔ပဲ အေရးႀကီးပါတယ္။ အတြင္းမွာ ဘာျဖစ္ေနေနေလ။

No photo description available.ဗိုလ္ေနဝင္းသက္တမ္း ကုန္ခါနီးက စၿပီး ဘာသာျခားေတြကို စစ္ဘက္၊ နယ္ဘက္မွာ ေနရာမေပးေတာ့တာ အခုအခ်ိန္အထိ အထင္အရွားပါပဲ။ ဖေအလည္း တပ္မေတာ္သား ဗိုလ္မွဴး၊ သားလည္း တပ္မေတာ္သား ဗိုလ္မွဴး၊ ဒါေပမယ့္ ဘာသာျခားျဖစ္ေနလို႔ ဗိုလ္မွွဴးအဆင့္က ဆက္မတက္ဘဲ နယ္ဘက္ ေျပာင္းေတာ့ေတာင္ ဒုညႊန္ဘဝနဲ႔ အ႐ိုးထုတ္ရတဲ့ သူငယ္ခ်င္း အရင္းေခါက္ေခါက္လည္း ရိွပါတယ္။

ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ေအဘယ္(လ္)ခမ်ာမလည္း သူ႔ထက္ ဝါႏုသူေတြ ဒုတိယဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေတြ ျဖစ္သြားၾကလင့္ကစား သူ႔ခမ်ာမေတာ့ အၿငိမ္းစားယူသည္အထိ ဗိုလ္မွွဴးခ်ဳပ္ဘဝက တက္မသြားခဲံ့တာလည္း အထင္အရွားပါ။

ဒုသမၼတလိို ေနရာမ်ိဳးမွာေတာ့ ဘာသာျခား၊ က်န္တိုင္းရင္းသားေတြကို ထားေပးလင့္ကစား အဲဒီ့ေအာက္အဆင့္ဆင့္ ညႊန္မွဴးအထိ ဘာသာျခားေတြအတြက္ ေနရာက ပါးရွားလွပါတယ္။ ၾကာေလ ဆိုးေလ ျဖစ္ေနတာ အသိသာႀကီးပါ။

နယ္ၿမိဳ႕တၿမိိဳ႕က တားျမစ္စာတေစာင္ကလည္း မၾကာေသးခင္ကပဲ စာအုပ္မ်က္ႏွာစာေပၚမွာ အထင္အရွား ပလူပ်ံခဲ့ပါေသးတယ္။ ကိုယ့္အိမ္ထဲကိုယ္ ဝတ္ျပဳဆုေတာင္းပြဲ က်င္းပတာကို ခြင့္မျပဳတဲ့ စာဆိုတာ မွတ္မိၾကဦးမွာပါ။

တျခား နယ္ေတြမွာလည္း လူမသိ သူမသိျဖစ္ေနတဲ့ ဘာသာျခားေတြကို ကန္႔သတ္မႈ ေပါင္းစံုက ရိွေနေလာက္မယ္ဆိုတာ ဦးေႏွာက္ရိွသူတိုင္း ခန္႔မွန္းႏိုုင္ပါလိမ့္မယ္။

အဲဒါေတြကို မျပင္ဘဲနဲ႔ ရန္ကုန္လို ၿမိဳ႕ႀကီးမွာ ပြဲႀကီးတပြဲ ၿခိမ့္ၿခိမ့္သဲ ဆင္ႏႊဲျခင္းဟာ ျပစားတာ၊ ခုေခတ္စကားနဲ႔ဆို ဂ်င္းထည့္တာ ျဖစ္ေနပါလိိမ့္မယ္။

—–

ေနာက္တခ်က္ – ခရစ္ယာန္ေတြကိုုေတာ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ႀကီးမွာ ဟန္ျပ ေကာင္းဖို႔အတြက္ပဲျဖစ္ျဖစ္ ခြင့္ျပဳခဲ့ၾကပါၿပီ။ တျခား ဘာသာဝင္ေတြကိုေရာ… ခြင့္ျပဳၾကမွာလား။ တျခားဘာသာဝင္ေတြေရာ သည္လိုမ်ိဳး ၿခိမ့္ၿခိမ့္သဲ ဆင္ႏႊဲခြင့္ ရၾကမွွာလား။

သည္ေနရာမွာ ေအာက္ကလိ အာလိုသူေတြအတြက္ မေန႔ညက ျမင္ခဲ့ရတဲ့ နာတာလူးပြဲေတာ္ရဲ႕ သေကၤတကို မီးေမာင္းထိုးျပလိုက္ခ်င္ပါေသးတယ္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕လယ္ဟာ စတုရန္းမိိုင္ေပါင္း ၃၉၃၀ ရိွပါတယ္။ နာတာလူးပြဲ ဆင္ႏႊဲတဲ့ အဓိကေနရာကက်ေတာ့ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းလမ္းမေပၚ ေရႊတိဂံုဘုရားလမ္းမွသည္ သိမ္ျဖဴလမ္းအထိသာမို႔ ရန္ကုန္ရဲ႕ တကယ့္ အစိတ္အပိုင္း ေသးေသးေလးမွာ က်င္းပခဲ့တာ အထင္အရွားပါ။

ရန္ကုန္မွာ ဗုဒၶဘာသာဝင္က ၉၁ % ရိွၿပီး ဂိုဏ္းေပါင္းစံု ခရစ္ယာန္ဘာသာဝင္က ၃.၂ % သာ ရိွပါတယ္။ ပြဲေတာ္ကို ၿခိမ့္ၿခိမ့္သဲ က်င္းပသည့္တိုင္ ဘာသာဝင္ ဦးေရနဲ႔ အခ်ိဳးညီတဲ့ ေနရာကို ယူၿပီး က်င္းပခဲ့ၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။ သည္အတြက္ ဘယ္သူမွလည္း အေႏွာင့္အယွက္မျဖစ္ခဲ့၊ လူအမ်ားလည္း ေပ်ာ္ႏိုင္ခဲ့ၾကပါတယ္။

—–

၁၉၆၈ (ဗိုလ္ေနဝင္း အာဏာကို အဓမၼရယူအၿပီး ၆ ႏွစ္) မွာ ကၽြန္ေတာ္ ရန္ကုန္ကုိ စေရာက္ခဲ့ေၾကာင္း ေျပာၿပီးပါၿပီ။

အဲဒီ့ေခတ္က ရန္ကုန္ကို ျပန္သတိရမိတယ္။ အဲတုန္းက ရန္ကုန္ဟာ လူမ်ိဳးေပါင္းစံု ဘာသာေပါင္းစံု ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ အတူယွဥ္တြဲေနထိုင္ခဲ့ၾကတဲ့ၿမိဳ႕၊ အခ်င္းခ်င္း တေယာက္နဲ႔တေယာက္ ေဖးကူထူမခဲ့တဲ့ၿမိဳ႕။ ဘာသာေပါင္းစံု သူငယ္ခ်င္း၊ မိတ္ေဆြေတြနဲ႔ ေပ်ာ္ရႊင္ႏိုင္တဲ့ ၿမိဳ႕ႀကီးပါ။ အဲဒီ့ေခတ္က ဌာနဆိုင္ရာ ေနရာအသီးသီးက ႀကီးႀကီးမာစတာေတြထဲမွာလည္း ဘာသာျခားေတြ အျပည့္နဲ႔ပါ။

အဲဒီ့မတိုင္ခင္ မန္းနဲ႔ ကယားျပည္၊ ရွမ္းျပည္ေတြမွာေနေတာ့လည္း ဘာသာျခား၊ လူမ်ိဳးျခားေတြနဲ႔ ေဒြးေရာယွက္တင္ေနခဲ့တာပါပဲ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ငယ္ဘဝေတြမွာ ေပါင္းစံုကြဲျပားေနတာကို အလွတရားအျဖစ္ ႐ႈျမင္ႏိုင္ခဲ့ၾကတယ္။

အိမ္နီးခ်င္း ထိုင္းနဲ႔ အိႏၵိယမွာလည္း ဘာသာျခား လူမ်ိဳးျခားေတြ ပြထေနေအာင္ ေပါလင့္ကစား ႏိုင္ငံ့စီးပြားေရး တိုးတက္ေနတာ အထင္းသားျမင္ႏိုင္ပါတယ္။ ဘာလို႔လဲ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းလို႔၊ အခ်င္းခ်င္း ရန္ရွာမေနၾကလို႔ဆိုတာလည္း ျမင္သာပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ္တို႔ႏိုင္ငံတိုးတက္ခ်င္ရင္ေတာ့ အားလံုး သတိထားၾကဖို႔ လိုပါလိမ့္မယ္။

သႀကၤန္မိုးဇာတ္ကားထဲမယ္ ခင္ခင္ထားက ၿငိမ္းေမာင္ကို ေျပာတယ္။

ကေလးေတြကို ေပ်ာ္ခြင့္ေပးလိုက္ပါတဲ့…

ကၽြန္ေတာ္လည္း ျမန္မာျပည္တြင္းေနထိုင္ေတာ္မူၾကပါေပထေသာ လွည္းေန ေလွေအာင္း ျမင္းေစာင္းသာမက နန္းေတာ္ႀကီးမ်ားအတြင္းမွာပါ ေနထိုင္ၾကသူ လူအားလံုးကို ေျပာလိုက္ခ်င္ပါတယ္။

ဘာသာျခားေတြကို ေပ်ာ္ခြင့္ေပးလိုက္ပါလို႔။

အားလံုးေတြးဆ ဆင္ျခင္ၾကည့္ႏိုင္ၾကပါေစ
အတၱေက်ာ္
(ရန္ကုန္ – ၂၆၁၂၁၇)

မွတ္ခ်က္ – မႏွစ္က ေရးျဖစ္ခဲ့တာေလးကို အခုမွ ျပန္တင္လိုက္တာပါ။ သည္ႏွစ္လည္း သည္လို ပြဲေတာ့ ရိွေနပါေသးရဲ႕။

လူျဖစ္႐ံႈးေနသူမ်ားရဲ႕ အလယ္မွာ

😩😩😩😩😩😩😩😩😩

ဦးေႏွာက္မုဒိန္းရဲ႕ ေဝါဟာရ ရင္းျမစ္

Brainwash ကို ဘယ္လို ဘာသာျပန္မလဲလို႔ စဥ္းစားလိုက္တဲ့အခါ “ဦးေႏွာက္မုဒိန္းက်င့္ျခင္း”လို႔ ဘာသာျပန္တာ အေျပာင္ေျမာက္ဆံုးလို႔ ေတြးမိေနရပါတယ္။ ဟုတ္တယ္ေလ။ ကိုယ့္ဦးေႏွာက္ထဲက အသိေတြ၊ အျမင္ေတြ၊ အေတြးေတြကို တဦးတေယာက္၊ တစုတဖြဲ႕က အဓမၼ႐ိုက္သြင္းတဲ့နည္းနဲ႔ သူတို႔လိုခ်င္သလိုသာ ေတြးမိ၊ ျမင္မိေနေစေအာင္ ပံုေဖာ္ယူတာကို ဦးေႏွာက္ဖြပ္တာလို႔ တိုက္႐ိုက္ဘာသာျပန္လို႔ ရတဲ့ brainwash လို႔ ဆိုလိုတာ မဟုတ္ပါလား။

အဲဒီ့ ေဝါဟာရရဲ႕ ရင္းျမစ္ကို ရွာၾကည့္ေတာ့ အမယ္မယ္… ေပါက္ေဖာ္ေဝါဟာရပါတဲ့ဗ်ား။ ေပါက္ေဖာ္လို ရီွးေနာဝ္ (ရွယီးေနာဝ္)လို႔ အသံထြက္ပါတယ္။ စာလံုးေပါင္းက 洗脑 ပါ။ ဦးေႏွာက္ ဖြပ္တာလို႔ အတိအက် အဓိပၸာယ္ရပါတယ္။ ေမာ္စီတံုးလက္ထက္မွာ လူေတြရဲ႕ အေတြးအျမင္ေတြကို အဓမၼေျပာင္းလဲယူရာက သည္ေဝါဟာရကို သံုးစြဲလာတာပါ။ မူလဘူတက (လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ေပါင္း ၂၅၀၀ ေက်ာ္က) ေပါက္ေဖာ္တို႔ရဲ႕ တာအိုဝါဒမွာ ရိွခဲ့ပါတယ္။ စိတ္ႏွလံုး သန္႔စင္ျခင္း၊ ေဆးေၾကာျခင္းဆိုတဲ့ ေဝါဟာရအျဖစ္ပါ။

၁၉၅၀ ျပည့္ႏွစ္ စက္တင္ဘာလ ၂၄ ရက္ထုတ္ “မိုင္ယာမီသတင္း” သတင္းစာထဲက သတင္းသမား အက္ဒြါ႔(ဒ္) ဟန္ထာရဲ႕ ေဆာင္းပါးမွာ အဂၤလိပ္ဘာသာနဲ႔ brainwash လို႔ ပထမဆံုး စတင္သံုးစြဲခဲ့တာပါတဲ့။ ကိုရီးယားစစ္ပြဲ (၁၉၅၀-၁၉၅၃)မွာ အေမရိကန္ စစ္သံု႔ပန္းေတြ တ႐ုတ္ဖမ္းဆီးသူေတြနဲ႔ ဘာ့ေၾကာင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကတာလဲ၊ တခ်ိဳ႕ဆို ေပါက္ေဖာ္တို႔ဘက္ကို ဘာ့ေၾကာင့္ ေျပာင္းသြားတာလဲဆိုတာကို ရွင္းလင္းတင္ျပရာမွာ ေပါက္ေဖာ္ေဝါဟာရကို တိုက္႐ိုက္ ဘာသာျပန္ၿပီး သံုးစြဲခဲ့ပါသတဲ့။

အဲဒီ့ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ အေမရိကန္ေတြ၊ အဂၤလိပ္ေတြ သည္ကိစၥကို အေတာ္သုေတသန လုပ္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ စိတ္ပညာရွင္ေတြေပါ့။ ၁၉၆၀ ေက်ာ္ေတာ့ ဒါကို ေတာ္ေတာ္ သေဘာေပါက္လာၾကၿပီ။ စိတ္ဓာတ္စစ္ဆင္ေရး (ဆိုက္ဝါး) ဆရာႀကီးေတြလည္း သံုးလာၾကပါၿပီ။

ခ်ယ္လွယ္ဖို႔ အင္မတန္လြယ္တဲ့ လူမ်ားစု

ေအာ္လစ္ဗွာ မားခပ္(စ္) မလြိဳင္းဆိုတဲ့ စာေရးဆရာကေတာ့ သူ႔ရဲ႕ “အတြင္းစြဲသမားေတြရဲ႕ စိတ္ႏွလံုးထဲမွာ”ဆိုတဲ့ စာအုပ္ထဲမွာ ေအာက္ပါအတိုင္း ေရးခဲ့ပါတယ္။

“လူအမ်ားစုက ကိုယ့္ဦးေႏွာက္နဲ႔ကိုယ္ မဆင္ျခင္ မစဥ္းစားတတ္ၾကဘူး။ တျခားတေယာက္ေယာက္ရဲ႕ ထင္ျမင္ ယူဆခ်က္ကိုပဲ နားမလည္ပါးမလည္၊ မစူးမစမ္းဘဲ က်က္တူေရြးစာအံသလို ျပန္ရြတ္ရင္းက ကိုယ္တိုင္ ေတြးျမင္ ယူဆခ်က္ေတြလို ကရားေရလႊတ္ၾကေတာ့တာပါပဲ”တဲ့။

သူ႔စကားမွာ အေရးႀကီးတဲ့ အခ်က္ ပါပါတယ္။ “လူအမ်ားစု”ဆိုတာပါပဲ။ လူအမ်ားစုဟာ ဦးေႏွာက္မသံုးခ်င္ၾကဘူး။ ပင္ပန္းတာကိုးေနာ္။ အဲသလို လူေတြကို ဆိုက္ဝါးဆရာေတြက လိုသလို ခ်ယ္လွယ္ဖို႔ သိပ္လြယ္ေနေတာ့တာေပါ့။

ထူးျခားတာက အလြန္လ်င္၊ အလြန္ ပညာတတ္၊ အလြန္က်န္းမာတဲ့သူေတြေတာင္မွ ဦးေႏွာက္မုဒိန္းအက်င့္ခံရ တတ္တာပါပဲ။No photo description available.

အလုပ္ရွင္၊ ထမင္းရွင္

သစၥာရိွရမယ္၊ သစၥာေစာင့္သိ႐ိုေသရမယ္ဆိုတဲ့ အသိေလးတခုထဲနဲ႔တင္ကို ဦးေႏွာက္မုဒိန္းက်င့္ဖို႔က အေတာ္လြယ္တယ္။ ကိုယ့္အလုပ္ရွင္အေပၚ သစၥာရိွရမယ္ဆိုတဲ့ အသိပဲ ဆိုပါစို႔ရဲ႕။ သည္အတြက္ အလုပ္ရွင္ အမွားေတြ၊ မတရားတာေတြ လုပ္ေနလည္း ေရငံုေနသင့္တယ္ဆိုတဲ့ အေတြးဟာ ဦးေႏွာက္မုဒိန္းက်င့္ခံျခင္းရဲ႕ အစေတာင္ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ အလုပ္ရွင္ကို ထမင္းရွင္လို႔ ျမင္လာၿပီဆိုရင္ သာဆိုးၿပီေပါ့။

သည္ကမွ တဆင့္ အလုပ္ရွင္က ေခ်ာ့တခါ ေျခာက္တလွည့္နဲ႔ ကိုယ့္အလုပ္သမားရဲ႕ ဦးေႏွာက္ကို ျဖည္းျဖည္းခ်င္း မုဒိန္းက်င့္လို႔ ရသြားေစပါေတာ့တယ္။ အလုပ္ရွင္ရဲ႕ ရန္သူဟာ ကိုယ့္ရန္သူ ျဖစ္လာတယ္၊ ကိုယ့္ကုိယ္ကိုယ္ တန္ဖိုး ထားရေကာင္းမွန္းလည္း မသိေတာ့ဘူး၊ ကိုယ့္ ကိုယ္ပိုင္အျမင္ေတြကိုလည္း မယံုၾကည္ေတာ့ဘူး။ ကိုယ္ဆိုတာကို ေမ့သြားတယ္။ ကိုယ္က အလုပ္ရွင္ရဲ႕ ေစသည့္ကၽြန္၊ ထြန္တဲ့ႏြား။ အလုပ္ရွင္သည္သာ အခရာ။ အလုပ္ရွင္က ေပးထားတဲ့ အခြင့္အေရးေတြ၊ အေဆာင္အေယာင္ေတြ၊ ရာထူးဂုဏ္သိရ္ေတြက ကိုယ့္ကို လူဆက္လုပ္ႏိုင္ေစတဲ့ ပံ့ပိုးမႈေတြ ျဖစ္ေနတယ္။ အဲေတာ့ အလုပ္ရွင္ ေျပာသမွ် အေဟာဝတ ေကာင္းေလစြေပါ့။

အေသးစိတ္ေတြ မသြားေတာ့ပါဘူး။ ပ်င္းရိစရာ ပညာရပ္ဆိုင္ရာ စာတမ္းမွ မဟုတ္တာေလ။

ဗုဒၶဘုရားရွင္က ကာလာမသုတၱံကို ေဟာၾကားခဲ့လင့္ကစား ဟိုဆရာေရးခဲ့တဲ့အတိုင္း “လူအမ်ားစု”မွာက ဦးေႏွာက္သံုးရမွာ ခပ္ပ်င္းပ်င္းဆိုေတာ့လည္း ဦးေႏွာက္မုဒိန္းအက်င့္ခံၿပီးကို လူစင္စစ္က ၾကက္တူေရြးေတြ ျဖစ္ကုန္တာလည္း မဆန္းပါဘူး။

လူျဖစ္႐ံႈးသူမ်ားရဲ႕ အလယ္မွာ

ေသခ်ာ စဥ္းစားၾကည့္ရင္ေတာ့… အဲဒါ လူျဖစ္႐ံႈးတာခင္ဗ်။

ဟုတ္တယ္ေလ။ ပုခံုးႏွစ္ဖက္ၾကား ေခါင္းေပါက္ေနသူ လူသားတိုင္းဟာ မနက္အိပ္ရာထမွသည္ ညအိပ္ရာဝင္အထိ ကိုယ္စြမ္းကိုယ္စကို ထုတ္သံုးေနၾကရသူခ်ည္းပဲ မဟုတ္ပါလား။ (ဂီလာနမွတပါး) အိပ္ရာကေန သူမ်ားထူေပးမွ ထႏိုင္ၾကသူေတြ မဟုတ္သလို ကိုယ့္မ်က္ႏွာ ကိုယ့္လက္နဲ႔သစ္၊ ကိုယ့္သြား ကိုယ့္လက္နဲ႔တိုက္၊ ကိုယ့္ခႏၶာကို ကိုယ့္လက္နဲ႔ ေဆးေၾကာသန္႔စင္ရာမွသည္ ကိုယ့္ပါးစပ္ထဲ ထည့္မယ့္အစာလည္း ကိုယ့္လက္နဲ႔သာ ခပ္စားေနၾကတာပါ။

ဦးေႏွာက္က်ေတာ့မွ ကိုယ့္ဦးေႏွာက္ ကိုယ္မပိုင္ဘဲ တဦးတေယာက္ တစုတဖြဲ႕က ေတြးေစခ်င္သလို ျမင္ေစခ်င္သလို စဥ္းစားခ်င္သလို ေတြးေန၊ ျမင္ေန၊ စဥ္းစားျဖစ္ေနျခင္းဟာ ဘယ္ေလာက္ေတာင္ လူျဖစ္႐ံႈးလိုက္ပါသလဲ။

ခက္တာက က်ေနာ္တို႔ ပတ္ဝန္းက်င္မွာ အဲသလို လူျဖစ္႐ံႈးေနသူ ေရာင္စံုက အင္အားႀကီးမားေနတာပါပဲ။

အဲလို အစုလိုက္ အျပံဳလိုက္ ဦးေႏွာက္မုဒိန္းအက်င့္ခံထားရသူေတြ ေပါၾကြယ္မ်ားျပားေနတဲ့ လူ႔ေဘာင္ႀကီးထဲမွာ ေနေနရတာဟာ ဝဋ္ဆင္းရဲတခုလို႔ေတာင္ ေတြးမိေနရတဲ့ အထိပါပဲ။

အေတြးသတ္မႈ

ဒါနဲ႔ ဦးေႏွာက္မုဒိန္းအေၾကာင္း စာေတြ ေလွ်ာက္ဖတ္မိတဲ့အခါ ေနာက္ထပ္ ေဝါဟာရသစ္တခုလည္း ေတြ႕လာရတယ္။ Perspecticide တဲ့ဗ်။ Suicide ဆို ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ သတ္ေသတာ၊ pesticide ဆို ပိုးမႊားသတ္တာ၊ genocide ဆို မ်ိဳးတုန္းေအာင္ သတ္တာ၊ အဲေတာ့ persepcticide ဆိုတာလည္း perspective ဆိုတဲ့ အျမင္ကို သတ္တာေပါ့။ တနည္းေျပာရင္ အေတြးသတ္တာေပါ့။

ဟား… ဦးေႏွာက္မုဒိန္းက်င့္တာဟာ အေတြးကို သတ္လိုက္ရာလည္း ေရာက္တယ္လို႔ ျမင္လာတဲ့အခါမွာေတာ့…

ဆရာ ဗန္းေမာ္တင္ေအာင္ေရ… က်ေနာ္ကေရာ ဘာမ်ား တတ္ႏိုင္ပါဦးမည္နည္းေပါ့ခင္ဗ်ာ…

အားလံုး ေတြးဆ ဆင္ျခင္ၾကည့္ႏိုင္ၾကပါေစ…
အတၱေက်ာ္
(၁၉၀၉၁၉)

စာၾကြင္း – ပံုကို https://evilletimes.blogspot.com က ယူထားတာပါ။

ပံုပါစာေတြကို ဘာသာျပန္ရရင္ေတာ့…

ထရမ့္(ပ္)ကိုးကြယ္မႈ
=============

🔹 ေခါင္းေဆာင္ႀကီးသာ အခါခပ္သိမ္း မွန္ေပ၏။

🔹 ေခါင္းေဆာင္ႀကီးအား ေဝဖန္ျခင္းသည္ ႏွိပ္ကြပ္ျခင္း၊ သစၥာမဲ့ျခင္း မည္၏။

🔹 ေခါင္းေဆာင္ႀကီးလုပ္သမွ် ေလ်ာ္ကန္မွ်တ တရားလွပါေပ၏။

🔹 အ႐ူးအမူး စြဲျခင္း၊ အကဲပိုလြန္းျခင္းမ်ားကား မူမွန္ျခင္းသာ ျဖစ္ေပ၏။

🔹 ေခါင္းေဆာင္ႀကီးသာလွ်င္ အမွန္တရားကို ပိုင္ဆိုင္ေတာ္မူပါေပထ၏။

ဟူသတည္း။

 

ငရဲမွာ သစ္ငုတ္ျဖစ္ေနရွာေလမည့္…

ဆိုရွယ္လစ္ေခတ္က တစ္ျပည္လံုးကို ေကာင္းစြာ ဖ်က္ဆီးခဲ့တယ္။ အဲဒီ့အပ်က္ကို ျပင္ဖို႔လည္း ဘယ္သူကမွ အားထုတ္ရေကာင္းမွန္း မသိဘူး။

ဆိုရွယ္လစ္ေခတ္မွာ အစစ အရာရာ ရွားပါးခဲ့ပါတယ္။ ဆန္၊ ဆီ၊ ဆပ္ျပာ၊ အဝတ္အထည္ စတဲ့ လူသံုးကုန္ ပစၥည္းေတြကို ရွားပါးခဲ့တာ။ အားလံုးဟာ ခြဲတမ္းစနစ္နဲ႔။ အဲေတာ့ “ေမွာင္ခို”ေခတ္၊ “တန္းစီတိုးစားေခတ္” ျဖစ္ခဲ့တယ္။

ထုတ္ေစ်းနဲ႔ ျပင္ပေပါက္ေစ်းဟာ အျမဲတေစ ကြာဟေနခဲ့တယ္။ ထုတ္ခြင့္ရသူေတြက အခြင့္ထူးခံေတြလို ျဖစ္လာတယ္။ ဆန္၊ ဆီမွသည္၊ ႐ုပ္ရွင္လက္မွတ္ အလယ္၊ အိမ္မွာ တပ္ဆင္တဲ့ ႀကိဳးဖုန္းေတြ၊ ေမာ္ေတာ္ကားေတြ အဆံုးပါပဲ။

၁၉၇၃ မွာ အေမ့နာမည္နဲ႔ မာဇဒါ ေလးဘီး လိုက္(ထ္)ဗွယ္(န္)တစ္စီး ဝယ္ယူခြင့္ မဲေပါက္တယ္။ ထုတ္ေစ်းက က်ပ္ ႏွစ္ေသာင္း။ ေပါက္ၿပီဆိုကတည္းက ငါးေထာင္ အျမတ္ေပးမယ့္သူ အဆင္သင့္ပါ။ ကားက ဘယ္ဆီေနမွန္း မသိဘူး။

တစ္ႏွစ္ေက်ာ္ၾကာမွ ကားထုတ္ရတယ္။ အဲေတာ့ တစ္သိန္းေပးမယ့္သူက အဆင္သင့္ရိွေနခဲ့တယ္။ အဲလိုမ်ိဳး။

ၽြန္ေတာ့္ သူငယ္ခ်င္း ဗိုလ္ႀကီးေဟာင္းတစ္ေယာက္။ ခမ်ာ ဘိုင္က်ေတာ့ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕လယ္က ယေန႔ထက္တိုင္ရိွေနဆဲ ေဆးခန္းႀကီးတစ္ခန္းကို သူ႔ႀကိဳးဖုန္း ေရာင္းတယ္။ သူ႔ထုတ္ေစ်းက က်ပ္ ၅၀၀။ ျပန္ေရာင္းေတာ့ သိန္းခ်ီရတယ္။ ႀကိဳးဖုန္းေတာင္ အဲတုန္းက ရွားပါးပစၥည္းကို။ ၁၉၈၀ ဝန္းက်င္မွာပါ။

ႀကိဳးဖုန္းေရာင္းနည္းကက်တစ္မ်ိဳး။ ဇယား႐ႈပ္တယ္။ သူငယ္ခ်င္းခမ်ာ သူ႔မိသားစု အိမ္ကေန ပံုစံ (၁၀)နဲ႔ ထြက္ရတယ္၊ ၿပီးေတာ့ ဟိုေဆးခန္းလိပ္စာမွာ အိမ္ေထာင္စု စာရင္း ျပန္ဝင္ရတယ္။ ၿပီးမွ ဖုန္းေျပာင္း ေလွ်ာက္ရတယ္။ လနဲ႔ခ်ီ ၾကာခဲ့တာ။

သာမန္လူတန္းစားကေတာ့ ပပကဆိုတဲ့ ျပည္သူ႔ပစၥည္းေကာ္ပိုေရးရွင္း၊ ျပည္သူ႔ဆိုင္၊ ေနာက္ေတာ့ သမဆိုင္ စတာေတြက ေရာင္းတဲ့ ပိတ္စ၊ ဆပ္ျပာ၊ သြားတိုက္ေဆး၊ ထီး အစရိွတာေတြ တိုးဝယ္၊ ေမွာင္ခို ျပန္သြင္း။

အရက္ ဘီယာေတာင္ အစိုးရဆိုင္က ေရာင္းတာ။ ဘာတဲ့ “ျပည္တြင္းျဖစ္ ႏိုင္ငံျခား အရက္ဆိုင္”ဆုိတဲ့ အူေၾကာင္က်ားနာမည္နဲ႔။ (အဲဒါ ကၽြန္ေတာ့္ ဒဂံုဂ်စ္အေၾကာင္း ေရးေတာ့ ျပည္တြင္းျဖစ္ ႏိုင္ငံျခားကားဆိုၿပီး ထည့္ေရးတာ စာေပစိစစ္ေရးက ျဖဳတ္ခိုင္းလို႔ ျဖဳတ္ေပးခဲ့ရဖူးေသးတယ္။) အဲ… အဲဒီ့ အစိုးရ အရက္ဆိုင္မွာ ျပည္တြင္းထုတ္ ရမ္၊ အိုးဘရန္ဒီ၊ ေမာ့(လ္)(ထ္) ဝစၥကီဆိုတာေတြကို ေရာင္းတယ္။ ခြဲတမ္းနဲ႔ပဲ။ ဘယ္ခြဲတမ္းနဲ႔ ဘယ္လို ေရာင္းမွန္းေတာ့ မသိဘူး။ တကယ္ ေသာက္သံုးလိုသူက ဝယ္လို႔ရဖို႔ ခက္တယ္။ ေမွာင္ခိုဆီမွာေတာ့ ေအာတိုက္လို႔။ ရမ္တစ္ပုလင္း ၃၀၊ အျပင္မွာဝယ္ ၃၅ က်ပ္။ ေအးေဆးပဲ။ ဘီယာဆိုတာ ေတာ္ေတာ္ ရွားတာ။ ဒါ့ေၾကာင့္လဲ အဲဒီ့ေခတ္က ေအာက္ကလိအာၾကတာပ… ဘီယာကို ထန္းရည္နဲ႔ လဲႏိုင္ေပါင္ဆိုတာမ်ိဳး။

ေဆးနဲ႔ ေဆးပစၥည္းလည္း အတူတူ။ အိမ္ေဆာက္ပစၥည္းလည္း အတူတူ။ ပံုႏွိပ္မင္ေတြ၊ စကၠဴေတြ၊ ေစာေရးကိရိယာေတြလည္း အတူတူ။

အဲဒီ့တစ္ေခတ္လံုးဟာ တန္းစီတိုးစားနဲ႔ ေမွာင္ခိုေတြရဲ႕ ကာလ။ ဘာမဆို အစိုးရက ခ်ဳပ္ကိုင္ထားေတာ့ တကယ္လိုသူေတြ မရ၊ မလိုသူေတြက ရၿပီး ေစ်းတင္ေရာင္း၊ အဲဒီ့အျမတ္နဲ႔ ရပ္တည္ေနထိုင္ခဲ့ၾကတဲ့ ဘ၀ေတြေပါ့။

ဘယ္သူမွ သိပ္မသိတဲ့ အျမတ္ရနည္း တစ္ခုေတာင္ ကၽြန္ေတာ္ လုပ္ဖူးေသးတယ္။ ဗမာႏိုင္ငံသံုး ျခေသၤ့႐ုပ္နဲ႔ ဆယ္ျပားေစ့ အေလးေစ့၊ အရင္ ပါလီမန္ေခတ္က ထုတ္ခဲ့တဲ့ ဆယ္ျပားေစ့၊ အဲဒီ့ဆယ္ျပားေစ့ ကိုးေစ့ (ျပား ၉၀)ကို တက်ပ္နဲ႔ ေရာင္းတာ၊ ေနာက္ပိုင္း ရွစ္ေစ့။ ခုနစ္ေစ့၊ ေျခာက္ေစ့စသျဖင့္ ရွားသေလာက္ ပိုရခဲ့ဖူးတယ္။ ဝယ္တာက ထိုင္းက ဝယ္တာ။ က်ိဳင္းတံုက မမေတြက ေကာက္တယ္။ အဲဒါလည္း ေရာင္းစားဖူးတယ္။ အခု ထိုင္းက အေၾကြေစ့ေတြဟာ အဲဒီ့ ဆယ္ျပားေစ့ေတြ ပံုေျပာင္းကုန္တာလားေတာ့ မသိဘူး။

ေလာင္စာဆီ ေမွာင္ခိုျဖစ္လာတာ အဲဒီ့ ၁၉၈၀ ဝန္းက်င္ပါပဲ။ ကၽြန္ေတာ္ေတာင္ အဲဒါနဲ႔ လုပ္ကိုင္ စားေသာက္ခဲ့ဖူးပါေသးသဗ်ား။ တစ္ေန႔ကို က်ပ္ ၆၀ ေလာက္ ျမတ္ရင္ သားအမိႏွစ္ေယာက္ အူစိုတာေပါ့။ ဘာမွလည္း မပင္ပန္းဘူး။ ဓာတ္ဆီဆိုင္မွာ ကားေလးသြားထိုး၊ ဆီျဖည့္။ ၿပီးရင္ ပံုးေလးနဲ႔ ခံ၊ ကီလီလမ္း (အခု ဝါးတမ္းလမ္း) ကမ္းနားက မိန္းမႀကီးဆီ သြားေရာင္း။ တိန္တိန္႔ကို ျမည္လို႔။

အဲဒါႀကီးက ဘယ္အထိ ပါလာသလဲဆိုရင္ မၾကာေသးခင္ ႏွစ္မ်ားအထိပဲ။ ကၽြန္ေတာ္ ထင္တယ္။ ကၽြန္ေတာ့္ ဒဂံုဂ်စ္နဲ႔ ဒီဇယ္ ထုတ္စားခဲ့တာမ်ား ကားဖိုး တစ္ဝက္မဟုတ္ေတာင္ သံုးပံုတစ္ပံုေလာက္ ေက်ခဲ့မွာခင္ဗ်။

သံ႐ံုးမွာ အလုပ္လုပ္ေနတုန္းက ေဒၚလာစားမို႔ ဆီထုတ္ေရာင္းတဲ့ အလုပ္ကို မလုပ္ခဲ့ဘူး။ မလုပ္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ့္ကို လူမိုက္လို႔ ဝိုင္းေျပာၾကသူေတြက တစ္ရာမွာ ၉၉ ေယာက္။ ကၽြန္ေတာ္က ခပ္တည္တည္ပဲ၊ မလုပ္ဘူး။ ဦးမွန္ႀကီးေပါ့။

အဟဲ… အလုပ္လည္း ျပဳတ္လာ၊ ဝင္ေငြေလးလည္း က်ပ္တည္းလာေတာ့ ဦးမွန္ႀကီးလည္း ဘာခံႏိုင္မလဲဗ်ာ။ လုပ္ေတာ့တာေပါ့။ လုပ္ေတာ့လည္း ငါ့ႏွယ္ ေနာက္က်ေလျခင္းေပါ့။ ဘယ့္ႏွယ့္ဗ်ာ၊ တစ္ပတ္ တစ္ပတ္ကို ေလး၊ ငါးေသာင္း ျမတ္ေနတာကိုး။

ပ်က္စီးျခင္းက ငါးပါးမက သံဃာစင္ပါ ေမွာက္ေတာ့တာပါ။

ဗမာျပည္မွာ GSM ပထမဆံုး အလံုးတစ္ေထာင္ မျပည့္ခင္ အသုတ္မွာ ကၽြန္ေတာ္ ကံထူးစြာ တစ္လံုးရတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္နံပါတ္ဆို အလံုး ၇၀၀ ေတာင္ မျပည့္ေသးဘူး။ ငါးသိန္းသြင္းရတယ္။ အဲဒါကို ေနာက္ ႏွစ္ႏွစ္ေလာက္အၾကာမွာ ဘိုင္က်လို႔ ထုတ္ေရာင္းလိုက္ေတာ့ ၄၄ သိန္း ရဖူးတယ္။

အဲဒီ့ေနာက္ ၁၅ သိန္း ဖုန္းတစ္လံုး ကၽြန္ေတာ့္ အိမ္သူနာမည္နဲ႔ က်လာျပန္တယ္။ အဲတုန္းက ကၽြန္ေတာ္တို႔မွာ ၁၅ သိန္း ေဝးစြ၊ တစ္သိန္းခြဲေတာင္ အႏိုင္ႏိုင္ရယ္။ ဒါနဲ႔ ဖုန္းလိုခ်င္တဲ့ သူငယ္ခ်င္းတစ္ေယာက္က ဆယ္သိန္း အျမတ္ေပးၿပီး ယူသြားေလရဲ႕။

အက်င့္ေတြ တန္ကုန္ၾကပံုကို စီကာပတ္ကံုး ေရးျပတာပါ။

ကေန႔ေခတ္ ၂၀ တန္းေတြရဲ႕ မိခင္ ဖခင္ေတြဟာ အဲဒီ့ ဆိုရွယ္လစ္ လူသားေတြပါ။

အဲေတာ့ ႏိုင္ငံျခား ဖုန္းကုမၸဏီက သန္းနဲ႔ ခ်ီၿပီး ခ်ေရာင္းေပးေနတဲ့ ဖုန္းကတ္ေတြကို က်ိတ္က်ိတ္တိုး ဝယ္၊ ငါးေထာင္ တစ္ေသာင္း ေစ်းေခၚၿပီး ျပန္ေရာင္းေနၾကတာ ျမင္သိေနရတဲ့အခါ အဲဒီ့လူေတြကို အျပစ္မတင္ရက္ဘူး။ စကားတင္းလည္း မဆိုရက္ဘူး။

အက်င့္တန္တဲ့ မိဘ ပတ္ဝန္းက်င္မွာ လူလားေျမာက္ခဲ့ရ၊ ႀကီးျပင္းခဲ့ရသူေတြခ်ည္းကိုး။

ေတာ္ေတာ္ေတာ့ ခက္တယ္ဗ်။

ကၽြန္ေတာ္တို႔မွာ ကေလးေတြကို သြန္သင္ဖို႔ သိပ္ခက္ေနတယ္။ အေဖ့ကို နမူနာယူလို႔ ေျပာရင္ အေဖက ေအးဓားျပ ျဖစ္ေနတယ္။ အေမ့ကို နမူနာယူလို႔ ေျပာရင္လည္း အေမက သူခိုး။ ဒါျဖင့္ ဦးေလးကို ၾကည့္ကြာ ဆိုရေအာင္လည္း ဦးေလးက အလစ္သုတ္တဲ့သူ ျဖစ္ေနျပန္တယ္။ အေဒၚကလည္း ကလိန္ကက်စ္။

အဲသလို ပတ္၀န္းက်င္မ်ိဳးက ကၽြန္ေတာ္တို႔ ပတ္လည္မွာ ဝန္းရံထားတယ္။

ေလဆိုတာေတာ့ ပစ္လို႔ သိပ္လြယ္ပါသဗ်ာ။ အက်င့္ပ်က္မႈတို႔၊ စာရိတၱတို႔ဆိုတာ သိပ္ေျပာလို႔ ေကာင္းတဲ့ ေဝါဟာရေတြ။

ငါးပါးသီလဆိုတာလည္း တယ္ေျပာလို႔ ေကာင္းတာပဲ။ ဒါေပမယ့္ “လြယ္ရင္ သူၾကြယ္ေတာင္ မေနဘူး”ဆိုတဲ့ စကားကလည္း အထင္အရွားဆိုေတာ့ကာ စာရိတၱဆိုတာ ပတ္ဝန္းက်င္ကလည္း ေဖးမေနမွ ျဖစ္တဲ့ အရာေလ။

ေတာ္ပါတယ္ဗ်ာ… သြားေလသူႀကီး ေတာ္လြန္းပါတယ္။

တစ္ျပည္လံုးကို အျမစ္ကလွန္ၿပီး ဖ်က္ဆီးသြားတဲ့ေနရာမွာ သူက ဧတဒဂ္ပဲ။

သို႔ေပတည့္ သူ႔တပည့္သားေျမးမ်ားကေတာ့ သူ႔အေၾကာင္းဆို တစ္လံုးမွ ေလသံ မသလပ္ဘူးခင္ဗ်။ သူတို႔အတြက္က်ေတာ့လည္း ဧရာမေက်းဇူးရွင္ႀကီးေပကိုး။

အားလံုး တရားပါတယ္ေလ။

အားလံုးေတြးဆ ဆင္ျခင္ၾကည့္ႏိုင္ၾကပါေစ

အတၱေက်ာ္

(၀၁၀၈၁၄)

မ်ိဳးခ်စ္စိတ္၊ ႏိုင္ငံခ်စ္စိတ္

🔹 မ်ိဳးခ်စ္ဝါဒ (patriotism) ရယ္၊ ေရႊေတြက အမ်ိဳးသားေရးဝါဒလို႔ တေလွ်ာက္လံုး သံုးလာတဲ့ nationalism (ႏိုင္ငံခ်စ္ဝါဒ)တို႔ရယ္ဟာ တူသလိုလိုနဲ႔ ကြဲပါတယ္။

🔹 မ်ိဳးခ်စ္တေယာက္ဟာ ကိုယ့္ႏိုင္ငံရဲ႕ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြအတြက္ ဂုဏ္ယူတတ္တဲ့သူပါ။ အခု အေမရိကန္ ႏိုင္ငံသား ျဖစ္ေနတဲ့ ေအာင္လဟာ ဗမာျပည္ေပါက္ပါဆိုၿပီး ဂုဏ္ယူတာမ်ိဳးဟာ မ်ိဳးခ်စ္တာပါပဲ။

🔹 ႏိုင္ငံခ်စ္သူကေတာ့ ကိုယ့္ႏိုင္ငံက ဘာႀကီးလုပ္ေနေန အဲဒီ့အတြက္ ဂုဏ္ယူတတ္တဲ့သူပါ။ ကိုယ့္ႏိုင္ငံက သူမ်ားႏိုင္ငံကို မေတာ္မတရား သြားက်ဴးေက်ာ္ေနရင္ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ကိုယ့္ႏိုင္ငံက မသမာတဲ့ နည္းလမ္းေတြ၊ လူေတြကို အညြန္႔တံုးေစမယ့္ နည္းလမ္းေတြနဲ႔ စီးပြားျဖစ္ေနရင္ပဲျဖစ္ျဖစ္ တရားသည္ျဖစ္ေစ မတရားသည္ျဖစ္ေစ ဂုဏ္ယူတဲ့ စိတ္က ႏိုင္ငံခ်စ္စိတ္၊ ႏိုင္ငံခ်စ္ဝါဒပါပဲ။

🔹 မ်ိဳးခ်စ္ဝါဒက တာဝန္ယူစိတ္ေလး ရိွတယ္။

🔹 ႏိုင္ငံခ်စ္ဝါဒ (အမ်ိဳးသားေရးဝါဒ)က အသားလြတ္ စိတ္ႀကီးဝင္တာျဖစ္ၿပီး စစ္ပြဲေတြဆီကို ဦးတည္သြားတတ္ပါတယ္။

🔹 ပူးတြဲေဖာ္ျပထားတဲ့ ပံုေလးက အဲဒ့ီႏွစ္ခုကို အခုလို ခြဲျခားျပပါတယ္။

Image may contain: text

🔹 မ်ိဳးခ်စ္ဝါဒက အတိတ္သမိုင္းက သင္ခန္းစာယူပါတယ္။ ငါတို႔ဘက္က ဘာေတြမွားခဲ့လို႔ ျပည္တြင္းစစ္ ျဖစ္ရတာလဲ။ ေနာက္မျဖစ္ေအာင္ အတိတ္က လုပ္ခဲ့မိတဲ့အထဲက ဘာေတြ ေရွာင္မလဲလို႔ ဆင္ျခင္တတ္တာ မ်ိဳးခ်စ္ဝါဒပါ။

🔹 ႏိုင္ငံခ်စ္ဝါဒကေတာ့ သမိုင္းကို အသစ္ျပန္တီထြင္တာပါပဲ။ ပံုထဲမွာေတာ့ လူေတြဟာ ကၽြန္ျဖစ္ရတာကို ႀကိဳက္တယ္ဆိုၿပီး ခုေခတ္ႀကီးမယ္ ထ ေတြးတာမ်ိဳးဟာ သမိုင္းကို အသစ္ျပန္တီထြင္တာပါ။

🔹 🔹 🔹 အာဏာရွင္ဆန္တဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္မႈၾသဇာအာဏာနဲ႔ တေသြးတသံတမိန္႔ အစြန္းေရာက္ အလြန္အကၽြံ ႏိုင္ငံခ်စ္ဝါဒ ျဖစ္သြားသလို အတိုက္အခံကို အင္အားသံုး ဖိႏွိပ္မယ္၊ လူ႔ေဘာင္ကိုေရာ၊ စီးပြားေရးကိုေရာ လိုသလို ပံုစံသြင္းလာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ အဲဒါ ဖက္ဆစ္ဝါဒျဖစ္သြားပါၿပီ။ 🔹 🔹 🔹

🔹 အလြန္အကၽြံ ႏိုင္ငံခ်စ္ဝါဒ (ultranationalism) ဆိုတာဟာ တျခားႏိုင္ငံ တျခားလူမ်ိဳးေတြ ဘာျဖစ္ျဖစ္၊ ကိုယ့္ႏိုင္ငံမွ ကိုယ့္ႏိုင္ငံ၊ ကိုယ့္လူမ်ိဳးမွ ကိုယ့္လူမ်ိဳးရဲ႕ အက်ိဳးတခုတည္းကိုသာ ၾကည့္တတ္တဲ့ အျမင္ပါ။

💙 မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ဟူသည္ကား ကလိမ္ကက်စ္တို႔၏ ေနာက္ဆံုး (ၾကံရာမရတဲ့အဆံုး) ခိုကိုးရာ ျဖစ္သတည္း။ 💙 

ဆိုတဲ့ စကားကို ဆယ္ျမဴယယ္(လ္) ေဂ်ာ္(န္)ဆင္(န္)က ၁၇၇၅ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ ၇ ရက္ ညေနခင္းမွာ ေျပာခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ သည္မတိုင္ခင္ တႏွစ္ ၁၇၇၄ ခုႏွစ္မွာ ထိုမ်ိဳးခ်စ္ဆိုတဲ့ အမည္နဲ႔ သူ႔စာအုပ္ ထြက္ခဲ့ပါတယ္။

🔹 သူ႔စကားမွာ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္လို႔ သံုးႏႈန္းထားေပမယ့္ တကယ္တမ္းမွာ ေယဘုယ် မ်ိဳးခ်စ္စိတ္၊ အခုစာရဲ႕ ဒုတိယပိုဒ္ပါ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္မ်ိဳးကို ဆုိလိုတာ မဟုတ္ေၾကာင္း အဲဒီ့ကတည္းက ယေန႔အထိ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ နားလည္ထားၾကပါတယ္။ သူေျပာတဲ့ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ဆိုတာက မ်ိဳးခ်စ္စိတ္အတု၊ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ အလြဲကိုသာ ဆိုလိုရင္း ျဖစ္ပါတယ္။

🔹 သူ႔ေခတ္ ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံရဲ႕ ႏိုင္ငံေရးသမား Pitt of Chatham ဆိုသူက ထစ္ခနဲရိွ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္၊ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ဆိုတဲ့ ဆင္ေျခနဲ႔ ထင္ရာထထလုပ္တတ္ခဲ့ပါတယ္။ တနည္းေျပာရင္ ထင္ရာစိုင္းဖို႔အတြက္ အကာအကြယ္ယူတဲ့ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ အတုအေယာင္ကို သူက ရည္ရြယ္ခဲ့ပါတယ္။

🔹 ေသခ်ာတာကေတာ့ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ မ်ိဳးခ်စ္ပါလို႔ ေၾကြးေၾကာ္ေသူေတြဟာ အတုေတြပါပဲ။

🔹 တကယ္တရားရေနသူ၊ တရားဓမၼမွာ ေမြ႕ေလ်ာ္ေနသူေတြက သူတို႔ကိုယ္သူတို႔ တရားသမားပါလို႔ မေျပာတတ္ၾကသလိုပဲ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္တကယ္ရိွသူေတြကလည္း က်ဳပ္ကျဖင့္ မ်ိဳးခ်စ္လွပါေခ်ရဲ႕လို႔ ေအာ္မေနတတ္တာေလာက္ေတာ့ သတိခ်ပ္သင့္ၾကမယ္လို႔ ျမင္မိပါေၾကာင္း။

အားလံုးေတြးဆ ဆင္ျခင္ၾကည့္ႏိုင္ၾကပါေစ

အတၱေက်ာ္

(၀၈၀၃၁၉)

ဆႏၵျပသူ ဒို႔ရန္သူလား

ေက်ာင္းသားအပါအ၀င္ ဆႏၵျပသူမ်ားအေပၚ အစိုးရရဲ႕ သေဘာထား ေျပာင္းဖို႔ အပူတျပင္း လိုအပ္ေနပါတယ္။ အက်င့္ဆိုးဆိုတာ ျပင္ရ အင္မတန္ ခက္ေတာ့ ေျပာမယ့္သာ ေျပာရတယ္၊ အားက သိပ္မရိွဘူး။

လက္ပံတန္းနဲ႔ ရန္ကုန္မွာ တစ္ေန႔တည္း ျဖစ္ခဲ့တဲ့ အစိုးရရဲ႕ အၾကမ္းဖက္မႈေတြကို ၾကည့္ရင္ ဆႏၵျပသူဟာ ရန္သူဆိုတဲ့ အစြဲ၊ ႏွိပ္ကြပ္ရမယ္ဆိုတဲ့ အစြဲ၊ ဆႏၵျပတယ္ဆိုတာ လက္မခံထိုက္ဘူးဆိုတဲ့ အစြဲေတြက ထင္းထင္းႀကီး ေပၚလြင္ေနပါတယ္။

Image result for letpadan 2015
Photo Credit: Associated Press

လႊတ္ေတာ္လမ္းေၾကာင္းေတြ၊ ဘာလမ္းေၾကာင္းေတြ၊ ညာလမ္းေၾကာင္းေတြ ရိွလ်က္နဲ႔ ဆႏၵျပရသလားဆိုတဲ့ စကားကို ထေျပာထားတာေတြ ေတြ႕လိုက္ရေသးတယ္။ သူတို႔အလုပ္သူတို႔ လုပ္တာမို႔ မဥပါဒ္မိေပမယ့္ အျငင္းပြားစရာေတြ အမ်ားႀကီးပါ။ ျမန္မာျပည္က လႊတ္ေတာ္၊ အစိုးရနဲ႔ တရားစီရင္ေရးတို႔ရဲ႕ သက္တမ္းက ငါးႏွစ္ေတာင္ ေကာင္းေကာင္း မျပည့္ေအာင္ ႏုေသးတဲ့အခ်ိန္မွာ သည္စကားေတြေျပာတာ ေပါခ်ာခ်ာႏိုင္လွတယ္ဆိုတာေလာက္ေတာ့ သေဘာေပါက္ဖို႔ ေကာင္းတယ္ဆိုတာေလာက္ပဲ ျပန္ေျပာခ်င္ပါတယ္။

အခုျဖစ္ရပ္ေတြေၾကာင့္ နဂိုကမွ သံသယနဲ႔ ၾကည့္ေနရတဲ့ အစိုးရအေပၚ လူထုအမ်ားစုကေရာ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအ၀ိုင္းကပါ ယံုၾကည္မႈ ကင္းမဲ့သြားၿပီဆိုတာ ထင္ရွားပါတယ္။ (အမွန္ေတာ့ သူတို႔ေျပာတဲ့အတိုင္း လႊတ္ေတာ္ကသာ တကယ္ အလုပ္ျဖစ္ေနတဲ့ လႊတ္ေတာ္ဆိုရင္ သည္လိုျဖစ္ရပ္မ်ိဳး ျဖစ္ပြားသြားတဲ့အခါ အစိုးရကို အယံုအၾကည္မရိွ အဆို တင္သြင္းမွာပါ၊ အနည္းဆံုးေတာ့ ျပည္ထဲေရး ၀န္ႀကီးကို လႊတ္ေတာ္က ေခၚယူ ေမးျမန္းမွာပါ။ အခု ဒါေတြ မၾကားရပါဘူး။ လႊတ္ေတာ္ႀကီးက လတ္တေလာ က်င္းပေနဆဲပါေနာ္။)

ထားပါေတာ့။

ေရွ႕ဆက္ဖို႔ လုပ္ငန္းစဥ္ကို ကၽြန္ေတာ္ ေဆြးေႏြးၾကည့္ခ်င္ပါတယ္။

တစ္ခုေတာ့ ရိွပါတယ္။ တကယ္ႏိုင္ငံအေပၚ ေစတနာ ထားတယ္ဆိုရင္ေပါ့။ ေနာက္ ႏွစ္ ၃-၄၀ အၾကာမွာ ငါတို႔ ရိွေတာ့မွာ မဟုတ္ဘူး၊ ဒါေပမယ့္ သည္ႏိုင္ငံႀကီးကေတာ့ ရိွေနဦးမွာ။ ဒါ့ေၾကာင့္ ငါတို႔ ေကာင္းျမတ္တဲ့ စံမ်ားကို တတ္ႏိုင္သမွ် ခ်ထားေပးခဲ့မယ္ဆိုတဲ့ စိတ္ႏွလံုးေကာင္းေလးေလာက္ ေမြးႏိုင္မယ္ဆိုရင္ေပါ့။

မေမြးႏိုင္ဘူး။ လတ္တေလာ ငါတို႔ အက်ိဳးစီးပြား အထိခိုက္မခံေရးသာ အဓိကဆိုရင္လည္း ကိုယ္ေတာ္တို႔ရဲ႕ သေဘာထားကို ေလးစားပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္စာကို ဆက္ဖတ္စရာ မလိုပါဘူး။

လုပ္ငန္းစဥ္

(၁) ဆႏၵျပဖို႔ ခြင့္ျပဳခ်က္ေတာင္းတိုင္း ေပးဖို႔ လိုပါတယ္။ ဘာအေၾကာင္းျပခ်က္နဲ႔မွ မျငင္းပယ္သင့္ပါဘူး။ ဒါမွ ခြင့္ျပဳခ်က္ေပးတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြအေပၚ ယံုၾကည္မႈ ရိွလာမွာ ျဖစ္ၿပီး ဘယ္ေတာ့ပဲျဖစ္ျဖစ္ အသိေပးလာ၊ ခြင့္ျပဳခ်က္ ေတာင္းလာၾကမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

တစ္နည္းေျပာရရင္ အာဏာပိုင္ အဖြဲ႕အစည္းေတြကိုယ္တိုင္က ဆႏၵျပသူေတြ အဆင္ေျပေအာင္ ကူညီေပးမယ္ဆိုတဲ့ ဆႏၵ ျပင္းျပင္းျပျပရိွေနဖို႔ လိုပါတယ္။

(၂) ၿပီးရင္ ဆႏၵျပပြဲကို ဦးေဆာင္မယ့္ ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ရဲနဲ႔ ညိႇႏိႈင္းရပါမယ္။ ဆႏၵျပမယ့္ အခ်ိန္၊ ေနရာ၊ ဦးတည္ခ်က္၊ လူအင္အား၊ ဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာ ဆႏၵျပမယ္၊ ဘယ္လမ္း ဘယ္လမ္းက သြားမယ္ဆိုတာေတြကို ညိႇၾကရပါမယ္။

ဥပမာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕လယ္မွာ ဆႏၵျပမယ္။ အခ်ိန္က ႐ံုးဆင္းခ်ိန္ ျဖစ္ေနမယ္ဆိုရင္ ဆႏၵျပသူေတြေၾကာင့္ တျခားသူေတြ၊ ယာဥ္ေတြ အေႏွာင့္အယွက္ မျဖစ္ေအာင္ အာဏာပိုင္ေတြဘက္က ဘယ္လို ကူညီေပးမယ္၊ ဆႏၵျပသူေတြဘက္က ဘယ္လို ထိန္းထိန္းသိမ္းသိမ္း လုပ္သြားမယ္ဆိုတာကို ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ လက္ခံႏိုင္ေအာင္ ညိႇၾကဖို႔ လိုပါတယ္။

တစ္ဆက္တည္းမွာပဲ ဆႏၵျပပြဲကေန မလိုလားအပ္တဲ့ အေႏွာင့္အယွက္ေတြ၊ အၾကမ္းဖက္တာေတြ၊ ဖ်က္ဆီးတာေတြ မေပၚေပါက္လာေအာင္ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ ဘယ္လို စီမံၾကမယ္ဆိုတာကိုလည္း စီး၀ါး ႐ိုက္ထားၾကရပါမယ္။

ဒါက ဆႏၵျပပြဲ မတိုင္ခင္ ႀကိဳတင္ ျပင္ဆင္မႈ အပိုင္းပါ။

(၃) ဆႏၵတကယ္ျပၿပီဆိုတဲ့အခါ အာဏာပိုင္ေတြဘက္က သည္ဆႏၵျပပြဲ ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္း ၿပီးဆံုးသြားဖို႔ ကူညီေရးကို ေဇာင္းေပးစဥ္းစားရပါမယ္။ ဆႏၵျပသူေတြဟာ သူတို႔နည္းတူ ျပည္သူေတြပါ။ ရန္သူေတြ မဟုတ္ပါဘူး။ အဲေတာ့ သည္ဆႏၵျပသူေတြရဲ႕ လံုျခံဳေဘးကင္းေရးကို ဦးစားေပး ေဆာင္ရြက္ၾကရမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ဆႏၵျပသူေတြဘက္ကလည္း သတိႀကီးႀကီးနဲ႔ ကိုယ့္အဖြဲ႕ကိုယ္ စည္းကမ္းရိွေန၊ စနစ္တက် ရိွေနေအာင္ ထိန္းခ်ဳပ္ ကြပ္ကဲႏိုင္ရပါမယ္။

တကယ္လို႔ ကိုယ့္ထဲကပဲျဖစ္ျဖစ္၊ တျခားကျဖစ္ျဖစ္ ဆႏၵျပပြဲကေန အၾကမ္းဖက္ပြဲ၊ ဖ်က္ဆီးပြဲအျဖစ္ အသြင္ေျပာင္းဖို႔ ႀကိဳးစားသူကို ေတြ႕လာတာနဲ႔ တစ္ၿပိဳင္နက္ အနီးအနားမွာ အသင့္ရိွေနတဲ့ အာဏာပိုင္ကို အေၾကာင္းၾကားၿပီး အဲဒီ့လူ(ေတြ)၊ ငါးခံုးမေတြကို ဖယ္ရွားၾကရမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

(၄) အေရးႀကီးဆံုးအခ်က္

တကယ္လို႔ ဆႏၵျပသူေတြထဲမွာ အဲလို အၾကမ္းဖက္သူ၊ ဖ်က္လိုဖ်က္ဆီးလုပ္သူ တစ္ဦးတစ္ေယာက္ကို ျဖစ္ေစ၊ တစ္စုတစ္ဖြဲ႕ကို ျဖစ္ေစ ေတြ႕ၿပီဆိုတာနဲ႔ အာဏာပိုင္ေတြက အေရးယူရပါမယ္။ လိုအပ္ရင္ ဆီ ေလ်ာ္ မွ် တ တဲ့ အင္ အား သံုး ၿပီး ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားၾကရပါမယ္။

အဲဒါဟာ အဲဒီ့ တစ္ဦးတစ္ေယာက္၊ တစ္စုတစ္ဖြဲ႕ကိုသာ ရည္ရြယ္ရမွာ ျဖစ္ၿပီး ဆႏၵျပသူ အကုန္လံုးကို သိမ္းၾကံဳး ေဆာ္ပေလာ္တီးရမွာ မဟုတ္ပါဘူး။

(၅) ဆႏၵျပပြဲၿပီးဆံုးသြားတဲ့အခါ ဆႏၵျပသူ ေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ အာဏာပိုင္ေတြနဲ႔ စားပြဲမွာ ထိုင္ၿပီး ေဆြးေႏြးသင့္ပါတယ္။ သည္ပြဲမွာျဖင့္ ဘာေတြ အဆင္ေျပသြားခဲ့တယ္၊ ဘာ့ေၾကာင့္ အဲလို အဆင္ေျပခဲ့တာ၊ ေနာက္တစ္ပြဲသာဆိုရင္ ဘယ္လို ပိုေကာင္းေအာင္ လုပ္ႏိုင္မယ္၊ သည္တစ္ပြဲမွာ ဘာေတြ ေခ်ာ္သြားခဲ့တယ္၊ ဘယ္လို အခက္အခဲေတြ ရိွခဲ့တယ္၊ ေနာက္တစ္ပြဲက်ရင္ ဘယ္လို ျပဳျပင္ေက်ာ္လႊားမယ္ စတာမ်ားကို ေဆြးေႏြးေဖာ္ထုတ္ၾကရပါမယ္။

အဲဒီ့ ေဆြးေႏြးခ်က္ေတြကို စာနဲ႔ ေပနဲ႔ မွတ္တမ္းတင္ထားၿပီး တျခားေဒသက၊ တျခားနယ္ေျမက အာဏာပိုင္ေတြ၊ ဆႏၵျပလိုသူေတြအတြက္ သင္ခန္းစာယူစရာ လမ္းၫႊန္အေတြ႕အၾကံဳမ်ားအျဖစ္ ေ၀မွ် သြားႏိုင္ပါေသးတယ္။

ဒီမိုကေရစီဆိုတာ အင္အားသံုးၿပီး ေျဖရွင္းရတဲ့ အရာမဟုတ္ပါဘူး။ ေလ့က်င့္ပ်ိဳးေထာင္ယူရတဲ့ အမူအက်င့္ပါ။

ကၽြန္ေတာ္ေျပာတဲ့အထဲမွာ အေၾကာင္းအရာပိုင္း လံုး၀ မပါပါဘူး။ အေၾကာင္းအရာက မွန္ခ်င္ မွန္မယ္၊ မွားခ်င္ မွားမယ္၊ ဒါေပမယ့္ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းသာ မွန္မယ္ဆိုရင္ ျမန္မာျပည္ႀကီးလည္း က်က္သေရရိွ၊ လူသာဓုေခၚ၊ နတ္သာဓုေခၚႏိုင္တဲ့ ေအးခ်မ္းတဲ့ လူ႔ေဘာင္တစ္ခုကို တည္ေဆာက္ႏိုင္မယ္ဆိုတာကို ေဆြးေႏြးလိုက္တာပါ။

လက္ခံခ်င္ရင္ လက္ခံပါ။ လက္မခံခ်င္လည္း ရပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ္ ဆင္ျခင္မိသေလာက္ လက္ဆင့္ကမ္းေပးလိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

အဓိကကေတာ့ ေစတနာမွန္ရင္ လုပ္ရပ္လည္း မွန္လာပါလိမ့္မယ္။

အားလံုး ေတြးဆ ဆင္ျခင္ၾကည့္ႏိုင္ၾကပါေစ
အတၱေက်ာ္
(၁၂၀၃၁၅)

 

Facebook မွာ က်ေနာ္ ေရးျဖစ္ခဲ့တာေလးေတြကို တစုတစည္းတည္းရိွေနေအာင္ ျပန္ရွာၿပီး တင္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

လူထုရဲ႕ သိပိုင္ခြင့္ကို ျဖည့္ဆည္းျခင္း

ℹ️ℹ️ℹ️ℹ️ℹ️ℹ️ℹ️ℹ️ℹ️ℹ️ℹ️ℹ️

အခုလတ္တေလာ လူေျပာသူေျပာမ်ားေနတဲ့ အမ်ားျပည္သူအခြင့္အေရး၊ ႏိုင္ငံေရးအခြင့္အေရးမ်ားနဲ႔ စပ္လ်ဥ္းတဲ့ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ (ICCPR)ကိစၥထဲမွာ မေနႏိုင္ မထိုင္ႏိုင္ ဝင္ပါခ်င္လာမိလို႔ နည္းနည္း ပါပါရေစ။ ဝင္ပါခ်င္သြားရျခင္း အေၾကာင္းရင္းက အခ်က္အလက္တခ်ိဳ႕ကို ထိန္ခ်န္ၿပီး တခ်ိဳ႕ေတြ ေျပာေျပာေနတာေလးေတြ ေတြ႕မိေနရလို႔ပါ။

အဲဒီ့စာခ်ဳပ္ထဲမွာ ပါတဲ့ အဓိက အခြင့္အေရး အက်ဥ္းခ်ဳပ္

  • ပထမဆံုးက ကိုယ္ကာယသိကၡာအခြင့္အေရးပါ။ အသက္ရွင္ခြင့္၊ ႏွိပ္စက္မႈ၊ ကၽြန္ျပဳမႈမွ ကင္းလြတ္ခြင့္ (အပိုဒ္ ၆၊ ၇၊ ၈)။

  • လူတေယာက္ရဲ႕ လြတ္လပ္မႈနဲ႔ လံုျခံဳမႈ။ ဖမ္းခ်င္တိုင္း ဖမ္း၊ ခ်ဳပ္ခ်င္တိုင္း ခ်ဳပ္ခြင့္ မေပးေတာ့ပါဘူး။ ဒါ့အျပင္ လက္တင္ဘာသာနဲ႔ ေဟးဘီးယပ္(စ္) ေကာပပ္(စ္)လို႔ ေခၚတဲ့ အခ်ဳပ္ခံရသူကို တရားသူႀကီး၊ ဒါမွမဟုတ္ တရား႐ံုးေတာ္ရဲ႕ ေရွ႕ေမွာက္ကို ေခၚလာၿပီး သူ႔ကို ဘာေၾကာင့္ ခ်ဳပ္ေႏွာင္ထားသင့္ေၾကာင္း ဥပေဒနဲ႔ညီညြတ္တဲ့ အေၾကာင္းျခင္းရာမ်ားကို ခိုင္လံုထင္ရွား မျပသႏိုင္ရင္ ျပန္လႊတ္ေပးရမယ္ဆိုတဲ့ အခြင့္အေရးကို ေတာင္းဆိုပိုင္ခြင့္လည္း ပါပါတယ္။ (အပိုဒ္ ၉ မွ ၁၁)

  • ဥပေဒအရ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းပိုင္းမွာ မွ်တမႈ။ ထိုက္သင့္တဲ့ လုပ္ငန္းစဥ္အတိုင္း စစ္ေဆးစီရင္ခံပိုင္ခြင့္၊ မွ်တၿပီး ဘက္မလိုက္တဲ့ တရားခြင္၊ (ျပစ္မႈထင္ရွားေၾကာင္း မစီရင္ေသးသမွ်) အျပစ္မရိွဘူးလို႔ ယူဆခ်က္၊ ဥပေဒေရွ႕ေမွာက္မွာ လူသားတဦးအျဖစ္သာ အသိအမွတ္ျပဳတာတို႔ ပါဝင္ပါတယ္။ (အပိုဒ္ ၁၄ မွ ၁၆)

  • လူတဦးခ်င္းစီရဲ႕ လြတ္လပ္ခြင့္၊ လြတ္လပ္စြာ သြားလာခြင့္၊ ေတြးျမင္ခြင့္၊ ယံုၾကည္ခြင့္၊ ကိုးကြယ္ခြင့္၊ ေျပာခြင့္၊ သင္းဖြဲ႕ခြင့္၊ စုေဝးခြင့္၊ မိသားစုအခြင့္အေရး၊ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ခြင့္၊ ကိုယ္ေရးကိုယ္တာပိုင္း သိုသိပ္ခြင့္ (အပိုဒ္ ၁၂၊ ၁၃၊ ၁၇ မွ ၂၄)

  • စစ္မက္အတြက္ ဝါဒျဖန္႔တာကို တားဆီးပိတ္ပင္တာ၊ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ (ႏွိမ္တာေပါ့ဗ်ာ)၊ ရန္လိုတဲ့ ဥပေဒ၊ အၾကမ္းဖက္တဲ့ ဥပေဒေတြကို ျပ႒ာန္းက်င့္သံုးတာမ်ားကို ႏိႈးေဆာ္တဲ့ အမ်ိဳးသားေရးအမုန္းတရား၊ ဘာသာေရး အမုန္းတရားမ်ားဘက္က ေရွ႕ေနလိုက္ ေျပာဆိုေဆာ္ၾသတာကို တားဆီးပိတ္ပင္တာလည္း ပါပါတယ္။ (အပိုဒ္ ၂၀)

  • မဲေပးခြင့္အပါအဝင္ ႏိုင္ငံေရးမွာ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ခြင့္ (အပိုဒ္ ၂၅)

  • ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ မရိွျခင္း၊ လူနည္းစု အခြင့္အေရး၊ တရားဥပေဒေရွ႕ေမွာက္မွာ အားလံုး သာတူညီမွ်မႈ (အပိုဒ္ ၂၆၊ ၂၇)

ဘယ္ႏိုင္ငံမွာ မွီတင္းေနထိုင္သူပဲျဖစ္ျဖစ္၊ လူအမ်ားအေနနဲ႔ အထက္ပါ အခြင့္အေရးေတြ ရသင့္ မရသင့္ မိမိတို႔ရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္ဉာဏ္မ်ားနဲ႔သာ ဆံုးျဖတ္ေတာ္မူၾကပါ။

ကေန႔အထိ သည္စာခ်ဳပ္ကို ဘယ္သူေတြ ဘာလုပ္ထားၾကသလဲ

  • ကေန႔ကမၻာမွာ ႏိုင္ငံေပါင္း ၁၉၅ ႏိုင္ငံ ရိွပါတယ္။

  • ကုလသမဂၢအဖြဲ႕ဝင္ႏိုင္ငံက ၁၉၃ ႏိုင္ငံပါ။

  • အဲဒီ့ ၁၉၃ ႏိုင္ငံမွာ ၁၇၃ ႏိုင္ငံက သည္စာခ်ဳပ္ကို တရားဝင္လက္ခံသေဘာတူေၾကာင္း အတည္ျပဳ လက္မွတ္ေရးထိုးထားပါတယ္။ (၈၉.၆၄ %) [ကုလသမဂၢရဲ႕ ႏိုင္ငံတကာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ေတြအနက္မွာ သည္စာခ်ဳပ္က အမ်ားသေဘာတူမႈ အမ်ားဆံုးလို႔ အဆိုရိွပါတယ္။ ၉၀ ရာႏႈန္းနီးပါးမို႔ အျပတ္အသတ္ သေဘာတူၾကတဲ့ စာခ်ဳပ္လို႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။]

  • ၆ ႏိုင္ငံက လက္မွတ္ပဲ ထိုး႐ံုထိုးထားပါတယ္။ (၃.၁၁ %) အဲဒီ့ထဲမွာ တ႐ုတ္နဲ႔ က်ဴးဘား ပါပါတယ္။

  • မီးသီးျခင္ေထာင္ေထာင္ေနဆဲႏိုင္ငံက ၁၈ ႏိုင္ငံပါ။ (၉.၃၃ %) အဲဒီ့ထဲမွာ ျမန္မာပါတယ္။ ဘ႐ူႏိုင္း၊ မေလးရွား၊ စကၤာပူ၊ အာရပ္ ေစာ္ဘြားမ်ားႏိုင္ငံ၊ ေတာင္ဆူဒန္တို႔ ပါဝင္ပါတယ္။

(ေျမပံုကို ႐ႈ။ ေျမပံုမွာ အျပာရင့္ေရာင္က သေဘာတူလက္မွတ္ ေရးထိုးၿပီး ႏိုင္ငံေတြပါ။ အျပာႏုက လက္မွတ္သာ ထိုး႐ံုထိုးထားတဲ့ ႏိုင္ငံေတြ ျဖစ္ၿပီး လိေမၼာ္ေရာင္က ဘာမွ မလုပ္တဲ့ ႏိုင္ငံေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ေျမပံုနဲ႔တင္ သည္စာခ်ဳပ္ဟာ ကမၻာ့ႏိုင္ငံအမ်ားဆံုးက လက္ခံသေဘာတူထားတဲ့ စာခ်ဳပ္ျဖစ္ေၾကာင္း ထင္ရွားေနပါလိမ့္မယ္။)

No photo description available.

လက္မွတ္ထိုးတာ၊ သေဘာတူ လက္မွတ္ထိုးတာ

အဲသလို ႏိုင္ငံတကာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ေတြမွာ လက္မွတ္ထိုးတာ (sign) နဲ႔ သေဘာတူ လက္မွတ္ထိုးတာ (ratify) အေတာ္ ကြာျခားပါတယ္။

လက္မွတ္ထိုးတာ

ပါဝင္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံေတြကို ကိုယ္စားျပဳတဲ့ ကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕ေတြဟာ ညီလာခံမွာျဖစ္ျဖစ္၊ အစည္းအေဝးမွာျဖစ္ျဖစ္ စာခ်ဳပ္မတိုင္ခင္ ေတြ႕ၾက ညိႇႏိႈင္းၾကတယ္။ လက္မွတ္ထိုးတဲ့ ႏိုင္ငံ (signatory) ေတြ လိုက္နာရမယ့္ သတ္မွတ္ခ်က္ေတြကို သေဘာတူၾကတယ္။ အဲသလို သေဘာတူၿပီဆိုရင္ စာခ်ဳပ္ကို လက္မွတ္ေရးထုိးပါတယ္။ အမ်ားအားျဖင့္ သက္ဆိုင္ရာ ဝန္ႀကီးေတြကပဲ လက္မွတ္ထိုးၾကတာပါ။

အဲလို လက္မွတ္ထိုးျခင္းဟာ သည္စာခ်ဳပ္ကိုျဖင့္ရင္ ႏိုင္ငံေတာ္က လိုက္နာလိုတဲ့ ဆႏၵရိွေၾကာင္း ေဖာ္ျပလိုက္တာသာ ျဖစ္ပါတယ္။

အေရးႀကီးလွတာက ဆႏၵရိွတယ္လို႔သာ ေျပာတာ၊ တကယ္လိုက္နာမယ္ မလိုက္နာဘူးလို႔ ကတိကဝတ္ျပဳတာ မဟုတ္ပါဘူး။ စာခ်ဳပ္ရဲ႕ စည္းေႏွာင္အားလည္း မရိွပါဘူး။ ဆိုလိုတာက စာခ်ဳပ္အတိုင္း မျဖစ္မေန လိုက္နာစရာ တစက္ကမွ မလိုပါဘူး။ လိုက္နာခ်င္စိတ္ေတာ့ ရိွပါတယ္၊ ဒါေပမယ့္… ဆိုတဲ့ အေနအထားေပါ့။

သေဘာတူ လက္မွတ္ထိုးတာ

စာခ်ဳပ္ကို လက္မွတ္ထိုးၿပီးသြားတဲ့အခါ လက္မွတ္ထိုးတဲ့ႏိုင္ငံအေနနဲ႔ ကိုယ့္ႏိုင္ငံရဲ႕ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြနဲ႔အညီ ကိုင္တြယ္ပါလိမ့္မယ္။ စာခ်ဳပ္ပါ အခ်က္အလက္မ်ားအရ လိုအပ္တဲ့၊ ကိုက္ညီတဲ့ ျပည္တြင္း ဥပေဒေတြကို ျပ႒ာန္း ျဖည့္ဆည္းရပါေတာ့မယ္။ အဲဒီ့ေနာက္ တျခား သေဘာတူလက္မွတ္ေရးထိုးထားတဲ့ ႏိုင္ငံေတြ (state parties) ေတြကို စာခ်ဳပ္အတိုင္း မလြဲမေသြ လိုက္နာေတာ့မယ္ဆိုတဲ့ သေဘာထားကို ထုတ္ျပန္ အသိေပးရပါတယ္။ ဒါကို သေဘာတူ လက္မွတ္ထိုးတာ (ratification) လို႔ ေခၚပါတယ္။ အဲလိုဆိုရင္ေတာ့ စာခ်ဳပ္ဟာ ႏိုင္ငံအေပၚမွာ တရားဝင္ စည္းေႏွာင္ ခိုင္မာ သြားပါၿပီ။ စာခ်ဳပ္အတုိင္း မျဖစ္မေန လိုက္နာပါေတာ့မယ္။ ဘာ ဒါေပမွ မမယ့္ေတာ့ပါဘူးဆိုတဲ့ သေဘာပါ။

(သို႔တိုင္ေအာင္ RUD နဲ႔သာ သေဘာတူလက္မွတ္ထိုးႏိုင္ေၾကာင္းကို ေအာက္ဆံုးက စာၾကြင္းမွာ ထပ္မံျဖည့္စြက္ထားပါတယ္။)

သေဘာပါတယ္ေနာ္ ပရိသတ္

သာမန္လက္မွတ္ထိုးတာနဲ႔ သေဘာတူ လက္မွတ္ထိုးတာၾကားက ကြာျခားခ်က္ကို သေဘာေပါက္ၿပီဆိုရင္ လက္မွတ္ပဲ ထိုး႐ံု ထိုးထားတဲ့ ၆ ႏိုင္ငံက ဘာသေဘာလဲဆိုတာကိုပါ သေဘာေပါက္ၾကလိမ့္မယ္လို႔ ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။ ေပါက္ေဖာ္ႀကီးေတြဆိုရင္ သည္စာခ်ဳပ္ကို လက္မွတ္ထိုး႐ံုသာ ထိုးထားတာ လာမယ့္ ေအာက္တိုဘာ ၅ ရက္ေန႔မွာ ၂၁ ႏွစ္ တင္းတင္း ျပည့္ပါလိမ့္မယ္။

ႏႈတ္ခမ္းနာနဲ႔မွ တည့္ပါ့မလား

အဲ… သည္လိုအခ်ိန္မွာ ေတာင္ေတာင္အီအီေတြ ေလွ်ာက္ေျပာေနတာဟာ ႏႈတ္ခမ္းနာနဲ႔မွ တည့္ပါ့မလားလို႔ ေမးရမလိုေတာင္ ျဖစ္ေနပါတယ္။ လက္မွတ္ထိုးတာဟာ မုန္႔ဆီေၾကာ္ စားခ်င္တယ္လို႔သာ ေျပာတာပါ။ ေပါက္ေဖာ္ႀကီးေတြဆို ဝလည္း စားခ်င္လယ္၊ အားကီး အားကီး စားခ်င္လယ္လို႔ပဲ ေျပာေနတာ ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ေက်ာ္ၿပီေလေနာ္။ သူ႔ႏိုင္ငံသားေတြ အဲဒီ့စာခ်ဳပ္ထဲက အခြင့္အေရးေတြကို တကယ္ ခံစားေနရျခင္း ရိွမရိွက အားလံုး အသိပါပဲ။

လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့

ကုလသမဂၢ ႏိုင္ငံတကာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ ၁၈ ေစာင္နဲ႔ ႏိုင္ငံတခ်ိဳ႕

အေသးစိတ္ သိခ်င္ရင္ ရွာဖတ္ၾကည့္ၾကပါေနာ္။ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ႏိုင္ငံတကာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ စုစုေပါင္း ၁၈ ေစာင္ ရိွပါတယ္။

က်ေနာ္တို႔ ႏိုင္ငံက သေဘာတူ အတည္ျပဳထားတာ ၅ ေစာင္ပဲ ရိွပါတယ္။ လက္မွတ္ထိုး႐ံုသာ ထိုးထားတာက တေစာင္သာ ရိွပါတယ္။ ICCPR အပါအဝင္ ဘာမွ မလုပ္ဘဲ ထားထားေသးတဲ့ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံတကာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္က ၁၂ ေစာင္ က်န္ပါတယ္။

စကၤာပူနဲ႔ မေလးရွားက သေဘာတူအတည္ျပဳထားတာ ၅ ေစာင္ပဲ ရိွပါတယ္။ မီးသီးျခင္ေထာင္ေထာင္တာ ၁၃ ေစာင္ပါ။ က်ေနာ္တို႔က စကၤာပူ၊ မေလးထက္ သာပါတယ္။ ဒါေပသည့္ စကၤာပူနဲ႔ မေလး သေဘာတူအတည္ျပဳထားတဲ့ တေစာင္ကို က်ေနာ္တို႔က လက္မွတ္ ထိုး႐ံုပဲ ထိုးထားရပါေသးတယ္။

အိမ္နီးခ်င္း ထိုင္းႏိုင္ငံက သေဘာတူအတည္ျပဳထားတာ ICCPR အပါအဝင္ ၁၂ ေစာင္ ရိွပါတယ္။ လက္မွတ္ ထိုး႐ံုထိုးထားတာ တေစာင္ ရိွပါတယ္။ မီးသီးျခင္ေထာင္ေထာင္တာ ၅ ေစာင္ပဲ ရိွေတာ့တာေပါ့။

ဗီယက္နမ္က ICCPR အပါအဝင္ ၉ ေစာင္ကို သေဘာတူ အတည္ျပဳထားပါတယ္။ မီးသီးျခင္ေထာင္ေထာင္ထားတာ ၉ ေစာင္ ရိွပါတယ္။

အင္ဒိုနီးရွားက ICCPR အပါအဝင္ ၁၀ ေစာင္ကို သေဘာတူ အတည္ျပဳထားပါတယ္။ လက္မွတ္ ထိုး႐ံုထိုးထားတာ ၂ ေစာင္မို႔ က်န္ေနတာ ၆ ေစာင္ပါ။

ေနာက္ထပ္အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံျဖစ္တဲ့ ဘဂၤလားေဒ့(ရွ္)ကလည္း ICCPR အပါအဝင္ ၁၂ ေစာင္ကို သေဘာတူ အတည္ျပဳထားပါတယ္။ အိမ္နီးခ်င္းေတြထဲမွာ သူနဲ႔ ထိုင္းက စံခ်ိန္တင္ပါတယ္။ (အိႏၵိယေတာင္မွ ICCPR အပါအဝင္ သေဘာတူ အတည္ျပဳထားတာ ၈ ေစာင္ပဲ ရိွပါတယ္။ လက္မွတ္ထိုး႐ံု ထိုးထားတာ ၂ ေစာင္ပါ။)

ေပါက္ေဖာ္ႀကီးေတြက ၈ ေစာင္ကို သေဘာတူ အတည္ျပဳထားပါတယ္။ ICCPR ကို လက္မွတ္ပဲ ထိုးထားတာ အထက္မွာ ေျပာခဲ့ၿပီးပါၿပီ။ သည္ေတာ့ သူတို႔ မီးသီးျခင္ေထာင္ေထာင္ေနတာ ၉ ေစာင္က်န္ေနေသးတယ္လို႔ ေျပာလို႔ရပါလိမ့္မယ္။

အားလံုးေတြးဆ ဆင္ျခင္ၾကည့္ႏိုင္ၾကပါေစ
အတၱေက်ာ္
(၁၄၀၉၁၉)

(အခ်က္အလက္ေတြကို သည္က ယူပါတယ္။ http://indicators.ohchr.org/ )

စာၾကြင္း – ICCPR နဲ႔ အေမရိကန္အေၾကာင္းေတာ့ ထည့္မေရးျဖစ္ခဲ့ပါဘူး။ မလိုလို႔ပါ။ သို႔ေသာ္ တခ်ိဳ႕က ထင္ရာ ေလွ်ာက္ေျပာေနလို႔ ထပ္ျဖည့္လိုက္ပါရေစ။

၁၉၉၂ ကတည္းက လက္မွတ္ေရးထိုးအတည္ျပဳခဲ့တဲ့ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမယ္ ICCPR က အေမရိကန္ ဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒပါ ျပ႒ာန္းခ်က္အရ ႏိုင္ငံရဲ႕ အေခါင္အခ်ဳပ္ ဥပေဒ (Supreme Law of the Land) ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။

သို႔ေပတည့္ ျခြင္းခ်က္ေတြ၊ နားလည္မႈေတြ၊ ေၾကညာခ်က္ေတြ တသီႀကီးနဲ႔ သေဘာတူ အတည္ျပဳခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ အလြယ္ေျပာရင္ ICCPR ကို မူအရ လက္ခံတယ္၊ သေဘာတူတယ္၊ ဒါေပမယ့္ ဘာေတြကိုေတာ့ မလိုက္နာဘူး၊ ဘာေတြကိုေတာ့ အေရးေပၚအေျခအေနမွာဆို က်င့္သံုးမယ္ဆိုတာမ်ိဳးေပါ့။ (အကိုးအကား – 1. https://bit.ly/2kJnQV9 , 2. https://bit.ly/2GQRBxh )

အတည္ျပဳလက္မွတ္ေရးထိုးတဲ့ ႏိုင္ငံတိုင္းက RUD (Reservations, Understandings and Declarations) လို႔ ေခၚတဲ့ ျခြင္းခ်က္ေတြ၊ နားလည္မႈေတြ၊ ေၾကညာခ်က္ေတြနဲ႔ ကန္႔သတ္ လိုက္နာလို႔ ရပါတယ္။ စာခ်ဳပ္ထဲမွာ ပါတဲ့အတိုင္း ၏သည္မလြဲ၊ တေသဝမတိမ္း လိုက္နာဖို႔ မလိုပါဘူး။ ဒါလည္း သေဘာတူအတည္ျပဳလက္မွတ္ထိုးၿပီးမွပါေနာ္။

ျဖည့္စြက္ခ်က္ -အထက္က စာကို ေရးတုန္းက လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ႏိုင္ငံတကာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္ ၁၈ ေစာင္မွာ က်ေနာ္တို႔ ႏိုင္ငံက ၅ ေစာင္ကို သေဘာတူလက္မွတ္ေရးထိုး (ratify) ထားၿပီး တေစာင္ကိုေတာ့ လက္မွတ္ ထိုး႐ံုပဲ ထိုး (sign) ထားေၾကာင္း ေရးခဲ့ပါတယ္။

၁၆ ရက္အၾကာ စက္တင္ဘာ ၂၉ ရက္ေန႔မွာေတာ့ ကုလသမဂၢအေထြေထြညီလာခံမွာ အဲဒီ့ လက္မွတ္ထိုး႐ံု ထိုးထားတဲ့ တေစာင္ကို ျမန္မာႏိုင္ငံက သေဘာတူ လက္မွတ္ေရးထိုးလိုက္ေၾကာင္း ၾကားသိရပါတယ္။

Optional Protocol to the Convention on the Rights of the Child on the involvement of children in armed conflict :2002 ဆိုတဲ့ ၂၀၀၂ ခုႏွစ္ လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡတြင္ ကေလးသူငယ္မ်ား ပါဝင္ပတ္သက္မႈႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းသည့္ ကေလးသူငယ္ အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ႏိုင္ငံတကာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္အတြက္ သေဘာဆႏၵအေလ်ာက္ လိုက္နာေစာင့္ထိန္းအိပ္သည့္ က်င့္ဝတ္လို႔ ဘာသာျပန္ရင္ သင့္မယ္လို႔ ယူဆရတဲ့ စာခ်ဳပ္ကို သေဘာတူ လက္မွတ္ေရးထိုးလိုက္တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

ႀကိဳဆိုအပ္တဲ့ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ပါပဲ။

အလုပ္နဲ႔ သက္ေသျပခ်က္တရပ္

ဒီမိုကေရစီနဲ႔ ေရြးေကာ္

“သြယ္ဝိုက္ဒီမိုကေရစီ”လို႔ ဆိုတဲ့ လူထုက ေရြးေကာက္တင္ေျမႇာက္တဲ့ ကိုယ္စားလွယ္ေတြနဲ႔ လႊတ္ေတာ္ကို ဖြဲ႕စည္း၊ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၊ တရားစီရင္ေရး၊ တရားဥပေဒျပဳေရးအတြက္ အာဏာအပ္ႏွင္းၾကတဲ့ စနစ္မွာ ေရွးဦးအက်ဆံုးနဲ႔ အခရာ အက်ဆံုးက “ေရြးေကာက္ပြဲ”ေတြပါပဲ။ ေရြးေကာက္ပြဲေတြ လြတ္လပ္မယ္၊ မွ်တမယ္ဆိုရင္ လူထုလိုခ်င္တဲ့သူ အစစ္အမွန္ေတြကို ေရြးျဖစ္မွာေပါ့။ မလြတ္လပ္၊ မမွ်တရင္ လူထု မလိုခ်င္တဲ့သူေတြ စင္ေပၚ ေရာက္လာမွာေပါ့။ ဒါ အရွင္းႀကီးပါပဲ။

သည္အခါမွာ “ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္” (“ေရြးေကာ္”လို႔ ဆက္သံုးသြားပါမယ္။)ရဲ႕ အခန္းက႑က အရမ္း စကားေျပာ လာပါၿပီ။ ေရြးေကာ္ေတြကိုယ္တိုင္က မွီခိုမႈ၊ ေၾကာက္ရမႈ၊ ဘက္လုိက္မႈ ကင္းရွင္း လြတ္လပ္ပါမွ၊ တနည္းေျပာရင္ ေရြးေကာ္ေတြ ကိုယ္တိုင္က သမာသမတ္ ရိွပါမွ လြတ္လပ္၊ မွ်တတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲေတြ ေပၚထြန္းလာမွာ ေျမႀကီးလက္ခတ္ မလြဲပါဘူး။

Image may contain: 5 people, people smiling, eyeglasses, selfie and closeup

မႏွစ္က ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ စြဲခ်က္ေတြ

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေမလ ၉ ရက္ေန႔မွာ က်င္းပခဲ့တဲ့ မေလးရွားႏိုင္ငံရဲ႕ အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲမွာေတာ့ မေလးရွားႏိုင္ငံရဲ႕ ေရြးေကာ္ဟာ မဲလိမ္ခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ စြဲခ်က္ေတြ အုတ္ေအာ္ေသာင္းသဲ ေပၚထြက္လာခဲ့ပါတယ္။

မေလးမွာက ၂၀၀၆ ခုႏွစ္ ႏိုဝင္ဘာ ၂၃ ရက္ကတည္းက တရားဝင္ ဖြဲ႕စည္းထားတဲ့ ဘာဆီ (Bersih) ဆိုတဲ့ မဟာမိတ္အဖြဲ႕က အခိုင္အမာရိွေနတယ္။ အဲဒီ့မဟာမိတ္အဖြဲ႕ရဲ႕ နာမည္အျပည့္အစံုက သန္႔ရွင္း မွ်တတဲ့ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားအတြက္ မဟာမိတ္အဖြဲ႕ (Coalition for Clean and Fair Elections) [မေလးလို Gabungan Pilihanraya Bersih dan Adil] ေပါ့။

ေရြးေကာက္ပြဲ မက်င္းပခင္ ၃ ရက္အလိုျဖစ္တဲ့ ၂၀၁၈ ေမ ၆ ရက္မွာကတည္းက ဘာဆီက ေရြးေကာ္ဟာ မသမာမႈေတြ က်ဴးလြန္ေနတယ္ဆိုၿပီး စြဲခ်က္ ၁၀ ခ်က္နဲ႔ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။

ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီး ၂၀၁၈ ၾသဂုတ္မွာ ဘာဆီက ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ မဟာသီယာဆီကို တိုင္စာပို႔ပါေတာ့တယ္။ မဲဆႏၵနယ္ နယ္နိမိတ္သတ္မွတ္ရာမွာ ပညာျပခဲ့တဲ့နည္းနဲ႔ တပါတီက မဲပိုရသေယာင္ ဖန္တီးခဲ့တာ၊ မဲေရတြက္တာ ၾကာလြန္းမက ၾကာတာ၊ မဲေပးရမယ့္ေန႔ကို ၾကားရက္ကို ေရြးလိုက္ျခင္းအားျဖင့္ မဲေပးသူ နည္းေအာင္ လုပ္ခဲ့တာ၊ ႏိုင္ငံျပင္ပေရာက္ေနသူေတြ စာတိုက္ကေန မဲေပးရ ခက္ေအာင္ မဲျပားေတြကို ေနာက္က်မွ ႏိုင္ငံျခားတုိင္းျပည္ေတြကို ပို႔ခဲ့တာဆိုတဲ့ စြဲခ်က္မ်ားနဲ႔ ေရြးေကာ္ဟာ မသမာမႈမ်ား က်ဴးလြန္ခဲ့ေၾကာင္း စြပ္စြဲလိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ခံု႐ံုးဖြဲ႕၊ ေရွာင္ထြက္

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာလ ၁၈ ရက္ေန႔မွာေတာ့ သည္အမႈကို စံုစမ္းစစ္ေဆးဖို႔ ျပည္ေထာင္စုတရားသူႀကီးေဟာင္း ၅ ဦးပါတဲ့ ခံု႐ံုးကို ဖြဲ႕စည္းမယ္လို႔ အစိုးရက စီစဥ္ပါေတာ့တယ္။

အဟဲ… ေရြးေကာ္ကလည္း ဘယ္ရမလဲေနာ္။ ေနာက္တရက္မွာပဲ ေရြးေကာ္အဖြဲ႕ဝင္ ၅ ေယာက္က ေရြးေကာ္ကေန ႏုတ္ထြက္သြားပါေတာ့တယ္။ က်န္တဲ့တေယာက္ကလည္း ႏိုဝင္ဘာ ၂၇ ရက္မွာ ႏုတ္ထြက္ပါတယ္။ ေရြးေကာ္အဖြဲ႕ဝင္ ၆ ေယာက္စလံုး တာ့တာျပသြားေတာ့ ခံု႐ံုးက တိုးလို႔တန္းလန္း။ ဆက္စစ္ရမွာလား၊ မစစ္ရဘူးလား။

သို႔ေပတည့္ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းအရ ႏုတ္ထြက္တာ တရားဝင္မွာက ၂၀၁၉ ဇႏၷဝါရီ ၁ ရက္ေန႔မွ တရားဝင္မွာ။ ဒါနဲ႔ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၅ ရက္ေန႔မွာ ခံု႐ံုးကို ဖြဲ႕လိုက္တယ္။

ခံု႐ံုးရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္

ျပႆနာက ႏုတ္ထြက္တာျဖစ္တဲ့အတြက္ အဲဒီ့ ေရြးေကာ္ဆရာႀကီးေတြဟာ အၿငိမ္းစားလစာ ခံစားခြင့္ ရိွေနတယ္။ အထုတ္ခံရတယ္ဆိုရင္ ခံစားခြင့္မရိွဘူး။ ဘာဆီက ခံု႐ံုးက စစ္ေဆး၊ အျပစ္မရိွရင္ အၿငိမ္းစား လစာ ခံစားေစ၊ ရိွရင္ မခံစားေစနဲ႔၊ အဲလို ျပတ္ျပတ္သားသား ျဖစ္ေစခ်င္တယ္။ ေရွ႕ေနခ်ဳပ္ကလည္း ဘဝင္မက်ဘူး။ သည္လို ထြက္တာဟာ သူတို႔ရဲ႕ မသမာမႈကို စံုစမ္းစစ္ေဆးမယ့္ ခံု႐ံုးကို သက္သက္မဲ့ ေမွာင့္လိုက္တာပဲလို႔ ေျပာတယ္။

ခံု႐ံုးက စြဲခ်က္တင္သင့္ မတင္သင့္ မဲခြဲေတာ့ ၃ မဲ ၂ မဲနဲ႔ စြဲခ်က္မတင္သင့္ဘူးျဖစ္သြားတယ္။ စံုစမ္းစစ္ေဆးမႈ မလုပ္ေတာ့ဘူးေပါ့။

ဘာဆီလည္း မေက်နပ္ဘူး။ တာဝန္ရိွသူေတြဟာ ႏုတ္ထြက္လိုက္ရင္ ဘာပဲ က်ဴးလြန္ခဲ့ က်ဴးလြန္ခဲ့ ေရွာင္ထြက္လို႔ ရတယ္ဆိုတဲ့ သတင္းစကားကို ခံု႐ံုးက ပါးလိုက္တာပဲလို႔ ဆိုတယ္။

ေရွ႕ေနခ်ဳပ္ကေတာ့ ေျပာတယ္။ ခံု႐ံုးက အၾကံျပဳခ်က္ကိုသာ ေပးတာ၊ ဥပေဒေၾကာင္းအရ စည္းေႏွာင္မႈ မရိွဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ သည္အမႈအတြက္ တျခားလမ္းေတြ ရိွေသးတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ အၾကံျပဳခ်က္ ၅ ရပ္ကို ဘုရင့္ဆီ သူတင္မယ္လို႔ ဆိုတယ္။

ေရြးေကာ္ ဥကၠဌသစ္

ေရြးေကာ္အတြက္ အလြတ္တန္း ေရွ႕ေန အာ့(ထ္) ဟာရြန္ကို ဥကၠဌသစ္အျဖစ္ ၂၀၁၈ စက္တင္ဘာ ၂၁ ရက္မွာ ဘုရင္က ဖြဲ႕အုပ္ဥနဲ႔အညီ ခန္႔အပ္လိုက္ပါတယ္။ အသက္ ၅၆ ႏွစ္အရြယ္သာ ရိွေသးတဲ့ ဟာရြန္က မေလးတကၠသိုလ္နဲ႔ လန္ဒန္က ဘုရင့္ေကာလိပ္တို႔က ဥပေဒ ဘြဲ႕မ်ား ရယူခဲ့သူ ျဖစ္ၿပီး ၁၉၈၇ ခုႏွစ္ကစၿပီး ေရွ႕ေနအျဖစ္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့တဲ့သူပါ။ ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒေတြကို ကၽြမ္းက်င္ပိုင္ႏိုင္သူလို႔ ဆိုပါတယ္။

ေရြးေကာ္ကို ခန္႔ထားသူ ဦးလူလည္

သည္ႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁၅ ရက္မွာေတာ့ ေနာက္ထပ္ ေရြးေကာ္အဖြဲ႕ဝင္ ၅ ေယာက္ကို ဖြဲ႕အုပ္ဥနဲ႔အညီ ဘုရင္က ခန္႔လိုက္ျပန္ပါတယ္။ သည္ေနရာမွာ ဖြဲ႕အုပ္ဥ (ဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုအေျခခံဥပေဒ) ကို ထည့္သာ ေျပာရတယ္။ မေလး ဖြဲ႕အုပ္ဥမွာ ေရြးေကာ္ကို ဘုရင္က ခန္႔ရမယ္လို႔ ျပ႒ာန္းထားေပမယ့္ အဲလို ခန္႔တဲ့အခါ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္က အမည္စာရင္း တင္သြင္းသူကို ခံရမယ္လို႔ ဖြဲ႕အုပ္ဥပမွာပဲ ဆိုထားျပန္တာမို႔ လက္ေတြ႕မွာ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္သေဘာက်သူေတြကို ခန္႔ရတာေပါ့။

သို႔ေသာ္ သည္တခါ ခန္႔ပံုက သင္းတယ္။ ဒါမွ မဟုတ္ စိတ္ဝင္စားစရာ ေကာင္းလြန္းလွပါတယ္။ တနည္းေျပာရင္ ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ “လ်င္တာ”၊ လူရည္လည္တာ၊ လူဝါးဝတာကို ျပလိုက္တယ္လို႔ေတာင္ က်ေနာ္ျဖင့္ ထင္မိပါတယ္။

လန္ထြက္ေနတဲ့ ဒုဥကၠဌ

ပထမဆံုးက ဒုဥကၠဌအျဖစ္ ခန္႔ထားခံရတဲ့ အာဇမီ ရွရြမ္ပါ။ မေလးတကၠသိုလ္၊ ဥပေဒဌာနက တြဲဖက္ပါေမာကၡ။ အင္ထနက္မွာ ေနာက္လိုက္ေနာက္ပါ အလြန္မ်ားသူ၊ ေရာ့(ခ္)ၾကယ္ပြင့္လို႔ေတာင္ တင္စားခံရတဲ့ ဂ်င္းေဘာင္းဘီနဲ႔ တီရွပ္သာ တစိုက္မတ္မတ္ ဝတ္ဆင္သူ၊ ဆံပင္ရွည္ကို ေနာက္မွာ စုၿပီး စည္းထားသူ “လန္ထြက္ေနတဲ့” ပါေမာကၡပါ။ ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံက ဥပေဒ ဘြဲ႕ရခဲ့တဲ့သူ ျဖစ္ၿပီး မေလးတကၠသိုလ္မွာ ၂၉ ႏွစ္တာ စာသင္ေပးခဲ့သူ ျဖစ္ပါတယ္။

၂၀၁၄ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာလမွာ သူ႔ကို ကုလားျဖဴအဂၤလိပ္တို႔ ခ်န္ရစ္ခဲ့တဲ့ ဥပေဒ ျဖစ္တဲ့ “ႏိုင္ငံေတာ္ အၾကည္ညိဳ ပ်က္ေစမႈ” ပုဒ္မတပ္ၿပီး ဖမ္းဆီးခဲ့ေပမယ့္ စြဲခ်က္ကို ေနာက္ပိုင္းမွာ ပယ္ဖ်က္ခဲ့ဖူးပါတယ္။ အၾကည္ညိဳပ်က္တယ္လို႔သာ စြပ္စြဲတယ္၊ တကယ္တမ္းမွာသူက ဖြဲ႕အုပ္ဥနဲ႔ မညီတာကို ေထာက္ျပခဲ့တာသာ ျဖစ္ပါတယ္။ (မေလး ႏိုင္ငံေရးက ႐ႈပ္ေထြးလြန္းပါတယ္။ အဲဒါကို အေသးစိတ္ရွင္းရင္ က်ေနာ္လည္း အီ၊ ပရိသတ္လည္း စိမ့္သြားပါလိမ့္မယ္။ ဝါသနာပါရင္ ကိုယ့္ဘာသာသာ ရွာရွက္ဖတ္ၾကပါေတာ့ဗ်ာ။)

အဲလိုလူက ဒု ဥကၠဌျဖစ္လာတာပါ။ သူ႔အသက္ကို ရွာမေတြ႕ေပမယ့္ ၅၀ ဝန္းက်င္ပဲ ျဖစ္ေလာက္ပါတယ္။ ၅၅ ေတာင္ ေက်ာ္ေသးပံု မရပါဘူး။

တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူ မတ္မတ္ေလးလည္း ပါသဗ်

ေနာက္တေယာက္က ဘာဆီလႈပ္ရွားမႈမွာ ပါဝင္ခဲ့သူ ျဖစ္ၿပီး ခန္႔အပ္ခံရခ်ိန္မွာ ဘာဆီရဲ႕ ရင္းျမစ္အရာရိွအျဖစ္ တာဝန္ယူထားတဲ့ အမ်ိဳးသမီး ဇိုး ရန္ဒါဝါပါ။ အသက္က ၃၀ ေက်ာ္ေလးပဲ ရိွပါေသးတယ္။

သူကလည္း လန္ထြက္ေနတဲ့ ပါေမာကၡလို ေခသူမဟုတ္ပါပဲ။ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ေမလမွာ သူနဲ႔ ဘာဆီက တျခားတက္ၾကြ လႈပ္ရွားသူေတြကို ပုလိပ္က ေခၚစစ္တာ ခံခဲ့ဖူးသူပါ။ အမႈကေတာ့ စုေဝးခြင့္အက္ဥပေဒကို ေဖာက္ဖ်က္လို႔ ဆိုပဲ။

လန္ဒန္ စီးပြားေရး ေက်ာင္း (LSE) က ပါရဂူဘြဲ႕ရ၊ ပထမတန္း ဂုဏ္ထူးနဲ႔ ေအာင္ျမင္ခဲ့သူ ျဖစ္ပါတယ္။ ပါရဂူဘြဲ႕မွ တဘြဲ႕မဟုတ္ ႏွစ္ဘြဲ႕ရသူပါ။ က်ေနာ္ထင္တယ္၊ တကမၻာလံုးမွာ မဟုတ္ဘူးဆိုရင္ေတာင္ အာရွက ေရြးေကာ္ေတြထဲမွာ သူဟာ အသက္အငယ္ဆံုး ေရြးေကာ္အဖြဲ႕ဝင္ ျဖစ္ပါတယ္။ (သူ႔ပံု သီးျခားထည့္ထားပါတယ္။)

က်န္ ၃ ေယာက္

က်န္တဲ့ ၃ ေယာက္မွာ တေယာက္က ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးဌာန အတြင္းဝန္ခ်ဳပ္ေဟာင္းရယ္၊ လူသားရင္းျမစ္ ဝန္ႀကီးဌာန ညြန္ခ်ဳပ္ေဟာင္း အမ်ိဳးသမီးရယ္၊ မေလးရွား ကီဘန္ဆာ(န္) တကၠသိုလ္က အႀကီးတန္းသုေတသီရယ္တို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

မေလးရွားႏိုင္ငံရဲ႕ သမိုင္းမွာ သည္ေရြးေကာ္ဟာ အသက္အငယ္ဆံုး အဖြဲ႕ဝင္ေတြနဲ႔ ဖြဲ႕စည္းထားတာပါပဲ။

မုဒိတာ ပြားခ်င္စရာ

သည္ေရြးေကာ္ကို ေဖေဖာ္ဝါရီလကမွ ဖြဲ႕စည္းလိုက္တာမို႔ သူ႔သက္တမ္းက အခုမွ ၆ လသာသာပဲ ရိွပါေသးတယ္။ သူတို႔ ဘယ္ေလာက္စြမ္းၿပီလဲဆိုတာကို မျပႏိုင္ေသးဘူးေပါ့။

သို႔ေသာ္ လူငယ္ေတြနဲ႔ ေသြးသစ္ေလာင္းလိုက္တာ၊ အမ်ိဳးသမီးႏွစ္ဦး ပါဝင္တာ၊ ႏိုင္ငံေတာ္ အၾကည္ညိဳပ်က္ေစမႈနဲ႔ စြပ္စြဲခံရဖူးသူ၊ တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူေတြ ထည့္ထားတာမ်ားဟာျဖင့္ရင္ အလြန္အင္မတန္ မုဒိတာပြားခ်င္စရာပါပဲ။ ပိုမုဒိတာ ပြားထိုက္တာက တကယ့္ပညာတတ္ေတြ ဦးေဆာင္ေနတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းျဖစ္ေနတာပါ။

အလုပ္နဲ႔ ျပတဲ့ သက္ေသ

အသက္ ၉၃ ႏွစ္အရြယ္ လက္ရိွ မေလးဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ (ဆရာဝန္ဘြဲ႕ရ) ေဒါက္တာ မဟာသီယာ မိုဟာမက္ရဲ႕ အေျမာ္အျမင္က မအိုေသးဘူးဆိုတာ လက္ေတြ႕ ျပလိုက္တာလို႔ ျမင္မိပါတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ အထက္မွာ က်ေနာ္ေရးခဲ့သလို သူ လူရည္လည္လြန္းတာပါ။

ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးဆိုတာ ပါးစပ္က အျမႇဳပ္ထြက္ေအာင္ ဘယ္ေလာက္ေျပာေျပာ၊ လက္ေတြ႕ ဘာမွ ျဖစ္မလာရင္ အလကားပါပဲ။ မဟာသီယာႀကီးကေတာ့ ေရြးေကာ္ကို အထက္ပါအတိုင္း ျပဳျပင္ဖြဲ႕စည္းလိုက္ျခင္းအားျဖင့္ အလုပ္နဲ႔ သက္ေသျပလိုက္တယ္လို႔ က်ေနာ္ျဖင့္ ႐ႈျမင္သံုးသပ္ေနမိရပါေတာ့တယ္။

အားလံုး ေတြးဆ ဆင္ျခင္ၾကည့္ႏိုင္ၾကပါေစ
အတၱေက်ာ္
(၃၀၀၈၁၉)

က်မ္းကိုး စာရင္း
https://bit.ly/2zwMBYp
https://bit.ly/2ZINSuo
https://bit.ly/2ZEXw0K
https://bit.ly/2UewY1r
https://bit.ly/34eTIDc
https://bit.ly/2Zyvu3b
https://bit.ly/2HwmRQb
https://bit.ly/2Lad6K1

ခ်စ္နည္းေလးေတြ မွန္ေစ့ခ်င္မိ…

💊💊💊💊💊💊💊💊💊

မေန႔က စကားစုသစ္တစု မ်က္လံုးထဲကို တိုးဝင္လာတယ္။ Patriotic Journalism တဲ့။ မ်ိဳးခ်စ္ စာနယ္ဇင္း (ပညာ) လို႔ ဘာသာျပန္ရမလား မသိ။

ျမတ္စြာဘုရား…

ဘာႀကီးတံုး…

ဒါနဲ႔ အိမ္စာ နည္းနည္း လုပ္ၾကည့္မိရပါတယ္။

ေတာင္အာဖရိကႏိုင္ငံရဲ႕ စတုတၳေျမာက္ သမၼတ ေဂ်းခါ့(ဘ္) ဇူးမား စတဲ့ ဇာတ္လမ္းလို႔ တေနရာမွာ ေတြ႕တာနဲ႔ ဖတ္ၾကည့္ၿပီး သေဘာက်လို႔ အဲဒီ့ေဆာင္းပါးေလးထဲက နည္းနည္း ဘာသာျပန္ေပးပါရေစ။ ေခါင္းစဥ္ခြဲေတြက မူရင္းမွာ မပါပါဘူး။ စာဖတ္ရတာ သြက္ေအာင္ က်ေနာ္ထည့္ထားတဲ့ ေခါင္းစဥ္ေလးေတြပါ။

တခ်ိဳ႕အေၾကာင္းအရာ၊ ဥပမာ၊ ေဒါက္တာ ေဂ်ာ္(န္)ဆင္(န္) ဖြင့္ဆိုခ်က္ ေျပာခဲ့တဲ့ ရက္စြဲ၊ လန္ဒန္ေဖ်ာ္ေျဖပြဲမွာ အဆိုေတာ္ ေျပာခဲ့တဲ့စကားစတာတို႔ဟာ မူရင္းမွာ မပါပါဘူး။ က်ေနာ့္ဘာသာ အိမ္စာလုပ္ရင္း ေတြ႕တာေလးေတြကို ျဖည့္ထည့္ထားတာလည္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

(ဘာသာျပန္အစ)

ေတာင္အာဖရိကႏိုင္ငံရဲ႕ စတုတၳေျမာက္ သမၼတ အယူတိမ္းသြားပံု

သူက မကၠဆီကို စာနယ္ဇင္းဟာ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ရိွတယ္။ မကၠဆီကိုမွာ ရာဇဝတ္မႈ ထူေျပာေပမယ့္ သူေရာက္ခဲ့တုန္းကဆို မကၠဆီကို စာနယ္ဇင္းက ဒါေတြကို မေဖာ္ျပဘူး။ ကိုယ့္တိုင္းျပည္အေၾကာင္း မေကာင္းတဲ့ သတင္းေတြ ေပးမိရင္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံသူေတြ၊ ခရီးသြားဧည့္သည္ေတြကို မလာေအာင္ တားသလို ျဖစ္မွာစိုးလို႔ မထည့္ၾကတာပဲလို႔ သူက သံုးသပ္ခဲ့ပါတယ္။

ဒါ့ေၾကာင့္ ေတာင္အာဖရိက စာနယ္ဇင္းဆရာမ်ားသည္လည္း မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ ရိွသင့္တယ္။ ရာဇဝတ္မႈခင္းသတင္းကိုသာ အသားေပး မေဖာ္ျပထိုက္ဘူး ဘာညာ၊ သူက လုပ္ခဲ့ပါတယ္။

ဇူးမားက စာတအုပ္တည္းသမား၊ ဒါမွမဟုတ္ သူဖတ္ခ်င္တဲ့ သတင္းစာ တေစာင္တည္းသာ ကြက္ဖတ္ၿပီး ေကာက္ခ်က္ခ်တာပါ။

သူမသိတာက မကၠဆီကို ပရင္းဆား ႐ိုခဟား (prensa roja) လို႔ ေခၚတဲ့ အနီေရာင္စာနယ္ဇင္း (ဝါ) အႏၲရာယ္ မ်ားတဲ့ စာနယ္ဇင္းအတြက္ ရာဇဝတ္မႈ သတင္းေတြကသာ အသက္ေသြးေၾကာပမာ ျဖစ္ေနတာ၊ ေထာင္ထဲ ေရာက္ေနတဲ့ မူးယစ္ရာဇာေတြပင္လွ်င္ ၾသဇာအရိွန္အဝါႀကီးေနတဲ့ မူးယစ္ေဆး စစ္ပြဲေတြအေၾကာင္းကို လူၿပိန္းႀကိဳက္ သတင္းစာတခ်ိဳ႕ကေတာင္ အားပါးတရ ေဖာ္ျပေနတာကိုပါပဲ။

မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ရဲ႕ အေကာင္းဆံုး အနက္အဓိပၸာယ္ ဖြင့္ဆိုခ်က္

သည္ေနရာမွာ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ဆိုတာကို ဘယ္လို အနက္ဖြင့္မလဲ။

သေဘာက်မိတဲ့ ဖြင့္ဆိုခ်က္ကေတာ့ ၁၈ ရာစု အဂၤလိပ္ စာေရးဆရာ ေဒါက္တာ ဆယ္ျမဴယယ္(လ္) ေဂ်ာ္(န္)ဆင္(န္)ရဲ႕ ဖြင့္ဆိုခ်က္ပါပဲ။

Patriotism is the last refuge of a scoundrel. တဲ့။Image result for last refuge of a scoundrel

မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ (မ်ိဳးခ်စ္ဝါဒ)ဟူသည္ကား ကလိမ္ကက်စ္တို႔၏ ၾကံရာမရသည့္အဆံုး ခိုလံႈရာထြက္ေပါက္သာ ျဖစ္ေတာ့သတည္းလို႔ ဘာသာျပန္ရမယ္ ထင္ပါတယ္။

သည္စကားကို ေဂ်ာ္(န္)ဆင္(န္) (၁၇၀၉-၁၇၈၄) က ၁၇၇၅ ခုႏွစ္ ဧၿပီလ ၇ ရက္ေန႔ ညေနခင္းမွာ ေျပာခဲ့တာပါတဲ့။

ဟုတ္ကဲ့… သူ သည္စကားေျပာခဲ့တာ ၂၄၄ ႏွစ္ေတာင္ ေက်ာ္ခဲ့ပါၿပီ။ ဆင္ျခင္ဉာဏ္သာ အမွန္ရိွမယ္ဆိုရင္ အဲဒီ့စကားဟာ သည္ေလာက္ၾကာတဲ့တိုင္ မွန္ေနဆဲဆိုတာေတာ့ ျမင္ႏိုင္ၾကမယ္ ထင္ပါတယ္။

အေကာင္းအဆိုး နမူနာ

က်င့္ဝတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ အကန္႔အသတ္ေတြနဲ႔သာဆိုရင္ေတာ့ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ဆိုဟာ လူထုအတြက္ တကိုယ္ေရ သ႐ုပ္လကၡဏာ၊ ေနရာတေနရာကို ရလာေစႏိုင္ၿပီး ဘံုေကာင္းက်ိဳးကို ျဖစ္ထြန္းလာေစႏိုင္ပါတယ္။

ဒါေပသည့္ က်င့္ဝတ္မထိန္းဘူးဆိုရင္ေတာ့ ႏိုင္ငံထဲက လူတခ်ိဳ႕ကို ဖိႏွိပ္ဖို႔၊ ပထုတ္ဖို႔အတြက္ေရာ၊ ေဝဖန္တာေတြကို ပါးစပ္ပိတ္သြားေစဖို႔အတြက္ပါ အုပ္ခ်ဳပ္သူ အခြင့္ထူးခံေတြက အဲဒီ့မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ဆိုတာႀကီးကို အလြဲသံုးစား လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။

မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ ျပင္းထန္သူမ်ားရဲ႕ႏိုင္ငံအျဖစ္ အလြန္ထင္ရွားတဲ့ အေမရိကန္ႏိုင္ငံမွာ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ မိန္းကေလး တီးဝိုင္းအဖြဲ႕ Dixie Chicks ရဲ႕ ျဖစ္ရပ္က မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ရဲ႕ အဆိပ္ျပင္းပံုအတြက္ နမူနာေကာင္းတခုပါပဲ။Image result for dixie chicks

အဲဒီ့ ေက်းလက္ဂီတ တီးဝိုင္းအဖြဲ႕ထဲက မိန္းကေလးေတြဟာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ထကၡဆက္(စ္) ျပည္နယ္သူေတြပါ။

၂၀၀၃ ခုႏွစ္ မတ္လ ၁၀ ရက္ေန႔ ညခင္းမယ္ အဖြဲ႕က လန္ဒန္က ဇာတ္႐ံု တ႐ံုမွာ သီဆို ေဖ်ာ္ေျဖပါတယ္။ အဲဒီ့အခ်ိန္မွာ အေမရိကန္ႏိုင္ငံဟာ အီရတ္ႏိုင္ငံကို က်ဴးေက်ာ္ ဝင္ေရာက္ဖို႔ ျပင္ေနတဲ့အခ်ိန္ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉ ရက္ေန႔မွာ တကယ္ က်ဴးေက်ာ္ဝင္ေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ သမၼတ ေဂ်ာ့(ခ်္)ဘြတ္(ရွ္)ရဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ပါ။

သူတို႔ရဲ႕ သီခ်င္းသစ္ျဖစ္တဲ့ ‘ခရီးသြားေနတဲ့ စစ္သား’ဆိုတဲ့ သီခ်င္းကို မသီဆိုခင္မွာ အဆိုေတာ္ထဲက Natalie Maines က သီခ်င္းကို မိတ္ဆက္ရင္း ေျပာလိုက္တဲ့ စကားကေတာ့ “အားလံုး သိေတာ္မူတဲ့အတိုင္းပါပဲ။ က်မတို႔သည္ သည္က ပရိသတ္ႀကီးအားလံုးနဲ႔အတူ ေကာင္းတဲ့ဘက္မွာပဲ ရပ္ေနပါတယ္။ သည္စစ္ပြဲ၊ သည္ အၾကမ္းဖက္မႈကို က်မတို႔ မလိုလားပါဘူး။ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ သမၼတဟာ တကၡဆက္(စ္) ျပည္နယ္က ျဖစ္ေနတဲ့ အတြက္ က်မတို႔ ရွက္မိပါတယ္”တဲ့။

သူတို႔စိတ္ထဲရိွတဲ့အတိုင္း အဲသလို ေျပာခ်လိုက္တာက ျပႆနာ မဟုတ္ပါဘူး။ ျပႆနာက တျခားႏိုင္ငံကို ေရာက္ေနခ်ိန္မွာ ေျပာခ်လိုက္တာမို႔ပါပဲ။

ႏိုင္ငံေရးသမားက ႏိုင္ငံေရးသမား၊ ႏိုင္ငံေတာ္က ႏိုင္ငံေတာ္

သူတို႔ ေဝဖန္လိုက္တာက ႏိုင္ငံ(ေတာ္)ကို မဟုတ္ဘူး။ ႏိုင္ငံ(ေတာ္)ရဲ႕ အက်ိဳးစီးပြားကို ဆန္႔က်င္ၿပီး မလိုအပ္တဲ့ စစ္ပြဲကို ဖန္တီးလိုက္ျခင္းအားျဖင့္ ႏိုင္ငံေတာ္ကို သစၥာေဖာက္ရာေရာက္တယ္လို႔ သူတို႔ ခံစားရတဲ့ ႏိုင္ငံေရးသမား တေယာက္ကို ေဝဖန္တာသာ ျဖစ္ပါတယ္။ သို႔ေပမယ့္ ျပည္ပမွာ သည္စကား ေျပာတာမို႔ သည္အဆိုေတာ္ေတြဟာ ျဖင့္ရင္ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ကင္းမဲ့တယ္လို႔ ယူဆၾကပါေတာ့တယ္။

ဘူ(လ္)ဒိုဇာနဲ႔ေတာင္ ထိုးတာေနာ္… ဒါေပမယ့္…

သည္မွာတင္ သူတို႔ကို အေရးယူၾကပါေတာ့တယ္။ အစိုးရကေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ သူတို႔နဲ႔ တျပည္နယ္တည္းသားေတြက အေရးယူတာပါ။ “သစၥာေဖာက္”ေတြကို သပိတ္ေမွာက္ၾကေတာ့တာေပါ့။

သူတို႔ ပရိသတ္ေတြက သူတို႔ သီခ်င္းေတြကို မဝယ္ေတာ့ဘူး။ အသံလႊင့္႐ံုေတြကလည္း သူတို႔သီခ်င္းေတြကို မလႊင့္ေတာ့ဘူး။ ဒါတင္ ဘယ္ကဦးမလဲ။ လူထု ပန္းျခံထဲမယ္ အဲဒီ့ တီးဝိုင္းရဲ႕ သီခ်င္း ဓာတ္ျပား (စီဒီ) ေတြကို ဘူ(လ္)ဒိုဇာနဲ႔ ထိုးၿပီး ဖ်က္ဆီးတာေတြအထိ လုပ္ခဲ့ၾကပါေတာ့တယ္။

မ်ိဳးခ်စ္စိတ္နဲ႔ ဆြလိုက္ရင္ ဘယ္ေလာက္အထိ ပါသြားႏိုင္လဲဆိုတာကို သည္ျဖစ္ရပ္က သက္ေသထူေနပါတယ္။

ကေန႔အခါမွာေတာ့ အီရတ္စစ္ပြဲဟာ မလိုအပ္သလို အမွားႀကီး မွားသြားခဲ့ၿပီဆိုတာ အေမရိကန္အမ်ားစုက လက္ခံႏိုင္ေနၾကပါၿပီ။ ဒါေပမယ့္ ဟို တီးဝိုင္းအဖြဲ႕ကေတာ့ အီေနေအာင္ ခံခဲ့ရဖူးတာလည္း အမွန္ပါပဲ။

ကိုယ့္ကိုယ္ကုိယ္ေဖာ္၊ တျခားသူေတြကို ေဆာ္တဲ့ ဂ်င္ဂိုအစ္ဇင္(မ္)

ႏိုင္ငံေတာ္ သစၥာ ေစာင့္သိ႐ိုေသျခင္းကေန တျခားႏိုင္ငံက လူေတြအေပၚ ရန္လိုတာ၊ အျပင္းအထန္ ဆန္႔က်င္တာေတြလည္း ျဖစ္လာႏိုင္ပါတယ္။ မ်ိဳးခ်စ္တေယာက္အေနနဲ႔ ကိုယ့္ႏိုင္ငံကို ျမႇင့္တင္ရင္း တျခားႏိုင္ငံေတြကို ႏွိမ္ျဖစ္ေနပါေတာ့မယ္။ ကိုယ့္ႏိုင္ငံရဲ႕ သုခခ်မ္းသာကို လူသားေတြရဲ႕ သုခခ်မ္းသာထက္ ပိုၿပီး ဦးစားေပးျဖစ္ပါေတာ့မယ္။

ဒါဟာ က်င့္ဝတ္ပိုင္း အကန္႔အသတ္ကင္းမဲ့တဲ့ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ရဲ႕ သဘာဝပါပဲ။ အဲဒီ့မွာတင္ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ patriotism နံရံပါးပါးေလးတခ်ပ္သာ ျခားတဲ့ jingoism ျဖစ္လာေတာ့တာပဲ။ ျမန္မာစာအဖြဲ႕ထုတ္ ျမန္မာအဘိဓာန္မွာေတာ့ jingoism ကို တက္ၾကြ႐ိုင္းစိုင္းေသာ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္၊ စစ္ေသြးၾကြ ဇာတိမာန္လို႔ ဖြင့္ဆိုေပးထားပါတယ္။

အဲဒီ့ စစ္ေသြးၾကြဇာတိမာန္ဟာ ဖ်က္လိုဖ်က္ဆီးႏိုင္လွတဲ့ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ပါပဲ။ က်ဥ္းေျမာင္းတဲ့ အမ်ိဳးသားေရးဝါဒ၊ လူမ်ိဳးႀကီးဝါဒတို႔ရဲ႕ မူလဘူတလို႔လည္း ဆိုႏိုင္ပါတယ္။

သူစိမ္းေၾကာက္ေရာဂါ၊ တျခားႏိုင္ငံသားေတြကို ေၾကာက္တဲ့ ေရာဂါကို အရိွန္ပိုတက္ေစတတ္သလို စစ္မီးလွ်ံေတြကို ယပ္ခတ္ေပးတာလည္း အဲဒီ့ ဂ်င္ဂိုအစ္ဇင္(မ္)ဆိုတဲ့ စစ္ေသြးၾကြဇာတိမာန္ပါပဲ။

အေမရိကန္မ်ိဳးခ်စ္စိတ္၊ အေမရိကန္ စစ္ေသြးၾကြ

မ်ိဳးခ်စ္စိတ္က စစ္နဲ႔ အနီးကပ္ ဆက္စပ္ေနပါတယ္။ ဂ်င္ဂိုအစ္ဇင္(မ္)ကေတာ့ ပိုေတာင္ဆိုးပါတယ္။ စစ္ေသြးၾကြ ဇာတိမာန္ တက္ၾကြေနသူရဲ႕ အျမင္မွာ ကိုယ့္အလိုလည္းမပါဘဲ မေတာ္တဆ ေမြးလာတဲ့ နယ္ေျမခ်င္းမတူ ျဖစ္ေနတဲ့ တျခားသူေတြကို ရန္သူ၊ ကိုယ္နဲ႔ ဘဝတူ လူသားမဟုတ္ဘူးအထိ ျမင္ေနၾကစျမဲပါ။ ဂ်င္ဂိုအစ္ဇင္(မ္)ဟာ တဖက္သားကို ႏွိမ္လိုတဲ့၊ တဖက္သားရဲ႕ လူ႔သိကၡာကို ခ်ိဳးဖဲ့လိုတဲ့ စိတ္ဓာတ္ပါပဲ။ မွားမွား မွန္မွန္၊ ဒါ ငါ့ႏိုင္ငံဆိုတဲ့ အျမင္နဲ႔ အဲဒီ့ ဝါဒကို ေထာက္မထားပါတယ္။

အဆိုးဆံုးကေတာ့ ဘုရားသခင္က ေရြးခ်ယ္ထားတဲ့ လူထုဆိုတဲ့ ယံုတမ္းကို ဂ်င္ဂိုအစ္ဇင္(မ္)က အားျဖည့္ေပးပါတယ္။ ဘုရားသခင္က ေရြးထားတဲ့လူထုဆိုတာက ကိုယ္ေမြးလာတဲ့ အျခမ္းဘက္မွာသာ ဘုရား ရိွတယ္ဆိုတဲ့ အျမင္ပါပဲ။ ဒါ့ေၾကာင့္ ကိုယ့္ႏိုင္ငံက တျခားႏိုင္ငံက မိန္းမေတြ၊ ကေလးေတြ၊ မိသားစုေတြ၊ မဂၤလာေဆာင္ေတြ စိစိညက္ညက္ေၾကေအာင္ လူမပါတဲ့ ဒ႐ုန္းေတြနဲ႔ သြားဗံုးက်ဲဦးေတာင္မွ ကိုယ့္ႏိုင္ငံကသာ တရားနည္းလမ္းက်တယ္လို႔ ျမင္ေနတာပါ။ (အေမရိကန္ေတြမွာ အဲဒီ့ စိတ္အလြန္ျပင္းတာ သမိုင္းက သက္ေသခံခဲ့ၿပီးပါၿပီ။ ဒါ ဘာသာျပန္သူ႔ စကားခ်ပ္ပါ။)

ႏိုင္ငံေရးသမားေတြရဲ႕ ပါးစပ္ထဲက မ်ိဳးခ်စ္စိတ္

ႏိုင္ငံေရးသမားေတြ ေျပာတဲ့ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ဆိုတာ အဆိပ္ျပင္း၊ အႏၲရာယ္မ်ားတဲ့ မူကို ဆိုလိုပါတယ္။ တနည္းေျပာရင္ သူတို႔အေနနဲ႔ ႏိုင္ငံသားေတြကို ယဥ္ပါးေအာင္ က်ံဳးသြင္းဖို႔အတြက္ လိုသလို ခ်ယ္လွယ္ႏိုင္တဲ့ စိတ္ဓာတ္သာ ျဖစ္ပါတယ္။ လူထုအက်ိဳးစီးပြားထက္ အုပ္ခ်ဳပ္သူအခြင့္ထူးခံေတြရဲ႕ အက်ိဳးစီးပြားကို ပိုေဇာင္းေပးတဲ့ ဥပေဒေတြ၊ ဓေလ့ထံုးတမ္းေတြ၊ အမူအက်င့္ေတြကို လိုက္နာေအာင္ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ကို ႏိုင္ငံေရးသမားေတြက ခုတံုးလုပ္တတ္ၾကပါတယ္။

ကိုယ့္ႏိုင္ငံက မွားေနေန၊ မွန္ေနေန၊ ႏိုင္ငံေတာ္က ကမကထျပဳတဲ့ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ရဲ႕ သီးျခား ဓေလ့စ႐ိုက္၊ သြင္ျပင္ လကၡဏာကေတာ့ အာဏာရေနတဲ့ ႏိုင္ငံေခါင္းေဆာင္ေတြ စိတ္တိုင္းက် ဖြင့္ဆိုထားတဲ့ ႏိုင္ငံေတာ္၊ အစိုးရ၊ ယဥ္ေက်းမႈ၊ တန္ဖိုးထားမႈေတြကို ခ်စ္ျမတ္ႏိုးရမယ္ဆိုတာပါပဲ။

အဲဒီ့ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ကေန စည္းလံုးညီညြတ္ေရးတို႔၊ ႏိုင္ငံေတာ္ တည္ေဆာက္ေရးတို႔နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ေၾကြးေၾကာ္သံေတြ ေပါက္ဖြားလာခဲ့တာပါ။ အဲဒီ့ေၾကြးေၾကာ္သံမ်ိဳးေတြကို ေတာင္အာဖရိကႏိုင္ငံမွာ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ၾကားခဲ့ၾကသလို လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္လွစ္ဟခြင့္ကိုလည္း ပ်က္စီးသြားေစခဲ့ပါတယ္။

စည္းလံုးညီညြတ္ေရး၊ ႏိုင္ငံတည္ေဆာက္ေရးဟာ ဘယ္ကဲ့သို႔ ဘယ္ခ်မ္းသာဆိုၿပီး စီရင္ဆံုးျဖတ္ေပးသူေတြဟာ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြ၊ ႏိုင္ငံေတာ္ ဝန္ထမ္းေတြ ျဖစ္လာၿပီဆိုရင္ျဖင့္ ပင္ကိုအားျဖင့္ အေကာင္းဘက္ေဆာင္တဲ့ သည္႐ိုး႐ိုးသားသား သေဘာတရားေတြဟာ အႏၲရာယ္ႀကီးလာပါေတာ့မယ္။ သည္လိုနဲ႔ အမ်ိဳးသမီးခ်င္း ေပြ႕ဖက္ထားတဲ့ ပံု၊ တမူထူးျခားတဲ့ မ်က္ႏွာ၊ ကိုယ္ခႏၶာေတြကို ျမင္သာေအာင္ ျပတဲ့ တျခားပံုေတြကို ႐ိုက္ကူး ခင္းက်င္းျပသတဲ့ ႏိုင္ငံတကာ အသိအမွတ္ျပဳ ဓာတ္ပံုဆရာရဲ႕ ပံုေတြကို ႏိုင္ငံေရးသမားတို႔၊ အႏုပညာနဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈ ဝန္ႀကီးတို႔က ႐ံႈ႕ခ်ျပတာေတြ ျမင္လာရေတာ့တာပါပဲ။

အႏုပညာမွာလည္း ဝင္႐ႈပ္တာ ႏိုင္ငံေရးသမားပါ

လိင္တူခ်င္းတပ္မက္သူ အခြင့္အေရး တက္ၾကြလႈပ္ရွားသူလည္း ျဖစ္ေလတဲ့ ဓာတ္ပံုဆရာ ဇႏၷဲ(လ္) မူဟိုလီရဲ႕ ဓာတ္ပံုေတြကို ကမၻာ့ ၿမိဳ႕ႀကီး အမ်ားအျပားမွာ ျပသခဲ့ၿပီး ခ်ီးက်ဴးၾကတဲ့သူေတြကလည္း အုတ္ေအာ္ေသာင္းသဲပါ။ Image result for muholi zaneleအႏုပညာ နက္႐ိႈင္းမႈနဲ႔ အလွေၾကာင့္ ပညာရွင္ေတြေတာင္ ရင္သပ္႐ႈေမာခဲ့ရတဲ့ လက္ရာေတြပါပဲ။

ဒါေပမယ့္ လြတ္လပ္သြားၿပီလို႔ဆိုတဲ့ ေတာင္အာဖရိကႏိုင္မွာေတာ့ မ်က္ႏွာေျပာင္တိုက္သူ (ႏိုင္ငံေရးသမား အမ်ိဳးသမီး) ႏိုင္ငံေရးသမ လူလူး ဇင္ဂြာဟာကေတာ့ အဲဒီ့အခ်ိန္က အႏုပညာနဲ႔ ယဥ္ေက်းမႈ ဝန္ႀကီးျဖစ္ေနခဲ့ၿပီး ဇႏၷဲ(လ္)ရဲ႕ ဓာတ္ပံုေတြဟာ စည္းလံုးညီညြတ္ေရး၊ ႏိုင္ငံတည္ေဆာက္ေရး တန္ဖိုးထားမႈေတြနဲ႔ ဆန္႔က်င္ေနပါတယ္လို႔ အမိန္႔ေတာ္ျမတ္ ခ်မွတ္ခဲ့ပါတယ္။

သည္ဝန္ႀကီးက စီရင္ဆံုးျဖတ္ပိုင္ခြင့္ရိွသူရဲ႕ အခန္းက႑ကို ယူခဲ့သလို သူ႔တကိုယ္ေရ တန္ဖိုးထားမႈေတြကို ထင္ဟပ္ေနတဲ့ ထုတ္ျပန္ေၾကညာခ်က္ေတြကို ခ်မွတ္ခဲ့ပါတယ္။ လိင္တူခ်င္း ခ်စ္တာကို ခြင့္ျပဳထားတဲ့ ဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံုအေျခခံဥပေဒ (ဖြဲ႕အုပ္ဥ)ထဲမွာ အျမတ္တႏိုး ထည့္သြင္းထားတဲ့ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုခြင့္ တန္ဖိုးထားမႈေတြနဲ႔ ဆန္႔က်င္ေနလင့္ကစား သည္ဝန္ႀကီးမ ပါးစပ္ကထြက္တဲ့ သူ႔တကိုယ္ေရ တန္ဖိုးထားမႈေတြက အလိုလိုေနရင္း ႏိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာ တန္ဖိုးထားမႈေတြ ျဖစ္ကုန္တယ္။

Image result for muholi zaneleမ်ိဳးခ်စ္စိတ္ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္ေအာက္မွာ သက္ဆိုင္ရာ အႏုပညာအသီးသီးသည္လည္း ႏိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာ စည္းလံုးညီညြတ္ေရး၊ ႏိုင္ငံတည္ေဆာက္ေရးကို ပံ့ပိုးေပးရမယ္လို႔ ႏိုင္ငံေတာ္ကလည္း အမိန္႔ေတာ္ မွတ္ခ် လိုက္ပါေတာ့တယ္။ သည္စိတ္ဓာတ္အတုိင္း မရိွတဲ့ အႏုပညာသည္ေတြ၊ ဒါမွမဟုတ္လည္း စည္းလံုးညီညြတ္ေရး၊ ႏိုင္ငံတည္ေဆာက္ေရးရဲ႕ အနက္အဓိပၸာယ္၊ လက္ေတြ႕အသံုးခ်ပံုတို႔ကို တျခားနည္းနဲ႔ နားလည္ထားတဲ့ အႏုပညာသည္ေတြကိုဆိုရင္ေတာ့ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္မရိွဘူးလို႔ ယူဆၾကပါေတာ့တယ္။

ဒါဟာျဖင့္ အဂတိလိုက္စားသူ (အဂတိေလးပါးစလံုးထဲက တပါးပါးကို ဆိုလိုပါတယ္။ လာဘ္စားတာ တခုတည္း မဟုတ္ပါ။) ႏိုင္ငံေရးသမားမ်ားအတြက္ အားကိုးရာ ျဖစ္လာတဲ့ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္အမ်ိဳးအစားပါပဲ။

အဲဒါေတြထက္ သာလြန္ ျမင့္ျမတ္တဲ့ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္

ဒါေပမယ့္လည္း တဖက္မွာ ကိုယ့္ႏိုင္ငံကို ႏိႈင္းႏိႈင္းခ်င့္ခ်င့္ ခ်စ္တဲ့စိတ္ကို ေမြးျမဴသလို ဘာႀကီးပဲျဖစ္ျဖစ္ သစၥာရွိမImage result for james william fulbrightယ္ ဆိုတဲ့ သေဘာထားကိုလည္း ဆန္႔က်င္တဲ့ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္သေဘာတရား ေနာက္တခုလည္း ရိွျပန္ပါေသးတယ္။ အဲဒါကိုေတာ့ အေမရိကန္ အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ ဂ်ိမ္း(မ္)(ဇ္) ဝစ္လ်ံ(မ္) ဖွဴး(လ္)ဘ႐ိုက္(ထ္) (၁၉၀၅-၁၉၉၅) က ေရးျပခဲ့ပါတယ္။

“မိမိႏိုင္ငံအား ေဝဖန္ျခင္းသည္ ႏိုင္ငံကို အလုပ္အေကၽြးျပဳျခင္းျဖစ္သလို ႏိုင္ငံကို ခ်ီးက်ဴးဂုဏ္ျပဳျခင္းလည္း မည္ပါသည္။ ႏိုင္ငံအား လက္ရိွလုပ္ေဆာင္ေနသည္ထက္ ပိုေကာင္းေအာင္ လုပ္ေဆာင္ရန္ ႏိႈးေဆာ္ရာ ေရာက္သျဖင့္ အလုပ္အေကၽြးျပဳျခင္းဟု ဆိုရျခင္းျဖစ္ေပသည္။ … တိုတို ေျပာရလွ်င္ ေဝဖန္ျခင္းသည္ အခြင့္အေရး တရပ္သာမကဘဲ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္၏ အျပဳအမူသာ ျဖစ္ေပသည္။ ဤေနရာတြင္ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ဟူသည္မွာ ရင္းႏွီးၿပီးသား ဓေလ့ထံုးစံမ်ား၊ ကိုယ့္ႏိုင္ငံကိုယ္ လြန္လြန္ကဲကဲ ေျမႇာက္စားျခင္းမ်ားထက္ သာလြန္ျမင့္ျမတ္ေသာ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ပံုစံဟု က်ေနာ္ ယူဆပါသည္”ဟူလို။

(ဘာသာျပန္အဆံုး)

ရည္ညြန္း စာႏွစ္ပုဒ္

မူရင္း ေဆာင္းပါးက အရွည္ႀကီးပါ။ မဆံုးေသးပါဘူး။ ဒါက ပထမပိုင္းထဲက က်ေနာ္ တတ္ႏိုင္သေလာက္ ေကာက္ႏုတ္ ျပန္ဆိုထားတာသာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒုတိယပိုင္း က်န္ပါေသးတယ္။

မူရင္းကို သည္မွာ ဖတ္ႏိုင္ပါတယ္။ https://city-press.news24.com/…/Do-we-need-patriotic-journa…

အာဖရိကႏိုင္ငံတႏိုင္ငံျဖစ္တဲ့ ဇင္ဘာေဘြမွာလည္းပဲ မ်ိဳးခ်စ္ စာနယ္ဇင္းဆိုတာ ေပၚေပါက္လာခဲ့ပါတယ္။ အဲဒါနဲ႔ ပတ္သက္လို႔လည္း ေအာ့(ခ္)(စ္)ဖွာ့(ဒ္) တကၠသိုလ္ ပါေမာကၡတေယာက္ရဲ႕ ပညာရပ္ဆိုင္ရာ စာတမ္းတေစာင္ ေတြ႕မိပါတယ္။ “ဇင္ဘာေဘြႏိုင္ငံတြင္ မ်ိဳးခ်စ္စာနယ္ဇင္းေပၚေပါက္လာျခင္းႏွင့္တကြ ယင္း၏ အက်ိဳးဆက္ အလားအလာမ်ား”တဲ့။ ဝါသနာပါၿပီး အဂၤလိပ္လို ဖတ္ႏိုင္ရင္ https://bit.ly/2YFsscE ကေန ရယူဖတ္႐ႈႏိုင္ၾကပါလိမ့္မယ္။

သံုးသပ္မိတာေလး

အာဖရိကတိုက္မွာက ႏိုင္ငံအေတာ္မ်ားမ်ားက အာဏာရွင္ႏိုင္ငံေတြ ျဖစ္ၾကတာ အားလံုး အသိလို႔ ထင္ပါတယ္။ ေနာက္တခုက သူတို႔ရဲ႕ လူမ်ိဳးစ႐ိုက္။ လက္နက္အားကိုးနဲ႔ ဗိုလ္က်ခ်ယ္လွယ္တတ္ၾကတဲ့ (လူ႐ိုင္း) စ႐ိုက္က သူတို႔ ေသြးသားထဲမွာ စြဲေနပါတယ္။ အဲေတာ့ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြ ျဖစ္လာတဲ့အခါမွာလည္း ထံုးစံအတိုင္း အာဏာကို မက္လာတယ္။

အာဏာကို ဖက္တြယ္ထားႏိုင္ေရးမွာ စကားလံုးလွလွေတြ ရွာလိုက္တဲ့အခါ ေနာက္ဆံုး အားကိုးရာအျဖစ္ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ဆိုတာႀကီးကို သြားေတြ႕ၾကတယ္။ သည္မွာတင္ “မ်ိဳးခ်စ္စာနယ္ဇင္း”ဆိုတာကိုပါ သူတို႔အက်ိဳးစီးပြားအတြက္ ခ်သံုးလာၾကတယ္။ အဲလိုပဲ သံုးသပ္မိပါတယ္။

ဘာကို ေရြးၾကပါမလဲ

အဆံုးပိုင္းက အေမရိကန္ အထက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ ေျပာသြားတဲ့ သာလြန္ျမင့္ျမတ္တဲ့ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ကို က်ေနာ္ျဖင့္ ႏွစ္သက္ မဆံုးဘူး။

အေမရိကန္ေတြ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္လြန္ကဲေနတာ အထက္မွာ ျဖစ္ရပ္ဥပမာနဲ႔ အထင္အရွား ျပခဲ့ၿပီးပါၿပီ။ သို႔ေပတည့္ လႊတ္ေတာ္အမတ္ရဲ႕ အေတြးအျမင္မ်ိဳးကေတာ့ ေတြ႕ရခဲလွလို႔ ထင္မိပါတယ္။

က်ေနာ္လည္း မ်ိဳးခ်စ္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံခ်စ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္ခ်စ္တာက သူေျပာသလိုပါ။ ႏိုင္ငံကို အလုပ္အေကၽြးျပဳလိုတဲ့ ေစတနာနဲ႔ ခ်စ္တာပါ။ တျခားသူေတြ၊ ကိုယ္နဲ႔မတူသူေတြကို မုန္းတီး ရန္လိုတဲ့ စိတ္မ်ိဳးနဲ႔ ခ်စ္မိတာ မဟုတ္ပါဘူး။

စာဖတ္သူ လူႀကီးမင္းကေရာ… ဘယ္လို စိတ္မ်ိဳးနဲ႔ ခ်စ္ခ်င္တာပါလဲ။

စာဖတ္သူ လူႀကီးမင္းရဲ႕ သားသမီး ေျမးျမစ္ေတြကိုေရာ ဘယ္လို စိတ္မ်ိဳးနဲ႔ မ်ိဳးခ်စ္တတ္ေအာင္ သြန္သင္ခဲ့ခ်င္ပါသလဲ။

ဘာကိုပဲ ဆံုးျဖတ္ဆံုးျဖတ္ စာဖတ္သူ လူႀကီးမင္းကို ေလးစားပါတယ္။

တခုပါပဲ။ က်ေနာ့္စာေလးကို ဖတ္ၿပီး အေလးအနက္ တခ်က္ေလာက္ စဥ္းစားၾကည့္ေပးရင္ပဲ ဒါေတြကို က်ေနာ္ ေရးရက်ိဳးနပ္ၿပီလို႔ ေအာက္ေမ့လိုက္ပါရေစေတာ့ခင္ဗ်ား။

အားလံုးေတြးဆ ဆင္ျခင္ၾကည့္ႏိုင္ၾကပါေစ…

အတၱေက်ာ္

(၀၃၀၈၁၉)

ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ ေစတနာသည္သာ…

မေျပာေတာ့ဘူးလို႔ ေနေနတာပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ မ်က္စိထဲ ဒါေတြပဲ နင္းကန္တိုးဝင္ေနေတာ့လည္း မေနႏိုင္ေတာ့ျပန္ဘူး။ ေျပာမိရေပဦးေတာ့မယ္။

အေျခခံအခ်က္လက္ေတြImage may contain: text

(၁) ဖြဲ႕စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေျခခံဥပေဒ (ဖြဲ႕အုပ္ဥ) ဆိုတာ ကမၻာဦးက်မ္းလည္း မဟုတ္၊ ဘုရားေဟာလည္း မဟုတ္ပါဘူး။ ျပင္ခ်င္ ျပင္လို႔ရတာခ်ည္းပါပဲ။

(၂) ကမၻာေပၚမယ္ သက္တမ္းအရင့္ဆံုး ဖြဲ႕အုပ္ဥနဲ႔ ႏိုင္ငံေတြ ရိွတယ္။ စေရးကတည္းက အေျမာ္အျမင္နဲ႔ ေရးခဲ့တာမို႔ အသစ္ေရးစရာ မလိုေတာ့တဲ့ ႏိုင္ငံေတြလည္း အမ်ားႀကီးပါပဲ။ ဖြဲ႕အုပ္ဥတကာရဲ႕ ဘိုးေအ အေမရိကန္ႏိုင္ငံရဲ႕ ဖြဲ႕အုပ္ဥ သက္တမ္းဆို ၂၃၁ ႏွစ္ေတာင္ ေက်ာ္ခဲ့ပါၿပီ။

(၃) အေမရိကန္ေလာက္ သက္တမ္းမရင့္တဲ့အျပင္ သက္တမ္းႏုတယ္လို႔ ေျပာမယ္ဆို ေျပာႏိုင္တဲ့ အိႏၵိယႏိုင္ငံရဲ႕ ဖြဲ႕အုပ္ဥက ကမၻာ့ အရွည္လ်ားဆံုး ဖြဲ႕အုပ္ဥလို႔ အဆိုရိွပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေျပာင္းလြယ္ျပင္လြယ္ႏိုင္မႈမွာ အိႏၵိယ ဖြဲ႕အုပ္ဥက သိပ္ကို အေျမာ္အျမင္ႀကီးခဲ့တယ္လို႔ ျမင္မိရပါတယ္။

• အိႏၵိယရဲ႕ အၿငိမ္းစားတရားသူႀကီးခ်ဳပ္ ဟန္႔(ဇ္) ရာ့(ဂ်္) ခႏၷာက သူ႔ရဲ႕ “အိႏၵိယ ဖြဲ႕အုပ္ဥ ေရးဆြဲျခင္း”ဆိုတဲ့ စာအုပ္ရဲ႕ အဆံုးမွာ အခုလို ေရးခဲ့ပါတယ္။

“အိႏၵိယႏိုင္ငံ၏ ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒမွာ ကၽြႏ္ုပ္တို႔ႏိုင္ငံအား ထူေထာင္ခဲ့သည့္ ဖခင္ႀကီးမ်ားက ကၽြႏ္ုပ္တို႔ ေနာင္လာေနာက္သားမ်ားအတြက္ ထားရစ္ခဲ့သည့္ အေမြျဖစ္သည္ဆိုပါလွ်င္ ကၽြႏ္ုပ္တို႔ အိႏၵိယလူထုသည္ အဆိုပါ ဖြဲ႕အုပ္ဥပါ ျပဌာန္းခ်က္မ်ားအတြင္း သက္ဝင္လႈပ္ရွားလ်က္ရိွသည့္ တန္ဖိုးထားမႈမ်ားကို ယံုမွတ္အပ္ႏွံခံရသူမ်ား၊ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္သူမ်ားသာ ျဖစ္ၾကပါသည္။ ဖြဲ႕အုပ္ဥဆိုသည္မွာ ကမၸည္းတင္ထားေသာ စကၠဴပုရပိုက္မည္ကာမတၱ မဟုတ္ပါ။ ဘဝေနေနနည္း ျဖစ္သလို က်င့္သံုးေနထိုင္သြားရမည့္ လမ္းေၾကာင္းသာျဖစ္ပါသည္။ အဆံုးအစ မရိွ ႏိုးၾကား သတိရိွျခင္းသည္ လြတ္လပ္ေရး၏ တန္ဖိုးျဖစ္သလို ထိုသို႔ႏိုးၾကားေနေအာင္ ထိန္းသိမ္းရမည့္သူမ်ားမွာလည္း လူထုသာ ျဖစ္ပါသည္။”

• အိႏၵိယ ဖြဲ႕အုပ္ဥရဲ႕ သက္တမ္းဟာ အခုႏွစ္ ႏိုဝင္ဘာမွာ ႏွစ္ေပါင္း ၇၀ တင္းတင္းျပည့္ပါမယ္။

• အခုႏွစ္ ႏွစ္ဦး ဇႏၷဝါရီ ၁၂ ရက္ေန႔မွာ ၁၀၃ ႀကိမ္ေျမာက္ ျပင္ဆင္ခဲ့ပါေသးတယ္။ ဆိုေတာ့ကာ သက္တမ္း ၇၀ အတြင္းမွာ အိႏၵိယ ဖြဲ႕အုပ္ဥကို အႀကိမ္ တရာေက်ာ္ ျပင္ခဲ့ၿပီးၿပီဆိုတာ ထင္ရွားပါတယ္။

(၄) တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕ ဖြဲ႕အုပ္ဥကို ၁၉၈၂ ခုႏွစ္မွာ ျပ႒ာန္းခဲ့ကာ ၅ ႀကိမ္ ျပင္ဆင္ၿပီးပါၿပီ။

(၅) ဘဂၤလားေဒ့(ရွ္) ႏိုင္ငံရဲ႕ ဖြဲ႕အုပ္ဥကို ၁၉၇၂ ခုႏွစ္မွာ ျပ႒ာန္းခဲ့ၿပီး ၁၇ ႀကိမ္ ျပင္ၿပီးပါၿပီ။

(၆) စကၤာပူႏိုင္ငံရဲ႕ ဖြဲ႕အုပ္ဥကို ၁၉၆၅ ခုႏွစ္မွာ ျပ႒ာန္းခဲ့ၿပီး ၄၆ ႀကိမ္ ျပင္ၿပီးပါၿပီ။

(၇) ထူးျခားတာကေတာ့ ထိုင္းပါပဲ။ ၁၉၃၂ ခုႏွစ္မွသည္ ယေန႔ထက္တိုင္ ၈၇ ႏွစ္တာအတြင္းမွာ ဖြဲ႕အုပ္ဥ စုစုေပါင္း ၂၀ ရိွခဲ့ပါတယ္။ သူကေတာ့ အပင္ပန္းခံၿပီး ျပင္ကို မေနဘူး။ အသစ္ခ်ည္း လွိမ့္ေရးတာ အႀကိမ္ေပါင္း ၂၀။ နည္းမွတ္လို႔။

စဥ္းစားစရာ

ေျပာခဲ့တဲ့ နမူနာေတြမွာ အေမရိက၊ အိႏၵိယ၊ တ႐ုတ္တို႔လို လူမ်ိဳးေပါင္းစံု မွီတင္းေနထိုင္ၾကတဲ့ ဧရာမႏိုင္ငံႀကီးေတြ ပါပါတယ္။ ဘဂၤလားေဒ့(ရွ္)လို လူမ်ိဳးတမ်ိဳးတည္း အဓိက ေနထိုင္တဲ့ ႏိုင္ငံလည္း ပါတယ္။ စကၤာပူလို ၿမိဳ႕ႏိုင္ငံ ပိစိေညႇာက္ေတာက္ေလးလည္း ပါတယ္။ ထိုင္းလို ကိုယ္ေတြနဲ႔ ေရေျမခ်င္းမကြာ၊ လူေပါင္းစံု ဖြဲ႕စည္းေနထိုင္တာခ်င္းလည္း မကြာလွတဲ့ ႏိုင္ငံလည္း ပါပါတယ္။

ဘယ္ႏိုင္ငံေတြ တိုးတက္ေနလဲ။ ဘယ္ႏိုင္ငံေတြ ခရီးေပါက္ေနသလဲ။ ဖြဲ႕အုပ္ဥနဲ႔ ႏိုင္ငံဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ အဆက္အစပ္ကို စဥ္းစားရင္ ထိုင္းေတြက ဟားတိုက္ ရယ္ေနေလမလား။ စဥ္းစားစရာေတြ အမ်ားႀကီးပါ။

အဲဒါ ဒို႔ဗမာ

လြတ္လပ္ေရးရၿပီး အခ်ဳပ္အခ်ာအာဏာပိုင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဖြဲ႕အုပ္ဥ သံုးခု ရိွခဲ့ၿပီ။ ၁၉၄၇၊ ၁၉၇၄၊ ၂၀၀၈။

တခုခ်င္း ျပန္ၾကည့္ရင္… ၁၉၄၇ ခုႏွစ္ ဖြဲ႕အုပ္ဥသည္ ဖုတ္ပူမီးတိုက္ ဖြဲ႕အုပ္ဥလို႔ ျမင္မိပါတယ္။ အျမန္ဆံုး လြတ္လပ္ေရး ရဖို႔ဆိုတာကို ပန္းတိုင္ထားၿပီး အသည္းအသန္ အလ်င္အျမန္ ေရးခဲ့တာပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္ လစ္ဟာမႈေတြ ရိွခဲ့တယ္။ လြတ္လပ္ေရးနဲ႔အတူ ေပါက္ဖြားလာတဲ့ ျပည္တြင္းစစ္မီးကို အဲဒီ့ ဖြဲ႕အုပ္ဥက မကာကြယ္ႏိုင္ခဲ့ဘူး။ ဖြဲ႕စည္းပံု မမွန္ေတာ့ ရန္မ်ားတဲ့ သေဘာ…

ဗိုလ္ေနဝင္းရဲ႕ ၁၉၇၄ ဖြဲ႕အုပ္ဥနဲ႔ ၂၀၀၈ ဖြဲ႕အုပ္ဥကေတာ့ ရွင္းပါတယ္။ တိုင္းျပည္အတြက္၊ လူထုအတြက္ ရည္ရြယ္ ေရးဆြဲထားတဲ့ ဖြဲ႕အုပ္ဥ မဟုတ္ပါဘူး။ အာဏာအတြက္ အဓိကထားၿပီး ေရးဆြဲထားတဲ့ ဖြဲ႕အုပ္ဥေတြပါ။ ထိုင္းႏိုင္ငံရဲ႕ ဖြဲ႕အုပ္ဥ ၂၀ နဲ႔ သိပ္မကြာလွဘူးလို႔ေတာင္ ေျပာလို႔ ရမယ္ ထင္ပါတယ္။ အာဏာလက္ရိွေတြ အာဏာ မစြန္႔လႊတ္ရေရး အတြက္ က်ားကုပ္က်ားခဲ ေရးဆြဲထားတဲ့ ဖြဲ႕အုပ္ဥေတြပဲျဖစ္ေနပါတယ္။

က်ေနာ့္အျမင္ကေတာ့ အႀကိမ္တေသာင္း ျပင္ဦးေတာင္ ရိွရင္းစြဲ ဖြဲ႕အုပ္ဥရဲ႕ မူလ ရည္ရြယ္ခ်က္ကိုက “အာဏာ”ကိုသာ ဦးတည္ေနတဲ့အတြက္ ႏိုင္ငံတည္ၿငိမ္ေရး၊ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရး၊ ႏိုင္ငံသားေတြရဲ႕ တာဝန္နဲ႔ အခြင့္အေရးေတြကို အာမခံခ်က္ ေပးႏိုင္စြမ္း ရိွလာမယ္လို႔ မယံုၾကည္မိပါဘူး။

ဖြဲ႕အုပ္ဥ အသားေပးသင့္တာ ဘာလဲ

က်ေနာ္တို႔ လုပ္ရမွာက ဖြဲ႕အုပ္ဥ ျပင္ဖို႔ မဟုတ္ပါဘူး။ တိုင္းျပည္ရယ္၊ ႏိုင္ငံသားေတြရယ္အတြက္ တကယ္ေစတနာပါတဲ့ ဖြဲ႕အုပ္ဥတရပ္ကို ေရးဆြဲေရးသာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒါကို ေရးဆြဲတဲ့အခါ လႊတ္ေတာ္ကို တာဝန္မေပးသင့္ဘူးလို႔လည္း ျမင္ပါတယ္။ လႊတ္ေတာ္ဆိုတာနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြ ပါလာပါေတာ့မယ္။ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြ ပါလာတာနဲ႔ “အာဏာ” ဆိုတာႀကီးကလည္း အပမီွသလို ကပ္ပါလာပါေတာ့မယ္။ “အာဏာ”ကို ဖက္တြယ္လိုတဲ့ ဘယ္အဖြဲ႕အစည္းမွ ဖြဲ႕အုပ္ဥကို ေရးရာမွာ ဝင္မပါဘဲ ေဘးထြက္ေပးမွသာ တိုင္းျပည္ရဲ႕အနာဂတ္ဟာ လွပႏိုင္မွာပါ။

အိႏၵိယႏိုင္ငံရဲ႕ ဖြဲ႕အုပ္ဥကို ေရးခဲ့တဲ့၊ (“တိုင္းျပဳျပည္ျပဳ လႊတ္ေတာ္”လို႔ ဘာသာျပန္ထားႏွင့္ၿပီး ရိွေနတဲ့) Constituent Assembly မွာ ပါဝင္ခဲ့သူတဦးျဖစ္သူ ဂ်ဝါဟာလာ ေန႐ူးရဲ႕ စကားက သိပ္မွတ္သားစရာ ေကာင္းလွပါတယ္။ (အဲဒီ့ တိုင္းျပဳ ျပည္ျပဳ လႊတ္ေတာ္ဆိုတာဟာ ပါလီမန္လို႔ ေခၚၾကတဲ့ လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ အထက္က အေခါင္အခ်ဳပ္ျဖစ္ပါတယ္။ ဖြဲ႕အုပ္ဥ ေရးဖို႔အတြက္ လူထုလူတန္းစားအသီးသီးက ကိုယ္စားလွယ္ေတြ ပါဝင္တဲ့ လႊတ္ေတာ္ျဖစ္ပါတယ္။ “အာဏာ”နဲ႔ မပတ္သက္ပါဘူး။)

“သည္တိုင္းျပဳျပျပည္ျပဳ လႊတ္ေတာ္ရဲ႕ ပထမဆံုး လုပ္ငန္းကေတာ့ ဖြဲ႕အုပ္ဥအသစ္ကတဆင့္ အိႏၵိယႏိုင္ငံကို လြတ္လပ္သြားေအာင္ လုပ္ဖို႔၊ ငတ္ေနတဲ့ လူထုကို ေကၽြးေမြးႏိုင္ဖို႔၊ အဝတ္မဲ့ေနတဲ့ လူထုအမ်ားအျပားကို အဝတ္ ဆင္ေပးႏိုင္ဖို႔၊ ကိုယ့္အစြမ္းရိွသေလာက္ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္တိုးတက္လာေအာင္ လုပ္ႏိုင္တဲ့ အျပည့္ဝဆံုး အခြင့္အလမ္းကို အိႏၵိယႏိုင္ငံသားတိုင္း ရရိွလာေစဖို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဟာ တကယ့္ကို ႀကီးျမတ္လွတဲ့ လုပ္ငန္းပါ။

“ကေန႔ အိႏၵိယကို ၾကည့္လိုက္ပါ။ က်ေနာ္တို႔က သည္မွာ ထိုင္ေနၾကတယ္။ ေနရာအမ်ားအျပားမွာေတာ့ အတိဒုကၡေတြနဲ႔။ ၿမိဳ႕ေတြ အမ်ားအျပားမွာလည္း မၿငိမ္သက္မႈေတြနဲ႔။ ဒါ့အျပင္ ဘာသာေရး ပဋိပကၡေတြလို႔ ေခၚတဲ့ အျငင္းပြားမႈေတြ၊ ရန္စေတြက အေျခအေနကို ပိုဆိုးေအာင္ ပံ့ပိုးေနတယ္။ တခါတေလက်ေတာ့လည္း ဒါေတြကို ေရွာင္လႊဲလို႔ မရတာလည္း အမွန္ပါပဲ။

“ဒါေပသည့္ လတ္တေလာမွာ အိႏၵိယႏိုင္ငံရဲ႕ အႀကီးဆံုး၊ အေရးအပါဆံုး ေမးခြန္းကေတာ့ ဆင္းရဲတဲ့သူေတြ၊ ငတ္ေနတဲ့သူေတြရဲ႕ ျပႆနာကို ဘယ္လိုေျဖရွင္းမလဲဆိုတာပါပဲ။ က်ေနာ္တို႔ ဘယ္ဘက္ကိုပဲ လွည့္လိုက္ လွည့္လိုက္၊ သည္ျပႆနာကိုပဲ ရင္ဆိုင္ေနရတာပါပဲ။ သည္ျပႆနာကို အခ်ိန္မီ မေျဖရွင္းႏိုင္ရင္ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ စာရြက္ေပၚက ဖြဲ႕အုပ္ဥေတြအားလံုးဟာ ဘာမွ အသံုးက်မွာ မဟုတ္သလို ရည္ရြယ္ခ်က္လည္း ကင္းမဲ့ေနပါလိမ့္မယ္”တဲ့။

အေျမာ္အျမင္

က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ အေရွ႕ဘက္နဲ႔ အေနာက္ဘက္မွာ ကပ္လ်က္တည္ရိွေနတဲ့ အိမ္နီးခ်င္း ႏွစ္ႏိုင္ငံ၊ ထိုင္းနဲ႔ အိႏၵိယ။ ဘယ္ႏိုင္ငံရဲ႕ ဖြဲ႕အုပ္ဥက ခိုင္သလဲ။ ဘယ္ႏိုင္ငံမွာေတာ့ သည္ဖြဲ႕အုပ္ဥနဲ႔တင္ ဗ်ာမ်ားလို႔ ေကာင္းေနဆဲ ျဖစ္သလဲ။

ဘာေၾကာင့္ အဲလိုေတြ ျဖစ္ေနတာလဲ။ ေလ့လာသင့္ပါတယ္။ စူးစမ္းသင့္ပါတယ္။ အားလံုး ဝိုင္းဝန္းဆင္ျခင္ၿပီး အနာဂတ္အတြက္ အေျဖထုတ္သင့္ပါတယ္။

ေနာက္ ႏွစ္ ၃၀ ၾကာတဲ့အခါ အခု အနီေတြ၊ အစိမ္းေတြ၊ အျပာေတြ၊ အဝါေတြလည္း ရိွေတာ့မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ က်ေနာ္လည္း ရိွေတာ့မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ အဲဒီ့အခါက်ရင္ သည္ေရႊႏိုင္ငံႀကီးကို ဘယ္လိုထားခဲ့ခ်င္ၾကပါသလဲ။ ဖ႐ုိဖရဲ ပရမ္းပတာနဲ႔ မဆံုးႏိုင္တဲ့ အာဏာလုပြဲေတြ ၾကားမွာ ဖြတ္ေက်ာျပာစု ခ႐ုဆံကၽြတ္ ထားခဲ့ခ်င္လည္း ကိုယ္ေတာ္ျမတ္မ်ားအားလံုးရဲ႕ သေဘာပါပဲ။

အေျမာ္အျမင္ဆိုတာ က်ေနာ္တုိ႔ ေရႊျမန္မာေတြရဲ႕ အဘိဓာန္ထဲက ေပ်ာက္ဆံုးသြားခဲ့တာ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ မကၿပီ ဆိုေတာ့လည္း က်ေနာ္ကေတာ့ ဘာကိုမွ သိပ္မေမွ်ာ္လင့္ခ်င္ေတာ့ပါဘူးေလ။

အားလံုးေတြးဆ ဆင္ျခင္ၾကည့္ႏိုင္ၾကပါေစ
atk
(၂၂၀၇၁၉)

အစုတ္ထုတ္ရဲ႕ ၾကားျဖတ္အစီရင္ခံစာ (နိဂံုးပိုင္း)

အန္ကယ္ဦးၾကည္ေမာင္ အမွတ္တရ

၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၂၂ ရက္ေန႔က ေတာ္ဝင္ႏွင္းဆီ စားေသာက္ဆိုင္မွာ က်င္းပခဲ့တဲ့ ဦးၾကည္ေမာင္ ရာျပည့္ပြဲ အထိမ္းအမွတ္ကို မေမွ်ာ္လင့္ဘဲ တက္ေရာက္ခြင့္ရခဲ့ရာက အေဟာင္းေတြ အစုတ္ျဖစ္လာတဲ့အခါ စိတ္ဆာလြန္းလို႔ သည္စာစုကို ေရးျဖစ္ခဲ့တာမွန္ေပမယ့္ အခုအခ်ိန္အထိ အန္ကယ္ဦးၾကည္ေမာင္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သည္စာထဲမွာ တိတိပပ ဘာမွ မေရးရေသးပါဘူး။

တကယ္ေတာ့ အန္ကယ္ဦးၾကည္ေမာင္နဲ႔ က်ေနာ္နဲ႔ ခင္မင္ရင္းႏွီးလာတာက အန္ကယ္ဦးၾကည္ေမာင္ ဒီခ်ဳပ္က ထြက္လာတဲ့ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္းမွာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ့ေရွ႕ပိုင္းတုန္းက အန္ကယ္နဲ႔ က်ေနာ္က တေယာက္ကို တေယာက္ ျမင္ဖူးသိကၽြမ္းေန႐ံုသာပါ။ အန္ကယ္ ထြက္လာတဲ့ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ အန္ကယ့္ အိမ္ကို က်ေနာ္ မၾကာခဏ ေရာက္ျဖစ္ရာက ခင္မင္လာခဲ့ရတာပါပဲ။

ap9606160498သည္ေနရာမွာ အန္ကယ္ ဘာ့ေၾကာင့္ထြက္ဆိုတာနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ပေဟဠိကို အနီးကပ္ေနၾကသူေတြ အားလံုးက အျပည့္အဝ မသိေတာင္ တဆင့္ၾကားနဲ႔ ရိပ္မိေနၾကေပမယ့္ အေၾကာင္းေၾကာင္းကို ေထာက္ထားၿပီး ဘယ္သူကမွ ယေန႔ထက္တိုင္ တခြန္းမဟပါဘူး။ ဦးၾကည္ေမာင္၊ သို႔မဟုတ္ အ႐ိုးပံုေပၚမွာ ဗိမာန္ မေဆာက္လိုသူ စာအုပ္ထဲမွာလည္း အဲဒါကို ဘယ္သူကမွ ဖြင့္ဟမထားၾကဘူး။ က်ေနာ္လည္း အားလံုး နည္းတူ ေရငံုေနလိုက္ခ်င္ေပမယ့္ ေျပာလို႔ရတဲ့ အတိုင္းအတာတခုအထိေတာ့ ေျပာၾကည့္လိုက္ပါ့မယ္။

အတြင္းသတင္းအရ အန္ကယ္က ေျပာသင့္လြန္းလာခ်ိန္မို႔ ေျပာသင့္တဲ့ စကားတခြန္းကို ေျပာခဲ့ပါတယ္။ အဲဒါကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ တံု႔ျပန္ခံလိုက္ရတဲ့အခါမွာေတာ့ အန္ကယ့္မွာ ေစတနာက ေဝဒနာ ျဖစ္သြားခဲ့ရပံုပါပဲ။

တကယ္ေတာ့ အန္ကယ္ဟာ အာဏာရေန႐ံုမက အာဏာစက္ပါ ျပင္းလြန္းလွတဲ့ ဗိုလ္ေနဝင္းကိုေတာင္ ဂ႐ုမစိုက္ခဲ့၊ ဗိုလ္ေနဝင္းက သံအမတ္ရာထူးေပးၿပီး ျပည္ႏွင္တာေတာင္ သူ႔ကိုယ္က်ိဳးစီးပြားျဖစ္ေနပါလ်က္ကနဲ႔ လက္မခံခဲ့တဲ့အျပင္ အဲဒီ့အခ်ိန္က ရာထူးမွ အနားယူသည့္တိုင္ တပ္ကား ၃ လ ဆက္သံုးခြင့္ကိုေတာင္ လံုးဝ မယူခဲ့တဲ့သူမ်ိဳးပါ။

ဗိုလ္ေအာင္ႀကီး ဒီခ်ဳပ္ကို ခြာသြားတုန္းကလည္း သူယံုၾကည္တဲ့ ဘက္မွာ ခိုင္ခိုင္မာမာ ရပ္ခဲ့သူလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အဲေတာ့ကာ သူ႔ေစတနာ အရာမထင္ေတာ့ခ်ိန္မွာ ေနာက္ေၾကာင္းကို လွည့္မၾကည့္ေတာ့တာ မဆန္းဘူးလို႔ ဆိုႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။

သည့္ထက္ ဖ႐ံုဆင့္တာက အန္ကယ္ ထြက္ခ်လာၿပီးတဲ့ ေနာက္ပိုင္း ၂ ႏွစ္နီးပါးအၾကာမယ္ နာေရးကိစၥေၾကာင့္ လူမႈဝတၱရားအရ သြားတဲ့အခါမွာေတာင္ တနာရီ နီးပါး အသားလြတ္ ေစာင့္ခိုင္းထားၿပီး လူခ်င္းေတြ႕ရခ်ိန္ မွာလည္း ဖုတ္ေလသည့္ ငါးပိ၊ ရိွတယ္လို႔ မေအာက္ေမ့ေတာ့ဘဲ လွည့္ေတာင္ မၾကည့္ခဲ့ဘူးလို႔ နီးစပ္သူေတြက ေျပာပါတယ္။ အဲဒီ့မွာ အန္ကယ္ ေတာ္ေတာ္ အသည္းေပါက္သြားခဲ့ေလာက္ မယ္ဆိုတာ ခန္႔မွန္းႏိုင္ပါတယ္။

သို႔ေသာ္ အဲဒီ့ပြဲမွာ က်ေနာ္ေျပာခဲ့တဲ့အတိုင္း အန္ကယ္ဟာ ဆရာႀကီး ေရႊဥေဒါင္းစကားနဲ႔ဆိုရင္ gentleman ပါ။ လူႀကီးလူေကာင္းေပါ့။ က်ေနာ့္စကားနဲ႔ဆိုရင္ မိေကာင္းဖခင္ သားသမီးေပါ့ဗ်ာ။ အဲဒါေၾကာင့္ သည္ကိစၥေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေသလြန္သည္အထိ အန္ကယ့္ႏႈတ္က တလံုးတပါဒမွ် ထုတ္ဟ ဖြင့္ေျပာသြားျခင္း မရိွပါဘူး။

အဲ… သို႔ေသာ္ က်ေနာ္နဲ႔ ရင္းႏွီးလာတဲ့ ေနာက္ပိုင္း တခ်ီသားမွာေတာ့ အန္ကယ္က က်ေနာ့္ကို ေမးဖူးပါတယ္။ “ခင္ဗ်ား ဘယ္တုန္းက စိတ္ကုန္သြားတာလဲဗ်”တဲ့။ က်ေနာ္က ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ ႏွစ္ကုန္ပိုင္းမွာ က်ေနာ္နဲ႔ တည့္တည့္ ရင္ဆိုင္ခဲ့ရခ်ိန္က က်ေနာ္ခံစားခဲ့ရပံုကို က်က်နန ျပန္ေျပာလိုက္ေတာ့ အန္ကယ္ ရယ္လိုက္တာမ်ား တဟားဟားနဲ႔။ ၿပီးေတာ့ ေျပာပါတယ္။ “ခင္ဗ်ား အေတာ္ လ်င္တဲ့ လူပဲဗ်ာ”တဲ့။

ဆက္လက္ ေဖာ္ျပထားတာကေတာ့ အန္ကယ့္ ရာျပည့္ပြဲတုန္းက ေျပာမယ္လို႔ ၾကံရြယ္ထားခဲ့ေပမယ့္ အခ်ိန္ကို ငဲ့ၿပီး မေျပာျဖစ္ခဲ့တဲ့ က်ေနာ့္ရင္ထဲက စကားေတြကို အခုမွ အားတက္သေရာ ျပည့္ျပည့္ဝဝ ေျပာလိုက္တာ ျဖစ္ပါတယ္ခင္ဗ်ား။ 

မိေကာင္းဖခင္သားသမီး အန္ကယ္

အစပိုင္းမွာ အန္ကယ္က က်ေနာ့္ကို သတိေလးနဲ႔ ဆက္ဆံခဲ့ပါတယ္။ တနည္းအားျဖင့္ သူ ေကာင္းေကာင္း မသိတဲ့ က်ေနာ့္ကို အကဲခတ္ေနခဲ့ပံုပါပဲ။ ေနာက္ပိုင္းမွာ က်ေနာ္သည္လည္း အလြန္စာဖတ္တဲ့သူ၊ ၿပီးေတာ့ အစြဲအလန္းႀကီးႀကီးနဲ႔ ကိုယ္ခ်စ္တဲ့သူမို႔ သာေစ၊ ကိုယ္မုန္းတဲ့သူမို႔ နာေစ စိတ္သေဘာထားရိွသူမ်ိဳး မဟုတ္မွန္း ရိပ္စားမိလာခ်ိန္မွာေတာ့ အန္ကယ္က က်ေနာ့္အေပၚ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ရင္းရင္းႏွီးႏွီး ရိွလာတယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။

က်ေနာ္က ဘာသာစကားကို အလြန္စိတ္ဝင္စားတဲ့သူ။ အထူးသျဖင့္ အဂၤလိပ္စာေပါ့။ အဲေတာ့ က်ေနာ့္ဆီမွာ အဂၤလိပ္ဘာသာစကားနဲ႔ သက္ဆိုင္တဲ့ စာအုပ္ေတြ အေတာ္မ်ားမ်ား ရွိပါတယ္။ အဲဒီ့အခ်ိန္က အန္ကယ္သည္လည္း လူငယ္ေတြကို အဂၤလိပ္စာ သင္ေပးေနတဲ့ အခ်ိန္မို႔ က်ေနာ့္ဆီက စာအုပ္ေတြကို အန္ကယ္က ငွားတတ္ပါတယ္။

အိမ္ခ်င္းကလည္း သိပ္မေဝးတာမို႔ အန္ကယ္က မနက္လမ္းေလွ်ာက္ထြက္ရင္း က်ေနာ့္ အိမ္ကို ဝင္ဝင္လာတတ္ပါတယ္။ သို႔ေပတည့္ က်ေနာ္က မနက္ကို ဖိအိပ္တဲ့ ညသမားဆိုေတာ့ အန္ကယ္ လာတိုင္း က်ေနာ့္ ႏိႈးႏိႈးေပးၾကရတာကို သူတပါးအတြက္ အလြန္ထည့္တြက္ေပးတတ္တဲ့ အန္ကယ့္ခမ်ာ အားနာရွာပါတယ္။ ဖြင့္လည္း ေတာင္းပန္ပါတယ္။ က်ေနာ္က ရပါတယ္ အန္ကယ္ရဲ႕လို႔ အႀကိမ္ႀကိမ္ ေျပာေသးေပမယ့္ ေနာက္ပိုင္း သိပ္မလာေတာ့ဘူး။

အန္ကယ္နဲ႔ တရင္းတႏွီးေနခြင့္ရခဲ့တဲ့ ကာလတိုေလးမွာ သတိမထားဘဲ မေနႏိုင္တာကေတာ့ ေစာေစာက ေျပာခဲ့တဲ့အတိုင္း အန္ကယ္က သိပ္ကို လူႀကီးလူေကာင္းဆန္လွတာကိုပါပဲ။ လူတိုင္းအေပၚ ႀကီးႀကီးငယ္ငယ္ ေထာက္ထား စာနာတတ္တာကို မျမင္ခ်င္လည္း ျမင္ေနရပါတယ္။

စကားေျပာရင္လည္း သိမ္သိမ္ေမြ႕ေမြ႕ ေခ်ေခ်ငံငံခ်ည္းပဲ။ အန္ကယ့္ႏႈတ္က ၾကမ္းတမ္းတဲ့ စကား၊ သိမ္ဖ်င္းတဲ့ စကား၊ သေဟာက္သဟစကားေတြ တခါမွ မၾကားခဲ့ဖူးပါဘူး။

အစ္မနဲ႔အတူ ျခံေရွ႕မွာ ေဟာခဲ့ၾကတုန္းကေရာ၊ ၁၉၉၀ ျပည့္ ဂႏၶီညီလာခံမွာ ပရိသတ္ကို ေျပာခ်ိန္၊ တျခား လူငယ္ေတြနဲ႔ ေျပာဆိုေနခ်ိန္ေတြမွာပါ အန္ကယ့္စကားေတြကို ပရိသတ္တေယာက္အေနနဲ႔ ႀကိမ္ဖန္မ်ားစြာ နားေထာင္ခဲ့ရဖူးပါတယ္။ က်ေနာ္နဲ႔လည္း အခ်ိန္ေတာ္ေတာ္ ၾကာၾကာ စကားေတြ ေျပာခဲ့ဖူးပါတယ္။ ဘယ္တုန္းကမွ ဆိုးဆိုးရြားရြား၊ နင့္နင့္သီးသီး ေျပာတာ မၾကားခဲ့ဖူးပါဘူး။ ေလျပည္ေလေအးနဲ႔ ရွင္းျပ ေျပာျပတာခ်ည္းပါပဲ။ သူနဲ႔ သေဘာထားခ်င္း မတူတာကို ျပန္ေျပာရင္ေတာင္မွ ေလေအးနဲ႔သာ ေျပာတတ္ခဲ့ပါတယ္။

လူႀကီးလူေကာင္းဆန္တယ္ဆိုတဲ့ေနရာမွာ လူေတြကို ေနရာေပးတာလည္း ပါပါတယ္။ အဲဒါလည္း အန္ကယ့္မွာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ငါက လူႀကီးပဲ၊ ငါက သူတို႔ထက္ စာဖတ္နာတာပဲ၊ ငါပိုသိ၊ ငါပိုတတ္ပဲဆိုၿပီး အန္ကယ္က ဘယ္သူ႔ေရွ႕ကမွ မေနပါဘူး။ အားလံုးကို ေလးေလးစားစားနဲ႔ ေနရာေပးတတ္တဲ့ အန္ကယ့္ရဲ႕ ၾကည္ညိဳစရာ အက်င့္စ႐ုိက္ကို အမွတ္ထင္ထင္ ရိွခဲ့ရပါတယ္။

စာဖတ္သူ အန္ကယ္

အဲဒါနဲ႔ တဆက္တစပ္တည္းကေတာ့ အန္ကယ့္ရဲ႕ စာဖတ္ျခင္းကို ခံုမင္မႈပါ။ အန္ကယ္က အခ်ိန္အားရိွတာနဲ႔ စာအုပ္နဲ႔ မ်က္ႏွာ မခြာတမ္းဖတ္တဲ့သူမွန္းလည္း ရိပ္စားမိခဲ့ပါတယ္။ အမွန္ေတာ့ အန္ကယ့္လို အဂၤလိပ္ လက္ထက္မွာ တကၠသိုလ္ေနာက္ဆံုးႏွစ္အထိ တက္ခဲ့ဖူးသူအေနနဲ႔ အဂၤလိပ္စာအား ဘယ္ေလာက္ ေကာင္းမယ္ဆိုတာ ခန္႔မွန္းႏိုင္ၾကပါလိမ့္မယ္။ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ အဂၤလိပ္စာ တတ္ေျမာက္မႈ ပါခ်ီပါခ်က္နဲ႔ဆို ဘယ္လိုမွ မယွဥ္သာပါဘူး။

ဒါေတာင္မွ က်ေနာ့္ဆီက အဂၤလိပ္စာနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ေနာက္ဆံုးေပၚ စာအုပ္ေတြ ငွားရမ္းဖတ္႐ႈခဲ့တဲ့အခ်က္ တခ်က္တည္းနဲ႔တင္ အန္ကယ္ဟာ တသက္လံုးသင္ယူလိုစိတ္အျပည့္နဲ႔ဆိုတာ ထင္ရွားလြန္လွပါတယ္။

အႀကိမ္ႀကိမ္ေရးဖူးခဲ့တယ္ ထင္ပါတယ္၊ ဘုရားရဟႏၲာ မျဖစ္ေသးသမွ် ကာလပတ္လံုး လူသားတေယာက္အေနနဲ႔ အကုန္သိ၊ အကုန္တတ္ဖို႔ ဘယ္လိုမွ မျဖစ္ႏိုင္ပါဘူး။ ဘာသာရပ္တခုထဲမွာေတာင္ သင္လို႔ မဆံုးေအာင္၊ ေလ့လာလို႔ မဆံုးေအာင္ ရိွပါတယ္။ အန္ကယ္က ဒါကို နားလည္သေဘာေပါက္တယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ သူက ေသသည္အထိ မျပတ္ ဖတ္မွတ္ေလ့လာသြားခဲ့ပါတယ္။ ဒါလည္း အင္မတန္ ၾကည္ညိဳစရာ ေကာင္းလွတဲ့ အန္ကယ့္ ဂုဏ္ရည္တခုပါပဲ။

နားေထာင္တတ္သူ အန္ကယ္

အဲလို တသက္လံုး ေလ့လာသင္ယူလိုသူတေယာက္ျဖစ္တာမို႔ အန္ကယ္ဟာ ႀကီးငယ္မဟူ၊ သူ႔နားက လူမွန္သမွ်ရဲ႕ စကားကို တေလးတစား နားေထာင္တတ္ပါတယ္။

လူေတြမွာ ႐ႈေထာင့္အေထြေထြ ရိွပါတယ္။ ဖန္တရာ ေတေနတဲ့ စကားကို သံုးရရင္ မ်က္မျမင္ပုဏၰားေတြလုိေပါ့ဗ်ာ။ စမ္းမိတဲ့ ကိုယ့္အကြက္တခုတည္းကေန အမွန္ထင္ၿပီး နံရံလို႔ ေျပာလည္း မမွားဘူး၊ ႀကိဳးလို႔ ေျပာလည္း မလြဲဘူး ျဖစ္ေနႏိုင္ေပမယ့္ ဘက္စံု ေထာင့္စံုက ခ်ဥ္းကပ္ၿပီး သံုးသပ္ႏိုင္ဖို႔က်ေတာ့ တျခားသူေတြရဲ႕ စကားကို ေလးေလးစားစား နားစိုက္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။

ကိုယ္သေဘာတူတာ၊ မတူတာ၊ ကိုယ္နဲ႔ အျမင္တူတာ မတူတာ အပထား၊ သူ႔သေဘာထား ဘယ္လို ရိွတယ္၊ သူဘယ္လို ျမင္တယ္ဆိုတာကို နားလည္သေဘာေပါက္ျခင္းဟာ ကိုယ့္အတြက္ ဘယ္လိုမွ အက်ိဳး မယုတ္ႏိုင္တဲ့အျပင္ အျမတ္ေတာင္ထြက္ႏိုင္တာမ်ိဳးပါ။ အဲဒါကို ျပည့္ဝသူ၊ ဉာဏ္ႀကီးသူမွ နားလည္ႏိုင္ပါတယ္။ တဖက္သားကို အထင္အျမင္ေသးတတ္၊ တဖက္သားရဲ႕ စကားကို ကန္ေတာ့ပါရဲ႕ဗ်ာ… ဟိုသင္းၾကားေတာင္ မညႇပ္တတ္သူဟာ တကယ္ေတာ့ ဘဝင္ေလဟပ္ေနတဲ့ မျပည့္ဝသူ၊ ဉာဏ္နည္းသူ လူ႔ဗာလသာ ျဖစ္ပါတယ္။ အန္ကယ္နဲ႔ ထိစပ္ ပတ္သက္ ရင္းႏွီးခင္မင္ခဲ့ရတဲ့ ကာလတာတိုေလးအတြင္းမွာ အမွတ္ထင္ထင္ ရိွခဲ့ရတာက အဲဒီ့ တဖက္သား စကားကို တေလးတစား နားစိုက္ေထာင္ေပးႏိုင္စြမ္းပါပဲ။

မ်ိဳးဆက္သစ္ေတြကို ခ်စ္ရေကာင္းမွန္း အလြန္သိတဲ့ အန္ကယ္

ေနာက္တခ်က္က မ်ိဳးဆက္သစ္ေတြကို တန္ဖိုးထားတာပါ။ ဒီခ်ဳပ္က ထြက္လာၿပီးတဲ့ ေနာက္ပိုင္းကေန အန္ကယ္ တိမ္းပါးခ်ိန္အထိ လူငယ္ေတြကို အန္ကယ္က အဂၤလိပ္စာ သင္ေပးသြားပါတယ္။ အခမဲ့ ျဖစ္တဲ့ အျပင္ မုန္႔ေကၽြး၊ ကာဖီတိုက္ၿပီးေတာင္ သင္ေပးသြားခဲ့တာပါ။

ဦးၾကည္ေမာင္၊ သို႔မဟုတ္ အ႐ိုးပံုေပၚမွာ ဗိမာန္ မေဆာက္လိုသူ စာအုပ္ထဲမွာ အန္ကယ့္တပည့္ေတြေရးထားတဲ့ စာေတြလည္း ပါပါတယ္။ အဲဒီ့ စာအရ အန္ကယ္က အဂၤလိပ္စာကိုသာ သင္ေပး႐ံုမက ကိုယ္က်င့္တည္ၾကည္မႈ၊ လူ႔သိကၡာ၊ အက်င့္စ႐ိုက္၊ အေနအထိုင္ေတြကိုပါ သူကိုယ္တိုင္ ေရွ႕က စံျပေနထိုင္ေျပာဆို ျပဳမူျပရင္း မသိမသာ သင္ၾကားေပးသြားခဲ့တာ အလြန္ထင္ရွားလို႔ ေနပါတယ္။

မွန္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔အားလံုးဟာ အို၊ နာ၊ ေသကို ေရွာင္လႊဲလို႔ မရပါဘူး။ အနာဂတ္ကို ေနာက္မ်ိဳးဆက္ အဆက္ဆက္ လက္ထဲမွာ ထားခဲ့ရမွာပါ။ အဲေတာ့ ေနာက္မ်ိဳးဆက္ကို ဘက္စံုက ႏိုင္သမွ် ပ်ိဳးေထာင္ေပးဖို႔က အိုလာသူတိုင္းရဲ႕ တာဝန္သာ ျဖစ္ပါတယ္။ စကားလံုးကို သတိထားေတာ္မူေပးၾကေစလိုပါတယ္။ “ပ်ိဳးေထာင္” လို႔သာ သံုးလိုက္ပါတယ္။ “သြန္သင္”တို႔၊ “ဆံုးမ”တို႔ကို က်ေနာ္ မသံုးပါဘူး။

က်ေနာ္တို႔မွာ ေခါက္႐ိုးက်ိဳးေနတာက မိဘ၊ ဆရာ၊ လူႀကီးသူမ ျဖစ္သြားၿပီဆိုတာနဲ႔ လူငယ္ေတြကို “သြန္သင္ ဆံုးမရမယ္”လို႔သာ အ႐ိုးစြဲေနပါတယ္။ “ပ်ိဳးေထာင္”ဖို႔ကို စိတ္ကို မကူးမိၾကပါဘူး။ “ပ်ိဳးေထာင္”ဆိုတာမွာ ေလနဲ႔ သြန္သင္တာေတြ၊ ေလနဲ႔ ဆံုးမတာေတြ မပါဝင္ပါဘူး။ ေဘးကေန အသာေလး သိုင္းဝိုင္းေပးတဲ့ သေဘာပါ။

သစ္ပင္မွာ ပ်ိဳးတယ္ဆိုတာ ေရေလာင္းေပးတယ္၊ ေပါင္းသင္ေပးတယ္၊ ေနေရာင္ေအာက္ကို ထုတ္ေပးပါတယ္။ လူကို ပ်ိဳးေထာင္တဲ့အခါမွာလည္း ေလနဲ႔ သြန္သင္ဆံုးမတာက လြယ္ပါတယ္။ ဘာမွလည္း အရာ မေရာက္လွပါဘူး။

ပ်ိဳးေထာင္တယ္ဆိုတဲ့အခါက်ေတာ့ ဝါယမစိုက္ရပါၿပီ၊ အခ်ိန္ေပးရပါၿပီ။ လူငယ္ေတြရဲ႕အျမင္၊ လူငယ္ေတြရဲ႕ သေဘာထားေတြကို နားေထာင္ေပးတာလည္း ပါတယ္၊ ဘယ္ဟာက အမွန္၊ ဘယ္ဟာက အမွားဆိုတာကို ေလနဲ႔ ေျပာျပတာ မဟုတ္ဘဲ လူငယ္ေတြဘာသာ သိျမင္လာေအာင္ ကိုယ္တိုင္ ေရွ႕က စံျပ လုပ္ျပတာ၊ ဒါမွမဟုတ္ စံနမူနာ ယူထိုက္သူတေယာက္ေယာက္ရဲ႕ အေၾကာင္းကို သ႐ုပ္ေဖာ္ထားတဲ့ စာကို ျဖစ္ျဖစ္ အတူဖတ္တာမ်ိဳးပါ။

ေလနဲ႔က လြယ္၊ လုပ္ဖို႔ ခက္

ေရးရင္းနဲ႔ ပ်ဥ္းမနားမဟာၿမိဳင္ေတာရဆရာေတာ္ ဦးေဇာတိက အမွတ္မထင္ မိန္႔ဖူးတဲ့ စကားေလး သြားသတိရမိပါတယ္။ အမ်ားသိေတာ္မူတဲ့အတိုင္း ဆရာေတာ္ ငယ္ဘဝက ဘာသာျခားပါ။ ဆရာေတာ္ဟာလည္း စူးစမ္းသင္ယူလိုစိတ္အျပည့္နဲ႔ ပုဂၢိဳလ္ျဖစ္ပါတယ္။ ဂီတေလးကလည္း ဝါသနာပါတယ္။ သည္အခါ အရပ္ထဲက ဆံသဆရာ ဂီတသမားဆီ အျမဲ ေရာက္ေရာက္ေနတယ္။ အဲဒီ့ ဆံသဆရာက တရားလည္း ထိုင္တယ္။ သို႔ေပတည့္ ဆရာေတာ္ ေလာင္းလ်ာကို “တရားထိုင္ပါ”လို႔ မခိုင္းပါဘူးတဲ့။ “လာ… တရားေလး ထိုင္လိုက္ၾကဦးစို႔ကြာ…”လို႔သာ ဆိုပါသတဲ့။

သိပ္တန္ဖိုးရိွတဲ့ စကားပါပဲ။ က်ေနာ္တို႔က သူမ်ားကို ဘာလုပ္၊ ညာလုပ္လို႔ “သြန္သင္ဖို႔” အထံုပါေနၾကတယ္။ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ကေရာ လုပ္ျဖစ္ရဲ႕လားဆိုတာ အင္မတန္ ႀကီးတဲ့ ေမးခြန္းပါ။ သူမ်ားကို ဘာလုပ္၊ ညာလုပ္ ေျပာမယ့္အစား “လာ… တူတူ လုပ္လိုက္ရေအာင္”ဆိုတာက ဘယ့္ကေလာက္အထိ ပိုတာသြားမယ္ဆိုတာ စဥ္းစားဆင္ျခင္ၾကည့္သင့္ၾကလိမ့္မယ္ ထင္ပါတယ္။ အန္ကယ္ဦးၾကည္ေမာင္ဟာလည္း အဲလို လူစားလို႔ က်ေနာ္ ျမင္မိရပါတယ္။

ကိုယ္က်င့္တည္ၾကည္သူ အန္ကယ္

ေနာက္တခ်က္ကေတာ့ အန္ကယ္က အဲဒီ့ေန႔မွာ က်ေနာ့္ေရွ႕က ေျပာသြားတဲ့ ဆရာမံုရြာေအာင္ရွင့္ စကားနဲ႔ ေျပာရရင္ “အမွန္တရားနဲ႔ ေနထိုင္သြားသူ” ေပါ့။ က်ေနာ္ကေတာ့ “ကိုယ္က်င့္တည္ၾကည္သူ” (man of principle) လို႔ ျမင္မိပါတယ္။ အဲဒါကလည္း အန္ကယ့္ရဲ႕ စာဖတ္အား၊ အသိပညာ၊ ဆင္ျခင္တံုတရားေတြရဲ႕ အက်ိဳးဆက္လို႔ ဆိုႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။

ထင္ရွားတဲ့ ကုိယ္က်င့္တည္ၾကည္မႈကေတာ့ အာဏာရ ဗိုလ္ေနဝင္းကို ေျပာင္ေျပာင္တင္းတင္း ဆန္႔က်င္ခဲ့တာ၊ ဗိုလ္ေအာင္ႀကီး မွားတယ္လို႔ ယံုၾကည္တဲ့အတြက္ ႏွစ္ေပါင္း ၄၀ ေလာက္ ခင္မင္ခဲ့တဲ့ မ်က္ႏွာကို မေထာက္ဘဲ ေအာင္-စု-တင္ အကြဲအျပဲမွာ ဒီခ်ဳပ္နဲ႔ က်န္ေနရစ္ခဲ့တာ၊ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္မွာ ဒီခ်ဳပ္က ထြက္လာခဲ့တာေတြပါပဲ။

“ကိုယ္က်င့္တည္ၾကည္သူ”ဆိုတာ လူတိုင္း လုပ္ႏိုင္ဖို႔ ခက္တဲ့ ကိစၥပါ။ အဲသလို ေနႏိုင္ဖို႔အတြက္ စေတးရတာေတြကေတာ့ အနမတဂၢပါပဲ။ ပထမဆံုး စေတးရတာကေတာ့ ကိုယ္က်ိဳးကိုယ့္စီးပြားကို စေတးရတာ ေသခ်ာလွပါတယ္။

ဆိုၾကပါစို႔၊ ဗိုလ္ေနဝင္းကို ေဘာင္းေတာ္ညိတ္ စိတ္ေတာ္သိခဲ့မယ္ဆို အန္ကယ္တေယာက္ လွ်မ္းလွ်မ္းေတာက္ခဲ့မွာ မလြဲဘူးေလ။ ဒါမွမဟုတ္လည္း ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီက ထြက္လာခဲ့ၿပီးတဲ့အခ်ိန္မယ္ တပ္ထဲမွာ သူ႔မိတ္ေဆြရင္းေတြေရာ၊ ရဲေဘာ္ရဲဘက္ေတြေရာ၊ လက္ေအာက္ငယ္သားေတြပါ ရိွပါတယ္။ အန္ကယ့္ကို ကူညီခ်င္တဲ့သူေတြ မနည္းပါဘူး။ ဆိုရွယ္လစ္ေခတ္ အားလံုး ပါးရွားေနခ်ိန္မွာ အန္ကယ္ဟာ အရင္အရိွန္နဲ႔ အခြင့္ထူးခံမယ္ဆို ခံႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ စီးပြားေကာင္းေကာင္းျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါလည္း မလုပ္ခဲ့ပါဘူး။

အန္ကယ္ ဒုတိယ စေတးရတာကေတာ့ လြတ္လပ္မႈပါပဲ။ သူ႔ရဲ႕ ကိုယ္က်င့္တည္ၾကည္မႈက ဗိုလ္ေနဝင္းရဲ႕ ပရမ္းပတာ စ႐ုိက္နဲ႔ ထိပ္တိုက္ေတြ႕တဲ့အခါ ထစ္ခနဲရွိ အဖမ္းခံရ၊ အက်ဥ္းခ်ခံခဲ့ရေတာ့တာပါပဲ။

၁၉၄၈ ခုႏွစ္ ျမန္မာျပည္ လြတ္လပ္ေရးရကတည္းက ယေန႔ထက္တိုင္ ႏိုင္ငံ့ထိပ္မွာ တက္ေနၾကသူအားလံုးဟာ သက္ဦးဆံပိုင္ ဘုရင္စိတ္ အေတာ္ေပါက္ေနၾကသူခ်ည္းပဲ ထင္ပါတယ္။ သူတို႔နဲ႔ သေဘာကြဲတာနဲ႔ အဲဒီ့လူေတြကို ဖမ္းဆီးဖို႔၊ ႏွိပ္စက္ဖို႔၊ ေထာင္ထဲထည့္ဖို႔ လက္မရြံ႕ၾကပါဘူး။ ကိုယ့္ႏိုင္ငံသားေတြကို ရင္ဝယ္သားလို သေဘာထားၿပီး ငဲ့ညႇာေထာက္ထားတာမ်ိဳး လြတ္လပ္တဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ၇၁ ႏွစ္သမိုင္းမွာ ေတြ႕ႏိုင္ခက္ခဲလြန္းလွပါ တယ္။

အဲေတာ့ ကိုယ္က်င့္တည္ၾကည္သူအတြက္ သည္တိုင္းျပည္မယ္ ေနစရာ ပါးရွားတယ္လို႔ ဆိုရပါလိမ့္မယ္။ အန္ကယ္က အဲဒီ့ ပါးရွားသူထဲမွာ ပါေနေလေတာ့ကာ သူ႔လြတ္လပ္ခြင့္ကို မၾကာခဏ စေတးခဲ့ရျပန္တာေပါ့ဗ်ာ။

ေနာက္တခုက ဗိုလ္ေအာင္ႀကီး၊ ဒီခ်ဳပ္တို႔နဲ႔ ကြဲခဲ့ေပမယ့္ ဗိုလ္ေအာင္ႀကီးအေၾကာင္း၊ ဒီခ်ဳပ္အေၾကာင္း၊ ဒီခ်ဳပ္ အဖြဲ႕ဝင္ေတြအေၾကာင္း ဘာတခုမွ မေျပာဘဲ ေရငံုေနႏိုင္ခဲ့တာဟာလည္း အန္ကယ့္ ကိုယ္က်င့္တည္ၾကည္မႈကို တိတိပပ ျပဆိုေနတယ္လို႔ ခံစားရပါတယ္။

လင္မယား ကြဲရင္ေတာင္ အေတာ္မ်ားမ်ားက ကိုယ္နဲ႔ ေပါင္းခဲ့သူ မေကာင္းတာေတြကိုပဲ ပါးစပ္နဲ႔ တလံုး ေျပာတတ္ပါတယ္။ က်ေနာ္ေတာင္ အဲဒါမ်ိဳး ေရွာင္ႏိုင္မယ္ မထင္ပါဘူး။ သည္လို တိုင္းသိျပည္သိေတြနဲ႔ ကြဲတဲ့အခါမွာေတာ့ ပိုေတာင္ ေျပာျဖစ္စရာ အေၾကာင္းမ်ားပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒါကို အန္ကယ္က ေသသည္အထိ လုပ္မသြားခဲ့ပါဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ အန္ကယ့္ရဲ႕ ကိုယ္က်င့္တည္ၾကည္စြာ ေနထိုင္သြားမႈကို မ႐ိုေသဘဲ မေနႏိုင္ေတာ့ပါဘူးခင္ဗ်ာ။

EQ သိပ္ျမင့္တဲ့ အန္ကယ္

အခုေခတ္မယ္ သိပ္ေခတ္စားလာတာက အဲဒီ့ EQ ဆိုတဲ့ Emotional Quotient ပါ။ “မ်ိဳသိပ္ႏိုင္စြမ္း အတိုင္းအဆ (မ်ိဳဆ)”လို႔ ဘာသာျပန္ရင္ သင့္မလား မသိဘူး။ ဉာဏ္ရည္ ဘယ္ေလာက္ျမင့္ျမင့္ အဲဒီ့ “မ်ိဳဆ” အားနည္းရင္ ေအာင္ျမင္မႈနဲ႔ အလွမ္းေဝးေနတတ္တယ္လို႔ေတာင္ ပညာရွင္ေတြက ဆိုေနၾကပါၿပီ။

စကားစပ္လို႔ ကိုယ့္အေၾကာင္း ကိုယ္ေျပာရရင္ က်ေနာ္ဟာ အဲဒီ့ “မ်ိဳဆ”အရာမွာ အေတာ့္ကို အားနည္းသူပါ။ အဲဒါကို ၅ မွတ္ေပးမယ္ဆိုရင္ အလြန္ဆံုးမွ ၁ မွတ္ေလာက္ပဲ ရေလမလား၊ ဒါမွမဟုတ္ သုညေအာက္ အႏုတ္ပဲ ျပေလမလားေတာင္ မသိပါဘူး။ က်ေနာ္က စိတ္ျမန္လက္ျမန္၊ ခံစားေပါက္ကြဲလြယ္တဲ့ သဘာဝနဲ႔ေပကိုး။ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ မေကာင္းမွန္းလည္း သိပါတယ္။ ျပင္ဖို႔လည္း ႀကိဳးစားပါတယ္။ ဒါေပသည့္ အေရးဆို အက်င့္ဆိုးက ထိုးထိုးေထာင္ေထာင္ရယ္။

ဘုရားေဟာ မဟုတ္ဘဲ အ႒ကထာဆရာေတြက ဘုရားရဲ႕ အာေဝဏိက ဂုဏ္ေတာ္ ၁၈ ပါးကို ဂုဏ္ျပဳ ပူေဇာ္ထားတဲ့ “ဒါရန” ပရိတ္ (အမွန္ေတာ့ ပရိတ္ကို မဟုတ္)မွာ ပါတဲ့ ၾကည္ညိဳဖြယ္ ဘုရား ဂုဏ္ေတာ္ တပါး (ဒါမွမဟုတ္ ၃ ပါး)ကေတာ့ ဘုရားရွင္တို႔ရဲ႕ ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မေနာကံ ကံသံုးပါးစလံုးရဲ႕ ေရွ႕မွာ ဉာဏ္ေတာ္ကသာ အစဥ္အျမဲ ေရွ႕က သြားတယ္ဆိုတဲ့ ဂုဏ္ပါပဲ။

ဆိုလိုတာက ခႏၶာကိုယ္ တေနရာရာမွာ ယားယံတယ္၊ သာမန္လူအေနနဲ႔ ယားတယ္၊ ကုတ္တယ္ေပါ့။ ဘုရားရွင္ေတြအေနနဲ႔က်ရင္ေတာ့ ယားတာကုိ သိတယ္၊ ၿပီးေတာ့ ကုတ္သင့္မကုတ္သင့္ ဆင္ျခင္မယ္။ အနာမွာ အသားႏုတက္ေနလို႔ ယားေနတာကို ဆင္ျခင္မိတဲ့အခါ မကုတ္သင့္ဘူးလို႔ ဉာဏ္က ျပေနတယ္။ သည္အခါမွာ မကုတ္ျဖစ္ေတာ့ဘူး။ ဒါ ကာယကံရဲ႕ ေရွ႕မွာ ဉာဏ္နဲ႔ ဆင္ျခင္ႏိုင္စြမ္းပါ။

က်ေနာ္လူ႔အႏၶ၊ လူ႔ဗာလ သိပ္လုပ္တတ္တာတခုက စိတ္တိုင္းမက်ရင္ တစ္တစ္ခြခြ ဆဲမိတတ္တာပါပဲ။ လူကိုေတာင္ မဟုတ္ဘူးေနာ္။ တယ္လီဖုန္း၊ ကြန္ပ်ဴတာ၊ အင္တာနက္ေတာင္ က်ေနာ္လိုသလို ခ်က္ခ်င္း မျဖစ္ရင္ အဲဒါကို ဆဲမိၿပီ။ ဘယ္ေလာက္ လြဲသလဲ။ ဝစီစ႐ိုက္ မေကာင္းပံုေျပာပါတယ္။ ဘုရားရွင္ေတြဆိုရင္ ေတာ့ ႏႈတ္က တခုခု မထြက္ခင္ ဉာဏ္နဲ႔ အရင္ဆင္ျခင္ပါတယ္။ ေျပာသင့္ မေျပာသင့္၊ ေျပာရင္ အက်ိဳး ရိွမရိွ စသျဖင့္ေပါ့။

သည့္ထက္ ခက္တာကေတာ့ မေနာကံပါပဲ။ စိတ္တခုယုတ္ ၉၀ လို႔ဆိုတဲ့အတိုင္း စိတ္ဆိုတာက လက္ဖ်စ္တတီး အတြင္းမွာ အမ်ိဳးမ်ိဳးျဖစ္ေနတာ။ အန္ကယ္ ဦးၾကည္ေမာင္အေၾကာင္း ေျပာေနရင္း စိတ္က တည္ထားတဲ့ ထမင္းအိုးဆီလည္း လွစ္ခနဲ ေရာက္ခ်င္ ေရာက္သြားမယ္၊ မႏၲေလးက ေသသြားတဲ့ ႀကီးေတာ္ႀကီးဆီလည္း လွစ္ခနဲ ေရာက္ခ်င္ ေရာက္သြားမယ္။ သိပ္ျမန္တာ။

စိတ္ဝင္စားရင္ လုပ္ၾကည့္ၾကေစခ်င္ပါတယ္။ ေတြးခ်င္ရာ ေတြးေနရင္းက ေရာက္ေနတဲ့ အေတြးကို ခဏရပ္ၿပီး အဲဒီ့အေတြး ဘယ္က စပါလိမ့္လို႔ ေျခရာခံၾကည့္ရင္ အေတာ့္ကို စိတ္ဝင္စားစရာ ေကာင္းပါတယ္။ ဘာမွ မဆိုင္တာက စမိသြားတာက အေတာ္မ်ားတာကိုလည္း ေတြ႕ရပါလိမ့္မယ္။

အေတြးတခုကို မေတြးခင္ကတည္းက ေတြးသင့္မေတြးသင့္ ဉာဏ္နဲ႔ ဆင္ျခင္ၿပီးမွ ေတြးဖို႔ဆိုတာက်ေတာ့ အင္မတန္ ခက္သြားပါၿပီ။ ဘုရားရွင္ေတြမွသာ အဲလို လုပ္ႏိုင္လိမ့္မယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။

အန္ကယ့္ကို ဘုရားနဲ႔ ႏိႈင္းတာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ အန္ကယ့္ ဝစီကံနဲ႔ ကာယကံမွာေတာ့ ဉာဏ္နဲ႔ အရင္ ဆင္ျခင္ထိန္းခ်ဳပ္ထားတာ ထင္ရွားလွပါတယ္။ ေျပာခ်င္တိုင္း မေျပာဘူး၊ လုပ္ခ်င္တိုင္း မလုပ္ဘူး။ အန္ကယ့္မွာ “စိတ္လိုက္မာန္ပါ”ဆိုတာ မရိွဘူးလို႔ ထင္ပါတယ္။ အဲဒါဟာ က်ေနာ္ေျပာေနတဲ့ “မ်ိဳဆ”စြမ္းအားျမင့္မားတာပါပဲ။

အန္ကယ့္စိတ္ထဲ ဘယ္သူမွ ဝင္ၾကည့္လို႔ မရတာမို႔ ေတြးရာမွာေတာ့ အဲလို ဉာဏ္နဲ႔ ဆင္ျခင္ၿပီးမွ ေတြးျဖစ္ မေတြးျဖစ္ အန္ကယ္မွတပါး ဘယ္သူမွ မသိႏိုင္တာ အမွန္ပါ။ သို႔ေပတည့္ အန္ကယ္ဟာ တခ်ိန္လံုး သတိနဲ႔ ေနသူအျဖစ္ သူ႔အေၾကာင္း ေရးထားတဲ့ စာအုပ္ေတြမွာ အထင္အရွား ေတြ႕ရပါတယ္။

“သတိ”တဲ့။ အေျပာလြယ္သေလာက္ အင္မတန္ အလုပ္ခက္လွပါတယ္။ ဆရာေတာ္ဦးေဇာတိကကလည္း “သတိဆိုတဲ့ ေနအိမ္”ဆိုတဲ့ တရားနဲ႔ က်ေနာ္တို႔ကို သတိေပးခဲ့ဖူးပါတယ္။ သတိမရိွတဲ့ စိတ္ဟာ ကေလကေခ် စိတ္၊ ေျခသလံုးအိမ္တိုင္ စိတ္ပါ။ “သတိ”ဆိုတဲ့ အိမ္ကေလးရိွေနပါမွ စိတ္က အတည္တက် ျဖစ္ေတာ့မွာပါ။ ဆရာေတာ့္ တရားကို နာခဲ့တာမ်ား ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ ေက်ာ္ခဲ့ပါၿပီ။ က်ေနာ့္မွာေတာ့ အခုခ်ိန္ထိ ကေလကဝစိတ္နဲ႔ သာ လူလုပ္ေနရင္း သခ်ႋဳင္းကုန္းဆီ ခ်ီတက္ေနပါၿပီ။

အန္ကယ္ကေတာ့ သတိႀကီးတဲ့သူမို႔ ေကာင္းရာသုဂတိမွာ ရိွေနမွာလည္း မလြဲပါဘူးဗ်ာ။

ခိုးခိုးခစ္ခစ္ရယ္တတ္သူ အန္ကယ္

အန္ကယ္နဲ႔ ရင္းႏွီးခြင့္ရခဲ့တဲ့ သက္တမ္းတေလွ်ာက္မွာ အမွတ္ရစရာေတြထဲက ေနာက္ဆံုးတခုကေတာ့ အန္ကယ့္ ရယ္သံပါပဲ။ အန္ကယ္က ဇဝနဉာဏ္အလြန္ေကာင္းသူပါ။ ၿပီးေတာ့ နာက်င္စရာေတြ၊ ရင္နင့္စရာေတြကို ေသာပစ္လိုက္ရင္း ရယ္ပြဲဖြဲ႕တတ္သူလည္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

နမူနာအေနနဲ႔ နာမည္ေတာ့ ထုတ္မေျပာခ်င္ေတာ့ပါဘူး။ အန္ကယ္နဲ႔ ရင္းလြန္းမက ရင္းႏွီးၿပီး အတြင္းသိ အစင္းသိျဖစ္ေနတဲ့ အန္ကယ့္ ရဲေဘာ္ရဲဘက္တေယာက္ ဟိတ္တလံုး ဟန္တလံုးနဲ႔ ဟန္ေရးျပေနတဲ့အေၾကာင္း က်ေနာ္က ေျပာေတာ့ အန္ကယ္က “ဟိတ္ထုတ္မွာေပါ့ဗ်ာ၊ သူ႔တသက္လံုး ဘယ္စာတအုပ္ကိုမွ အစမွ အဆံုးတိုင္ ျပည့္ျပည့္ဝဝမွ မဖတ္ဖူးရွာတာကိုး…”လို႔ ေျပာၿပီး တခစ္ခစ္ ရယ္ေနခဲ့ပါတယ္။

အဲဒီ့ရယ္သံေလးေတြနဲ႔ ေျပာတဲ့စကားမွာ တဖက္သားကို နားလည္ေပးတဲ့ သေဘာလည္း ပါေနတယ္၊ တဖက္သားရဲ႕ ေနာက္ခံကို သူသိထားသလို ပြင့္ပြင့္လင္း ေျပာလိုက္တာလည္း ပါေနတယ္။ ရယ္သံမွာကေတာ့ သူလည္း အဲဒီ့လူကို သေဘာမေတြ႕လွဘူး၊ သို႔ေသာ္ ရယ္ပစ္လိုက္ျခင္းနဲ႔ မက်တဲ့ဘဝင္ကို ရႊင္လာေအာင္ ဖန္တီးလိုက္တာလို႔ က်ေနာ္ ခံစားမိပါတယ္။

အဲလို ရယ္သံေလးေတြကို အျမဲမဟုတ္ေတာင္ မၾကာခဏ အန္ကယ့္ဆီက ၾကားခဲ့ရဖူးတယ္။ ေၾသာ္… အန္ကယ့္ႏွယ္၊ ထားတတ္လိုက္တဲ့ စိတ္၊ ခ်မ္းသာလိုက္မယ့္ စိတ္ဆိုတာ အဲဒီ့ ရယ္သံေတြ ၾကားတိုင္း ေတြးျဖစ္ခဲ့သလို အန္ကယ့္စိတ္မ်ိဳး ထားႏိုင္ေအာင္ က်ေနာ့္ကိုယ္က်ေနာ္လည္း ဆံုးမခဲ့ရပါတယ္။

ဓာတ္မသိသူက စိန္ေခၚတာခံရတဲ့ အန္ကယ္

ရယ္စရာေကာင္းတာက အာရွအပတ္စဥ္စာေစာင္ထဲက ဦးၾကည္ေမာင္ရဲ႕ စကားကို အယူအေကာက္ လြဲၿပီး ေထာက္လွမ္းေရးဂိုဏ္းခ်ဳပ္ႀကီးက လူမွား စိန္ေခၚခဲ့တဲ့အမႈပါပဲ။ မသိမမီလိုက္သူေတြအတြက္၊ ႏ်ဴရင္ဘာ့(ဂ္) ခံု႐ံုးကို ဦးၾကည္ေမာင္ ညႊန္းခဲ့လို႔ ၁၉၉၀ ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီးမွာ အာဏာမလႊဲခဲ့တာဆိုတဲ့ စာမဖတ္ဘဲ ေလသံၾကားနဲ႔ ဖမ္းတရားနာကာ ေျပာေနၾကတာကို အဟုတ္မွတ္ေနသူေတြအတြက္ အဲဒီ့သတင္းစာဆရာ (Dominic Faulder) ရဲ႕ အေမးနဲ႔ ဦးၾကည္ေမာင္ရဲ႕ အေျဖတို႔ကို (အဲဒီ့အပိုင္းေလးပဲ) ဘာသာျပန္ေပး လိုက္ပါတယ္။ အဲဒီ့ အေမးအေျဖပါတဲ့ အာရွအပတ္စဥ္ စာေစာင္ရဲ႕ မူရင္းစာမ်က္ႏွာကိုပါ တလက္စတည္း တင္လိုက္ပါတယ္။

ေမး – စစ္အစိုးရဟာ လူထုက လက္စားေခ်မွာကို စိုးရိမ္ပူပန္ေနပါသလား။

ေျဖ – က်ေနာ္တုိ႔ မျဖစ္မေန ကိုင္တြယ္ရမယ့္ ျပႆနာေတြက တအားကို မ်ားလြန္းလွပါတယ္။ ေျပာၾကစတမ္းဆို ႏ်ဴရင္ဘာ့(ဂ္)မွာ တရားစြဲဆိုခံရတဲ့ ဂ်ာမန္ဆိုလို႔ ဘယ္ေလာက္မ်ား ရိွလို႔တုန္းဗ်ာ။

ေမး – ရန္ကုန္မွာ ႏ်ဴရင္ဘာ့(ဂ္)ရိွလာမယ္လို႔ ခင္ဗ်ား ေျပာလိုက္တာလား။

ေျဖ – မေျပာဘူး။ လံုးဝ မေျပာဘူး။ ေတာ္႐ံု ျမန္မာလူမ်ိဳးေတြဟာ စစ္သားေတြကို တိုက္ခိုက္လိမ့္မယ္လို႔ က်ေနာ္ မထင္ပါဘူး။ ဒါဟာ အႀကီးအက်ယ္ ခ်ဲ႕ကားထားတဲ့ ျပႆနာပါ။ ဘာမွ မဟုတ္ပါဘူး။ ခင္ညြန္႔လို လူမ်ိဳးေတြအေနနဲ႔ကေတာ့ သူတို႔ကိုယ္သူတို႔ တယ္မလံုျခံဳလွဘူးလို႔ သူတို႔အေၾကာင္းနဲ႔သူတို႔ ခံစားရေကာင္း ခံစားေနရႏိုင္တာေတာ့ အမွန္ပါပဲ။

asiaweek 1990ကဲ… အဲဒီ့စာ မူရင္းအတုိင္း လံုးေစ့ပတ္ေစ့ ဘာသာျပန္ေပးလိုက္တာပါ။ အဲဒီ့ အေမးအေျဖထဲမွာ ႏ်ဴရင္ဘာ့(ဂ္)ဆိုတာ ပါတယ္၊ ခင္ညြန္႔ဆိုတာ ပါတယ္။ ဒါနဲ႔ပဲ ခင္ညြန္႔ကို စစ္ခံု႐ံုးတင္မယ္ ျဖစ္ေရာတဲ့လား။

ဗမာစကားကို မေနႏိုင္ မထိုင္ႏိုင္ အနက္ဖြင့္လိုက္ဦးမဗ်ာ။ အန္ကယ္ ေျပာတဲ့ စကားက ရွင္းတယ္။ လက္စားေခ်ဖို႔ထက္ တိုင္းျပည္မွာ ေျဖရွင္းရမယ့္ ျပႆနာေတြက မတန္တဆ မ်ားေနတယ္။ တကယ့္ တကယ္မွာ ႏ်ဴရင္ဘာ့(ဂ္)ကို ေရာက္တဲ့ ဂ်ာမန္ဘယ္ႏွေယာက္ ရိွခဲ့လို႔လဲ။ (အမွန္တကယ္ က်ဴးလြန္ခဲ့သူထဲက အနည္းငယ္မွ်သာ ေရာက္တယ္လို႔ ဆိုလိုတာပါ။)

အဲဒါကို သတင္းစာဆရာက ေခ်ာင္ပိတ္ၾကည့္ေသးတယ္။ ဒါဆို ႏ်ဴရင္ဘာ့(ဂ္) ရိွလာမယ္လို႔ ဆိုလိုခ်င္တာ လားေပါ့။ အန္ကယ္ ခ်က္ခ်င္း ျငင္းတယ္။ မဆိုလိုဘူး၊ လံုးဝ မဆိုလိုဘူး။ သာမန္ ျမန္မာေတြက စစ္တပ္ကို တိုက္မယ္လို႔ သူမထင္ဘူး။ ဒါ သက္သက္မဲ့ ခ်ဲ႕ေနၾကတာ။ ခင္ညြန္႔လို လူမ်ိဳးကေတာ့ သူ႔ဟာနဲ႔သူ မလံုမျခံဳ ခံစားေနရခ်င္ ေနရလိမ့္မယ္။ အဲလိုပဲ ေျပာလိုက္တာပါ။

ဒါကုိ တိုင္းသိျပည္သိ ေဆြ႕ေဆြ႕ခုန္ျပလိုက္ေတာ့ အခြက္ရွဲတာမ်ား ဗ်န္းဗ်န္း ဗ်န္းဗ်န္းနဲ႔ ေနပါေရာလား။ ေျပာလို႔ေတာ့ မရဘူးေပါ့ေလ။ ဦးဝင္းတင္၊ ဦးထြန္းတင္တို႔ လမ္းေၾကာင္းေဖာ္ေပးလိုက္တဲ့ “မတရားတဲ့ အမိန္႔ အာဏာဟူသမွ် တာဝန္အရ ဖီဆန္ၾက”ဆိုတာေတာင္ “အာဏာဖီဆန္ေရး လမ္းစဥ္”လို႔ လိုရာဆြဲ တဖက္သတ္ ေကာက္ယူ ဝါဒျဖန္႔ တပ္လွန္႔တတ္တဲ့ ဉာဏ္ႀကီးရွင္ေတြဆိုေတာ့ စာကို လိပ္ပတ္လည္ေအာင္ မဖတ္ဘဲ အဲဒီ့ ႏွစ္လံုးကို ဆက္စပ္ၿပီး ခင္ညြန္႔ကို ႏ်ဴရင္ဘာ့(ဂ္)ပို႔မယ္လို႔ ေကာက္ယူကာ တဖက္သတ္ ယံုမွတ္ၿပီး ေဒါသူပုန္ေတြေရာ၊ ေဒါေသာင္းက်န္းသူေတြေရာ၊ ေဒါအၾကမ္းဖက္သမားေတြပါ ထကုန္ေတာ့တာေပါ့ဗ်ာ။

ထတာလည္း ႐ိုး႐ိုးမထဘူး၊ ဗိုလ္မွဴးႀကီး (ေဟာင္း) ၾကည္ေမာင္ဆိုတာနဲ႔ တျခား နာမည္တူ ဗိုလ္မွဴးႀကီး ၾကည္ေမာင္နဲ႔မွားၿပီး ကိုယ္က်င့္တရားခ်င္း ယွဥ္ရဲတယ္ေတြ ဘာေတြ စိန္ေခၚလိုက္တာက သာဆိုးတယ္။ အဲဒီ့ စိန္ေခၚသံ သတင္းစာ ရွင္းလင္းပြဲမဟာႀကီးအေၾကာင္း ျပန္ေျပာင္း ေျပာမိေတာ့ အန္ကယ္က သူ႔ထံုးစံအတိုင္း တခစ္ခစ္ပဲ ရယ္ေနခဲ့တာ မွတ္မိေနေသးေတာ့တယ္။

က်ေနာ့္ေရႊေခတ္

အန္ကယ္ဦးၾကည္ေမာင္ရဲ႕ ရာျပည့္ပြဲကေန တေရးေရး ျပန္ေပၚလာတဲ့ အေဟာင္းထဲက အစုတ္ေတြကို တင္ဆက္ခဲ့တာပါ။ က်န္ေနေသးတာေတြ တပံုတမ ရိွေသးသလို ေခါင္းထဲမွာ ေလာေလာဆယ္ ေပၚမလာေသး တာေတြ၊ အေရးမႀကီးလွလို႔ ခ်န္ရစ္ခဲ့တာေတြလည္း မနည္းပါဘူး။ က်ေနာ့္အာ႐ံုမွာ ေပၚလာသမွ်ထဲက အတတ္ႏိုင္ဆံုး က်စ္က်စ္လစ္လစ္ျဖစ္ေအာင္ စစ္စစ္စိစိ ေရးလိုက္တာပါပဲ။

ေျပာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ အဲဒီ့သံ႐ံုးမွာ အမႈထမ္းခဲ့တဲ့ ၁၉၉၁ ကေန ၂၀၀၃ ဆိုတဲ့ ၁၂ ႏွစ္နီးပါး ကာလတာဟာ က်ေနာ့္အစြမ္း အျပႏိုင္ဆံုး ေရႊေခတ္လို႔ ဆိုႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။ သည္တပိုင္းမွာေတာ့ ကိုယ္ရည္ေသြးတယ္လို႔ ထင္ခ်င္လည္း ထင္ၾကပါေတာ့ဗ်ာ။ ႏိုင္ငံေရးသတင္းဆိုရင္ က်ေနာ့္႐ံုးက သတင္းကမွ ခိုင္လံုစိတ္ခ်ရတယ္ ဆိုတာကေတာ့ အဲဒီ့အခ်ိန္က သံတမန္ေလာက၊ သတင္းေလာကမွာ နာမည္တလံုး ရိွခဲ့ဖူးတာေတာ့ အမွန္ပါ။ စာနဲ႔ ေပနဲ႔ အေထာက္အထားေတာင္ ရိွခဲ့ဖူးပါတယ္။ သိပ္ကိုယ္ရည္ေသြးရာက်မွာ စုိးလို႔သာ ဘယ္ႏိုင္ငံတကာ အဖြဲ႕အစည္းက ထုတ္တဲ့ ဘယ္စာေစာင္ထဲမွာ ဘယ္လိုပါခဲ့တယ္ဆိုတာကို ေျပာမေနေတာ့တာပါ။ အဲတုန္းက က်ေနာ့္အေၾကာင္း၊ က်ေနာ္လုပ္ခဲ့ကိုင္ခဲ့ပံုေလးေတြကို ေရးထားပါတယ္။ ဆက္လက္ ဖတ္႐ႈေတာ္မူၾကပါဦး။

၁၉၉၇ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လမွာ တာဝန္ၿပီးဆံုးလို႔ ျမန္မာျပည္က ျပန္ရေတာ့မယ့္ သံ႐ံုးရဲ႕ ဒုတိယ ေခါင္းေဆာင္၊ ပထမအတြင္းဝန္က မျပန္ခင္မွာ က်ေနာ့္အတြက္ ေထာက္ခံစာတေစာင္ ေရးေပးခဲ့ပါတယ္။ (အမွန္ေတာ့ သူအပါအဝင္ က်ေနာ့္ကို တိုက္႐ိုက္ႀကီးၾကပ္တဲ့ ဒုတိယေခါင္းေဆာင္တိုင္းဆီက ေထာက္ခံစာေပါင္းစံုကို အျမဲတေစ ရယူထားခဲ့တာခ်ည္းပါပဲ။ ေနာက္အလုပ္တခု ေျပာင္းေလွ်ာက္ရင္ အဲဒီ့ေထာက္ခံစာေတြက ဘြဲ႕လက္မွတ္ အယ္စတံုေတြထက္ ႏိုင္ငံျခား အလုပ္အကိုင္ ေလွ်ာက္ထားရာမွ အဆမ်ားစြာ တာသြား ေပတာကိုး။) အဲဒီ့စာရဲ႕ ထိပ္ဆံုး စာပိုဒ္မွာ ေအာက္ပါအတိုင္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

“၁၉၉၇ ခုႏွစ္မွာ က်ေနာ္တို႔ မိခင္(ဝန္ႀကီး)ဌာနရဲ႕ သံ႐ံုးအကဲျဖတ္အစီရင္ခံစာမွာ ရန္ကုန္က ႏိုင္ငံေရး သတင္းပို႔ခ်က္ေတြက “အေကာင္းဆံုး”လို႔ ေဖာ္ျပထားၿပီး အားလံုးျခံဳလိုက္ရင္ “ထိပ္တန္း” လို႔ အဆင့္ သတ္မွတ္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ့ စြမ္းေဆာင္ရည္အမ်ားအျပားက ေအာင္သိန္းေက်ာ္ေၾကာင့္ပါပဲ”လို႔ ျပန္ဆိုႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။

အဆံုးပိုင္းမွာ ေရးထားတဲ့ စာသားတခုကလည္း က်ေနာ္ ဘယ္လိုလူဆိုတာကို ေဖာ္ျပေနတယ္လို႔ ယူဆမိရလို႔ ေဖာ္ျပပါရေစဦး။ အဲဒါကိုေတာ့ အဂၤလိပ္လို အရင္ေဖာ္ျပၿပီးမွ ဘာသာျပန္ေပးပါ့မယ္။

… in his reporting, Aung Thein Kyaw has demonstrated strong analytical ability and a rare dispassionate perspective on political developments.

“သတင္းပို႔ရာမွာ ေအာင္သိန္းေက်ာ္ဟာ ထက္ျမက္တဲ့ သံုးသပ္မႈ စြမ္းရည္သာမက ႏိုင္ငံေရး ျဖစ္စဥ္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ရင္ ရွားပါးလွတဲ့ ဘက္မလိုက္ေသာ အျမင္ကို ျပသခဲ့ပါတယ္”လို႔ ဆိုထားတာပါ။ Dispassionate ကို “ဘက္မလိုက္ေသာ”လို႔ ဘာသာျပန္ထားေပမယ့္ passionate ဆိုတာက “အ႐ူးအမူး (စြဲလန္းဖက္တြယ္ထား) ျဖစ္ေသာ”လို႔ အနက္ရပါတယ္။ ဆိုလိုတာက တဖက္ပိတ္သေဘာ၊ မ်က္ကန္းသေဘာကို ေဆာင္ပါတယ္။ ျဖစ္ရပ္ေတြကို သံုးသပ္တဲ့အခါေတြမွာ ပုဂၢိဳလ္ခင္လို႔ တရားမင္ၿပီး ကိုယ့္လူကိုယ္မို႔ သာသာထိုးထိုး၊ ကိုယ္ အျမင္မၾကည္သူမို႔ ႏွိပ္ႏွိပ္ဖိဖိ မလုပ္ဘဲ ဓမၼဓိ႒ာန္က်က် ပိုင္းျခားသံုးသပ္တဲ့အခါမ်ိဳးမွာ dispassionate ကို သံုးပါတယ္။ အဲဒါကို ရွားရွားပါးပါး (rare) နဲ႔ တြဲထားတယ္။

အဲဒီ့ေထာက္ခံစာတခုလံုးမွာ က်ေနာ္ သေဘာအက်ဆံုး၊ ဂုဏ္အယူဆံုး စကားစုက အဲဒီ့စုပါပဲ။ ေရးေပးခဲ့သူဟာ က်ေနာ့္ကို တိုက္႐ိုက္ကြပ္ကဲရသူ ျဖစ္တာမို႔ သူဟာ က်ေနာ့္အေၾကာင္းကို မသိခ်င့္အဆံုးပါပဲ။ က်ေနာ္ ဘယ္လို လူစားဆိုတာ တေန႔ကို အဖ်င္းဆံုး ၈ နာရီႏႈန္းနဲ႔ ၃ ႏွစ္ေလာက္အတြင္း ေန႔စဥ္မျပတ္ သူမ်က္စိနဲ႔ တပ္အပ္ျမင္ခဲ့ရတာကိုး။

img_1769
က်ေနာ္နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ေထာက္ခံစာ တခ်ိဳ႕

တခါတေလမ်ားဆို လူခ်င္းသာ မေတြ႕တယ္၊ ဖုန္းနဲ႔ အခ်ိန္မေတာ္ ဆက္သြယ္ေနတုန္း။ ဒါမွမဟုတ္လည္း စေန၊ တနဂၤေႏြ ပိတ္ရက္မွာေပမယ့္ သူ႔အိမ္သြားၿပီး ေျပာဆိုေဆြးေႏြး တင္ျပခဲ့တာေတြလည္း မနည္းပါဘူး။ ဒါ့အျပင္ သူက လူငယ္လည္း လူငယ္၊ အဲတုန္းက ၃၀ ေက်ာ္ေလးရယ္။ အင္မတန္လည္း ထက္ျမက္တယ္။ သူကိုယ္တိုင္ကလည္း ဓမၼဓိ႒ာန္က်က် သံုးသပ္တတ္တဲ့ အထံုကေလးနဲ႔ဆိုေတာ့ က်ေနာ့္ကို အဲလို သတ္မွတ္ခဲ့ ေပတာေပါ့။

အဲဒီ့ a rare dispassionate perspective ေၾကာင့္ပဲ က်ေနာ့္ရဲ႕ သေဘာထားအျမင္က အမ်ားစုနဲ႔ ဆန္႔က်င္ ကြဲလြဲၿပီး က်ေနာ္ဟာ လူ႔ခြစာ အလိုလိုျဖစ္လာရေတာ့တာပါပဲ။ ပတ္ဝန္းက်င္နဲ႔ လိုက္ေလ်ာညီေထြ သဟဇာတ ျဖစ္ခ်င္တာ သတၱဝါတိုင္းရဲ႕ အငံု႔စိတ္ပါ။ အဲလိုစိတ္နဲ႔ လူေတြဟာ ပုတ္သင္ညိဳေတြ ျဖစ္ကုန္ၾကပါတယ္။ ပတ္ဝန္းက်င္ကိုလိုက္ၿပီး အေရာင္ေျပာင္းၾကတာေပါ့။ တဆက္တည္းမွာ ပုတ္သင္ညိဳက်င့္ေတြ စြဲၿပီး ေခါင္းပဲ ညိတ္တတ္လာၾကပါေတာ့တယ္။

က်ေနာ္ ပုတ္သင္ညိဳ မျဖစ္ခ်င္ပါဘူး။ က်ေနာ့္မူ၊ က်ေနာ့္ဟန္၊ က်ေနာ့္ကိုယ္ပိုင္ဉာဏ္နဲ႔သာ လူလုပ္ခ်င္ခဲ့သလို အဲဒီ့အတိုင္းသာ လူလုပ္ေနခဲ့ၿပီး ေသတဲ့အထိလည္း အဲလိုပဲ ေနသြားမွာပါ။ မိုးခါးေရဆိုတာ က်ေနာ္ ဘယ္ေတာ့မွ ေသာက္မယ့္ အရာမဟုတ္ဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ က်ေနာ္ ေငြေၾကး မခ်မ္းသာပါဘူး။ ခ်မ္းသာခ်င္ရင္ ဘာလုပ္ရမယ္ဆိုတာ က်ေနာ္ သိခဲ့ပါတယ္။ ငတံုးမွ မဟုတ္တာေလ။

သူ႔ေထာက္ခံစာထဲမွာ ၁၉၉၆ ခုႏွစ္မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အက်ယ္ခ်ဳပ္က (ခဏ) လြတ္လာၿပီးတဲ့ ေနာက္ပိုင္း စေနတနဂၤေႏြ လူထုေဆြးေႏြးပြဲေတြကို ၁၅ လတိုင္တိုင္ က်ေနာ္ မပ်က္မကြက္သြားခဲ့တာလည္း ထည့္ေရးထားတယ္။ အလုပ္နဲ႔ပတ္သက္ရင္ က်ေနာ္ ေဇာကပ္တတ္ပံုကို ေျပာတာပါ။

သတင္းလိုက္တဲ့အခါမွာ ရဲတင္းေပမယ့္ မိုက္႐ူးရဲ မလုပ္တတ္တဲ့အေၾကာင္း (brave but not foolhardy လို႔ သံုးထားပါတယ္)လည္း ပါတယ္။ နမူနာ ေပးထားတာက ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္လည္း ေဘးမျဖစ္၊ သံ႐ံုးရဲ႕ ရပ္တည္မႈကိုလည္း အထင္မွား အျမင္မွား မျဖစ္ရေလေအာင္ ဆႏၵျပပြဲေတြမွာ ဘယ္အခ်ိန္ ဆုတ္ခြာရမယ္ဆိုတာ က်ေနာ့္ခ်င့္ခ်ိန္မႈနဲ႔ က်ေနာ္ လုပ္ခဲ့ပံုေတြကို ျပထားပါတယ္။

အဲတုန္းက အေတြ႕အၾကံဳတခ်ိဳ႕

အဲဒါေလး ျပန္ဖတ္မိေတာ့ အဲတုန္းက အရိပ္ေတြလည္း စိတ္မ်က္စိ ပိတ္ကားေပၚ တဖန္ ျပန္ေပၚလာရျပန္ ပါတယ္။ ဟုတ္ပါရဲ႕။ အဲဒီ့တုန္းက ရင္ဖိုခဲ့ရတာေတြလည္း ရိွတာေပါ့။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ မီးရထားနဲ႔ ခရီးသြားမယ္ ျပင္တဲ့အခါ ရန္ကုန္ ဘူတာႀကီးမွာ တားဆီးခံေနရတာမ်ား အခ်ိန္က အၾကာႀကီး။ လံုထိန္းတပ္ဖြဲ႕ေတြေတာင္ ခ်လို႔ရယ္။ ညဦးပိုင္း တပိုင္းလံုး အခ်ိန္ကုန္ခဲ့ရတယ္။ က်ေနာ္ရယ္၊ က်ေနာ့္ဇနီးရယ္က နံပါတ္ျဖဴ သံ႐ံုးကားနဲ႔။

ကိုယ္ပိုင္ကားကို သံုးရင္ လံုျခံဳေရးအရ အခ်ိန္မေရြး က်ေနာ္ ခံရႏိုင္ပါတယ္။ သံ႐ံုးကားနဲ႔ဆိုေတာ့ ဂ်နီဗွာ ႏိုင္ငံတကာ သေဘာတူစာခ်ဳပ္အရ ကားထဲက က်ေနာ့္ကို ရန္ျပဳလို႔ မရႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ ႐ံုးကားကို သံုးေနတာပါ။ ျဖစ္စဥ္ေတြက ႐ံုးခ်ိန္ျပင္ပမွာလည္း ျဖစ္ေနတတ္ေတာ့ တခါတေလ အိမ္ကို ႐ံုးကားယူထား ရပါတယ္။

ေနာက္တခုက ပါေလရာဖုန္းပါ။ အဲဒီ့အခ်ိန္က ပါေလရာဖုန္းဟာ အမ်ားသိေတာ္မူတဲ့အတိုင္း အလြန္အင္မတန္ ေစ်းႀကီးလွပါတယ္။ သံ႐ံုးကို ေရာင္းေပးတာ၊ ယံုခ်င္ယံု မယံုခ်င္ေန၊ တလံုးကို ေဒၚလာ ၄ ေထာင္ေပးရပါတယ္။ အဲေတာ့ ႐ံုးကလည္း အာဏာကုန္ ၂ လံုးသာ ဝယ္ႏိုင္ပါတယ္။ တလံုးကို က်ေနာ္ ကိုင္ရပါတယ္။ က်န္တလံုးကို ၂၄ နာရီ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ရတဲ့ ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းေရးတာဝန္ခံကို ေပးထားပါတယ္။ သံအမတ္ေတာင္ ပါေလရာဖုန္း မကိုင္ပါဘူး။

အဲဒီ့ေန႔ည သန္းေခါင္ေက်ာ္တဲ့အခ်ိန္က်မွ အစ္မတို႔ အဖြဲ႕လည္း ရထားနဲ႔ ခရီးသြားမယ့္အစီအစဥ္ကို လက္ေလွ်ာ့ၿပီး ျပန္ၾကပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ လင္မယားလည္း သူတို႔ယာဥ္တန္းနဲ႔အတူ ေနာက္က ထက္ခ်ပ္ လိုက္ပါတယ္။ က်ေနာ္လည္း အဲဒီ့ဘက္မွာပဲ ေနတာမို႔ အဲဒီ့လမ္းအတိုင္းသာ ျပန္ရမွာက တေၾကာင္း၊ ေနာက္ထပ္ ဘာဆက္ျဖစ္ေသးလဲ သိခ်င္တာေၾကာင့္တေၾကာင္း လိုက္သြားတာပါ။ လံုထိန္းကားေတြလည္း ၃ စီးေလာက္ ဆက္တိုက္လိုက္လာတာေပါ့။

ဘယ္သူ႔အမိန္႔နဲ႔လဲေတာ့ မသိဘူးခင္ဗ်။ ေရႊဂံုတိုင္ အခ်က္ျပမီးတိုင္ကေန ကုကၠိဳင္းဘက္ေထာင္အတက္၊ ဓမၼေစတီ (ေဘာင္ဒရီ) လမ္း ေက်ာ္ခါစမွာ လံုထိန္းကားတစီးက အတင္းေက်ာ္တက္ၿပီး က်ေနာ့္ကားေခါင္းကို ဖင္နဲ႔ ႐ိုက္ပါေသးတယ္။ ေအးေဆးပါ။ က်ေနာ့္ ယာဥ္ေမာင္းသက္က အဲဒီ့အခ်ိန္မွာကို ႏွစ္ ၂၀ ေလာက္ရိွေနၿပီမို႔ ဘာမွ ထိမိခိုက္မိတာ မရိွပါဘူး။ ဟန္မပ်က္ ေရွာင္လိုက္ႏိုင္ပါတယ္။ ကိုယ့္ဆရာေတြမ်ား အဲသလို။ သံ႐ံုးကားေသာ၊ နံပါတ္ျဖဴေသာ၊ ဘာေသာ နားကို မလည္ရွာၾကပံုေျပာပါတယ္။

ႀကိဳ႕ကုန္းစက္မႈတကၠသိုလ္ေရွ႕ဝယ္…

အဲဒါက ရင္ဖုိစရာ မဟုတ္ပါဘူး။ ရင္ဖိုရတာက ႀကိဳ႕ကုန္း ရန္ကုန္စက္မႈတကၠသိုလ္မွာ ၁၉၉၅ ခုႏွစ္ ႏွစ္ကုန္ခါနီးမွာ ျဖစ္ခဲ့တာပါ။ စက္မႈတကၠသိုလ္ေက်ာင္းသားေတြ စုေဝးဆႏၵျပၾကတယ္။ က်ေနာ္က ႐ံုးကားနဲ႔ပဲ ေရာက္သြားပါတယ္။ ကားကို စက္မႈတကၠသိုလ္နဲ႔ မလွမ္းမကမ္းက ခရစ္ယာန္ဘုရားရိွခိုးေက်ာင္းငယ္ ရိွရာ လမ္းသြယ္ေလးထဲမွာ ရပ္ထားခဲ့ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ လမ္း ဆင္းေလွ်ာက္သြားၿပီး စက္မႈတကၠသိုလ္နဲ႔ မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္ ဘီပီအိုင္ (ေဆးဝါးစက္႐ံု) လမ္းထဲကေန အေျခအေနကို ေစာင့္ၾကည့္ေနခဲ့ၾကပါတယ္။

က်ေနာ္နဲ႔အတူ ႏိုင္ငံျခား သတင္းစာဆရာအသင္းက တခ်ိဳ႕လည္း ရိွေနတယ္။ ေနဝင္ရီတေရာမွာေတာ့ လံုထိန္းေတြက ဆႏၵျပပြဲကို အၾကမ္းဖက္ ၿဖိဳခြင္းပါေတာ့တယ္။ ပြဲၾကည့္ပရိသတ္ ရိွရာကိုပါ မေရွာင္ေတာ့တာမို႔ က်ေနာ္တို႔မွာ ေျပးလိုက္ရတာ။ က်ေနာ္နဲ႔အတူ ပါလာတာက လူငယ္ႏိုင္ငံျခားသတင္းစာဆရာေလး တေယာက္။ အေကာ္ဒီယံအုန္းေက်ာ္သီခ်င္းထဲကလို တကယ့္ကို ဖဝါးနဲ႔ တင္ပါး တသားတည္း ေျပးရတယ္ေပါ့ဗ်ာ။

က်ေနာ့္မွာက ျပႆနာ တက္ေနတယ္။ လူက လြတ္လာၿပီး ကားႀကီးက ေငါေငါႀကီး က်န္ခဲ့တာေလ။ ႐ံုးကားမို႔ သိပ္ဂ႐ုစိုက္စရာမလိုေပမယ့္ က်ေနာ့္စိတ္ဓာတ္က ခြင့္မျပဳဘူး။ ေနာက္တရက္မွ ႐ံုးက ယာဥ္ေမာင္း တေယာက္ကို လႊတ္ၿပီး ကားျပန္ယူခိုင္းမယ္ဆိုလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ သို႔ေသာ္ က်ေနာ္ ထုတ္လာတဲ့ကား၊ က်ေနာ္ စီးေနတဲ့ကားျဖစ္တာမို႔ ထိန္းသိမ္းရမယ့္ တာဝန္က က်ေနာ့္ပခံုးေပၚမွာပဲဆိုတာ ဘယ္သူကမွ မျပ႒ာန္းဘဲ က်ေနာ့္ဘာသာ ျပ႒ာန္းထားပါတယ္။

အဲဒါနဲ႔ ညေမွာင္တဲ့အခါက်ေတာ့မွ ဗဟိုလမ္းအတိုင္း ျပန္လာ၊ ဦးေရခဲလမ္းက ျဖတ္ထြက္ပါတယ္။ အင္းစိန္ လမ္းႀကီးတခုလံုးက တစျပင္လို တိတ္ဆိတ္လို႔ရယ္။ အင္းစိန္လမ္းကို အေျခအေနၾကည့္ၿပီး ျဖတ္ကူး၊ ကားရိွရာကိုသြား၊ ကားကို ျပန္ေမာင္းထုတ္လာခဲ့ပါတယ္။ က်ေနာ္ကသာ သဲထိတ္ရင္ဖို ျဖစ္ေနတာ၊ လမ္းမႀကီးတခုလံုးက တိတ္လို႔ ဆိတ္လို႔၊ ၿငိမ္သက္လို႔ရယ္။ ဘာဆိုဘာမွလဲ မရိွ။ ယာဥ္သြားယာဥ္လာလည္း မရိွ။ သည္လိုနဲ႔ လူေရာ ကားပါ ေဘးကင္းခဲ့ပါတယ္။

ဦးေထာင္ဘိုလမ္းမွာ ပိတ္႐ိုက္တဲ့ ည

သိပ္မၾကာပါဘူး၊ အတိအက် ေျပာရင္ ၁၉၉၆ ခုႏွစ္ ဒီဖင္ဘာ ၂ ရက္ေန႔မွာပါ။ လွည္းတန္းလမ္းဆံုမွာ ေက်ာင္းသားေတြ စုေဝးၿပီး ညဘက္က်ေတာ့ ၿမိဳ႕ထဲကို ခ်ီတက္ၾကပါေရာလား။ လွည္းတန္းလမ္းဆံုကေန လွည္းတန္းေစ်းဘက္ကို ထြက္ၾကတဲ့အခါ က်ေနာ္ အဲဒီ့ စီတန္းလွည့္လည္သူေတြနဲ႔ မလိုက္ေတာ့ဘူး။ က်ေနာ့္ကားနဲ႔ နာနတ္ေတာ လမ္းက ပတ္ၿပီး ဆင္မလိုက္ထိပ္မွာ သြားႀကိဳ ေစာင့္ေနခဲ့ပါတယ္။ ေက်ာင္းသားအုပ္ ေဘးကင္း ရန္ကင္း ေရာက္လာၿပီး ၾကည့္ျမင္တိုင္ကမ္းနားလမ္းအတိုင္း ဆက္ခ်ီေတာ့ က်ေနာ္က ေအာက္ၾကည့္ျမင္တိုင္ လမ္းအတိုင္း သူတို႔ ေရာက္လာမယ့္ေနရာေတြကို ႀကိဳႀကိဳေစာင့္ရင္း အကဲခတ္တယ္။ အားလံုး ရွင္းလင္းေနတယ္။

အဲလိုနဲ႔ ၿမိဳ႕ထဲအထိ ေရာက္လာပါေတာ့တယ္။ ၿမိဳ႕ထဲေရာက္ေတာ့ ကုန္သည္လမ္းက အေမရိကန္သံ႐ံုးေရွ႕ အထိလည္း က်ေနာ္က ႀကိဳၾကည့္ပဲ။ အဲဒီ့ကေန ဆူးေလဘုရား၊ ဆူးေလဘုရားလမ္းအတိုင္း ေထာင္တက္သြားၾက၊ အလံျပဘုရားလမ္းအတိုင္း ဆက္သြား။ က်ေနာ္က လူတန္းနဲ႔ မပါဘူး။ ကားနဲ႔ဆိုေတာ့ ႀကိဳႀကိဳ ေစာင့္ၾကည့္ေနတာ။ အလံျပဘုရားလမ္းကေန တိရစၦာန္႐ံုေဘးကေန ေျမာက္ဘက္ကို တက္ၾကတဲ့ အခါက်ေတာ့ က်ေနာ္က အထက္ပန္းဆိုးတန္းအတိုင္း ေျမာက္ဘက္ကိုတက္၊ ကန္ေတာ္ႀကီး ပတ္လမ္းကေန ဦးေထာင္ဘို အဝိုင္းကို ေရာက္၊ ဦးေထာင္ဘို အဝိုင္းထိပ္က နန္းေတာ္ပံုစံ အုတ္တံတိုင္းနဲ႔ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္း ေရွ႕နားေလးမွာ ကားထိုးၿပီး စတင္ ျမင္ေနရၿပီျဖစ္တဲ့ ေက်ာင္းသားထု တပ္ဦးကို ၾကည့္လို႔ ေကာင္းေနဆဲမွာ က်ေနာ့္ကားေရွ႕ကို စစ္ကားႀကီး ေရာက္လာတယ္။ ကားေပၚက စစ္သားေတြ ကသုတ္ကရက္ ဆင္းလာၾကတယ္။ က်ေနာ့္ကို ဖုတ္ေလသည့္ ငါးပိ ရိွတယ္လို႔ေတာင္ မမွတ္ၾကပါဘူး။

ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္ တြက္လိုက္မိတယ္။ ေက်ာင္းသားေတြဟာ ဦးေထာင္ဘိုအတိုင္း အေနာက္ဘက္ကို ျပန္ေထာင္တက္ၿပီး ေရႊတိဂံုဘုရားမွာ စတည္းခ်ၾကေတာ့မယ္ေပါ့။ သူတို႔ ဦးေထာင္ဘိုထဲကို စဝင္ေနခ်ိန္မွာ က်ေနာ္လည္း ကားကို ေနာက္ေၾကာင္းျပန္လွည့္။ ၾကားေတာရလမ္းထဲက ေဖာက္၊ အာဇာနည္ကုန္းကေန ေရႊတိဂံုဘုရား ေျခရင္းက ပတ္လမ္းအတိုင္း အျပင္းေမာင္းသြားလိုက္တယ္။

ဟဲ… ဟဲ… ဘာရမလဲ။ ေရႊတိဂံု အေရွ႕မုခ္၊ ဗဟန္းေစာင္းတန္း မေရာက္ခင္မွာပဲ က်ေနာ့ေရွ႕က သြားေနတဲ့ စစ္ကားႀကီး သံုးစီးကို မားမားႀကီး ေတြ႕လိုက္ပါၿပီ။ သိလိုက္ၿပီ။ ေက်ာင္းသားေတြကို ဦးေထာင္ဘိုလမ္း အထက္ေအာက္ ညႇပ္ၿပီး သမေတာ့မယ္ဆိုတာ။ ႏို႔… ဆရာဗန္းေမာ္တင္ေအာင္ ေျပာသလို က်ေနာ္ကေရာ ဘာမ်ားတတ္ႏိုင္ပါဦးမည္နည္းေပါ့ခင္ဗ်ာ။ က်ေနာ္လည္း ႐ူးေၾကာင္မူးေၾကာင္နဲ႔ပဲ ဗဟန္း ၃ လမ္းဘက္ ျပန္လာ။

႐ုန္းရင္းဆန္ခတ္၊ အေျပးအလႊားေတြကို ဦးေထာင္ဘိုအဝိုင္းနားမွာ ျမင္ရၿပီ။ ႐ိုက္ကုန္ၿပီဆိုတာလည္း သိလိုက္ရပါတယ္။ ဇာတ္ေပါင္းေတာ့ အဲဒီ့ညက ေက်ာင္းသားေတြသာ မကဘူး၊ ႏိုင္ငံျခားသတင္းစာဆရာ အသင္းဝင္ သတင္းေထာက္တေယာက္ေတာင္ ပယ္ပယ္နယ္နယ္ အ႐ိုက္ခံလိုက္ရပါေသးသေကာ။

လွည္းတန္းလမ္းဆံုက ဆုတ္ခြာပံု

အဲဒါက တမႈ။ ေနာက္ဆံုးတမႈ အမွတ္ရေနတာကေတာ့ အထိတ္တလန္႔ထက္ ရယ္စရာ ပိုေကာင္းပါတယ္။ အဲဒါက ၁၉၉၆ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ ၉ ရက္ေန႔မွာ ျဖစ္ခဲ့တာ။ အဲဒါလည္း လွည္းတန္း လမ္းဆံုမွာ ေက်ာင္းသားေတြ ထိုင္သပိတ္ေမွာက္ၾကတာ။ ညပိုင္းပဲ။

b8b49861861d73c68aee3d8f16bff652_thumbnail_1
ပံုက ၁၉၉၆ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၉ ရက္ လွည္းတန္းလမ္းဆံုက ပံုပါ။ အင္ထနက္ထဲက ရပါတယ္။ ေအပီသတင္းဌာနရဲ႕ ဗီဒီယိုမွတ္တမ္းထဲက ထြက္လာတဲ့ ပံုလည္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါက ထိုင္သပိတ္အစအဦးပံုပါပဲ။

ေက်ာင္းသားေတြနဲ႔ အနီးဆံုးမွာ သတင္းေထာက္ေတြနဲ႔ သံ႐ံုး ဝန္ထမ္းေတြ ရိွေနပါတယ္။ သံ႐ံုးဝန္ထမ္းေတြ ထဲမွာ ေဒသခန္႔ ဗမာဝန္ထမ္းကေတာ့ က်ေနာ္တေယာက္ပဲ ပါတယ္။ က်န္တာက ႏိုင္ငံျခားသားေတြပါ။ ညဥ့္နက္သထက္ နက္လာတဲ့အခါ ပြဲၾကည့္ပရိသတ္က စဲလာပါတယ္။ သတင္းေထာက္ေတြထဲက ေအပီ သတင္းဌာနက တေယာက္ပဲ က်န္ေတာ့တယ္။ သံ႐ံုးကလည္း အာဆီယံအဖြဲ႕ဝင္ႏိုင္ငံတႏိုင္ငံရဲ႕ သံ႐ံုးက သံမွဴးပဲ က်န္တယ္။ က်ေနာ္လည္း က်န္တယ္။

အာဆီယံႏိုင္ငံတႏိုင္ငံရဲ႕ သံမွဴးဆီ “မင္းတို႔ကို ဝိုင္းလိုက္ၿပီေနာ္။ အျမန္ဆံုး ထြက္ခဲ့ၾကေတာ့”ဆိုတဲ့ သတင္းကို ပါေလရာဖုန္းနဲ႔ လွမ္းေပးသူက အျပင္စည္းကေန အေျခအေနၾကည့္ေနတဲ့ တျခားအာရွႏိုင္ငံတႏိုင္ငံက သံမွဴး။ က်ေနာ္တို႔ သံုးေယာက္ ေခါင္းခ်င္း ႐ိုက္ၾကတယ္။ က်ေနာ့္ကားနဲ႔ အာဆီယံႏုိင္ငံ သံမွဴးကားက ဝိုင္းခံထားရတဲ့ စည္းအတြင္းမွာ ရိွေနတယ္။ ေအပီသတင္းေထာက္က ကားကို အင္းလ်ားလမ္းမွာ ထားခဲ့တာမို႔ စည္းအျပင္မွာ။ သို႔ေသာ္ သူလည္း စည္းထဲက ထြက္မွ ျဖစ္ေတာ့မယ္။

အာဆီယံႏိုင္ငံ သံမွဴးက က်ေနာ့ကို ေရွ႕ကေမာင္းခိုင္းတယ္။ က်ေနာ္က နံပါတ္ျဖဴနဲ႔ေပမယ့္ ဗမာျဖစ္ေနေတာ့ တခုခုဆို သူေစာင့္ေရွာက္ႏိုင္၊ သတင္းပို႔ႏိုင္ေအာင္ သူက ေနာက္က လိုက္မယ္တဲ့။ ေအပီသတင္းေထာက္ကိုလည္း သူ႔ကားနဲ႔ လိုက္ပါတဲ့။ အိုေခေပါ့။

က်ေနာ္တို႔ ကားႏွစ္စီး တန္းစီၿပီး ထြက္လာတယ္။ တကၠသိုလ္ရိပ္သာလမ္းအတိုင္း။ တကၠသိုလ္ ဆရာေဆာင္ေလာက္မွာ သံဆူးႀကိဳးေတြ တားထားပါၿပီ။ အဲဒီ့ကို အေရာက္မွာ စစ္ဗိုလ္တေယာက္က က်ေနာ့္ကားကို တားတာနဲ႔ က်ေနာ္လည္း ရပ္ေပးၿပီး မွန္ခ်ေပးလိုက္ပါတယ္။ က်ေနာ္စီးလာတာက နံပါတ္ျဖဴ တိုယိုတာ သရဖူ အမွတ္တံဆိပ္နဲ႔ အလြန္ၿငိမ့္တဲ့ ကားႀကီးပါ။

သူက ဘယ္သံ႐ံုးကလဲလို႔ က်ေနာ့္ကို ဘိုလို ေမးပါတယ္။ က်ေနာ္လည္း ၾသစေၾထးလ်သံ႐ံုးလို႔ ဘိုလိုပဲ တံုးတိတိ ျပန္ေျဖလိုက္ပါတယ္။ သူက အဲဒီ့အခါက်ေတာ့ က်ေနာ့္ကို ႏိုင္ငံကူးလက္မွတ္ျပဖို႔ ဘိုလို ေျပာျပန္တယ္။ ရယ္ခ်င္စိတ္ကို အႏိုင္ႏိုင္ထိန္းရင္း “က်ေနာ္ ဗမာပါ ဦးေလးရယ္။ အင့္… ေဟာသမွာ က်ေနာ့္ ယာဥ္ေမာင္း လိုင္စင္”လို႔ ဗမာလို ေျပာလိုက္တယ္။

အႏွီစစ္ဗိုလ္ႀကီး စတြန္႔သြားတယ္။ ေမွာင္ႀကီးမည္းႀကီးထဲမွာေပမယ့္ သူမ်က္ႏွာပ်က္သြားတာ သိသိသာသာႀကီးဗ်။ က်ေနာ့္ ယာဥ္ေမာင္းလိုင္စင္ကို ဝတ္ေက်တန္းေက်ၾကည့္ၿပီး က်ေနာ့လက္ထဲ ျပန္ေပးကာ “သြားဗ်ာ၊ သြား… သြား…”တဲ့။ က်ေနာ္လည္း ရယ္ခ်င္ပက္က်ိ မ်က္ႏွာပိုးကို အႏိုင္ႏိုင္သတ္ရင္း ေမာင္းထြက္လာလိုက္ရပါေတာ့တယ္။

ေဒသခန္႔ဝန္ထမ္းျဖစ္လင့္ကစား

တကယ္ေတာ့ သံ႐ံုးက အဲဒီ့ အလုပ္မွာ လုပ္ေနစဥ္က က်ေနာ့္မယ္ ေျပာေရးဆိုခြင့္ အေတာ္ ရိွခဲ့ပါတယ္။ က်ေနာ့္ အထက္အရာရိွေတြကလည္း က်ေနာ့္အျမင္ က်ေနာ့္အယူအဆေတြကို တေလးတစား နားေထာင္ေပးတယ္။ က်ေနာ့္ အစီရင္ခံစာေတြကိုလည္း ဂ႐ုတစိုက္ ရိွခဲ့ၾကပါတယ္။

၁၉၉၇ ခုႏွစ္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံက အာဆီယံအဖြဲ႕ဝင္ ျဖစ္လာတဲ့အခါ က်ေနာ့္အထက္အရာရိွက က်ေနာ့္ကို ေမးပါတယ္။ ဘယ္လို ျမင္သလဲေပါ့။ က်ေနာ့္အေျဖက ေကာင္းပါတယ္ေပါ့။ ဘာလို႔ ေကာင္းတာလဲလို႔ ေမးတဲ့အခါ က်ေနာ့္အျမင္ကို လိပ္ပတ္လည္ေအာင္ ရွင္းျပခဲ့ပါတယ္။

နဝတ/နအဖက ပုဂၢိဳလ္ေတြဟာ တဖက္သတ္သာ ေျပာတတ္ေနတယ္။ က်န္တဲ့ တဖက္ရဲ႕စကားကို နားေထာင္ရေကာင္းမွန္း တစက္မွ မသိတတ္ၾကေတာ့ဘူး။ အခုလို အာဆီယံအဖြဲ႕ႀကီးထဲ ဝင္သြားၿပီဆိုရင္ေတာ့ သူတို႔ခ်ည္း ေျပာေနလို႔ မရေတာ့ဘူး၊ သူမ်ား ေျပာတာကိုလည္း နားေထာင္အပ္တယ္ဆိုတဲ့ အသိနဲ႔ နားေထာင္တတ္တဲ့ အေလ့အက်င့္ေလးေတာ့ အနည္းနဲ႔ အမ်ား ရလာမွာမို႔ ေကာင္းတယ္လို႔ ေျပာတာလို႔ ျပန္ေျဖခဲ့ပါတယ္။

အဲဒါ က်ေနာ္ပါပဲ။ အဲဒီ့အခ်ိန္ ႏိုင္ငံေရးအေျခအေနအရ ျမန္မာ အာဆီယံအဖြဲ႕ဝင္ျဖစ္သြားတာကို ျပင္းျပင္း ထန္ထန္ သေဘာကြဲခဲ့ၾကတဲ့ ျမန္မာအမ်ားစုၾကားမွာ က်ေနာ့္ရဲ႕ ရြာျပင္က အျမင္က အဲသလို ရိွခဲ့ပါတယ္။

စီးပြားေရး ပိတ္ဆို႔ အေရးယူမႈနဲ႔ က်ေနာ့္သေဘာထား

အေနာက္ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ (စီးပြားေရး) အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈေတြကိုလည္း က်ေနာ္ အျပင္းအထန္ ကန္႔ကြက္ခဲ့ပါတယ္။ က်ေနာ့္အျမင္က ရွင္းရွင္းေလး၊ အဲသလို အေရးယူပိတ္ဆို႔တာေတြသာ အလုပ္ျဖစ္႐ိုးမွန္ရင္ က်ဴးဘားက ကတ္စႀထိဳ ျပဳတ္က်သြားတာ အဲဒီ့အခ်ိန္မယ္ ႏွစ္ေပါင္း ၃၀ ေလာက္ ရိွေနေတာ့မွာေပါ့။ ေျမာက္ကိုရီးယားလည္း စနစ္ႀကီး ေျပာင္းသြားမွာေပါ့။ အလုပ္မွ မျဖစ္တာ။

အဲဒီ့ စီးပြားေရး ပိတ္ဆို႔မႈဒဏ္ကို ခံရမွာက ထိပ္ပိုင္းက ေရေပၚဆီေတြ မဟုတ္ဘူး၊ လူထု။ လူထုမွာမွ သာေပါင္းညာစား မလုပ္တတ္တဲ့ သာမန္ လက္လုပ္လက္စားေတြက ပိုထိမွာ မလြဲဘူး။ က်ေနာ့္အျမင္မွာ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြရဲ႕ ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈဆိုတာဟာ အသံေကာင္းဟစ္တာ၊ သူေတာ္ေကာင္း လုပ္တာ သက္သက္လို႔ပဲ။

ကမၻာ့ပုလိပ္ႀကီးႏိုင္ငံက လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္တေယာက္နဲ႔ ၁၉၉၀ ေလာက္က ဧည့္ခံပြဲတခုမွာ ဆံုေတာ့ က်ေနာ္ ေမးခဲ့ဖူးတယ္။ “ခင္ဗ်ားတို႔ ႏိုင္ငံေတြက ဘယ္လိုတုန္းဗ်။ က်ေနာ္တို႔ဆီမွာ လက္နက္မဲ့ အရပ္သားေတြ ေထာင္နဲ႔ ခ်ီၿပီး တပ္က ပစ္သတ္တာ ၁၉၈၈ မယ္။ ေပါက္ေဖာ္ႀကီးတို႔ တိုင္းျပည္မယ္ ေနာက္တႏွစ္မျပည့္ခင္ အဲလိုပဲ လက္နက္မဲ့ အရပ္သားေတြ ေထာင္နဲ႔ခ်ီၿပီး တပ္က ပစ္သတ္တာ က်ေနာ္တို႔ဆီမယ္ ျဖစ္ၿပီး တႏွစ္ေတာင္ ေကာင္းေကာင္းမျပည့္ခင္ပဲေလ။ က်ေနာ္တို႔ကိုက်ေတာ့ ပိတ္ဆို႔အေရးယူ၊ ဟိုဟာေျပာ၊ သည္ဟာေျပာ၊ ေပါက္ေဖာ္ႀကီးေတြနဲ႔က်ေတာ့ ေရငံုေနတယ္။ အဲဒါ ဘာသေဘာလဲဗ်ာ”လို႔ေပါ့။

သူက က်ေနာ့္ကို တိုးတိုးျပန္ေျဖပါတယ္။ “က်ေနာ္ ေျပာတယ္လို႔လည္း မေျပာနဲ႔။ တရားဝင္ေျပာတယ္လို႔လည္း မမွတ္နဲ႔ဗ်။ ရွင္းရွင္းေလးပါ။ စီးပြားေရးေပါ့။ သူတို႔ လူဦးေရက သန္းတေထာင္ ရိွတယ္။ ခင္ဗ်ားတို႔က သန္း ၅၀။ အပ္ပဲ ေရာင္းရင္ေတာင္ သူတို႔ဆီမွာ အဆ ၂၀ ေလာက္ ပိုေရာင္းရမွာဆိုေတာ့ ေရငံုေနတာေပ့ါဗ်ာ။ ဒါေပမယ့္ အဲလို ေရငံုေနျပန္ရင္ သိကၡာက်မွာစိုးေတာ့ ခင္ဗ်ားတို႔ ႏိုင္ငံလို ကိုယ္က်ိဳး၊ ကိုယ့္စီးပြား သိပ္မရိွတဲ့ ႏိုင္ငံေလးေတြအေပၚက်ေတာ့ ေျပာဆို အေရးယူေပးရတာေပါ့”တဲ့။

img_1770
ဒါက ၁၉၉၇ ခုႏွစ္ကေန ၂၀၁၁ ခုႏွစ္အထိ တာဝန္ထမ္းေဆာင္သြားခဲ့တဲ့ ဒုတိယေခါင္းေဆာင္ေရးေပးခဲ့တဲ့ ေထာက္ခံစာ အရွည္ႀကီးရဲ႕ အဆံုးပိုင္းေလးကို ဓာတ္ပံု႐ိုက္ျပထားတာပါ။ (ၾကြားတယ္လို႔ မွတ္ခ်င္မွတ္လက္ၾကေညာ္… တကယ္လည္း ၾကြားတာပါ။ ေသခါနီးၿပီမို႔ ရိွတာေလးေဒ ထုတ္ျပသြားရွာဒယ္ဆိုၿပီး ေခြးလႊတ္မယ္ဆိုလည္း လႊတ္ၾကေပါ့ဂ်ာ…)

ဒါေတြကို သိျမင္ထားတဲ့အတြက္ က်ေနာ္က ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈကို အေၾကာက္အကန္ ကန္႔ကြက္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီ့အခ်ိန္က ၾသစေၾတးလ် အစိုးရရဲ႕ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ စီးပြားေရးမူဝါဒဟာ ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံက စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြအေနနဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံနဲ႔ စီးပြားေရးလုပ္ဖို႔ “တားလည္း မတား၊ တိုက္လည္း မတိုက္တြန္း” (neither encourage nor discourage) ဆိုတဲ့ မူဝါဒကိုသာ က်င့္သံုးခဲ့ပါတယ္။ က်ေနာ့္ ကန္႔ကြက္မႈေၾကာင့္လို႔ေတာ့ မေျပာရဲပါဘူး။ သို႔ေသာ္ က်ေနာ္ အေၾကာက္အကန္ ကန္႔ကြက္ခဲ့တာလည္း အမွန္၊ အဲဒီ့မူဝါဒနဲ႔ ရိွခဲ့တာလည္း အမွန္ပါပဲ။

အဓမၼခိုင္းေစမႈတဲ့လား

ေနာက္တခုကေတာ့ “အဓမၼေစခိုင္းမႈ”ကိစၥပါပဲ။ ၁၉၉၄ ခုႏွစ္မွာ ရတနာ ကမ္းလြန္ေရနံတြင္းရဲ႕ အလားအလာေၾကာင့္ ထိုင္းႏိုင္ငံဆီ သဘာဝဓာတ္ေငြ႕ပို႔တဲ့ ပိုက္လိုင္းေဆာက္ဖို႔ ေတာ စ ရွင္းပါတယ္။ အဲဒီ့မွာ အဓမၼေစခိုင္းမႈ ရိွတယ္ဆိုတဲ့ သတင္းေတြ ပလူပ်ံေအာင္ တက္လာတယ္။ ဒါနဲ႔ က်ေနာ္ ထားဝယ္ကို သြားပါတယ္။ က်ေနာ့္ အိမ္သူကိုပါ ေခၚသြားတာပါ။ ၿပီးေတာ့ ကားတစီးငွားၿပီး ကလိန္ေအာင္အထိ သြားၾကည့္ခဲ့ပါတယ္။

အဲတုန္းက လမ္းက မသာေသးဘူး။ ထားဝယ္မွာ ကားငွားရတာလည္း ခက္ပါတယ္။ နံပါတ္နက္ တိုယိုတာ ပဗၺလစ္ကာေလး တစီး ရတာနဲ႔ ကားဆရာကို ေနာက္ခန္းမွာ ထိုင္ခိုင္း၊ က်ေနာ္က ေမာင္း၊ က်ေနာ့္အိမ္သူက က်ေနာ့္ေဘးက ထိုင္ၿပီး တခါမွ မသြားဖူး၊ မေမာင္းဖူးတဲ့ ေတာင္တက္ေတာင္ဆင္း လမ္းေတြကို ေမာင္းသြားခဲ့တာပါ။

old photos tavoy 01ေတြ႕တာေပါ့။ ပိုက္လိုင္းခ်ဖို႔ ေတာရွင္းေနတဲ့ စခန္းေတြ။ က်ေနာ့္ကင္မရာေလးနဲ႔ ဓာတ္ပံုေတြ ႐ိုက္ယူခဲ့ပါတယ္။ က်ေနာ့ဇနီးကို ဆိုင္းဘုတ္အနီႀကီး ေရွ႕မွာ ထားၿပီး ႐ိုက္ထားတဲ့ ပံုတပံုရဲ႕ ဆိုင္းဘုတ္မွာ ေရးထားတာကေတာ့ “လုပ္အားျဖင့္ ဒါနျပဳေနသည္”ဆိုတဲ့ စာတန္းႀကီးပါပဲ။

အဲလိုနဲ႔ က်ေနာ္ ျပန္ေရာက္လာေတာ့ က်ေနာ့္အစီရင္ခံစာမွာ ပါသြားတာက အေနာက္တိုင္းသားေတြ ေျပာေတာ့မွ က်ေနာ္ေတာင္ အဓမၼေစခိုင္းခံခဲ့ရဖူးမွန္း သိလာရပါတယ္လို႔ပါပဲ။ ဟုတ္တယ္ေလ… က်ေနာ္တို႔ ၿမိဳ႕ထဲမွာ ေနတုန္းက တခါတေလ တနဂၤေႏြေန႔ဆိုရင္ လမ္းသန္႔ရွင္းေရး လုပ္ရမွာမို႔ တအိမ္တေယာက္ လာၾကပါလို႔ သက္ဆိုင္ရာ ရပ္ကြက္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး (အဲတုန္းက ရပ္ကြက္ေကာင္စီေပါ့) က ေျပာရင္ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ပါးပါး လုပ္ခဲ့ၾကတာပဲေလ။ ဘယ္သူကမွ အဲဒါကို အဓမၼေစခိုင္းတယ္လို႔ မမွတ္ၾကပါဘူး။ တခ်ိဳ႕ေတြဆို ပိုက္ဆံ တျပားမွ မရ

old photos tavoy 940606_2
က်ေနာ့္အိမ္သူက သ႔ပံုမထည့္နဲ႔ဆိုဒါနက္ ေနာက္ခံကိုပဲ ယူလိုက္ရတာလည္း ျဖစ္၊ အေပါစား ကင္မလာအစုတ္ကေလးနဲ႔ ကမန္းကတန္း ႐ိုက္တာလည္း ျဖစ္ေတာ့ ဝါးေနပါတယ္။
ေရးထားတဲ့ စာက… 
ဤစခန္း၏ ရည္ရြယ္ခ်က္(၁) လုပ္ငန္းတိုးတက္ေအာင္ျမင္ရမည္။
(၂) ကိုယ္စိတ္က်န္းမာေပ်ာ္ရႊင္ရမည္။
(၃) စည္းကမ္းရိွရမည္။

တဲ့ အဲဒီ့ အလုပ္အတြက္ပဲ အိမ္က ေကာက္ညႇင္းေပါင္းေလးေတာင္ ေပါင္းၿပီး အခ်င္းခ်င္း ဒါနျပဳၾကေသး… ေဟး… ေဟး…

 

က်ေနာ္တို႔ ယဥ္ေက်းမႈ အစဥ္အဆက္မွာက အဲလို လုပ္တာ ဒါနရယ္လို႔သာ နားလည္ထားၾကပါတယ္။ အခု ပိုက္လိုင္းအတြက္ ေတာရွင္းေတာ့လည္း လူအမ်ားစုက ဒါက ရပ္ကြက္၊ ၿမိဳ႕နယ္ အာဏာပိုင္ေတြက ခိုင္းတာပဲ၊ လုပ္ေပးရမွာေပါ့ဆိုတဲ့ အသိသာ ရိွၾကပါတယ္။ ပိုက္ဆံ ရရမယ္ ဘာညာဆိုတဲ့ အသိမရိွဘူး။ အဲေတာ့ကာ အဓမၼေစခိုင္းတယ္၊ ဘာတယ္၊ ညာတယ္ဆိုတဲ့ တံဆိပ္ေတြ မကပ္ခင္၊ လူထုအေနနဲ႔ သူတို႔အခြင့္အေရးက ဘယ္လိုရိွတယ္ဆိုတာကို သိေအာင္ လုပ္ဖို႔က အေရးႀကီးတယ္ဆိုတဲ့ သံုးသပ္ခ်က္နဲ႔အတူ က်ေနာ့္ အစီရင္ခံစာ တက္သြားပါတယ္။

အဲဒီ့ေနာက္ပိုင္း လူ႔အခြင့္အေရး သင္တန္း ဘာညာသာရကာေတြကို က်ေနာ့္ကို လုပ္ခလစာေပးထားတဲ့ ႏိုင္ငံက စတင္ လုပ္ေဆာင္လာခဲ့ပါေတာ့တယ္။

ကံထူးသူ က်ေနာ္

သည္စာစုအစမွာ ေရးခဲ့သလိုပါပဲ။ အင္မတန္ကံထူးလြန္းလို႔ အန္ကယ္ ဦးၾကည္ေမာင္လို ပုဂၢိဳလ္မ်ိဳးနဲ႔ ရင္းႏွီးခင္မင္ခြင့္ ရခဲ့တာပါ။ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္ ဗိုလ္ေနဝင္းအာဏာသိမ္းခ်ိန္က က်ေနာ့္အသက္မွ ငါးႏွစ္ မျပည့္တတ္ေသးပါဘူး။

အဲဒီ့အခိ်န္က က်ေနာ့္အေဖနဲ႔ အေမဟာ သူတို႔သားေလးကို မိဘတို႔ရဲ႕ ေမတၱာေစတနာနဲ႔ ထိပ္ဆံုးကို ေရာက္ခဲ့ေစခ်င္ၾကမွာ ယံုမွားသံသယျဖစ္စရာ မရိွေပမယ့္ တေန႔မွာ သူတို႔သားဟာ အဲဒီ့ ေတာ္လွန္ေရး ေကာင္စီဆိုတဲ့ အာဏာသိမ္းအဖြဲ႕ထဲမွာ (သူမသိလိုက္ဘဲ) နာမည္စာရင္းပါခဲ့တဲ့ ဗိုလ္မွဴးႀကီးတေယာက္နဲ႔ သိကၽြမ္းခင္မင္ခြင့္ရလာလိမ့္မယ္လို႔ေတာ့ ေတြးမိခဲ့ၾကမယ္ မထင္ပါဘူး။ အေဖတို႔ အေျခအေနနဲ႔ ယွဥ္ရင္ ဦးၾကည္ေမာင္ဆိုတာ မိုးနဲ႔ ေျမႀကီးေလ။

အလားတူပဲ၊ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းရဲ႕ သမီးျဖစ္သူ ယေန႔ ႏိုင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္နဲ႔ သိကၽြမ္းခြင့္၊ စကားေျပာခြင့္ေတြရခဲ့မယ္လို႔လည္း က်ေနာ့္မိဘေတြ အိပ္မက္ေတာင္ မက္ခဲ့ဖူးၾကမွာ မဟုတ္သလို က်ေနာ္ ကိုယ္တိုင္လည္း အသက္ ၃၀ အရြယ္အထိ စဥ္းေတာင္ မစဥ္းစားမိခဲ့ပါဘူး။ ဒါေပသည့္ ကံထူးတဲ့အတြက္ အဲလို ပုဂၢိဳလ္မ်ိဳးနဲ႔လည္း ၾကံဳဆံုထိေတြ႕ခြင့္ ရခဲ့ပါတယ္။

သို႔ေပတည့္ ေသသြားရင္ေတာ့လည္း အဲဒါေတြ အားလံုး ထားခဲ့ရမွာပါ။ ဘယ္သူနဲ႔ သိခဲ့၊ ရင္းခဲ့သည္ျဖစ္ေစ ေသမင္းကေတာ့ ေရြးေနမွာမွ မဟုတ္တာေလ။ ဒါေတြကို ခ်ေရးျဖစ္ခဲ့တာဟာ က်ေနာ္မေသခင္ က်ေနာ္ သိမီသေလာက္ မွတ္တမ္းမွတ္ရာေလးတခု က်န္ေစခ်င္တာက အဓိကပါပဲ။

သို႔ေသာ္ မလြဲမေသြ ပါရိွေနမွာကေတာ့ က်ေနာ့္ရဲ႕ အတၱေနာမတိပါပဲ။ ၿပီးေတာ့လည္း ဘယ္သူ႔ကိုျဖင့္ သာေစ၊ ဘယ္သူ႔ကိုျဖင့္ နာေစဆိုတဲ့ ေစတနာဆိုး အလ်ဥ္းမရိွသည့္တိုင္ က်ေနာ့္အျမင္၊ က်ေနာ့္သံုးသပ္ခ်က္မ်ားေၾကာင့္ တဦးဦးမွာ စိတ္အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ရတယ္ဆိုပါရင္ ခြင့္လႊတ္ေတာ္မူၾကပါမယ့္အေၾကာင္းလည္း တလက္စတည္း ဝန္ခ်ေတာင္းပန္ထားခ်င္ပါတယ္။

ဆိုခဲ့တဲ့အတိုင္း သည္ျဖစ္စဥ္ႀကီးတခုလံုးမွာ က်ေနာ္က ပြဲၾကည့္ပရိသတ္သက္သက္ပါ။ သို႔ေသာ္ သာမန္ပြဲၾကည့္ ပရိသတ္မဟုတ္ဘဲ အလုပ္တာဝန္ရဲ႕ ေစစားမႈေၾကာင့္ အေတာ္ထဲထဲဝင္ဝင္ ျမင္ခြင့္ သိခြင့္ ၾကားနာခြင့္ေတြ အျပင္ မ်က္ေတာင္မခတ္ မျပတ္ၾကည့္ျမင္ခြင့္ ရခဲ့တာမို႔ “အထူးတန္း ပြဲၾကည့္စင္ေပၚက ပရိသတ္”လို႔ က်ေနာ့္ကိုယ္က်ေနာ္ သညာေပးခဲ့တာလည္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ပြဲၾကည့္ပရိသတ္ျဖစ္ေနသလို တဖက္ကလည္း ႏိုင္ငံသားတေယာက္၊ စာေရးလိုစိတ္က ေသြးထဲသားထဲမွာ အျပည့္နဲ႔ လူသားတေယာက္ ျဖစ္ေနတာမို႔ က်ေနာ့္မွာ ကိုယ္ပိုင္အယူအဆေတြ၊ အျမင္ေတြလည္း မလြဲမေသြ ရိွေနခဲ့ပါတယ္။

အခုလို မွတ္မိသမွ် ျပန္လည္ မွတ္တမ္းတင္ရာမွာလည္း အဲဒီ့ အတၱေနာမတိေတြ မလြဲမေသြ ပါရိွေနခဲ့မွာ ျဖစ္လင့္ကစား တခ်ိန္က က်ေနာ့္အထက္အရာရိွ က်ေနာ့္ကို ေျပာခဲ့သလို “ရွားပါးလွတဲ့ ဘက္မလိုက္ေသာ အျမင္”နဲ႔ တင္ျပႏိုင္ခဲ့တယ္လို႔ ထင္ျမင္မိပါတယ္။ အဲလိုမွ မဟုတ္ဘဲ သည္စာကို ဖတ္ခဲ့ၾကရာမွာ လူပုဂၢိဳလ္ တဦးဦး၊ အဖြဲ႕အစည္းတခုခုအေပၚ ဘက္လိုက္ခဲ့တယ္၊ ပင္းခဲ့တယ္၊ ခ်နင္းခဲ့တယ္လို႔ စာဖတ္သူ လူႀကီးမင္း ခံစားရတယ္ဆိုပါရင္ အဲဒါဟာ က်ေနာ့္ရဲ႕ အေရးအသား မလိမၼာမႈ၊ စကားေျပာ ရမ္းကားမႈေၾကာင့္သာ ျဖစ္ေနလိမ့္မယ္လို႔ မမွိတ္မသုန္ ယံုၾကည္ပါတယ္။

ေျပာခဲ့တဲ့အတိုင္း က်ေနာ္က ပြဲၾကည့္ပရိသတ္သာ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ဝင္ကန္ေနတဲ့ အားကစားသမား မဟုတ္ပါဘူး။ ကိုယ့္ၿမိဳ႕ ကိုယ့္နယ္ အသင္းကိုပဲ စြတ္အားေပးမယ္ဆိုတဲ့ စိတ္နဲ႔ မၾကည့္ျဖစ္ခဲ့တာ က်ေနာ့္ကိုယ္ က်ေနာ္ အသိဆံုးပါ။

ဘယ္သူ ႏိုင္ႏိုင္၊ ႐ံႈး႐ံႈး က်ေနာ့္ အပူမဟုတ္ပါဘူး။ ေဘာလံုးဝါသနာရွင္တေယာက္အေနနဲ႔ ဘယ္သူကျဖင့္ ေျခစြမ္းျပႏိုင္တယ္၊ ဘယ္သူကျဖင့္ ညစ္တယ္၊ ဘယ္သူက လူကၽြံတယ္၊ ဒိုင္က ဘယ္ဘက္က ပင္းေနတယ္ဆိုတာမ်ိဳးေတြကို အသင္းစြဲ မပါဘဲ ျမင္သမွ် ခ်ေရးလိုက္တဲ့ ပြဲၾကည့္ရဲ႕ မွတ္ခ်က္ (commentary) သေဘာမ်ိဳးပါပဲ။

သည္ထဲကမွ ေနာက္ထပ္ ကစားမယ့္အသင္းေတြအေနနဲ႔ ယူစရာရိွတဲ့ ေကာင္းတာေလးေတြ၊ ပယ္စရာ ရိွမယ့္ ဆိုးတာေလးေတြကို မိမိတို႔ ကိုယ္ပိုင္ဉာဏ္မ်ားနဲ႔ ဆင္ျခင္ေကာက္ယူသြားႏိုင္စရာ တစံုတရာ ရလာၾကမယ္ ဆိုရင္ျဖင့္ က်ေနာ္ သည္စာကို ေရးရက်ိဳးနပ္ေနမွာပါ။

က်ေနာ့္အတြက္ကေတာ့ ဆိုခဲ့တဲ့အတိုင္းပါပဲ၊ မေနႏိုင္ မထိုင္ႏိုင္ ခ်ေရးလိုက္ပါတယ္။ က်ေနာ္ ခ်စ္ခင္ ေလးစား အားထားရတဲ့ ပရိသတ္ေရွ႕ေမွာက္ကိုလည္း ခ်ျပလိုက္ပါတယ္။ ပရိသတ္ကပဲ အဆံုးအျဖတ္ ေပးေတာ္မူၾကပါေတာ့ခင္ဗ်ား။

အားလံုးေတြးဆ ဆင္ျခင္ၾကည့္ႏိုင္ၾကပါေစ
အတၱေက်ာ္
(၀၇၀၁၁၉၊ ၁၈၂၁)